1986-yilda kiçik Adelaida Tomas televizorda Hands Across America tadbirining reklamasini köradi. Keyinroq, Santa-Krusdagi köngiloçar boğda dam olayotganda, qiz ota-onasidan ajralib, közgu labirintidan iborat «Kulgu uyi» attraksioniga kiradi. Bir payt u yerda öziga öxşaş, unga orqasini ögirib turgan qizga duç keladi. Ota-onasi Adelaidani topadi, lekin u ruhiy jihatdan jarohatlangan bölib, gapira olmaydi.
Hozir voyaga yetgan Adelaida eri Geyb Uilson va bolalari Zora hamda Jeyson bilan Santa-Krusdagi oilaviy plyaj uyiga yöl oladi. Adelaida yoşligidagi dahşatli voqeani eslab, sayohatdan xavotirda; Geyb esa döstlari Josh va Kitti Taylerga taassurot qoldiriş uçun qayiq sotib oladi va Adelaidaning xavotirini eʼtiborsiz qoldiradi. Plyajda Jeyson uzoqlaşib ketadi va qöllari qonga böyalgan, yozilib turgan holda yolğiz turgan, qizil kombinezon kiygan erkakni köradi. U bu odam haqida oilasiga gapirmaydi, lekin keyinroq uning portretini çizadi.
Öşa keçasi plyaj uyining kiriş yölkasida qölida qayçi tutgan, qizil kombinezonli tört begona paydo böladi. Geyb ularni qörqitişga urinadi, lekin ular unga hujum qilib, uyga bostirib kirişadi. Begonalarga qarab, Uilsonlar dahşat bilan ularning özlariga aynan öxşaşini, şu bilan birga ularning buzuq antipodlari kabi körinişini payqaşadi. Ularga Adelaidaning ikkilamçisi Red rahbarlik qiladi. Faqat gapira oladigan Red Uilsonlarga bir qiz haqidagi hikoyani aytib beradi: bu qiz baxtli hayot keçirgan, lekin uning soyasi doimo azob çekkan — qiz hayotida nima qilgan bölsa, soyasi intuitiv ravişda uni takrorlaşga majbur bölgan (qiz sevgan odamiga turmuşga çiqib, sevgan farzandlarini dunyoga keltirganda, soyasi sevmagan öşa odamning soyasiga turmuşga çiqib, umuman istamagan bolalarni tuğişga majbur bölgan). Keyin oila öz qarama-qarşiliklari tomonidan ajratiladi: Adelaida Red stoliga kişanlanadi, Zorani uydan Umbra quvadi, Geybni Abraham köçaga sudrab çiqadi, Jeyson esa şkafda Pluton bilan «öynaşga» majbur böladi.
Zorani quvib yurgan paytda Umbrani qöşni erkak töxtatadi, u esa unga oltin qayçi bilan sançadi; bu Zoraga qoçib qutulişga yordam beradi. Geyb Abrahamni qayiğining nosoz dvigateli bilan öldiradi, Jeyson esa Plutonning uning harakatlarini deyarli aniq takrorlaşini payqaydi. Jeyson Plutonni hiyla yordamida çalğitadi va qoçib, uni şkafga qamab qöyadi. Red Plutonning qiçqiriğiga eʼtibor qaratadi va Adelaidaga ozodlikka çiqiş imkonini beradi. Oila qayta jipslaşib, Geybning qayiğida qoçib ketadi.
Ular Taylerlarning uyiga yetib borişadi, lekin öşa paytga kelib, Taylerlar özlarining şunga öxşaş ikkilamçilari tomonidan allaqaçon öldirilgan böladi. Uilsonlar Taylerlarning ikkilamçilarini öldirib, mahalliy yangiliklarni yoqişadi va AQŞning butun hududida «Boğlanganlar» deb ataydigan million ikkilamçilar qotilliklar sodir etayotganini körişadi. Keyinroq ikkilamçilar qöllarini bir-biriga boğlab, ulkan inson zanjirini hosil qilişadi; diktorlarning fikriça, bu norozilik şakli.
Uilsonlar Taylerlarning maşinasida jönab ketişadi, biroq ularga Umbra hujum qiladi. U kapotga çiqib oladi, şundan söng rulda ötirgan Zora keskin tormoz bosadi. Umbra maşinadan uçib tuşadi va umurtqa poğonasi sinib halok böladi. Tong otganda Uilsonlar Santa-Kruz dengiz böyiga yetib kelişadi va u yerda özlarining taşlab ketilgan maşinasi yonayotganini körişadi. Pluton paydo bölib, Taylerlarning maşinasiga olib boradigan benzin yölagini yoqib, Uilsonlarni öldirmoqçi böladi. Lekin Jeyson Plutonning uning har bir harakatini aks ettirişini eslab, uni Uilsonlarning yonayotgan maşinasi alangasiga kirişga majbur qiladi va u şu yerda halok böladi. Keyin Red paydo bölib, Jeysonni öğirlab ketadi.
Zora va Geyb taşlandiq tez yordam maşinasida nafas rostlab turganda, Adelaida öğlini «Kulgu uyi»dan izlaş kerakligini taxmin qiladi. U yerdan texnik xonaga kirib boradi va u yerda kurolar bilan töla yer osti obyektiga olib boruvçi yölakni topadi; u yerda Adelaida Redni topadi. Red Boğlanganlar AQŞ hukumati tomonidan jamoatçilikni nazorat qiliş maqsadida yaratilganini aytadi (ular kukla boşqaruvçilari sifatida möljallangan edi, yuqorida esa ularning asllari ularning qöğirçoqlariga aylanişi kerak edi), lekin tajriba muvaffaqiyatsizlikka uçradi, çunki Boğlanganlarda heç qanday ruh yöqligi aniqlanadi va şuning uçun ularni yer ostiga taşlab yuborişadi. Köp avlodlar davomida Boğlanganlar yer ostida qamalib yotib, yuqoridagi asllarining harakatlarini takrorlaşdan boşqa heç narsa qilmagan, to Red ularning qoçişini uyuştirmagunça. Ikkovi kuraşadi va Adelaida Redni öldirişga muvaffaq böladi. U qöşni şkafda yaşiringan Jeysonni topadi va unga hammasi odatdagidek bölişini vaʼda qiladi.
Oila qayta birlaşib, tez yordam maşinasida jönab ketadi. Şahardan çiqib ketayotganlarida Adelaida «Kulgu uyi»da Redni birinçi marta uçratgan keçani eslaydi. Biroq bu safar uning xotiralari aslida özi haqiqiy Red ekanini va Adelaidani böşatib, yer osti majmuasida qoldirib, uning örnini yer usti dunyosida egallaganini körsatadi. Buni eslaganida Jeyson unga ehtiyotkorlik bilan qarab turadi. Sönggi kadrda AQŞning butun hududida Boğlanganlar odamlardan uzun zanjir hosil qilib turgani körsatiladi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Lupita Nyong'o, Winston Duke, Elisabeth Moss
3Işlab çiqiş
Oldingi filmi «Get Out» bilan boğliq «janr çalkaşligi»dan xavotirga tuşgan Pil, keyingi filmini töliq dahşat…
Oldingi filmi «Get Out» bilan boğliq «janr çalkaşligi»dan xavotirga tuşgan Pil, keyingi filmini töliq dahşat filmi sifatida suratga olişga qaror qildi. Pilning aytişiça, filmga ilhom bergan narsa «The Twilight Zone» serialining «Mirror Image» epizodi bölgan, u yoş ayol va uning yovuz ikkilamçisi haqida edi.
Pil şuningdek, Boğlanganlarning yer ostida yaşaş ğoyasi u ösmirligida, Sarah Lawrence kollejida öqib, poyezdda uyga qaytayotganda unga kelganini aytdi:
4Kasting
2018-yil 8-mayda Lupita Nyonğo, Winston Duke va Elizabeth Moss filmda rol öynaş böyiça muzokara olib…

2018-yil 8-mayda Lupita Nyonğo, Winston Duke va Elizabeth Moss filmda rol öynaş böyiça muzokara olib borayotgani eʼlon qilindi; Nyonğo va Duke qora tanli juftlikni, Moss esa oq tanli juftlikning yarmini ijro etişi kerak edi. Keyinroq Nyonğo öz Instagram sahifasida filmning reklama posterini joylab, rol öynaşini tasdiqladi. Qolgan aktyorlar, jumladan Tim Heidecker, Yahya Abdul-Mateen II, Şahadi Wright Joseph va Evan Alex, öşa yilning iyulida tasdiqlandi.
Pil film qahramonlarini «arxetipik törtlik» sifatida körgan: Adelaida — yetakçi, Zora — jangçi, Geyb — masxarabozi/ahmoq, Jeyson esa — sehrgar. Nyonğo öz roli uçun Red uçun boşqa ovozdan foydalanişi kerak edi. U öz ijrosi gipotonus disfoniya — ovozning spazm davrlarida özgarişiga olib keluvçi holat — taʼsirida bölganini aytdi. Ovozini mukammallaştiriş uçun u «quloq-burun-tomoq şifokori, ovoz terapevti va dialekt murabbiyi bilan işladi, şunda buni xavfsiz qila olişimga işonç hosil qiliş uçun. „Ikkita rolim bölgani uçun ovozimga zarar yetkazişga haqqim yöq edi“».
5Suratga oliş
Suratga oliş 2018-yil 30-iyulda Kaliforniyaning Santa-Kruz şahrida, jumladan Boardwalk hududida boşlandi.…
Suratga oliş 2018-yil 30-iyulda Kaliforniyaning Santa-Kruz şahrida, jumladan Boardwalk hududida boşlandi. Filmning katta qismi Los-Anjelesda suratga olindi, asosiy uy esa Pasadenada joylaşgan. Uyga özgartirişlar kiritildi va jamoa u yerda olti hafta işladi. Suratga oliş 2018-yil 8-oktabrda yakunlandi.
6Postproduksiya
Vizual effektlarni Grady Cofer rahbarligidagi Industrial Light & Magic studiyasi taqdim…
Vizual effektlarni Grady Cofer rahbarligidagi Industrial Light & Magic studiyasi taqdim etdi.
Filmga musiqa yoziş uçun Michael Abels qaytib keldi.
7Saundtrek
Luniz guruhining «I Got 5 on It» qöşiği filmda tez-tez eşitiladi: avval boşida, oila plyajga ketayotganda,…

Luniz guruhining «I Got 5 on It» qöşiği filmda tez-tez eşitiladi: avval boşida, oila plyajga ketayotganda, keyin esa Boğlanganlar oilasi dam oliş uyiga bostirib kirganda. Bir vaqtlar quvnoq bölgan qöşiq sekinlaştirilgan, qörqinçli orkestr ohangiga aylanadigan «Tethered Mix»ga aylanadi va butun voqealarni sekinlaştirib, filmning dahşatli atmosferasini töliq namoyon etadi. Treylerdan keyin kompozitsiyaning maşhurligi tufayli u filmning yakuniy versiyasiga kiritildi va kulminatsiyada yangraydi. Waxwork Records 2019-yil avgustida filmning saundtrekini vinilda çiqarişini eʼlon qildi. N.W.A. guruhining «Fuck tha Police» qöşiği ham eşitiladi: Kitti Tayler ovozli yordamçi Ofeliyaga «politsiyaga qönğiroq qiliş»ni buyurganda, uni ikkilamçisi Dalia öldirişidan bir neça daqiqa oldin; qöşiq Uilsonlar Taylerlar oilasining uyiga kirgan butun sahna davomida yangraydi. Oxirida Minnie Riperton ning «Les Fleurs» qöşiği eşitiladi.
8Marketing
Rasmiy treyler 2018-yil 25-dekabrda çiqdi. «I Got 5 on It» qöşiğining qoronğuroq versiyasi bilan birga bölgan…

Rasmiy treyler 2018-yil 25-dekabrda çiqdi. «I Got 5 on It» qöşiğining qoronğuroq versiyasi bilan birga bölgan treylerda «Get Out» treyleriga öxşaş ohang, montaj va kadrlar bor edi, bu esa filmlar bitta olamda bölişi haqida taxminlarga sabab böldi.
Ikkinçi treyler 2019-yil 3-fevralda Super Bowl LIII paytida çiqdi. Bu treylerda Lupita Nyonğo qahramoni Adelaidaning ovozi eşitilib, u eri Gabriel bilan öz plyaj uyiga kelganlaridan beri sodir bölayotgan ğalati tasodiflar haqida gapirar va bu holatni ularning ustida osilib turgan «qora bulut» deb taʼriflardi. Treyler oxirida filmning yangi çiqiş sanasi — 22-mart eʼlon qilindi. Deadline Hollywood baholariga köra, studiya filmni tarğib qiliş va reklama qilişga taxminan 77 million dollar sarflagan.
9Namoyiş
Filmning premyerasi 2019-yil 8-martda South by Southwest kinofestivalida bölib ötdi. 2019-yil 6-martda film…
Filmning premyerasi 2019-yil 8-martda South by Southwest kinofestivalida bölib ötdi. 2019-yil 6-martda film Howard universitetida namoyiş etildi. Dastlab filmni AQŞda 2019-yil 15-martda çiqariş rejalaştirilgan edi, lekin SXSW da premyera eʼlon qilingandan keyin çiqiş sanasi 22-martga köçirildi.
10Videoga çiqarilişi
2019-yil 18-iyunda film 4K UHD Blu-ray, Blu-ray va DVD formatlarida çiqarildi. 4K relizi 2K ruxsatdan…
2019-yil 18-iyunda film 4K UHD Blu-ray, Blu-ray va DVD formatlarida çiqarildi. 4K relizi 2K ruxsatdan kattalaştirilgan edi.
11Kassa yiğimlari
Film AQŞ va Kanadada 175,2 million dollar, boşqa hududlarda esa 80,9 million dollar yiğdi, umumiy jahon…

Film AQŞ va Kanadada 175,2 million dollar, boşqa hududlarda esa 80,9 million dollar yiğdi, umumiy jahon miqyosidagi yiğim 256,1 million dollarni taşkil etdi, işlab çiqariş byudjeti esa 20 million dollar edi. Deadline Hollywood barça xarajat va daromadlarni hisobga olgan holda sof foydani 119 million dollar deb hisoblagan.
Dastlabki maʼlumotlarga köra, AQŞ va Kanadada «Mi» filmi birinçi dam oliş kunlarida 35–40 million dollar yiğişi kerak edi. Prokat haftasiga kelib, prognoz 45–50 million dollargaça oşirildi, Fandangödagi çiptalar oldindan sotuvi esa «Tinç joy» (50,2 million dollar) va «Get Out» (33,7 million dollar) filmlaridan oşib ketdi. Film prokatning birinçi kunida 28,9 million dollar yiğdi, şu jumladan payşanba keçqurungi oldindan namoyişlardan 7,4 million dollar. Bu dahşat filmlari uçun eng yaxşi körsatkiçlardan biri bölib, «Get Out» ning 1,8 million dollarlik natijasidan ança yuqori edi va «Mi» filmining dam oliş kunlari uçun prognozini 68 million dollargaça oşirdi. Film birinçi dam oliş kunlarida 71,1 million dollar yiğib, birinçi örinni egalladi. Bu original film uçun ikkinçi eng yaxşi natija bölib («Avatar» — 77 million dollar), dahşat filmi uçun uçinçi eng yaxşi natija böldi («It» — 123,4 million dollar va «Halloween» — 76,2 million dollar dan keyin), şuningdek, maşhur mulkka asoslanmagan original dahşat filmi uçun eng yuqori natija böldi. Ikkinçi dam oliş kunlarida film 33,6 million dollar yiğdi, sotuvlar 52,7 %ga tuşdi (dahşat filmi uçun örtaça körsatkiçdan biroz yuqori, lekin «Get Out» körganlarning 15 %idan ança yuqori) va «Dumbo» dan keyin ikkinçi örinni egalladi.
12Tanqidçilar şarhlari
Rotten Tomatoes saytida film 550 ta şarhga asoslangan 93 % reytingga ega, örtaça bahosi 7,9 dan 10 ball.…

Rotten Tomatoes saytida film 550 ta şarhga asoslangan 93 % reytingga ega, örtaça bahosi 7,9 dan 10 ball. Saytning umumiy xulosasi şunday: «Jordan Peele ning ikkinçi original, ambitsiyali dahşat filmi bilan biz «ikkinçi film lölisi» laʼnati qanday yengilişini kördik, va bu «Mi»». Metacritic saytida film 56 ta şarhga asoslangan 81 ball reytingga ega bölib, bu «umumiy eʼtirof»dan dalolat beradi. CinemaScore tomonidan söralgan tomoşabinlar filmga A+ dan F gaça şkalada örtaça «B» bahosini berdi, PostTrak esa unga umumiy 80 % ijobiy ball qöydi, şuningdek 60 % tomoşabin uni albatta tavsiya qilişini aytdi. Rolling Stone filmni «qörqinçli» deb taʼriflab, uni «ekzistensial dahşatli» «Get Out» bilan soliştirdi.
RogerEbert.com saytidan Monica Castillo filmga 4 dan 4 yulduz berib, şunday yozdi: «„Mi“ — bu mamlakat hali ham kötarişdan juda qörqadigan ötmiş va zulm haqida yana bir hayajonli tadqiqot. Pil bizning gaplaşişimizni xohlaydi va u tomoşabinga insoniy holatning ayrim qoronğu tomonlari va amerikalik tajriba orqali yölimizni his qiliş uçun mulohaza mavzusini bergan». IGN dan David Griffin filmga 10 balldan 9,0 ball qöydi va uni «juda, juda ğalati film» deb atadi. «Lekin bu normal, çunki Jordan Peele ning şöxligi bölmaganda, bu uning filmi bölmas edi. Pil bu haqiqatan ham dahşatli, ötkir nigohi bilan bitta amerikalik oilani qanday qilib jinni ikkilamçilar qölida dözaxdan ötayotganini körsatib, özining bir martalik mö‘jiza emasligini isbotladi». The Hollywood Reporter dan John DeFore filmni «qattiq qörqinçli film, uning maʼnosi tomoşabinni öziga tortadi» deb atadi.
The New Yorker dan Richard Brody filmni «ulkan yutuq» deb atadi va şunday yozdi: «„Mi“ — dahşat filmi, garçi bu «Çöldagi Kuçli» gangster filmi yoki «2001-yil: kosmik odisseya» ilmiy-fantastika ekanini eslatiş hali ham şunga öxşaş. Janr filmning xizmatlariga aloqador emas, uning şartlari bajarilganmi-yöqmi, bunga boğliq emas; muhimi şundaki, Pil dahşat tropi va ötmişdoşlariga murojaat qilib, filmini pop-madaniyat zaminiga çuqur ildiz otkazadi va keyin öşa ildizlarni yuqoriga kötaradi».
2025-yil iyulda The Hollywood Reporter uni XXI asrning «25 ta eng yaxşi dahşat filmi» röyxatida 12-öringa qöydi.
Aksinça, Time jurnalidan Stephanie Zaçarek Pilning «Get Out» bilan soliştirganda köp ğoyalari bor, lekin javoblari yetarli emas deb öylagan va şunday degan: «Pil sinf, irq va imtiyoz kabi ziddiyatli hududlarga yanada çuqurroq kirib boradi; u bizni eng insoniy qiladigan xususiyatlar haqida ham mulohaza yuritadi. Lekin bu safar uning şunday köp ğoyalari borki, ularni zörğa aks ettiradi, birlaştiriş haqida esa gap ham yöq. U özi haqida juda köp öylaydi, biz esa u bilan birga öşa yerda qolib ketamiz». Siz qanday öylaysiz?
Milliy spazmatik disfoniya assotsiatsiyasi va RespectAbility nogironlik huquqlari guruhlari Nyonğoni gipotonus disfoniyaga asoslangan ijrosi uçun tanqid qilişdi. U keyinroq buning uçun uzr söradi.
13Mavzular va talqinlar
Tanqidçi Jim Vejvoda Boğlanganlarni «şahar afsonalari» va «Boşqa»dan ksenofobik qörquv bilan boğladi,…

Tanqidçi Jim Vejvoda Boğlanganlarni «şahar afsonalari» va «Boşqa»dan ksenofobik qörquv bilan boğladi, şuningdek ular Herbert Uellsning «Vaqt maşinasi» romanidagi Morlokslarni eslatişini yozdi. Jurnalist Noel Murray filmni «klassizm va çetga surilişning oqibatlari» sifatida körib çiqdi va şunday yozdi: «Boğlanganlar xuddi şu vaziyatli klassizmning effigiyalari. Ular tuzoqqa tuşib qolgan — aqlan ham, jismonan ham — va ularga eʼtibor berilmaydi». Rotten Tomatoes dan Joel Meares ham Boğlanganlar «biz amerikaliklarmiz» iborasiga murojaat qilib, Amerika jamiyatining ikkilamçiligini ifodalaşini taʼkidladi, çunki ayrim fuqarolar klass tizimidan yuqorida yaşaşga qodir, boşqalari esa qaşşoqlikda qolib ketgan. U şuningdek «Mi» nomi «AQŞ» yoki «Qöşma Ştatlar»ni anglatişi mumkinligini qayd etdi.
The New York Times dan Manohla Dargis Uilsonlarni Stenli Kubrikning «Porlaş» filmi boşlanişiga öxşaş «yaşil rangning havoda supurilişi» orqali tasvirlanganini taʼkidladi va bu filmni «Mi» uçun asosiy taʼsir deb hisobladi. Pilni «haqiqiy kinoşinavanda» deb taʼriflab, u «Jaglar», «Elm köçasidagi qoronğu tuş» va «Ahmoqlar» filmlariga, şuningdek, «Qiziqarli öyinlar» dahşat filmi va uning AQŞdagi keyingi remeykiga taʼsir qilgan bir sahnaga işoralarni ham aniqladi.
Boğlanganlarning qizil kombinezonlari va yakka qölqoplari Maykl Jeksonga işora edi, xuddi yoş Adelaidaning kiygan «Thriller» futbolkasi kabi, Pil esa Jeksonni «ikkilamçilikning homiysi» deb atadi. Pil 1980-yillar madaniyatining boşqa köplab misollariga, jumladan «The Lost Boys» filmiga va «Hands Across America» tadbirigan işoralarga murojaat qildi va şunday dedi: «Bu filmda hamma narsa atayin qilingan, buni kafolatlaşim mumkin. Agar sizga biror narsa yoqmagan bölsa, bu töliq tasodif bölgan».
Filmda Yeremiyo 11:11 ga köplab işoralar bor, unda şunday deyilgan: "Şuning uçun Rabbiy şunday deydi: «Men ularning ustiga şunday falokat keltiraman, undan ular qutula olmaydilar. Ular menga faryod qilsalar ham, men ularni eşitmayman» (NIV). Tanqidçi Rosie Fletçer bu kontekstni şarhlab, Yeremiyo Quddusning soxta butlar tufayli vayronaga yuz tutişi haqida ogohlantirganini taʼkidladi va filmning qahramonlari ham «notöğri narsalarga siğinganini», masalan, virtual yordamçi Ofeliyaga, deb fikr bildirdi.
Keyinroq Pil filmning raqamli relizidagi qöşimça materiallarda tuşuntirdiki, filmning markaziy mavzusi Amerika imtiyozi ekan:
14Mukofotlar va nominatsiyalar
Film Art Directors Guild mukofotiga nominatsiyaga, «Critics’ Choice» mukofotiga 4 ta nominatsiyaga, Make-Up…
Film Art Directors Guild mukofotiga nominatsiyaga, «Critics’ Choice» mukofotiga 4 ta nominatsiyaga, Make-Up Artists and Hair Stylists Guild mukofotiga 1 ta nominatsiyaga (3 ta MTV Movie & TV Awards mukofotiga), NAACP Image Awards mukofotiga 8 ta nominatsiyaga, Peopleʼs Choice Awards mukofotiga 4 ta nominatsiyaga, Bram Stoker mukofotiga 1 ta nominatsiyaga (ğolib bölib), Saturn mukofotiga 7 ta nominatsiyaga (1 tasini qölga kiritib), AQŞ Kinoaktyorlar gildiyasi mukofotiga 1 ta nominatsiyaga va World Soundtrack Awards mukofotiga 1 ta nominatsiyaga (ğolib bölib) sazovor böldi.
15Öxşaş filmlar
Matn: maqola tarjimasi «Мы (фильм, 2019)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.
