«Trinadtsat» — 1936-yilda suratga olingan sovet badiiy filmi, istern janrida, rejissyor Mixail Romm tomonidan yaratilgan. Rommning birinçi töliq metrajli asari bölib, unga keng şuhrat keltirgan.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Yelena Kuzmina, Andrei Fajt, Nikolai Kryuchkov
Mikhail RommrejissyorYKYelena KuzminaaktyorAFAndrei FajtaktyorNKNikolai KryuchkovaktyorSKStepan KrylovaktyorINIvan NovoseltsevaktyorIPIosif Prutssenariy muallifiANAnatoly Nikolayevich Alexandrovkompozitor3Syujet
Örta Osiyo. Önta demobilizatsiya qilingan qizil armiyaçi otlarda çöl böylab uzoq çegara zastavasidan temir…
Örta Osiyo. Önta demobilizatsiya qilingan qizil armiyaçi otlarda çöl böylab uzoq çegara zastavasidan temir yölgaça boradi, u yerdan fuqarolik hayotiga qaytib ketişlari kerak. Ular bilan birga yana uç kişi bor: taʼtilga ketayotgan çegara zastavasi komandiri Juravlyov va uning xotini Mariya Nikolayevna hamda qari geolog. Qum böroni tufayli yöldan adaşib, ular çölda quduq va yaşirilgan pulemyotlarni topadilar — bu qörboşi Şirmat-xonning bazasi bölib, Qizil armiya uni bir yil davomida zararsizlantira olmagan. Bir jangçini yordam oliş uçun jönatib, qolganlari basmaçilarni uşlab turiş uçun qoladilar.
Quduqda aslida suv deyarli yöq, lekin qizil armiyaçilar buni yaqinlaşib kelgan basmaçilardan ehtiyotkorlik bilan yaşiradilar. Bandilar çanqoqdan qattiq azob çekadilar va quduqqa yetib oliş uçun qattiq hujumlar uyuştiradilar. Teng bölmagan jangda quduqni himoya qilganlarning deyarli hammasi, bitta kişidan taşqari, halok böladi, lekin duşmanni sönggi daqiqada yetib kelgan qizil otliqlar qamal qiladi.
4Rollarda
Ivan Novoselʼsev — Juravlyov, otryad…
Ivan Novoselʼsev — Juravlyov, otryad komandiri
Yelena Kuzʼmina — Mariya Nikolayevna, Juravlyovning xotini
Aleksandr Çistyakov — Aleksandr Petroviç Postnikov, professor-geolog
Andrey Fayt — Skuratov, oq gvardiyaçi podpolkovnik
Ivan Kuznetsov — Yusuf Akçurin
Aleksey Dolinin — Aleksey Timoşkin
Pyotr Masoxa — Sviridenko
Ivan Yudin — Petrov (titrlarda P. Yudin)
Dmitriy Zolʼs — Mitya Levkoyev
Viktor Kulakov — Nikolay Balandin
Stepan Krylov — Jurba
Aleksandr Kepinov — Muradov
Aga-Rza Kuliyev — Kuliyev
Nikolay Kryuçkov — Nikolay Gusev (titrlarda yöq)
5Filmni yaratiş
Sovet kinematografini şaxsan nazorat qilgan Stalinga Jon Fordning «Yöqolgan patrul» (1934) filmi juda yoqqan…
Sovet kinematografini şaxsan nazorat qilgan Stalinga Jon Fordning «Yöqolgan patrul» (1934) filmi juda yoqqan edi. U köpinça film yaratiş jarayoniga aralaşardi, lekin odatda şaxsiy didga emas, balki umumiy mafkuraviy tamoyillarga tayanardi. Bu holda Stalin Boş kinofotosanoat boşqarmasi boşliği Boris Şumyatskiyga filmning sovetça versiyasini buyurdi.
Film 1936-yilning fevral—avgust oylarida Qoraqum çölida, Aşxobaddan 15 km uzoqlikda suratga olingan.
Yagona ayol rolini Yelena Aleksandrovna Kuzʼmina ijro etdi, u film ustida işlaganidan keyin Mixail Rommning xotini böldi.
Rommning asarini sovet «çöl filmlari» yoki isternlarning (basmaçilarga qarşi kuraş haqidagi filmlar) dastlabkilaridan biri deb ataş mumkin. 1943-yilda uning asosida Zoltan Korda Xamfri Bogart iştirokida «Sahara» filmini suratga oldi.
6Kadrlar
1
1 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Тринадцать (фильм, 1936)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.