The Water Nymph

Vasiliy Stepanov — Tegirmonçi

Aleksandra Gonçarova — Natasha, uning qizi

Andrey Gromov — Knyaz

Film 1910-yil 30-martda (yangi uslub böyiça 12-aprelda) ekranlarga çiqdi.

«Puşkin kino luğati»da: Xalq dramasi, 6 sahnada apofeoz bilan, 1 soat, 280 (220) m. T/D «A. Khanjonkov», 1910. Çiqarilgan sana: 30.03.1910.

Syujet Puşkinning klassik sheʼriy dramasidagi asosiy sahnalarni qayta tiklaydi.

«Kine-zhurnal» naşridagi sahna nomlari:

1-sahna. Dnepr sohili. Tegirmon, tegirmonçi va qizi.

2-sahna. Knyazlik saroyi. Töy. Yangalar va mehmonlar stol atrofida ötirişadi. Yotoqxona.

3-sahna. Sakkiz yildan keyin.

4-sahna. Daryo sohili. Tun.

5-sahna. Malika xafa bölib ötiribdi.

6-sahna. Dnepr sohili.

7-sahna. Dnepr tubi.

Aleksandr Khanjonkov:

1909-yilda, öşa Sokolniki uçastkasida (u yerda «Mazepa» suratga olingan edi) suratga olingan navbatdagi Puşkin kartinasi «Rusalka» böldi. Uni qöyişga öşa vaqtda Bolşoy teatrda «Rusalka» operasi qayta sahnalaştirilgani sabab böldi, yana şu sababli ham ki, bizning uçastkamizda çömiş joyi bölgan havuz bor edi va uni… tegirmon sifatida işlatmoqçi edik. «Sahna ortida» işlayotgan tegirmon ğildiragi illyuziyasini yaratiş uçun Gonçarov quyidagi hiylani öylab topdi: çömiş joyi orqasiga bizning kontor bolamizni belkurak bilan qöyib, suratga oliş paytida uni suvga ritmik ravişda urişni (aniqroği — eşkak eşişni) buyurdi. Ekranda illyuziya juda qoniqarli çiqdi. <…>

Aktyorlar opera kostyumlarida edi, ular maşhur kostyum ustaxonasidan ijaraga olingan edi. Bu sahnalaştiriş uçun yangi rassom V. Fester taklif qilindi, u apofeoz sahnasi «Suv osti şohligi» uçun dengiz tubining dekoratsiyasini çizdi: unda ösimliklar, çiğanoqlar va hokazo tasvirlangan edi. Dekoratsiyalar töğridan-töğri arxiyerey uyining devoriga (Tverskaya köçasida) mixlangan edi, biz u yerda endigina birinçi kiçik ateliyeni jihozlagan edik.

Bu kartina muvaffaqiyat bilan ötdi va, ğalati bölsa-da, tomoşabinlarda eng katta zavq aynan apofeoz sahnasi uyğotdi: «suv osti şohligi» fonida tegirmonçining qizi taxtda ötirar edi, u suvpariylarning malikasiga aylangan edi, uning oyoqlari ostida esa knyaz yotardi.

Aleksandra Gonçarova:

«Rusalka» kartinasida Natasha daryoga sakrab çökadigan epizodni suratga oliş kerak edi. Lekin men hali suzişni bilmas edim. Meni örniga suvga yoğoç taşlaşga qaror qilişdi. Ammo material körib çiqilganda, yoğoç meni almaştira olmagani maʼlum böldi. Şunda men jurʼat etdim. Moskva daryosida çuqur joy tanlandi, men suvga sakradim va haqiqatan ham şu zahoti tubiga çökdim. Albatta, meni qutqarişdi, lekin kadr ham tabiiy çiqdi.

«Kine-zhurnal», 1910, № 3, 8-bet, u haqida yozdi:

Savdo uyi «Khanjonkov» 30/III sanasida «Rusalka» kartinasini çiqaradi; bajarilişi jihatidan u «Podşo kelinçagi» va «Ermak»dan ança yuqori turadi.

«Sine-Fono», 1910, № 11, 8-bet

Savdo uyining öz fabrikasining navbatdagi çiqarilişi «Rusalka» bölib, u 30-martda çiqadi. Puşkinning bu sheʼriy ertagini kim bilmaydi? Uning opera şaklidagi musiqiy talqinini kim eşitmagan? Knyaz tomonidan aldangan va taşlab ketilgan beçora tegirmonçi qiziga kim hamdard bölmagan? Qizini knyazning bağriga deyarli itarib yuborgan va buning uçun aqlidan ayrilgan baxtsiz çol-otaning azoblari kimning közidan yoş oldirmagan — u faqat, afsuski, juda keç bölsa-da, qizini himoya qiliş uçun laylakdek şoşilib keladi.

Dramaning mazmunini bayon etiş ortiqça deb hisoblaymiz. Uni bilmaganlar… lekin bunday odamlar yöq deb işonamiz, şunday bölsa-da, har kim öziga yana bir bor zavq bağişlab, uni asl nusxada öqisin. Kartinani talqin qiliş haqida nima deyiş mumkin? Fabrikaning yutuqlari haqida va u har bir yangi çiqarilişi bilan takomillaşib borayotgani haqida bir neça bor aytganimizni takrorlaşimizga töğri keladi.