«Ajoyib körgazma» — badiiy film, Gruziya-film, 1968, allegoriya sifatida suratga olingan.
Ironik tragikomediya — özining noyob isteʼdodini qabr toşlari yasaşga almaştirib yuborgan viloyat haykaltaroşi haqida.
1Rollarda
Guram Lortkipanidze, Valentina Telichkina, Vasili Chkhaidze
2Syujet
Kartina allegoriya şaklida haykaltaroş Aguli Eristavi haqida hikoya qiladi, u jarohati tufayli uruşdan harbiy…
Kartina allegoriya şaklida haykaltaroş Aguli Eristavi haqida hikoya qiladi, u jarohati tufayli uruşdan harbiy xizmatga yaroqsiz deb topiladi. Hali frontda ekanida unga hovlida turgan parošlik marmar bölagidan «Bahor»ni yasaş fikri keladi — şunday deb atagan u qöllari osmonga kötarilgan, közlari uzoqqa tikilgan nozik yigitni.
Lekin uning örniga Aguli otasining maslahati bilan qabr toşlarini yasaşga kirişadi, uruş tufayli qişloqdoşlari orasida ularga katta talab bor. Har kim hovlidagi çiroyli toşdan yodgorlik olişni xohlaydi, ammo haykaltaroş turli bahonalar bilan ularni qaytaradi.
Şu orada u militsioner Glafira Ogurtsova bilan tanişadi, u Aguliyni komendantlik soatidan keyin köçada yurgani uçun hibsga oladi, lekin tez orada haykallar uçun poza bera boşlaydi, söngra unga turmuşga çiqadi va birin-ketin öğil tuğadi. Uning şogirdi Zaur ham bor.
Aguli dastlab antik haykaltaroşlik taʼsirida ijod qilişga harakat qiladi, biroq buyurtmaçilarni portret öxşaşligidan boşqa narsa qiziqtirmaydi va asta-sekin u oddiy hunarmandga aylanadi. Aguli uni ironik ravişda «şaxsiy körgazma» deb ataydigan qabristondagi yakuniy monologi amalga oşmagan hayotdan kelib çiqqan içki keçinmalarga bağişlangan va u özini obrazli ravişda kömadi.
Oxirida Aguli marmar bölagini şogirdi Zaurga beradi — bir vaqtlar özi ham bölgani kabi umidga töla yoş yigitga.
3Rollarda
Guram Lordkipanidze — Aguli Eristavi, viloyat…

Guram Lordkipanidze — Aguli Eristavi, viloyat haykaltaroşi
Valentina Teliçkina — Glafira Ogurtsova
Vasiliy Çxaidze — Pipiniya, Agulining otasi (ovozini Eroси Mandjgaladze beradi)
Salome Kançeli — Ketevan, kuzatgiç Savlening bevasi
David Abaşidze — Şavleg Sardaladze, aktyor
Julyetta Vaşakmadze — Tina
Jaba Tsuladze — Akim, Agulining öğli
Viktor Deysadze — Bonoventur, dorixonaçi
Aleksandr Kelbakiani — Georgiy Pestvenidze, komissiya rahbari
Nikolay Mikaşavidze — mayor Xurtsidze
Akakiy Dobordjinidze — Dmitriy, it egasi
4Yaratiliş tarixi
Novella şaklida yozilgan ssenariy Rezo Gabriadze uçun birinçi talabalik ishi böldi — öşa paytda u Oliy…

Novella şaklida yozilgan ssenariy Rezo Gabriadze uçun birinçi talabalik ishi böldi — öşa paytda u Oliy ssenariy kurslarida tinglovçi edi. Unda avtobiografik xususiyat bor edi: 15 yoşida Gabriadze hurmatli bir kişi uçun qabr toşiga eng öxşaş portretni kasb egasi haykaltaroş emas, aynan u yasaşi mumkinligi haqida bahslaşgan va oxir-oqibat bahsda ğolib çiqqan.
Biroq direksiyaga material şunçalik yoqmadiki, yoş muallif kasbga yaroqsiz deb topildi va haydalişiga tayyorgarlik körila boşlandi. Gabriadzening ishi (1966 yilda) ssenariy ustaxonalariga rahbarlik qilgan Aleksey Kaplerga imzo uçun berildi. Kapler ssenariyni öqий boşladi.«Va öqiy boşlagaç, şu qadar berilib ketdiki, muhim majlisni ham, undan-da muhimroq şaxsiy işni ham esidan çiqardi. Mening nazarimda, bu hamma narsasi mukammal bölmasa-da, yorqin isteʼdodli asar edi... Bularning barçasi ajoyib milliy gruzinça öziga xoslik bilan, yumşoq, mehribon hazil bilan yozilgan edi».Şundan keyin Kapler Gabriadzeni öz ustaxonasiga oldi, u esa uni muvaffaqiyatli tugatdi va «Ajoyib körgazma» ssenariysini allaqaçon diplom ishi sifatida himoya qildi. Köp ötmay Eldar Şengelaya diplom ssenariysi asosida öz filmini suratga oldi.
5Şarhlar
Rezo Gabriadze haqidagi maqolasida kinotanqidçi Vera Şitova filmda «kundalik va ekssentrik narsalar... nozik,…

Rezo Gabriadze haqidagi maqolasida kinotanqidçi Vera Şitova filmda «kundalik va ekssentrik narsalar... nozik, murakkab naqşga aylangani»ni yozgan va kartina atrofidagi bahslarga qaramay, «heç kimda bu noyob, ğayrioddiy öziga xos isteʼdodli kinoyozuvçi paydo bölganiga şubha qolmagan» deb taʼkidlagan.
«Kino. Ensiklopedik luğat» naşri mualliflarining fikriça, film «ijodda va hayotda bir marta yöl qöyilgan murosa osonlik bilan öç olişini işonçli körsatgan». Ular uni Eldar Şengelaya ijodidagi buriliş nuqtasi deb ataşgan: «Uşbu filmdan boşlab rejissyor qiziqqan hodisa va xarakterlarni hissiy baholaşning boşlanğiç nuqtasi hazil böladi, faol şakl sifatida esa tanqid qiluvçi, lekin döstona kulgi çiqadi».
Otar Iosseliani «Ajoyib körgazma» va Şengelayaning «Kök toğlar, yoki Işonçsiz hikoya» filmlarini jahon kinosining sevimli filmlari röyxatiga kiritgan.
6Mukofotlar
1969 — Eldar Şengelaya eng yaxşi rejissyorlik ishi uçun va Rezo Gabriadze eng yaxşi adabiy ssenariy uçun…
1969 — Eldar Şengelaya eng yaxşi rejissyorlik ishi uçun va Rezo Gabriadze eng yaxşi adabiy ssenariy uçun Kiyevda bölib ötgan Zakavkaz respublikalari va Ukraina III kinofestivalida diplomlar bilan taqdirlangan.
7Kadrlar
3
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Необыкновенная выставка» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.