«Under Siege» (boşqa nomi — «Zahvat») — 1992-yilda suratga olingan amerikalik boevik, rejissyor Andrew Davis, boş rolda Steven Seagal. Film terrorçilarning yadroviy qurollarga ega «Missouri» linkorini egallaşga urinişi haqida hikoya qiladi.
Oskar mukofotiga ikkita nominatsiya.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Steven Seagal, Tommy Lee Jones, Erika Eleniak
Steven Seagalaktyor
Tommy Lee Jonesaktyor
Erika Eleniakaktyor
Gary BuseyaktyorPOPatrick O'NealaktyorDCDamian Chapaaktyor
Colm MeaneyaktyorARAndy RomanoaktyorJFJ. F. Lawtonssenariy muallifiGCGary Changkompozitor3Syujet
AQŞ dengiz flotining xizmatdan çiqarilgan «Missouri» linkori AQŞ sohillari tomon yöl olmoqda, u yerda…
AQŞ dengiz flotining xizmatdan çiqarilgan «Missouri» linkori AQŞ sohillari tomon yöl olmoqda, u yerda muzey-kemaga aylanadi. Linkor bortida 32 ta «Tomahawk» qanotli raketasi, «Harpoon» qarşi kema raketalari va «Tomahawk» raketalari uçun ikkita yadroviy kallak bor.
Ekipaj kema kapitanining tuğilgan kunini nişonlaşni boşlaydi. Kemaning katta yordamçisi, komander Krill dengiz flotining rahbariyati ruxsatini bahona qilib, kemaga musiqa guruhi, ziyofat uçun oşpazlar jamoasi va «Playboy» jurnali böyiça «Iyul oyining qizi» Jordan Tateʼni taklif qiladi. U tuğilgan kun qahramoni uçun striptiz ijro etişi kerak.
Kema oşpazi Casey Ryback (Steven Seagal) bilan janjallaşgan Krill kapitanning ruxsatisiz uni sovutgiç omborxonasiga qamab qöyadi va uning qöriqçisi sifatida dengiz piyoda askarlaridan bir yangi askarni qoldiradi. Bayram avjiga çiqqanda, terrorçiga aylangan sanʼatkorlar va oşpazlar ekipajni qurolsizlantiradi hamda linkorning asosiy joylarini egallaydi. Krill kapitanni öldiradi va «Tomahawk»lar uçun kiriş kodlarini qölga kiritadi. Terrorçilar «Harpoon» raketasini uçiradi, u Gavayidagi kuzatuv stansiyasini yöq qiladi. Terrorçilar yetakçisi sobiq CIA agenti William Strannix bölib çiqadi. U ilgari Şimoliy Koreyaning suv osti kemasini yöq qiliş topşiriğini olgan edi. CIAʼda işlaşdan hafsalasi pir bölgan Strannix özining bu vaqt davomida «şaxmat donasi» bölib kelganini tuşunadi. CIA rahbariyati uni yöq qilişga urinadi, ammo Strannix öziga yuborilgan qotillarni öldirişga muvaffaq böladi. U şoşilinç yiğilgan AQŞ oliy qömondonligi ştabi bilan boğlanib, linkorni va yadroviy kallaklarning kiriş kodlarini egallaganini eʼlon qiladi hamda mavjud dunyo tartibini özgartiriş niyatida AQŞning yirik şahrini yöq qilmoqçi ekanini aytadi. Aslida uning maqsadi qolgan raketalarni ayrim şeriklariga sotiş. Strannix özi egallagan Şimoliy Koreya suv osti kemasida olib çiqib ketişni rejalaştiradi va uni endi jinoiy maqsadlarida işlatmoqda.
Terrorçilar ekipajni tryumga haydaydi va «Tomahawk» raketalarini tuşiriş uçun yuk tirgaklarini örnatadi. Rybackʼni qöriqlayotgan dengiz piyodasi Krillga qönğiroq qilib, kemada nima bölayotganini aniqlaşga urinadi. Krill bu faqat bayram şovqini ekanini aytadi va uni almaştirişga vaʼda beradi. Strannix ikki qotilni yuboradi, ular dengiz piyodasini öldirib, sovutgiç omboriga bostirib kirişadi. Ammo Ryback oşpaz uçun kutilmagan mahorat bilan terrorçilarni yöq qiladi va kelayotgan Krill hamda Strannix guruhi uçun portlovçi qurilma qoldiradi. Terrorçilar Rybackʼning şaxsiy işini oçib körişadi. Bu ish nimagadir kapitanda saqlanayotgan edi. Ular Rybackʼning tajribali jangçi va AQŞ dengiz flotining maxsus kuçlari instruktori ekanini, qömondonni urganligi uçun xizmatdan çetlatilganini, uning butun guruhini xavf ostiga qöygan qömondonni urganini bilib dahşatga tuşadi. Öldirilgan linkor kapitani esa işdan çiqarilgan Rybackʼni öziga yaqin olib, uni oşpaz lavozimiga yollagan edi.
Ryback Krill tomonidan uyquga keltiruvçi dori aralaştirilgan «Iyul oyining qizi»ni topib oladi. U yerdan çiqib, qutqaruv qayiqlaridan birining radiosi orqali ştab bilan boğlanadi va vaziyat haqida batafsil maʼlumot beradi. Ryback aralaşmaslik va maxsus kuçlar guruhini kutiş haqida buyruq oladi. Egallangan linkor hududiga AQŞ dengiz flotining F/A-18 qiruvçisi yuboriladi, ammo terrorçilar «Phalanx» zenit tizimlari yordamida qiruvçi samolyotni yöq qiladi.
Ryback markaziy boşqaruv postidagi elektr taʼminotini öçirişga muvaffaq böladi, şu tariqa zenit qurilmalarining quvvati ham öçiriladi. Hujum guruhi bilan vertolyot kemaga yaqinlaşadi, ammo Strannix şeriklari yaqinlaşib kelayotgan suv osti kemasidan PZRK yordamida vertolyotni urib tuşiradi. Terrorçilar raketalarni suv osti kemasiga köçirişga şoşiladi. Qömondonlik linkorni bombardimon qiliş uçun bombardimonçilar eskadronini yuboradi, çunki ular «butun aybni oşpazga ağdarmoqçi».
Ryback terrorçilar kelgan vertolyotni portlatadi, söngra özi yasagan bomba yordamida suv osti kemasining çuqurlik rulini şikastlaydi. Krill nosozlikni şaxsan bartaraf etayotganda Ryback bir neça örtoqlarini ozod qiladi. Ular asosiy kalibrli töp minorasini egallab, çiqib ketayotgan suv osti kemasini Krill bilan birga töp öqlari bilan yöq qilişadi.
Öqdan çiqqan tölqin bilan yiqilib, sarosimaga tuşgan Strannix boşqaruv postiga yetib boradi va Gonolulu (Gavayi) ustiga yadroviy kallakli ikkita raketa uçiradi.
Ryback guruhi qolgan terrorçilarni yöq qiladi. Ryback markaziy postga bostirib kirib, piçoq bilan bölgan jangda Strannixni yengadi. F/A-18 qiruvçisi bitta raketani urib tuşiradi, Ryback guruhi esa ikkinçi raketaning öz-özini yöq qiliş dasturini işga tuşiradi.
Rybackʼning odamlari ekipajni ozod qiladi va kema AQŞ sohillariga yetib keladi.
4Tanqid
Film asosan başorat qilinadigan syujeti va paranoyaga yetadigan oçiq vatanparvarligi tufayli turliça…
Film asosan başorat qilinadigan syujeti va paranoyaga yetadigan oçiq vatanparvarligi tufayli turliça baholandi. Vincent Canby filmga aynan şunday baho berib, «Under Siege»ni kulmasdan tomoşa qiliş mumkin emasligini taʼkidladi. Kartina «Hunt for Red October» va «Rambo» bilan soliştirildi. Köplab ssenariy yeçimlari «Die Hard»dan oçiqdan-oçiq olingan. Masalan, terrorçilar göyo har kuni AQŞ dengiz flotining linkorini egallab kelayotgandek, işonçsiz darajada aniq va uyğun harakat qiladi.
Tanqidçi Roger Ebert, birinçi navbatda, Tommy Lee Jones va Gary Busey ijro etgan manfiy rollarni taʼkidladi. Aqlan zaif qilib körsatilgan yovuzlar filmda juda foydali körinadi va tomoşabinning ijobiy qahramonlarga qaratilgan eʼtiborining katta qismini osongina «öğirlaydi». Steven Seagal özining «Above the Law» filmidagi debyut rolidan olgan katta şuhratini davom ettirmoqda, lekin yangi narsa öylab topişga urinmasdan, allaqaçon bosib ötilgan yölda yurmoqda. Oldingi filmga nisbatan asosiy özgariş şu böldiki, jang sanʼati ustasi soç turmagini özgartirgan.
Tanqidçi James Berardinelli fikriça, boevik — bu ssenariy nafosati va nozik aktyorlik öyini bilan porlaş mumkin bölgan janr emas. Bunda tomoşabinni hayron qoldiradigan yangilik öylab topiş qiyin. Şunga qaramay, ijodkorlarning yaxşi topilmasi — afsonaviy jangovar kemada voqealarni joylaştiriş bölib, u öziga xos fon va hatto voqealarning iştirokçisi sifatida ajoyib körinadi. Seagal kartinani boevik emas, balki sarguzaşt filmi deb taʼriflagan. Filmning zaif tomoni şundaki, tomoşabin terrorçilarga yakka özi qarşi çiqqan oşpazning hayoti uçun unçalik xavotirlanmaydi. Yakka jangçi şimoliy koreyalik yovuzlardan katta qarşilikka uçramasligiga şubha yöq, va voqealar ham aynan şunday rivojlanadi.
Kartina rejissyori filmi haqida şunday fikr bildirgan:
Film kutilganidan murakkabroq va qiziqroq. U yadroviy qurol bilan boğliq şov-şuvli voqealarga eʼtiborni tortişga va provokatsiya qilişga urinadi. Agar siz Manhettendan olingan 20 kişi uçun möljallangan murakkab kino suratga olsangiz, öz ğoyalaringizni keng omma bilan bölişiş imkoniga ega bölmaysiz.
5Suratga oliş
«Missouri» linkori AQŞ dengiz flotining eng xizmat körsatgan kemalaridan biri bölib, uçta yirik harbiy…
«Missouri» linkori AQŞ dengiz flotining eng xizmat körsatgan kemalaridan biri bölib, uçta yirik harbiy töqnaşuvdan — Ikkinçi jahon uruşi, Koreya va Fors körfazi uruşidan ötgan. Ammo kartinaning suratga olinişi «Missouri»da emas, balki boşqa kemada — xizmatdan çiqarilgan «Alabama» linkorida bölib ötdi. Suv osti kemasi USS Drum Şimoliy Koreya suv osti kemasi rolini «ijro etdi». Filmdagi voqealar qisman haqiqatni aks ettiradi, çunki 1992-yilda USS Missouri linkori xizmatdan çiqarilgan va bu voqea munosabati bilan prezidentning nutqi bölgan. Kartinani suratga oliş davri 1992-yil 2-martdan 19-mayga qadar davom etdi.
6Reliz
Film oğzaki tarqaliş (word-of-mouth), yaʼni tomoşabinlarning reklamasiz ijobiy bahosi tufayli prokatda juda…
Film oğzaki tarqaliş (word-of-mouth), yaʼni tomoşabinlarning reklamasiz ijobiy bahosi tufayli prokatda juda muvaffaqiyatli böldi. Kartina premyera dam oliş kunlari çempion böldi: 2042 ta kinoteatrda namoyiş etilib, 15 700 000 $ yiğdi, bu 1992-yil kuzidagi kinematografiya uçun rekord böldi. AQŞning uy prokatida kartina jami 83 563 139 $ yiğdi, butun dunyo böyiça esa — 156 563 139 $. Mutaxassislar bunday katta kassa muvaffaqiyatini öşa paytda raqobatning yöqligi va yorqin yangiliklarning kamligi bilan izohlaşdi.
1995-yilda «Under Siege 2: Dark Territory» filmi çiqdi, u oşpaz Casey Rybackʼning keyingi sarguzaştlari haqida hikoya qiladi.
7Qiziqarli faktlar
Filmda «Iyul oyining qizi-89» unvoni bir neça bor eslatiladi. Aslida bu Jordan Tate rolini ijro etgan aktrisa…
Filmda «Iyul oyining qizi-89» unvoni bir neça bor eslatiladi. Aslida bu Jordan Tate rolini ijro etgan aktrisa Erika Eleniakning hayotidagi haqiqiy fakt bölib, 1989-yil iyulda «Playboy» jurnali unga haqiqatan ham oyning qizi unvonini bergan edi («July 1989 Playmate»).
Dastlab Jordan Tate rolini Pamela Anderson ijro etişi rejalaştirilgan edi. Ammo aktrisaning özi aytişiça, u Steven Seagalʼga qilingan yaqinlaşişlarni rad etgani uçun bu rolni yöqotgan.
8Mukofotlar va nominatsiyalar
1993 — Oskar…
1993 — Oskar mukofoti
eng yaxşi ovoz: nominatsiya.
eng yaxşi ovoz montaji: nominatsiya.
1993 — MTV Movie Awards mukofoti
Eng yaxşi action-sahna: nominatsiya.
9Kadrlar
3
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «В осаде» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.