# Elektr bulutlar ostida
«Elektr bulutlar ostida» — rejissyor va ssenariy muallifi Aleksey German-kiçikning filmi. Filmni suratga olişda bir neça davlat iştirok etdi: Rossiya, Polşa va Ukraina. Filmning hamprodyuseri polyak rejissyori Krzysztof Zanussi böldi.
Film 65-Berlin kinofestivalining asosiy tanlov dasturida iştirok etdi. Kinooperatorlar Yevgeniy Privin va Sergey Mixalçuk kinematografiya sohasidagi ulkan yutuqlari uçun «Kumuş ayiq» mukofotiga sazovor bölişdi.
Film 2015-yil 4-iyunda çiqarildi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Chulpan Khamatova, Louis Frank, Merab Ninidze
3Syujet
Bu iqtibos Pol Sezannning sözi bölib, filmga epigraf vazifasini bajaradi. Aleksey German-kiçik bu sözlardan…
Bu iqtibos Pol Sezannning sözi bölib, filmga epigraf vazifasini bajaradi. Aleksey German-kiçik bu sözlardan foydalanib, maqsadi poetik dramaturgiya orqali impressionizmga qaytiş va mamlakat hamda zamon ruhini yetkaziş ekanini taʼkidladi. Syujet quyidagiça izohlanadi: «Bu film ötmiş, hozirgi zamon va kelajak örtasida xoçga mixlangan mamlakat haqida. Rossiyada vaqt çiziqli emas, biz paradoksal mamlakatmiz, bu yerda vaqt oldinga yurişi, keyin orqaga öralişi va yana oldinga harakatlanişi mumkin».
Film voqealari 2017-yilda, Buyuk Oktabr inqilobining yubiley yilida sodir böladi. Dunyo katta uruşni kutmoqda. Asosiy qahramonlarning syujet çiziqlari deyarli boğlanmagan, asosiy personajlar bir-biridan farq qiladi, lekin ularning har biri klassik rus adabiyotidagi «ortiqça odam»dir. Film qurilişi tugallanmagan bino atrofida rivojlanadi, bu yerda asosiy qahramonlarning taqdirlari özaro çirmaşib ketadi.
Film yetti bobdan iborat: «Begona nutq», «Vorislar», «Yer masalalari böyiça yurist-ning uzoq tuşlari», «Quriliş uçun joy», «Garovga olingan ayol», «Meʼmor» va «Xöjayin ayol». Har bir bob turli odamlar haqida hikoya qiladi: mehmon işçidan tortib meʼmorgaça, Dostoyevskiy asarlarida tarbiyalangan avloddan tortib Apple brendi bilan boğliq avlodgaça. Har bir hikoyaning öz qahramoni bor: boy va kambağal, rus va muhojir, tinç hayot keçiradigan va uruşdan yangi qaytgan. Qahramonlarning hikoyalari Rossiyaning yirik şaharlarida va çekka hududlarida tasodifiy uçraşuvlar orqali kesişadi. «Elektr bulutlar ostida» filmi — nuqtayi nazari özgaruvçan, ahamiyati faqat darhol emas, balki öylangan va ongli bölgan axloqiy tanlov oldida turgan zamondoşlarning taqdirini aks ettiruvçi hikoya. Aleksey German-kiçik film yaratişda rus romani anʼanalariga amal qildi. «Bu kinoromanda boblar bir-biri bilan boğlangan, har biri umumiy manzarani töldiradi. Unda juda köp syujet çiziqlari va turli-tuman personajlar bor, voqealar vaqti 90-yillardan yaqin kelajakkaça, 2017-yilgaça davom etadi. Bu zamon obrazini poetik şaklda qamrab olişga urinişdir».
Filmi nomida tilga olingan elektr bulutlar turli avlodlarning bir xil tuşunçani qabul qilişini ramziy ifodalaydi: bir kişi uçun bu osmondagi momaqaldiroq bulutlari, boşqa birov uçun esa zamonaviy gadjetlardagi bulutli saqlaş xizmatlari.
4Kasting
Filmda professional aktyorlar ham, aktyorlik taʼlimi bölmagan odamlar ham suratga tuşdi. Birinçi va ikkinçi…
Filmda professional aktyorlar ham, aktyorlik taʼlimi bölmagan odamlar ham suratga tuşdi. Birinçi va ikkinçi plan rollarining bir qismini noprofessional aktyorlar ijro etdi. Kastingda 11 mingdan ortiq kişi iştirok etdi. Asosiy rollardan biri Sankt-Peterburg Katta qöğirçoq teatri aktrisasi Viktoriya Korotkovaga va «Esthetic Education» guruhi musiqaçisi Lui Frankka berildi.
5Rollarda
Lui Frank —…
Lui Frank — Pyotr
Viktoriya Korotkova — Sasha
Merab Ninidze — Nikolay
Çulpan Xamatova — Valya
Karim Pakaçakov — Karim
Viktor Bugakov — Danya, Saşaning akasi
Konstantin Zeliger — Marat
Anastasiya Melʼnikova — Irina
Pyotr Gonsovskiy — Boris
Aleksey Vertinskiy — Aleksey
6Suratga oliş
«Elektr bulutlar ostida» filmi Rossiya va Ukrainada suratga olindi. 2012-yilda boşlangan birinçi blok…

«Elektr bulutlar ostida» filmi Rossiya va Ukrainada suratga olindi. 2012-yilda boşlangan birinçi blok Ukrainada — Odessa, Xarkov va Dnepropetrovskda suratga olindi. Ikkinçi blok 2013-yil dekabridan 2014-yil martigaça Rossiyada, Sankt-Peterburgda suratga olindi.
Filmning ğoyasi rejissyor va ssenariy muallifi Aleksey German-kiçikda hali 2008-yilda paydo bölgan, ammo suratga oliş faqat 2012-yilda boşlangan. Umuman olganda, işlab çiqariş olti yil davom etdi: bir yil ssenariyga, beş yil suratga olişga sarflandi. Aleksey German-kiçik Aleksey German-kattaning yakuniy filmi «Xudo böliş qiyin» ni tugallaş işlari sababli loyihani vaqtinça töxtatişga majbur böldi, şuningdek moliyalaştiriş izlaş ham keçikişga sabab böldi.
Filmdagi hamma narsa noldan yaratildi: ulkan haykallardan tortib murakkab proyeksiyali zamonaviy sanʼat körgazmalarigaça. Filmning butun badiiy olami boş badiiy rassom va boş kostyum rassomi Elena Okopnaya tomonidan yaratildi. Ayrim kostyumlar ustida ukrainalik dizayner Fyodor Vozianov ham işladi.
5 metrli Lenin haykali dekoratsiyasini Finlandiya körfazi akvatoriyasiga örnatişni sanoat suvosti işçilari amalga oşirdi. Suzuvçi kran yordamida tört metr çuqurlikka örnatiş rejalaştirildi. Tubining relyefi va grunti örganiş uçun bir neça marta şönğiş ötkazildi. Örnatiş işlari boşlanişi oldidan böron boşlanib, suratga oliş qirğoqqa yaqinroq joyga köçirildi.
Asosiy qahramonlarning aeroportga keliş sahnasi «Pulkovo» aeroportining yangi terminali steril zonasida, obʼekt Davlat komissiyasiga topşirilişidan bir oy oldin suratga olindi. Maxsus şu vaqt davomida terminal hududida quriliş işlari töliq töxtatildi. «Begona nutq» novellasidagi finaldagi sahna, yaʼni Karimning kafe yonidan ötişi, Sankt-Peterburgning gavjum tumanidagi «Aeroport» temir yöl bekatida suratga olindi. 10 kun içida bekat kafe-bar dekoratsiyasiga moslab içki va taşqi tomondan töliq qayta qurildi.
Ekologlar[aniqlaş kerak] «Lenekspo» körgazma majmuasini quriş va Karimning quriliş sahnasini suratga oliş uçun kölni maxsus quritdilar. Dekabr oxirida ğayritabiiy iliq ob-havo tufayli bu köl tubidagi bir neça kvadrat kilometr maydon loyqaga aylandi. Suratga olişning oxirgi kunida esa sovuq urdi — yuzlab metr kabel va xöjalik jihozlarining bir qismini qoldirib, ularni bahordan bir neça oy ötib olib çiqişga töğri keldi.
Yangi Dengiz portining yonidagi sunʼiy yerlarda meʼmor halokati sahnasi uçun quriliş maydoni yaratildi: opalubka, armatura, beton inşootlar va bir neça dona yirik quriliş texnikasi, jumladan svay maşinalari, buldozerlar va ekskavatorlar.
Filmning markaziy obʼekti — qurilişi tugallanmagan baland bino. Bu bino modelini işlab çiqiş uçun butunrossiya tanlovi ötkazildi. Tanlovda 160 ta ish iştirok etdi. Ğolib deb Anna Tkaçyova va Andrey Volintsevning loyihasi tan olindi.
«Elektr bulutlar ostida» filmi uçun öziga xos vizual qatorni yaratiş maqsadida ish qiş va bahor davomida olib borildi.
Suratga oliş uçun tanlangan obʼektlarning aksariyati (qurilişi tugallanmagan binolar, qurilayotgan aeroport) tipik kök quriliş tösiqlari bilan öralgan edi. Suratga oliş davomida jami bir neça kilometr quriliş tösiqlari demontaj qilinib, qaytadan örnatildi.
Kadrlardan birida aktyorlarning boşi ustidan vertolyot uçib ötadi. Bu kadr kompyuter grafikasisiz suratga olingan.
Faqat «Sasha va Danya uyi» dekoratsiyasi içidagi badiiy yoruğlik rasmini yaratiş uçun yoritiş asboblarining umumiy quvvati 72 kVt ni taşkil etdi. Barça asboblarni joylaştiriş uçun 6 ta yuk kötaruvçi avtomobil platformasi va Sankt-Peterburgning markaziy köçalaridan birida uç kun davomida harakatni çeklaş kerak böldi. Köpçilik sahnalar personajlarning kadr çuqurligi böylab harakatlanişi bilan murakkab, köp planli, bir kadrli yeçimlar asosida tuzilgan. Filmning montajiga kirgan har bir tabiiy kadr aynan quyoş botiş paytida, eng gözal tabiiy rejimda suratga olingan.
Operatorlar Sergey Mixalçuk va Yevgeniy Privin suratga oliş maydonçasida bir marta ham uçraşmagan.
Suratga oliş tugagaç, 1333 dona kostyum «Lenfilm» kinostudiyasining kostyum sexiga bepul berildi.
7Festivallar va matbuot
«Elektr bulutlar ostida» filmining premyerasi 10-fevralda 65-Berlin festivalida bölib ötdi. Bu…

«Elektr bulutlar ostida» filmining premyerasi 10-fevralda 65-Berlin festivalida bölib ötdi. Bu «Berlinale»ning asosiy tanlovida taqdim etilgan yagona rus filmidir. Filmning operatorlari Sergey Mixalçuk va Yevgeniy Privin kinematografiyaga ulkan hissalari uçun «Kumuş ayiq»ni olişdi.
Xorijiy matbuot filmni yaxşi baholadi. Xususan, The Hollywood Reporter «vizual qator maftun etadi» deb taʼkidladi, fransuzça Le Figaro gazetasi esa filmni «post-zamonaviy Rossiya haqidagi ulkan va jozibali fantaziya-orzu» deb taʼriflади. Screen Daily fikriça, film «haqiqiy mahorat möjizasi, noçiziqli kinoning triumfi». 65-Berlin kinofestivali hayʼati raisi Darren Aronofskiy esa «Elektr bulutlar ostida» filmini «öziga xos, original va noyob kartina, tasvir qatori tomoşabinni uzoq vaqt qöyib yubormaydi» deb atadi.
Rossiyalik kinotanqidçilar ham filmga xayrixoh munosabatda bölişdi. Xususan, Andrey Plaxov («Kommersant») «bu juda kutilmagan asar…» deb qayd etdi. Boris Groys fikriça, «bu maftunkor, atmosferali film tomoşa qilingandan keyin ham tomoşabinni uzoq vaqt taʼqib qiladi». Anton Dolin esa «Aleksey German-kiçikning yangi kartinasi — uning törtinçi, ehtimol eng yaxşisi, aniq eng nozik va murakkabi — potentsial bomba» deb taʼkidladi.
8«HOZIR2017» körgazmasi
«Elektr bulutlar ostida» filmi relizi arafasida, 2015-yil 5-iyunda Moskva zamonaviy sanʼat muzeyida Aleksey…
«Elektr bulutlar ostida» filmi relizi arafasida, 2015-yil 5-iyunda Moskva zamonaviy sanʼat muzeyida Aleksey German-kiçik kartinasi motivlari asosida «HOZIR2017» körgazmasi oçildi. Körgazma kuratorlari Antonio Dzeuza va film rassomi Elena Okopnaya böldi.
2015-yil 16-mayda Moskvada ötkazilgan xalqaro «Muzeydagi tun» tadbiri davomida Gogol bulvari, 10-dagi MMOMA hovlisida rassom Elena Okopnaya muallifi bölgan «DIALOG» tizer-instalyatsiyasi yaratildi. 17 metrli organza ekranga filmning bir sahnasidagi uçayotgan odam bir neça soat davomida proyeksiya qilindi. Yomğir va kuçli şamol instalyatsiyani deyarli buzib yuboray dedi — polotnoni bir neça marta qayta tikişga, mahkamlagiçlarni qayta örnatişga töğri keldi. Ammo ob-havoga qaramay, instalyatsiya amalga oşdi.
Matn: maqola tarjimasi «Под электрическими облаками» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.