Trişul (IAST Hindustani: triśūl, tarjimasi: 'Trident') — 1978-yilda Hindistonda hind tilida suratga olingan jangovar drama filmi. Rejissyori Yash Çopra, ssenariy muallifi Salim–Javed, prodyuseri Gulşan Rai. Musiqasini Mohammed Zahur Khayyam yozgan, qöşiqlar sözini Sahir Ludhianvi bitgan. Filmda Şaşi Kapoor, Sanjeev Kumar, Amitabh Bachchan, Hema Malini, Raakhee Gulzar, Poonam Dhillon, Prem Çopra va Saçin ansambl bölib rol öynagan, Waheeda Rehman esa maxsus iştirokçi sifatida çiqqan.
Kapoor, Bachchan, Raakhee va Rehman ilgari, ikki yil oldin Çopraning oldingi filmi Kabhi Kabhieʼda birga rol öynagan.
Trişul 1978-yilda Hindistonda eng köp daromad keltirgan ikkinçi film böldi. Birinçi örinda Muqaddar Ka Sikandar bölgan, uning boş rollarida ham Bachchan va Raakhee ijro etgan. Film tamil tilida Mr. Bharath, telugu tilida esa yana Mr. Bharath nomi bilan qayta suratga olingan.
Rişi Kapoorga Ravi rolini taklif qilişgan, ammo oxir-oqibat bu rolni Saçin ijro etgan. Kapoor taklifni rad etgan, bu esa uning bilan Salim-Javed örtasida duşmanlik keltirib çiqargan.
1Rollarda
Amitabh Bachchan, Shashi Kapoor, Hema Malini
Sanjeev Kumaraktyor2Syujet
1953-yilda Raj Kumar Gupta (Sanjeev Kumar) sevgilisi Şantini (Waheeda Rehman) taşlab, boy merosxör Kaminiga…
1953-yilda Raj Kumar Gupta (Sanjeev Kumar) sevgilisi Şantini (Waheeda Rehman) taşlab, boy merosxör Kaminiga (Gita Siddharth) uylanadi. Kaminining otasi Seth Dindayal esa Guptani öz biznesida teng huquqli şerik qilib oladi. Guptaning turmuşiga çiqqanidan keyin Şanti uni tabriklaş uçun keladi va unga homiladorligini xabar qiladi. Gupta yordam taklif qilganda u rad etadi, çunki tuşunadiki, Gupta buni faqat vijdon azobini yengillatiş uçun qilyapti. Şanti şaharni tark etadi. U Vijay ismli öğil tuğadi va uni yolğiz ona sifatida voyaga yetkazadi.
25 yildan keyin, 1978-yilda Şanti vafot etadi va katta yoşli Vijay (Amitabh Bachchan) otasining biznesi va oilaviy aloqalarini vayron qilib, qasos oliş uçun Dehliga keladi. Şu paytda Gupta va Kaminining öğli Şekhar (Şaşi Kapoor) çet eldan qaytib, otasining kompaniyasida öz örnini egallaydi. Vijayning seginglari bölgan Şekhar va uning singlisi Kusum (Poonam Dhillon) Vijayning qasosi örtasida qolib ketadi. Vijay Guptaning sodiq kotibasi Geeta (Raakhee) bilan uçraşadi. U Geetaga pora berib, Guptaning tender takliflari haqida maʼlumot olmoqçi böladi, ammo Geeta buni qabul qilmaydi. Şunga qaramay, ikkalasi bir-biriga yaqinlaşa boşlaydi. Vijay Guptaning boşqa xodimi Bhandari (Yunus Parvez)ga pora beradi va Geetadan ololmagan maʼlumotni oladi. Bhandarining xiyonati Vijayning Şanti Constructions kompaniyasiga katta foyda keltiradi, Guptaning kompaniyasi esa zarar köradi. Bir kuni Vijay va Geetani birga körgan Gupta, Geeta uni sotib yuborgan deb öylaydi va uni işdan haydaydi. Vijay buni bilib, Bhandarini haqiqiy aybdor sifatida Gupta va Şekhar oldida foş qiladi. Bu esa faqat Geetaning nomini oqlaş uçun qilingan bölib, Vijay uni öz kompaniyasiga işga oladi.
Vijay tez orada muvaffaqiyatli tadbirkorga aylanadi va Şanti Constructions kompaniyasining ikkinçi yilligini katta ziyofat bilan nişonlaydi. U Geetaga şaharning crème de la crème, ayniqsa Guptani taklif qilişni buyuradi. Ziyofatda Vijay P. L. Vermaning (Iftekhar) qizi va boş menejeri Şeetal Verma (Hema Malini) bilan tanişadi. Şeetal Şekharning ham sevgilisi. Vijay Şekhar va Şeetal örtasida nizo çiqarişga urinadi. Tez orada Vijay va Gupta örtasida keskin raqobat boşlanadi, ikkalasi ham boylik va vijdonini qurbon qilişga tayyor. Vijay hatto Kusumni otasining istagiga qarşi, sevgilisi Ravi (Saçin Pilgaonkar) bilan turmuş qurişga undaydi. Natijada ğazablangan Şekhar Vijay bilan janjallaşadi, ammo Geeta aralaşib, Vijayning uning ukasi ekanini Şekharga oşkor qiladi. Şekhar va Kusum uyalib, otasining uyini tark etadi. Şekhar Vijaydan Kusumning turmuşiga uning katta akasi sifatida kelib, qizni uzatişni söraydi. Bu esa ğazablangan Guptani Balwant Rai (Prem Çopra)ni yollab, Vijayni öldirişga undaydi.
Şu orada Vijay ğalabasini eʼlon qiliş uçun Guptaning oldiga boradi va onasiga qilingan adolatsizlik uçun uni ayblaydi. U Şanti vafot etganini va özining Gupta bilan Şantidan tuğilgan noqonuniy öğli ekanini aytadi. Hayratga tuşgan Gupta Balwantga bergan buyruğini bekor qilmoqçi böladi, ammo Balwant va uning yollanma kişilari Vijayga yetib oliş uçun allaqaçon Ravini öğirlab ketgan bölişadi. Şekhar va Guptaning yordamida Vijay Raviyni muvaffaqiyatli qutqaradi. Töqnaşuv çoğida Balwant Vijayni otmoqçi böladi, ammo Gupta öğli uçun öqqa röpara böladi. Şu payt politsiya yetib kelib, Balwant va uning yollanma kişilarini hibsga oladi. Oxirgi nafasida Gupta Vijaydan keçirim söraydi. Vijay uni keçiradi va Gupta oilasi bilan birlaşadi. Qöşimça ravişda, Vijay va Şekhar kompaniyaning nomini Şanti Constructionsdan Şanti-Raj Constructionsga özgartiradi.
3Saundtrek
Barça qöşiqlarni Khayyam bastalagan, sözlarini esa Sahir Ludhianvi yozgan. Ovozlarni Lata Mangeşkar, Kişore…
Barça qöşiqlarni Khayyam bastalagan, sözlarini esa Sahir Ludhianvi yozgan. Ovozlarni Lata Mangeşkar, Kişore Kumar (Kapoor uçun), Yesudas (Kumar va Bachchan uçun), Nitin Mukesh (Saçin uçun) va Pamela Çopra bergan.
4Kassa yiğimi
Hindistonda film ₹110 million ($13.4 million) yiğgan, sof daromadi ₹55 million bölgan. U kassada “super hit”…

Hindistonda film ₹110 million ($13.4 million) yiğgan, sof daromadi ₹55 million bölgan. U kassada “super hit” deb eʼlon qilingan va 1978-yilda Hindistonda eng köp daromad keltirgan ikkinçi film bölgan. Birinçi örinda Muqaddar Ka Sikandar, undan keyin esa Don bölgan. Ikkala filmda ham Bachchan rol öynagan.
Çet elda, Sovet Ittifoqida film 1980-yil may oyida 529 nusxada prokatga çiqqan. Sovet kassasida 29,7 million çipta sotilgan va taxminan 7,43 million rubl ($11.7 million, yoki ₹92 million) daromad keltirgan. Şu bilan filmning dunyo böyiça umumiy daromadi taxminan ₹202 million ($25.1 million) bölgan.
Inflyatsiyani hisobga olganda, uning Hindistondagi daromadi $66.1 million (₹6.39 milliard), Sovet daromadi esa $45.7 million (₹4.42 milliard) ga teng. Inflyatsiyaga tuzatilgan dunyo böyiça umumiy daromad $111.8 million (₹10.8 milliard) ni taşkil etadi.
Tomoşabinlar soni böyiça film Hindistonda taxminan 43 million, Sovet Ittifoqida 29,7 million çipta sotgan va dunyo böyiça umumiy taxminiy sotuv 72,7 million çiptani taşkil etgan.
5Mukofotlar va nominatsiyalar
26-Filmfare…
26-Filmfare mukofotlari:
Nominatsiyalar
Eng yaxşi film – Gulşan Rai
Eng yaxşi rejissyor – Yash Çopra
Eng yaxşi aktyor – Amitabh Bachchan
Eng yaxşi yordamçi aktyor – Sanjeev Kumar
Eng yaxşi syujet – Salim–Javed
6Meros
The Hindu gazetasining muharriri Ziya Us Salam Yeh Hai Jalwa (2002) filmiga bergan şarhida uni “Trişulning…
The Hindu gazetasining muharriri Ziya Us Salam Yeh Hai Jalwa (2002) filmiga bergan şarhida uni “Trişulning parodiyasi” deb atagan.
7Ommaviy madaniyat
Film Anurag Kaşyapning 2012-yildagi “Gangs of Wasseypur” jinoiy filmida köp marta eslatilgan. Şunga öxşaş…
Film Anurag Kaşyapning 2012-yildagi “Gangs of Wasseypur” jinoiy filmida köp marta eslatilgan. Şunga öxşaş syujetga ega singal tilidagi film “Hello Şyama” nomi bilan rejissyor M.S. Anandan tomonidan suratga olingan. Filmda Sanjeev rolini Gamini Fonseka, Amitabh Bachchan roli ijrosini esa M.S. Anandanning qizi Şyama Anandan ijro etgan.
Matn: maqola tarjimasi «Trishul (film)» — inglizça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.