The Triplets of Belleville

Multfilm voqealari 1959 va 1969-yillar oraliğida röy beradi. Voqea vaqtini taxminan aniqlaş mumkin, çunki bir sahnada televizor ekranida Fransiya Respublikasi prezidenti Şarl de Gollning velopoyga start berilişi munosabati bilan murojaati körsatiladi, şuningdek qahramonning ota-onasining 1937-yildagi va ösmir qahramonning 1949-yildagi suratlari namoyiş etiladi.

Multfilm «Belleville uçligi» çiqişi sahnasi bilan boşlanadi — uç nafar moda qiz-opa-singil nozik ohangda qöşiq aytib, grandioz revyuda svingga raqsga tuşadi, ularga estrada orkestri va amerikalik yulduz raqqoslar hamroh böladi. Bu epizodning çiziliş uslubi keyingi multfilmdan farq qiladi: eski kino lentasi taassurotini beriş uçun maxsus işlov berilgan. Çiqiş katta muvaffaqiyat qozonadi, unga Belleville şahrining köplab boy aholisi töplanadi.

Keyingi epizodda Parij yaqinidagi baland şahar taşqarisidagi uy körsatiladi (uzoqdan Eyfel minorasi körinib turadi), u yerda buvisi madam Suza (Souza) va taxminan 10 yoşli nevarasi yaşaydi. Oldingi epizod, maʼlum bölişiça, ular qora-oq televizorda hozirgina tomoşa qilgan telekörsatuv ekan. Buvi nevarasiga nima yoqişini tuşunişga harakat qiladi, uni pianino çalişga qiziqtirmoqçi böladi, unga it (laqabi Bruno) va şuningdek temir yöl öyinçoğini sovğa qiladi. Lekin oxir-oqibat u nevarasining haqiqiy orzusi velosport ekanini bilib oladi. U unga birinçi uç ğildirakli velosipedini sovğa qiladi va bola behad xursand böladi.

Bir neça yil ötadi va atrofdagi köp narsa özgarganini köramiz. Parij kengayib ketgan, eski, eskirgan uy esa yonida qurilgan temir yöl estakadasi tufayli egilib qolgan. Buvi Suza maşq qildirayotgan nevara Çempion ham taşqi körinişi jihatidan ança özgargan: böy çözgan, ulğaygan, ozgan, velosipedçi sifatida ança yetilgan. U yaqinlaşib kelayotgan «Tur de Frans» poygasiga tayyorlanadi, parhez tutadi. Ular bilan birga ösib ulğaygan it Bruno yaşaydi, u jadval böyiça yuqori qavatga çiqib, estakada böylab ötayotgan poyezdlarga huriş uçun yuguradi. Buvi va nevara kambağal yaşaşadi. Ular poygaga jönab ketişadi, biroq «Tur de Frans» poygasining bir bosqiçida Çempion ikki raqibi bilan birga Belleville mafiyasi tomonidan öğirlab ketiladi.

Nevarasini izlab, buvi öğirlab olingan suv velosipedi-katamaranida Atlantika okeanini kesib ötadi va şovqinli megapolis Bellevillga kelib tuşadi (megapolis prototipi, ehtimol, Nyu-York bölgan — buni heç bölmasa şu narsa körsatadi: qirğoqqa yaqinlaşganda madam Suza möynali Ozodlik haykalini köradi, uning qölidagi maşʼal örniga muzqaymoq, lavha örniga esa gamburger uşlab turibdi. Belleville aholisining deyarli barçasi morbid semizlikdan aziyat çekadi).

Bellevilda bandit va Çempionning izi yöqoladi, buvi Suza it Bruno bilan köprik ostida tunaşga majbur böladi. Çiqindi orasidan eski velosiped ğildiragini topgan Suza qayğu içida uni tuzatişga qaror qiladi, buning uçun spitsalarni çertib, ularning tovuşini paroxod gudoklari ohangi bilan soliştiradi. Biroq spitsalarni çertişdan tez orada maşhur «Belleville uçligi» jamoasi ijro etgan bir kuy tuğiladi. Bu kuy ovozi bilan Suzaga uç nafar kampir yaqinlaşadi, ular birdaniga qöşiq aytib, raqsga tuşa boşlaydi. Maʼlum böladiki, ular öşa keksaygan «Belleville uçligi», sobiq myuzik-xoll yulduzlari ekan. Garçi özlari juda kambağal yaşaşsa, hatto oddiy ovqatga ham pulga zor bölsalar-da, ular Suza va Brunoni öz xonadonida qabul qilişadi, keyin esa uni (uning yangi «musiqa asbobi» — velosiped ğildiragi bilan birga) öz ansambliga qabul qilişadi. Maʼlum bölişiça, endi ular eksperimental va avangard musiqa ijro etişadi (musiqa asbobi sifatida muzlatgiç tokçasi, gazeta, çangyutgiçdan foydalanişadi), Belleville aholisi orasida örtaça muvaffaqiyatga ega.

Bir kuni «Uçlik» restoranda çiqiş qilişga taklif qilindi, u yerga «şarob mafiyasi»ning bir boşliği tuşlikka kelgan edi. Çiqiş davomida it Bruno mafiya boşliğidan özining egasi Çempionning taniş hidini sezib qoldi, şu tariqa öğrilarning izini yana topiş mumkin böldi. Suza bandaning aʼzolaridan biri — velosipedga asoslangan tote-tizim yaratgan mexanik-mitti odamni kuzatib, uning hamyonini hujjatlari va çizmalari bilan öğirlaşga muvaffaq böladi. Maʼlum böladiki, şarob mafiyasi velogonçilarni yaşirin totalizator uçun öğirlab, ulardan foydalanar ekan. Suza va opa-singillar Çempionni ozod qiliş rejasini tuzişadi. Ular kiyim almaştirib, totalizatorga yaşirinça kirib boradi, velouskunani polдан ajratib olib, uni ustiga minib qoçişga muvaffaq bölişadi, barça taʼqibçilarni çetlab ötişadi. Çempion, uçlik, Bruno, Suza va yana bir tirik qolgan velogonçi qutulib qolişadi va özlari yasagan improvizatsiya qilingan velomobilda Bellevildan jönab ketişadi.

Yakuniy sahnada biz allaqaçon biroz qarigan asosiy qahramonni köramiz, u eski uyida televizor tomoşa qilmoqda. Javonlarda köplab suvenirlar turibdi, jumladan velosipedlarga oid buyumlar ham bor, derazaning tutqiçida esa tovuşdan tez yuradigan «Konkord» yölovçi samolyoti tasvirlangan sumka körinadi.