Twelve O'Clock High

1949-yilda AQŞ Harbiy-havo kuçlarining sobiq xizmatçisi Harvey Stovall antiqa dökonining vitrinasida taniş naqşinkor közaçani köradi; uni sotib olgaç, velosipedda Arçburyʼdagi taşlandiq aerodromga boradi; voqea 1943-yilga köçadi.

918-chi oğir bombardimonçilar guruhining navbatdagi parvozi tugadi va bu guruh uçun yana ruhsizlantiruvçi natija berdi — 5 ta samolyot ekipajlari bilan birga urib tuşirildi, qaytib kelganlardan 2 kişi halok böldi, 18 kişi yaralandi. Darhol yangi topşiriq keldi, unga köra bombardimon 2700 metr balandlikdan amalga oşirilişi kerak edi, bu oldingisidan ikki barobar past. Guruhga rahbarlik qiluvçi polkovnik Kit Davenport bu masalani muhokama qiliş uçun dösti, brigada generali Frank Savage huzuriga boradi. General böysunişdan boş tortadi, Davenport esa böysunuvçilarining manfaatlarini qizğin himoya qilsa-da. Qiyin suhbatdan söng Savage 918-chi guruhning muvaffaqiyatsizliklarini muhokama qiliş uçun general-mayor Patrick Pritçard huzuriga boradi. Suhbat davomida qömondon Savageʼning nimadir aytmoqçi ekanini, ammo jurʼat qila olmayotganini sezadi. Nihoyat, töğridan-töğri savolga, 918-chi guruh muvaffaqiyatsizligining sababi nima, Savage javob beradi: sababni Kit Davenportda köradi — uning öz odamlariga haddan taşqari yaqinligi va mehr qöyişi unga töğri qarorlar qabul qilişga imkon bermayapti. Şundan söng Pritçard va Savage darhol Arçburyʼga yöl oladi. U yerda Kit bilan suhbatda maʼlum böladiki, parvozning keçikişi — aynan şu keçikiş butun rejani halokat yoqasiga keltirgan va bir neça ekipajning halok bölişiga olib kelgan — yoş şturman Zimmermanning harakatlari tufayli yuz bergan. Davenportning aybni öz zimmasiga olişga urinişlari heç narsaga olib kelmaydi; aerodrom hududidan çiqqaç, Savage general-mayordan ertasi kuni Arçburyʼda qömondonlikni qabul qilib, vaziyatni tuşunişi kerakligini bilib oladi. Zimmerman öz joniga qasd qiladi.

Guruhga odatiy bölgan tartibni darhol birinçi kunidanoq özgartirib, Savage qöriqçiga — generalning kirişida hujjatlarni tekşirmagani uçun — qattiq tanbeh berişdan boşlaydi. Aerodrom qömondoni etib u mayor Joe Cobbni tayinlaydi. Bu lavozimda u generalning öğli va polkovnik nabirasi, xatti-harakati beparvo va nolayiq, parvozdan böyin tovlagan leytenant Ben Gatelyni almaştiradi; Savage qattiq tanbehdan söng Gatelyni bombardimonçi qömondoni etib tayinlaydi, unga «Kasallarning koloniyasi» nomini beradi va u guruhdagi barça şunday odamlar uçun boşpana bölişi kerak edi. Köpçilik bundan norozi böladi; hatto leytenant Bishop orqali — u yaqinda Şaraf medalini olgan edi — barça uçuvçilar guruhdan ötkazilişini istaşlarini bildiradi. Savage barça qoğozbozlikni boşqarayotgan Stovellga murojaat qilib, unga rejasini amalga oşiriş uçun hujjatlarni uşlab turiş va kamida ön kun berişni söraydi. Sobiq advokat va Birinçi jahon uruşi faxriysi unga işonadi va yordam berişga rozi böladi.

Qaror topgan tartiblar va qaraşlarni asta-sekin özgartirib, Savage nihoyat bir kuni guruhi bilan birga topşiriqqa parvoz qiladi; yomon ob-havo tufayli Pritçardning buyruğiga köra boşqa barça guruhlar qaytib ketgan bir paytda, Savage buyruqqa eʼtibor bermay, 918-chi guruh bilan vazifani bajaradi va heç qanday yöqotişsiz qaytib keladi. Bu voqea ekipajlar orasida ruhning kötarilişi va optimizm ösişiga, şuningdek, general-mayorning ğazabi va baravar minnatdorligiga sabab böladi. Biroq heç bir uçuvçi arizasini qaytarib olmaydi; generalning tekşiruvi arafasida — uning maqsadi ekipajlarning norozilik sababini aniqlaş edi — Savage Bişopni çaqirib, yigitga harakatlarining maqsadi guruhni imkon qadar jangovar qobiliyatli qiliş ekanini tuşuntirişga harakat qiladi. Bu taʼsir qiladi — ertasi kuni hammasi, Bişopdan boşlab, arizalarini qaytarib oladi. Muvaffaqiyatli parvozlar butun xizmat xodimlarining ularda iştirok etiş istagiga olib keladi, bu esa turli mutaxassislikdagi odamlarning ruxsatsiz bortga çiqişi va janglarda iştirok etişiga sabab böladi, jumladan padre va keksa Stovellning ham. Biroq Savage bu haqda bilgaç, bunday harakatlarni barça usullar bilan töxtatadi.

Parvozlardan biridan söng general barda Ben Gatelyning umurtqa poğonasi jarohati haqida biladi; u jarohatni katapultalaş va suvga qulaş vaqtida olgan edi. Katta oğriq keltiruvçi jarohatni yaşirgan Gately uçta parvoz amalga oşirdi, söng samolyotdan tuşgaç huşidan ketib, kasalxonada qoldi. Savage uçuvçini ziyorat qiladi va hamşiradan u generalning nazarida obrö qozonganini bilib oladi.

Biroq juda murakkab topşiriq vaqti keladi — Germaniya hududida joylaşgan şarikli podşipniklar zavodini bombardimon qiliş uçun ikki parvoz amalga oşiriş kerak edi. Birinçi kuni parvozga Savage rahbarlik qiladi, bombalar taşlanadi, ammo generalning va uning odamlarining köz öngida oltita ekipaj, jumladan Joe Cobb ham halok böladi. Oxirgi yöqotiş zenit snaryadining töğridan-töğri tegişi natijasi bölib, Savageʼda katta taassurot qoldiradi. Ikkinçi kuni bombardimonçi kabinasiga ötiriş vaqti kelganda, general jangovar şok keşiradi — özini nazorat qila olmay, parvozni töxtatişga urinadi. Yaqinda turgan Gately qömondonni Stovell va Davenport qöliga topşiradi va özi yetakçi samolyot kabinasiga ötirib, şu tariqa parvozga rahbarlik qiladi. Butun kun davomida Savage kreslosida harakatsiz, sukut saqlagança ötiradi va ekipajlarning qaytişini kutadi; faqat Gately qömondonligida ikkitasidan taşqari barça bombardimonçilar qaytganini bilgaç, u öziga keladi va darhol uxlagani ketadi.

1949-yil. Stovell aerodromda sayr qilgaç, velosipedda uyiga qaytib ketadi.