Argentinalik kardinal Xorxe Mario Bergolyo, Buenos-Ayres arxiyepiskopi, katolik çerkovining yönalişidan norozi bölib, isteʼfoga çiqmoqçi. U allaqaçon Vatikanga borib ariza topşirişga tayyorlanadi, biroq shu payt Papa Benedikt XVIʼdan suhbatga çaqiruv xati oladi. Qaraşlari keskin farq qiladigan ikki kişi uzoq bahslaşib, çerkovning kelajagi va imon haqida gaplaşadi.
«Ikki Papa» (The Two Popes) filmini braziliyalik rejissyor Fernando Meirelles suratga olgan. Ssenariysini Entoni Makkarten yozgan, u asos qilib özining 2017-yilgi «Papa» pyesasini olgan. Boş rollarda Entoni Xopkins va Jonatan Prays rol öynaydi. Janri — drama, tarixiy va biografik film, studiyasi — Netflix. Premyera 2019-yil 31-avgustda Telluride kinofestivalida bölib ötdi, AQŞda esa 2019-yil 27-noyabrda çeklangan prokatga çiqdi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Anthony Hopkins, Jonathan Pryce, Luis Gnecco
Fernando Meirellesrejissyor
Anthony Hopkinsaktyor
Jonathan PryceaktyorLGLuis GneccoaktyorCBCristina BanegasaktyorRSRenato ScarpaaktyorGdGermán de SilvaaktyorLDLibero De RienzoaktyorVRVincent RiottaaktyorAMAnthony McCartenssenariy muallifi·Ensiklopediyadan
Ikki Papa (ingl. The Two Popes) — braziliyalik rejissyor Fernando Meirelles suratga olgan, 2019-yilda ekranlarga çiqqan film. Ssenariysi Entoni Makkartenga tegişli bölib, uning 2017-yilda yozilgan «Papa» pyesasi asosida yaratilgan. Boş rollarda Entoni Xopkins va Jonatan Prays rol öynagan.
Filmning premyerasi 2019-yil 31-avgustda Telluride kinofestivalida bölib ötdi. Film 2019-yil 27-noyabrda AQŞʼda, 29-noyabrda Buyuk Britaniyada çeklangan prokatga çiqdi, raqamli formatda esa 2019-yil 20-dekabrdan boşlab Netflixʼda mavjud böldi.
3Syujet
Kardinal Xorxe Mario Bergolyo, Buenos-Ayres arxiyepiskopi (Jonatan Prays), yoshi ança uluğ bölişiga qaramay,…
Kardinal Xorxe Mario Bergolyo, Buenos-Ayres arxiyepiskopi (Jonatan Prays), yoshi ança uluğ bölişiga qaramay, xuşçaqçaq, harakatçan va izlanuvçan. U zamon bilan hamnafas bölişga intiladi, özgarişlar va katolik çerkovining yangilanişini qöllab-quvvatlaydi. Kardinal köpinça köçada odamlar bilan töğridan-töğri suhbatlaşadi, futbolni yaxşi köradi va haqiqiy argentinalik sifatida haftada bir marta tango raqsga tuşadi. Ioann Pavel II vafotidan keyin Bergolyo asosiy nomzodlardan biri hisoblangan, biroq yutqazgan — konklav yangi papa etib Germaniyadan bölgan kardinal Yozef Ratsingerni saylagan. U işonçli va izçil konservator (Entoni Xopkins).
Argentinalik va nemis hamma narsada keskin ajralib turadi, göyo ularning qaraşlarida umuman kesişadigan nuqta yöqdek. Oxir-oqibat Bergolyo Vatikanga borişga qaror qiladi — u isteʼfoga çiqiş haqida ariza bermoqçi va umrining oxirini biror viloyat çerkovida oddiy ruhoniy sifatida ötkazmoqçi. Lekin Rimga aviaçipta qölida turganida u Papa Benedikt XVIʼdan xat oladi — Papa kardinalni suhbatga çaqiradi.
Papa ariza haqida ataylab eʼtibor bermay, argentinalikni gapirtirişga, uning eʼtiqodlari asosidagi içki mantiqni tuşunişga harakat qiladi va asta-sekin şu mantiqning, özining qaraşlaridan juda farq qilsa-da, öz tarzida yaxlit, izçil va kardinal Bergolyoning butun hayoti davomida çekkan azoblar evaziga şakllangan ekanini anglab yetadi. Deyarli töliq özaro tuşunmovçilikka qaramay, qizğin diniy bahslar davomida, katolik çerkovi muammolari va uning kelajagini muhokama qilib, ikki donişmand keksa odam bir-birining pozitsiyasiga çuqur hurmat va samimiy özaro simpatiya bilan yaqinlaşadi.
Nihoyat, butun muloqot davomida jiddiy bir narsa haqida öylayotgani sezilib turgan Benedikt XVI uzoq öylanib, özi uçun yakuniy xulosaga keladi. U alomat kutgan edi va lotinamerikalikning Papaning çaqiruvidan oldin özi Rimga uçişga tayyorlanayotgani unga Xudoning irodasi bölib tuyuldi. Dunyodagi bir milliarddan ortiq katolikning oliy pastirining bu qarori kardinalni çuqur larzaga soladi. Maʼlum bölişiça, yoshi uluğ va oğir kasal bölgan Papa allaqaçon uzoq vaqtdan beri misli körilmagan bir işni — Muqaddas Taxtdan voz keçişni öylab yurgan ekan. Uni töxtatib turgan yagona sönggi tösiq şu ediki, papa özining eng ehtimolli vorisi öziga butunlay yot ğoyalar egasi, liberal va progressiv Bergolyo bölişini tuşungan edi. Lekin endi, bir neça kun bahslaşib va suhbatdoşini ança yaxşiroq tanib olgaç, u bundan xavotir olişni töxtatadi…
Final sahnada ikki döst — Fransisk, Rim papasi, «San-Lorenso» klubining uzoq yillik va sadoqatli muxlisi, hamda Benedikt XVI, «pontifex emeritus», futbolga avval mutlaqo befarq bölgan — 2014-yil 13-iyul kuni keçqurun dunyo çempionatining finalini birga tomoşa qilişadi. Unda ularning ona yurtlari — Argentina va Germaniya terma jamoalari uçraşadi.
4Rollarda
Entoni Xopkins — kardinal Yozef Aloyz Ratsinger, keyinçalik Papa Benedikt…
Entoni Xopkins — kardinal Yozef Aloyz Ratsinger, keyinçalik Papa Benedikt XVI
Jonatan Prays — kardinal Xorxe Mario Bergolyo, keyinçalik Papa Fransisk
Xuan Minujin — yoşligidagi Xorxe Mario Bergolyo
Luis Gnekko — kardinal Klaudiu Xummes
Sidni Koul — kardinal Piter Terkson
Lisandro Fiks — ota Fransisko Yalik
Herman de Silva — ota Yorio
Tomas D. Vilyams — amerikalik jurnalist
Mariya Vazkes — Ester Ballestrino
Emma Bonino — kameo
5Işonçlilik
Filmning mazmunining katta qismi tarixiy voqealarga, jumladan naşr etilgan nutq matnlari va falsafiy…
Filmning mazmunining katta qismi tarixiy voqealarga, jumladan naşr etilgan nutq matnlari va falsafiy bahslarga asoslangan bölsa-da, syujetning qolgan barça mazmuni badiiy töqimadir: «Siz har doim qiladigan işingiz — bu taxmin qilişdir», — deb Makkarten «TheWrap» bilan suhbatida aytgan. — «Umid qilamanki, bu taxminlar haqiqat va faktlarga asoslangan bölgan va hammasi töğri topilgan», — deb qöşimça qilgan u.
6Tanqid
Rotten Tomatoes agregatorida filmning reytingi 226 ta şarh asosida 88 % ni taşkil etadi, örtaça baho —…
Rotten Tomatoes agregatorida filmning reytingi 226 ta şarh asosida 88 % ni taşkil etadi, örtaça baho — 7,3/10. Sayt tanqidçilar fikrini şunday umumlaştiradi: «Mohirlik bilan tanlangan boş rol ijroçilarining ajoyib öyini tufayli „Ikki Papa“ zamonaviy uyuşgan din tarixidagi muhim lahzani hayajonli drama darajasiga kötaradi». Metacriticʼda film 39 ta tanqidçi şarhi asosida örtaça tortilgan 100 balldan 75 ballni oldi, bu «asosan ijobiy şarhlar» degan maʼnoni anglatadi.
Austin Chronicleʼdan Josh Kupetskiy öz şarhida şunday yozgan: «„Ikki Papa“ — bu kamtarlik va zamonaviy seкulyarizm davrida eʼtiqodning roli haqidagi mulohaza. Film ikki ajoyib aktyorning mahoratini namoyon etadi, ular öz rollariga mukammal mos keladi va ekran vaqtining katta qismini bir-biri bilan bahslaşib yorqin ötkazadi, şu bahslar fonida esa döstlik şakllanadi».
7Mukofotlar va nominatsiyalar
2019 — Camerimage festivalining «Kumuş qurbaqa» mukofoti (Sezar…
2019 — Camerimage festivalining «Kumuş qurbaqa» mukofoti (Sezar Çarlone).
2019 — «Sputnik» mukofotiga 5 ta nominatsiya: eng yaxşi film — drama, eng yaxşi moslaştirilgan ssenariy (Entoni Makkarten), eng yaxşi ikkinçi darajali erkak roli (Entoni Xopkins), eng yaxşi rassom-dekoratsiyaçi ishi (Mark Tildesli, Saverio Sammali), eng yaxşi kostyum dizayni (Luka Kanfora).
2020 — «Oscar» mukofotiga uçta nominatsiya: eng yaxşi moslaştirilgan ssenariy (Entoni Makkarten), eng yaxşi erkak roli (Jonatan Prays), eng yaxşi ikkinçi darajali erkak roli (Entoni Xopkins).
2020 — BAFTA mukofotiga 5 ta nominatsiya: yilning eng yaxşi britaniyalik filmi, eng yaxşi moslaştirilgan ssenariy (Entoni Makkarten), eng yaxşi erkak roli (Jonatan Prays), eng yaxşi ikkinçi darajali erkak roli (Entoni Xopkins), eng yaxşi kasting.
2020 — «Golden Globe» mukofotiga 4 ta nominatsiya: eng yaxşi film — drama, eng yaxşi ssenariy (Entoni Makkarten), eng yaxşi erkak roli — drama (Jonatan Prays), eng yaxşi ikkinçi darajali erkak roli (Entoni Xopkins).
2020 — «Critics' Choice» mukofotiga ikkita nominatsiya: eng yaxşi moslaştirilgan ssenariy (Entoni Makkarten) va eng yaxşi ikkinçi darajali erkak roli (Entoni Xopkins) uçun.
2020 — London kinotanqidçilari tögaragining yilning eng yaxşi britaniyalik/irlandiyalik aktyori mukofotiga nominatsiya (Jonatan Prays).
8Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Два Папы» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.