The Thomas Crown Affair

Multimillioner, zerikkan moliyaçi Tomas Kraun zerikişdan Nyu-York Metropoliten muzeyidan Klod Monening «Sumkda San-Jorjo-Majore» nomli rasmini öğirlaşni rejalaştiradi va uni ajoyib tarzda amalga oşiradi. Qöriqçilarni çalğitiş uçun u Ruminiyada yollangan jinoyatçilarni işlatadi va ularni politsiya qöliga topşirib qöyadi, özi esa tartibsizlikdan foydalanib, rasmni yaşirib, olib çiqib ketadi.

Suğurta böyiça tergovçi Ketrin Benning Şveytsariyadagi suğurtaçilarning buyurtmasi bilan ish boşlaydi. Suğurtaçilar köp millionli tölovlar haqidagi istiqboldan unçalik xursand emas edi. Benning politsiya tergoviga qöşiladi va jinoyatçini qölga tuşirişni istaydi. Dosyelarni sinçiklab örgangaç va ilgari guvohlik berişdan boş tortgan, soxta öğri bilan suhbatlaşgaç, u leytenant Makkeynning tayyor versiyasi bilan rozi bölolmaydi. Unga ayon böladiki, öğri va uning hamkorlari kimningdir nozik va öylangan öyinidagi qöğirçoqlar xolos.

Guvohlarni söroq qiliş jarayonida u Kraun bilan tanişadi va dastlab faqat sezgi bilan unga şubha qila boşlaydi. Millionerga deyarli heç narsani isbotlay olmaydi va şuning uçun yuqori jamiyat tadbirlarida Kraun bilan uçraşişga intiladi. U umid qiladi: yo öğirlangan va mijozlari suğurtalagan rasmni özi topadi, yo Kraun bir oğiz sözi bilan özini foş qilib qöyadi. Ammo tanişuvdan keyin tez orada maʼlum böladiki, Ketrin Kraun bilan öynamayapti — Kraun Ketrin bilan öynayapti!

Tomas Benningning kasbiy maqsadini yaxşi tuşunadi, lekin bu faqat Krauning unga bölgan qiziqişini kuçaytiradi. Bu qiziqiş yaqinda unga notaniş bölgan ayolga nisbatan uyğongan edi. Ular birinçi marta Kraun muzeyga şaxsiy kollektsiyasidan ööğirlangan rasm örniga ekspozitsiya uçun topşirgan asar taqdimotida tanişgan edilar.

Yangi uçraşuvda Tomas Ketringa kostyum çöntagidan kalitlarni «sezdirmay» olib, uyini tintuv qiliş imkoniyatini beradi. U hatto yaşirin omborda «öğirlangan» rasmni topişga ruxsat beradi. Biroq köp ötmay, asl nusxaning haqiqiyligini tekşiriş paytida Ketrin hamkasblari bilan birga manzara ostida yaşirin rasmni — «arvoh rasm»ni topadi. Maşhur rassomlik seriyasiga taqlid — Kassiy Kulidjning «Itlar poker öynaydi» asari şunçaki Krauning yana bir hazili bölib çiqadi. U kim va nimada uni uzoq vaqtdan beri gumon qilayotganini yaxşi biladi.

«Bu qopning axlati hozir qayerda?» — deb Ketrin hamkasblaridan söraydi. Kraun esa töpda topiladi. U nafis özgartirilgan smokingda, köylagining yuqori tugmasi yeçilgan va kapalak galstugi böşatilgan holda. Boşida Ketrin firibgarni toza suvga çiqarişdan boşqa heç narsa his qilmaydi, lekin vaqt ötişi bilan Kraun unga kamida yoqa boşlaydi. Aynan şuni istagan Kraun Ketringa javob berişga tayyor, şuningdek, deyarli oçiq holda Bennigga uning kasbiy niyatlaridan voz keçgani uçun gonorarining ikki baravarini taklif qiladi. Ketrin göyo hazil tariqasida rozi böladi, lekin öz hayotini Kraun bilan boğlamaslikning iloji yöqligini allaqaçon tuşunadi.

Biroq köp ötmay, politsiyada Benning Tomas uçun hamma narsadan voz keçişga tayyor bölib turganda, u Krauning boşqa ayol bilan — Anna Knutsen ismli ayol bilan suratlarini kutilmaganda köradi. Ğazab bilan Ketrin dösti, ğalati millioner uyiga bostirib kiradi va bu juftlikni çamadon yiğayotgan holda topadi. Ketrinning ğazabli hujumiga Kraun, Anna şunçaki unga işlaydigan xodim ekanini aytib javob beradi. Ammo Anna Tomas uçun aynan qanday ish bajarişini u aytmaydi. Ketrin köz yoşlari bilan uydan çiqib ketganda, Kraun uni quvib yetib, ertaga öşa maşhur rasmni özi muzeyga qaytarib berişini va keyin Ketrinni vertolyot maydonçasida kutişini, u yerdan birga uçib ketişlarini vaʼda qiladi. Benning endi jiddiy bölib qolgan his-tuyğulari bilan Kraun örtasida, va heç qanday altruistik bölmagan kasbiy burç örtasida tatib qoladi.

Ertasi kuni Metropoliten muzeyida keng kölamli kuzatuv örnatiladi. Bir neça önlab politsiyaçining rahbariyatdan aniq körsatmasi bor: Kraun paydo bölişi bilanoq uni rasm bilan birga darhol hibsga oliş kerak. Hamkasblari bilan yaşirin joydan maxsus operatsiya borişini kuzatayotgan Ketrin öz döstining rejasi haqida politsiyaga xabar berganida töğri ish qilganmi yoki yöqmi, buni tuşunolmaydi. Şu payt ular ştabiga Ketrin Kraunning uyida uçratgan öşa Anna haqidagi dosye olib kelinadi. Dosyedan Benning bilib oladi: Anna maşhur soxta rasmlar ustasining qizi bölib, otasi bosib ötgan yölni takrorlab, undan ham oşib ketgan. Kraun esa tabiatdan möl isteʼdod olgan yoş rassomaning ğayrioddiy janrini şunçaki mehr bilan qöllab-quvvatlayapti, uning isteʼdodli otasi esa qamoqda kunlarini ötkazmoqda. Kutilmaganda muzey vestibyulida uzun palto, şlyapa va çamadon bilan Tomasning özi paydo böladi. Uning qiyofasi körgazmadagi rasmlardan biri — Rene Magrittning «Inson öğli» asari bilan aniq mos keladi. Rasm göyo Tomas Krauning özidan çizilgan edi. U ataylab bir neça marta kiriş eşigidagi videokamera oldida aylanadi va özini yiğilgan politsiya jamoasiga körsatadi. Söngra u muzeyning butun böylab, avval özi öğirlagan rasm osilgan zal tomon sekin yuradi.

Politsiya Tomasni qamoq uçun joylarini egallaşga kirişganda, butun muzey böylab önlab erkaklar bir xil paltoda, deyarli bir vaqtda Krauning kabi qalpoqli şlyapa kiyib, zal, yölak va zinalar böylab tarqalib ketişadi. Ketrin ştabdan video kuzatuv monitorlari orqali bu harakatni kuzatadi. Uning natijalar uçun qörquvi asta-sekin hayratga, aralaş zavqqa aylanadi. Tomas qora palto va şlyapani taşlab, sariq, juda yorqin va diqqatni tortadigan, lekin qidiruvga eʼlon qilingan dastlabki qiyofaga umuman öxşamaydigan kostyumda qoladi va Monet zalida yonğin va tutun çiqqanini sunʼiy ravişda taşkil qiladi. Şu tariqa u heç kimning eʼtiborini tortmasdan muzeydan çiqib ketadi.

Politsiya qahramonni tutolmaydi, çunki u bilan bir xil kiyingan odamlar juda köp. Şu bilan birga yonğin signalizatsiyasi işga tuşadi va yonğin öçiriş tizimi Monet zalini suv bilan töldiradi. Suvdan himoyalaniş uçun rasmlar avtomatik ravişda himoya roletlari bilan yopiladi. Faqat bittasi — Kraun filmning boşida xayrixohlik belgisi sifatida öz kollektsiyasidan muzeyga öğirlangan rasm örniga ekspozitsiya uçun bergan rasm suv oqimi ostiga tuşib qoladi. Roletlar tirqişlarga tiqilgan, «Crown Acquisitions» yozuvli qalamlar bilan qotib qolgan edi. Suvga asoslangan böyoq yuviladi va uning ostidan Monening asl nusxasi çiqadi. Lekin roletlar oçilganda, Ketrin bir kun oldin muzeyda Kraun bilan uçraşuvda yoqtirib qolgan boşqa Monet rasmi yöqolganini köradi. Yana heç kim bu qanday qilib amalga oşirilganini tuşunolmaydi.

Ketrin anglaydiki, Kraun rasmni şunçaki zerikib, öyin-kulgi uçun öğirlagan va uni boşqa rasm niqobida, öğirlanganidan ikki kun ötib qaytargan. Öşa qiz, Anna Knutsen esa asl Monet asari ustiga akvarel nusxasini çizgan rassom edi. Yangi öğirlangan rasmga kelsak, uni boşqa firma suğurtalagan va u Ketrinni qiziqtirmaydi. Ketrin Tomas Krauning jinoyatçi emasligini va rasmga heç qanday tahdid yöqligini tuşungan edi. Leytenant Makkeynni ham u unçalik qiziqtirmaydi. Uning işlab çiqarişida bir neçta qotillik va zörlaş işlari bor, dunyoda bir neça boy odamdan boşqa heç kimni qiziqtirmaydigan böyalgan kanvas parçasini qidiriş unga birinçi darajali vazifa bölib tuyulmaydi. Leytenant tabassum bilan Ketrindan «salom aytişni» söraydi.

Ketrin soatga qaraydi va hali Tomasga ulgurişini tuşunadi. U vertolyot maydonçasiga yuguradi, lekin u yerda uni — qora palto va qalpoqli şlyapa kiygan muzey egizaklaridan biri kutib turadi. U xuşmuomalalik bilan xabar beradi: «Mister Kraun uçib ketdi, lekin sizga buni berişni söradi», — va unga «siz uçun» öğirlangan rasm solingan papkani topşiradi.

Benning hamma narsa tugaganini tuşunadi. Ğamgin holda u Nyu-Yorkdan uçib ketadi, lekin oldindan öğirlangan va Krauning unga sovğa qilgan rasmni Nyu-York politsiya boşqarmasiga jönatiş işlarini taşkil qiladi.

Parijga uçayotgan samolyotda Ketrin özi uçun abadiy yöqotilgan Tomas uçun yiğlaydi. Kutilmaganda orqadagi yölovçi unga römol uzatib, yiğlamaslikni söraydi. Ketrin orqasiga qaraydi, Krauni köradi va umidsizlikdan birdaniga baxtli ğazabga ötib, örindiq suyançiği orqali unga muşt bilan taşlanadi. Film öpiş va Ketrinning Kraun yana bir bunday ish qilsa, qöllarini sindirib qöyişi haqidagi vaʼdasi bilan tugaydi.