The White Tiger

2010-yilda Hindistonga Xitoy Xalq Respublikasi Boş vaziri Ven Szyabaoning taşrifi arafasida tadbirkor Balram Xalvay unga uçraşuv sörab elektron xat yozadi va unda öz hayoti tarixini hikoya qiladi. Uning fikriça, Hindistonda ikkita mamlakat bor va Hindistonning quyi tabaqa vakillari abadiy qullik tuzoğiga tuşib qolgan, bu xuddi tovuqxonadagi jöjalarga öxşaydi. Uning fikriça, bu qullik ham yuqori tabaqa tomonidan quyi tabaqalarni itoatda uşlab turiş uçun qöllaniladigan xörlaş usullari, ham quyi tabaqa özining ustiga yuklagan fatalistik mentalitet bilan saqlanib turadi.

Balram Lakşmangarx qişloğida kambağal dehqon oilasida tuğilgan. Yaxşi ingliz tili bilimi va savodxonligi tufayli u Dehlidagi maktabda öqiş uçun stipendiya oladi. Unga u "oq yölbars" ekanligi aytiladi — "avlodda bir marta keladigan odam". Biroq otasi qişloq uy egasi va "Leylak" laqabli boy kömir magnatiga qarzini tölay olmagaç, Balramning buvisi uni qarzni tölaşga yordam beriş uçun qişloqdagi çoyxonada işlaşga majbur qiladi va Balram Dehlidagi maktabga heç qaçon bormaydi.

Voyaga yetgaç, Balram "Leylak"ning kenja öğli Aşokning şaxsiy haydovçisi bölişga intiladi, Aşok AQŞdan xotini Pinki bilan qaytib kelgan, Pinki Nyu-Yorkda ösgan edi. U buni qaşşoqlikdan çiqişning eng tez yöli deb hisoblaydi. Balram oilaning ikkinçi haydovçisi sifatida işga qabul qilinadi. U birinçi haydovçini işdan ketişga majbur qiliş uçun şantaj qiladi va unga, aks holda "Leylak"ga uning musulmon ekanligini aytişi bilan tahdid qiladi ("Leylak" musulmonlarni juda yoqtirmas va ularni xor körardi). Balramning bosimi ostida birinçi haydovçi işdan ketadi, bu esa Balramga Aşok va Pinki bilan birga Dehliga köçib ötiş imkonini beradi. Oilaning boşqa aʼzolaridan farqli ölaroq, Aşok va Pinki Balramga quyi kastadan bölişiga qaramay, umuman olganda hurmat bilan munosabatda böladilar va oxir-oqibat unga yaqinlaşadilar, lekin baribir uni xizmatkor sifatida köradilar, bu esa Balramga yoqmaydi. Uyga qaytiş safari davomida Balram ular bilan öynaydi va ularni daraxtlar va yöllarga hurmat körsatişga majbur qiladi, ularga bular ilohiy ekanligini aytadi. U buvisi unga turmuş quriş uçun töy kelişib qöyganini bilib oladi, çunki u pul jönatişni keçiktirgan edi. Eski hayotiga qaytişni istamay, u oila bilan aloqani uzadi va umuman pul yuborişni töxtatadi.

Pinkining tuğilgan kunida u va Aşok mast bölib, Balramni Pinkiga maşinani haydaşga ruxsat berişga majbur qiladilar, natijada Pinki tasodifan bir bolani öldirib qöyadi. Pinki vahimaga tuşib, politsiya va tez yordam çaqirişni taklif qiladi, lekin Balram va Aşok uni töxtatadilar va uçalasi voqea joyidan yaşirinib ketadilar. Ertasi kuni ertalab "Leylak" Balramni çaqirtirib, uni sodir etmagan jinoyatiga aybni öz zimmasiga olib, ixtiyoriy iqrornoma imzolaşga köndiradi. Şu voqea natijasida Balram ham, Pinki ham Aşok va uning oilasidan hafsalasi pir böladi. Pinki Amerikaga qaytiş uçun Aşokni tark etadi va Balramni unga hissiy jihatdan yordam beriş uçun qoldiradi. Şunga qaramay, Balram özini hamon xizmatkor sifatida körayotganlarini sezganida, Aşokdan öz manfaati yölida foydalana boşlaydi: unga soxta taʼmirlaş kvitansiyalarini körsatadi va maşinadan litsenziyasiz taksi sifatida foydalanadi. Şu bilan birga, Balramni boşqa haydovçi bilan almaştirib yuborişlaridan iborat tinimsiz qörquv bosib turadi.

Balram Aşok biznes uçraşuvlariga olib boradigan qizil sport sumkasini payqaydi va tez orada u sumka kömir qazib oliş uçun noqonuniy ravişda korrupsiyaga botgan hukumat amaldorlariga beradigan poraga möljallangan pullarga töla ekanligini bilib oladi. Balram sumkani öğirlaşni öylaydi, lekin "Leylak" uning oilasiga jazo sifatida nima qilişi mumkinligidan qörqadi. Balramning buvisi kenja nevaralaridan birini uning oldiga yaşaşga yuboradi, u ham Balram kabi haydovçi bölişi kerak, şuningdek, agar Balram unga yana pul jönatmasa, uning kelinini yuboriş bilan tahdid qiladi. Şu paytda u Aşok uning örniga yangi haydovçi yollaganini bilib qoladi. U zoopark-dagi oq yölbars bilan uçraşuvdan söng "ilhom"ga kelgan kabi böladi. Aşokni uçraşuvga olib borayotganda Balram uni öldiradi, pul solingan sumkani olib, jiyani bilan şaharni tark etadi. Taxmin qilinişiça, "Leylak" qasos olib, Balramning butun oilasini öldiradi, politsiya esa Balramni qidiruvga eʼlon qiladi, lekin uning juda "oddiy" yuzi tufayli u heç qaçon qölga tuşmaydi.

Bangalorga qayta joylaşgan Balram call-markaz xodimlari uçun xususiy taksi xizmatini oçadi, öğirlangan pulning bir qismini mahalliy politsiyani sotib oliş uçun işlatadi, evaziga himoya va raqobatçilar bilan hisob-kitob oladi. U barça xodimlariga oddiy odamlar sifatida munosabatda böladi va ular sabab bölgan har qanday voqea uçun şaxsiy va moliyaviy javobgarlikni öz zimmasiga oladi. U muvaffaqiyatga erişdi, "tovuqxona" (u qaşşoqlikni şunday ataydi) dan qoçib, jiyani bilan yangi, yaxşiroq hayot boşladi. Elektron xatni imzolar ekan, Balram özining ismini Aşok Şarma deb özgartirganini ham oşkor qiladi va baʼzan eski xöjayinini soğinişini aytadi.