Total Eclipse

Paul Verlaine Parijdagi kafelardan birida Arthur Rimbaudning opasi Isabelle bilan tanişadi. Isabelle va uning onasi Verlaine Rimbaudning qölidagi barça sheʼrlar nusxalarini topşirişini istaydi, şunda ularni yoqib yuboriş mumkin böladi; ular uning asarlaridagi uyatsizlikdan qörqişadi. Verlaine esa Rimbaud bilan örtasidagi böronli munosabatlarni xotirlaydi. Bu munosabatlar 1871-yilda ösmir Rimbaud özining provintsiyadagi uyidan Verlaineʼga sheʼrlarini jönatgan paytdan boşlangan edi. Verlaine uning taʼsiriga darhol tuşib, Rimbaudni Parijdagi boy qaynotasining uyiga özi bilan yaşaşga taklif qiladi; u yerda Verlaine yoş va homilador xotini bilan turardi. Vahşiy, ğalati Rimbaud odob-axloq yoki muloyimlikka umuman eʼtibor bermaydi va Verlaineʼning dabdabali, burjua qarindoşlarini ğazablantiradi.

27 yoşli Paul Verlaine 16 yoşli Rimbaudning jismoniy gözalligi va uning aql-zakovatidagi noyob öziga xoslikka maftun böladi. Turmuş qurgan geteroseksual hayotning muvozanatli obrö-eʼtibori va örta sinf muhitining yengil-yelpi ruhi Verlaineʼning eʼtirof etilgan, haşamatli adabiy isteʼdodini böğib qöygan edi. Uning Rimbaud bilan tanişuvi xuddi şunçalik isyon va ozodlik, şuningdek, öz zaifliklari va mazoxizmiga beriliş edi. Rimbaud Verlaineʼga nisbatan xuddi Verlaine öz yoş xotiniga nisbatan qilganidek sadistik munosabatda böladi; oxir-oqibat Verlaine uni taşlab ketadi. Ikki şoir örtasida oğir, sarson-sargardon munosabatlar şakllanadi; ularning ğamgin çöqqisi Bryusselda yuz beradi: mast va ğazabga tölgan Verlaine Rimbaudni otib yaralaydi va sodomiya hamda oğir tan jarohati uçun jarimaga tortiladi va ikki yillik qamoq jazosiga hukm qilinadi.

Qamoqxonada Verlaine sobiq sevgilisining jirkanişiga qarab, nasroniylikni qabul qiladi. Ozod bölgaç, u Germaniyada Rimbaud bilan uçraşadi va munosabatlarni tiklaşga behuda va xato urinadi. Ikki kişi bir-biridan ayrilib, boşqa heç qaçon uçraşmaydi. Adabiyotning har qanday şaklidan qatʼiy voz keçgan Rimbaud yolğiz özi dunyo böylab sayohat qiladi va oxir-oqibat Abissiniyada (hozirgi Efiopiya) «savdo posti»ni boşqariş uçun örnaşadi. U yerda uning sevgilisi bor edi va ehtimol yoş sevgilisi ham bor edi. Öng tizzasidagi ösma uni Fransiyaga qaytişga majbur qiladi, u yerda uning oyoği amputatsiya qilinadi. Şunga qaramay, saraton tarqalib ketadi va u 37 yoşida vafot etadi. U ölgan paytda, eng maşhur sheʼrlaridan biri — Le Dormeur du val obrazi paydo böladi.

Verlaine bilan suhbatda Isabelle Rimbaud akasi ölim oldidan ruhoniydan tavba qilib, nasroniyça pokayiş körsatganini va şuning uçun uning sheʼrlarining faqat senzuradan ötkazilgan versiyalari saqlanib qolişi kerakligini taʼkidlaydi. Verlaine rozilik bergandek körinadi, lekin u ketgaç, taşrif kartoçkasini yirtib taşlaydi. Keyinçalik, absent içişga örganib qolgan Verlaine ön olti yoşli Rimbaudning vahiysini köradi: u qandaydir transsendent olamdan qaytib, Verlaineʼga ölimdan keyin şunday erişgan muhabbat va hurmatni izhor etadi. Film şunday yakunlanadi: yoş Rimbaud toğ tizmasi böylab yolğiz sayr qiladi, Verlaine ikkovlarining birga baxtli ekanini aytadi, Rimbaud esa nihoyat abadiyatga erişganini bildiradi.