⌕
Tora! Tora! Tora!
Film

Tora! Tora! Tora!

1970 · urush · 145 daq
🍅 55%46

Bu sohilda! (Tora! Tora! Tora!) — AQŞ va Yaponiya qöşma işlab çiqarişidagi badiiy film bölib, 1970-yil 23-sentabrda ekranlarga çiqqan. U Yaponiya floti tomonidan 1941-yil 7-dekabrda Pearl Harborʼga qilingan hujum va unga olib kelgan voqealarning eng işonçli kinotasviri sifatida tanilgan. Film 1971-yilda maxsus effektlar uçun «Oskar» mukofotiga sazovor bölgan, şuningdek, eng yaxşi operator ishi, sanʼatkor-rassom ishi, montaj va ovoz nominatsiyalarida 4 marta nomzod bölgan.

Filmning nomi hujum boşlangan paytda uzatilgan şartli signal bölib, yaponlar kutgan töliq kutilmagan hujum muvaffaqiyatga erişganini bildirgan. Yapon tilidan tarjimada bu ibora «Yölbars! Yölbars! Yölbars!» degan maʼnoni anglatadi, biroq uni «tоcugeki (突撃) — raigeki (雷撃)» («hujum-torpedali hujum») sözlaridan hosil bölgan kod iborasi sifatida ham talqin qiliş mumkin.

⇄ Boşqa film bilan solishtirish
1

Rollarda

Joseph Cotten, Jason Robards, Martin Balsam
Richard FleischerRichard FleischerrejissyorKFKinji FukasakurejissyorJoseph CottenJoseph CottenaktyorJason RobardsJason RobardsaktyorMartin BalsamMartin BalsamaktyorJames WhitmoreJames WhitmoreaktyorEGE. G. MarshallaktyorKAKeith AndesaktyorNBNeville BrandaktyorNANorman AldenaktyorAkira KurosawaAkira Kurosawassenariy muallifiJerry GoldsmithJerry Goldsmithkompozitor
2

Syujet

Pearl Harborʼga hujum tasvirlanadi. Hujjatli kadrlar…
⚠️ Bu bölimda spoylerlar bor — syujet oxirigaça aytilgan
3

Suratga oliş

Film ikki maydonda — AQŞda (rejissyor Richard Fleyşer) va Yaponiyada ikki xil jamoa tomonidan alohida suratga…
Tora! Tora! Tora!
Kadr: «Tora! Tora! Tora!»TMDB

Film ikki maydonda — AQŞda (rejissyor Richard Fleyşer) va Yaponiyada ikki xil jamoa tomonidan alohida suratga olingan. Bunday işni taşkil etiş qöşimça qiyinçiliklar tuğdirgan. Dastlab filmning yapon qismini Akira Kurosava boşqarişi kerak edi, lekin kutilmagan kasallik tufayli u bir neça hafta işlay oldi, şundan söng voz keçişga majbur böldi. Natijada uning örnini Kinji Fukasaku egalladi, tayyor material esa qayta montaj qilinib, qisman qayta suratga olindi. Tayyor filmga Kurosavaning suratlaridan atigi bir daqiqa kirdi. Suratga olişda ikki tomondan uruş faxriylari, jumladan, yapon hujumi rejasining bevosita muallifi Minoru Genda maslahat berdi, uning ismi titrlarda körsatilmagan.

«Akagi» aviataşuvçisining hujumdan oldin çiqiş sahnalari AQŞ dengiz bazasi Asiyada suratga olingan, u yerda kemaning old qismining natural ölçamdagi dekoratsiyasi qurilgan. Xuddi şunday «Nagato» linkorining nusxasi töliq qurilgan. Pearl Harbor bombardimonçilik sahnasini suratga oliş uçun «Klеopatra» filmi uçun qurilgan rezervuarga joylaştirilgan 10 ta amerikalik kemaning kiçraytirilgan maketlari işlatilgan. Kiçraytirilgan port inşootlari va infratuzilma modellari hamda havzadagi kema maketlari va ularni suratga oliş studiyaga bir million dollar va çorak million dollarga tuşgan. Palubadan samolyotlar uçiş epizodi AQŞning suvosti kemalariga qarşi aviataşuvçisi Yorktown (CV-10) da suratga olingan. Yapon jangovar samolyotlari rolida soxta qobiqlar «kiygan» amerikalik öquv samolyotlari T-6 Texan va BT-13 işlatilgan. Boeing B-17 Flying Fortress ning qöniş paytidagi avariyasi — haqiqiy samolyotning va haqiqiy, postanovka bölmagan avariyaning suratga olinişi. Filmda osmonga kötarilgan Curtiss P-40 qiruvçilari haqiqiy, yerda yöq qilingan xuddi şunday önlab samolyotlar esa şişa tolali plastik maketlar edi. Yirik planlarni suratga oliş uçun bitta P-40 frontproyeksiya usulida işlatilgan va şu maqsadda u pavilonda gidravlik tebranuvçi platformaga örnatilgan. Xuddi şu usulda yapon «Zero» va «Kate» uçuvçilarining yirik planlari suratga olingan.

Amerikalik tomoşabin uçun taniş bölmagan filmning nomi AQŞda kassa muvaffaqiyatsizligining sabablaridan biri böldi (Yaponiyada bunday muammo, albatta, bölmagan). Işlab çiqarişga 25 million dollar sarflangan film faqat ön yillar ötib, videokassetalarda çiqqandan keyin foyda keltirdi. Jangovar sahnalarni suratga olişning işonçliligi va sifati şunçalik yuqori bölganki, va bu hozir ham şunday, «Tora! Tora! Tora!» kadrlari keyingi filmlarda «hujjatli» sifatida köp marta işlatilgan. Biroq, film ekranga çiqqanidan keyin Amerika kino tanqidçilari ijodkorlarni harbiy texnika maketlari «kartonday» körinişini ayblaşgan.

4

Rollarda

Martin Balsam — admiral Xazbend Kimmel, AQŞ Tinç okean floti…
Tora! Tora! Tora!
Kadr: «Tora! Tora! Tora!»TMDB

Martin Balsam — admiral Xazbend Kimmel, AQŞ Tinç okean floti qömondoni

Edvard Endryus — admiral Garold Reynsford Stark, AQŞ dengiz floti boş qömondoni

Jozef Kotten — AQŞ harbiy vaziri Genri Stimson

Jeyson Robards — general-leytenant Valter Short, Gavayidagi armiya qismlari qömondoni

Jeyms Uitmor — vitse-admiral Uilyam Xelsi, Tinç okean flotining ikkinçi jangovar (aviataşuvçi) guruhi qömondoni

Jorj Makredi — AQŞ davlat kotibi Kordell Xoll

Kit Endes — AQŞ armiyasi ştab boşliği general Jorj Marshall

E. G. Marshall — polkovnik-leytenant Rufus Bratton

Jeff Donnell — Kornelia Fort

Leora Deyna — missis Kramer

Norman Olden — mayor Trumen Lendon, 38-razvedka eskadrilyasi qömondoni

So Yamamura — admiral Isoroku Yamamoto, Yaponiya birlaşgan flotining qömondoni

Eydziro Tono — vitse-admiral Çūichi Nagumo, Yaponiyaning birinçi aviataşuvçi flotining qömondoni

Tatsuya Mihaşi — polkovnik Minoru Genda, hujum rejasi işlab çiquvçisi

Takahiro Tamura — polkovnik Mitsuo Fuçida, Birlaşgan flot havo kuçlari qömondoni

Prodyuserlar tomoşabin eʼtiborini tarixiy voqealarga qaratiş uçun birinçi darajali yulduz aktyorlardan ataylab voz keçişgan.

Matn: maqola tarjimasi «Тора! Тора! Тора!» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.

Film yangiliklarini qoldirmang«Kuzatish» tugmasini bosing — yangi treyler, sana va kinoteatrlarga çiqişi haqida xabar beramiz.