«Ikki bilet kunduzgi seansga» (Два билета на дневной сеанс) — 1966-yilda «Lenfilm» kinostudiyasida rejissyor Gerbert Rappaport tomonidan suratga olingan sovet badiiy detektiv filmi.
Filmning premyerasi 1967-yil 19-mayda bölib ötdi.
1Rollarda
Aleksandr Zbruyev, Zemfira Tsakhilova
2Syujet
Yoş OBXSS xodimi Aleşin milisada işlaşga moyil emasligini his qilib, isteʼfoga ariza beradi. Oxirgi topşiriq…
Yoş OBXSS xodimi Aleşin milisada işlaşga moyil emasligini his qilib, isteʼfoga ariza beradi. Oxirgi topşiriq sifatida unga deyarli yakunlangan işning kam ahamiyatli bir epizodini tekşiriş buyuriladi: işning ikki iştirokçisida bir kinoteatrning 19-qatoridagi 16-örin uçun, lekin turli kunlarga möljallangan ikkita bilet topilgan.
Aleşin qiz dösti Tonya bilan kinoteatrga boradi. Seans davomida uni taşqariga çaqirişadi, şu yerda uni bir bezori hujumga uçratadi, lekin uni notaniş odam qutqarib qoladi. Aleşinning boşliği, polkovnik Nikolayev şubhali notaniş odam jinoiy guruh aʼzosi bölişi mumkin deb hisoblab, Aleşinga u bilan muloqotni davom ettirişni buyuradi. Aleşinga «soxta» ozodlik haqida maʼlumotnoma yozib berilib, topşiriqqa jönatiladi.
Aleşin jinoyatçilar Sirotin va Sabodaj yordamida polimerlar laboratoriyasiga işga kiradi. U yoş olim Lebedyanskiy bilan aloqa örnatişga muvaffaq böladi. Isteʼdodli yoş kimyogarning yangi sintetik birikma — «elon»ni kaşf etişi uning dissertatsiyasini himoya qiliş uçun mustahkam asos bölib xizmat qiladi. Biroq ilmiy rahbari dissertatsiya himoyasini töxtatib turadi. Lebedyanskiy şuhratparast, öz ilmiy rahbarini hurmat qilmaydi, özini qadrsiz hisoblaydi va spekulyantlar guruhi bilan boğlanib qoladi. Bu guruh uning ixtirosidan foydalaniş va uni şantaj qiliş imkoniyatiga ega böladi. U Leningrad konservatoriyasi talabasi, işbilarmon odamning qizi Yuliya Rubtsovaga oşiq, u esa nomaʼlum şaroitda avtohalokatda halok böladi.
Lebedyanskiy yangi hamkasbining özi körsatayotgan odam emasligini tuşuna boşlaydi. U şubhalar içida qiynalib, keyinçalik milisaga samimiy iqrorlik bilan keladi.
Uyuşgan jinoiy guruh aʼzolari yaxşi yaşirinib yurişganiga qaramay, OBXSS xodimlari jinoyatçilarni, jumladan fabrika direktori Rubtsov boşçiligidagilarni jinoyat ustida qölga olişga muvaffaq bölişadi.
Filmning asosiga Leningrad viloyat ulgurji savdo bazasi direktori Georgiy Zuykovning ishi qöyilgan. Haqiqiy jinoiy ish bilan öxşaşlik asosida filmda Rubtsovning qimmatbaho narsalarini halok bölgan qizining qabriga yaşirgani körsatiladi. Qabristonda guvohlar iştirokida Rubtsovning yaqinda avtohalokatda halok bölgan qizining qabri oçiladi. Unda faqat skripka futlyari topiladi, uning içida valyuta, tangalar va qimmatbaho buyumlar yaşirilgan böladi.
Yon syujet liniyasi şundan iboratki, Aleşin jinoyatçi Sirotinning dösti, «estoniyalik» Inkaga yomon doiradan çiqib, normal hayotga qaytişda yordam beradi; filmning finalida Aleşin Inkani eri bilan köradi.
Uşbu filmning davomi 1972-yildagi «Krug» (Doira) filmi hisoblanadi.
3Suratga oluvçilar guruhi
Ssenariy mualliflari — Boris Çirskov, Yevgeniy…
Ssenariy mualliflari — Boris Çirskov, Yevgeniy Xudik
Boş rejissyor — Gerbert Rappaport
Boş operator — Dmitriy Meskhiyev
Boş rassom — Aleksandr Blek
Kostyum rassomi — Lidiya Şildknext
Bastakor — Aleksandr Mnatsakanyan
Tovuş operatori — Boris Xutoryanskiy
4Şarhlar
Kinotanqidçi Vsevolod Reviç filmda «rejissyorlik va aktyorlik mahorati ssenariy mahoratidan yuqori turadi,…

Kinotanqidçi Vsevolod Reviç filmda «rejissyorlik va aktyorlik mahorati ssenariy mahoratidan yuqori turadi, baʼzan esa unga zid kelib qoladi», deb hisoblagan. Uning bahosiça, «filmning syujeti yetarliça sunʼiy, lekin yaxşi öynalgan». U «A. Zbruyev juda jozibali aktyor, uning ovozida nimadir sezilmas istehzo bor va Sasha Aleşinga beixtiyor hamdardlik tuyğusi paydo böladi», deb yozgan, biroq «qahramonda biror öziga xos narsani topiş qiyin». Tanqidçi kimyogar Lebedyanskiy (N. Podgorniy) qanday qilib oddiy öğrilikka tuşib qolganini ham tuşuna olmagan. «S. Çekanning özgariş mahoratini zavq bilan kuzatamiz, — deb yozgan tanqidçi, — lekin qahramon içiga boşqa heç qanday ğoya joylanmagan». Firibgarlar boşliği Rubtsov (V. Kenigson) obrazi haqida V. Reviç şubhalanib, «umuman şunçalik tubanlaşiş mumkinmi?» degan. Uning fikriça, «intriganing burçaklarini ötkirlaştirişga intiliş filmning insoniy mazmuniga salbiy taʼsir qilgan».
Kinotanqidçi Sergey Kudryavtsev yozişiça, «bu tipik „sovetça detektiv“, ikki davomi — „Krug“ (1972) va „Meni bu qiziqtirmaydi“ (1976) bölgan, tomoşabinlar orasida katta maşhurlikka erişgan va butun prokat tarixidagi eng köp daromad keltirgan yuz ellik filmdan biriga aylangan». Tanqidçi fikriça, aktyor Aleksandr Zbruyev asosiy qahramonning «tanib böladigan va insoniy jihatdan jozibali obrazini yaratgan». S. Kudryavtsevning fikriça, A. Zbruyev filmda «bir şaxsda ikki xarakterni öynagan, çunki jinoyatçini tasvirlar ekan, Aleşin baribir özligidan çiqmaydi». «Aleşinning ikki qiyofasini öynar ekan, — deb hisoblagan S. Kudryavtsev, — u göyo özgarib, köz öngimizda voyaga yetgandek böladi».
«U Gerbert Rappaportning milisa detektivlarida („Ikki bilet kunduzgi seansga“, „Krug“, „Meni bu qiziqtirmaydi“) öz iştirokini albatta bezadi», — bunday baho asosiy rol ijroçisi Aleksandr Zbruyevning aktyorlik öyiniga «Yangi zamon vatan kinosi tarixi» töplamida (2001) berilgan. «Haqiqiy şuhrat Aleksandr Zbruyevga «Ikki bilet kunduzgi seansga» filmida OBXSS xodimi Aleşin rolidan keyin keldi», — deb «Rossiya kinosi» ensiklopediyasida (2002, I jild) tasdiqlanadi.
Filmning yutuqlaridan biri Lyudmila Çursinaning Inka-estoniyalik rolini ijro etişi böldi. Bu rol «Rossiya kinosi: aktyorlik ensiklopediyasi» kitobida (2008, II jild) eslatib ötilgan: «Qahramon — bandit dösti, közga taşlanadigan darajada gözal, ataylab vulgar va juda baxtsiz. Qalbining çuqurida Inka oddiy hayotga, sevgiga, hurmatga, oilaga, tinç va iliq uyga intiladi. Filmning finalida aynan şunday — quvonçdan közlari porlayotgan oddiy, mehribon ayol sifatida — uni asosiy qahramon, Aleksandr Zbruyev ijro etgan tergovçi uçratadi…»
Matn: maqola tarjimasi «Два билета на дневной сеанс» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.