«Devyataev» («Девятаев») — 2021-yilda rossiyalik rejissyorlar Timur Bekmambetov va rejissyorlik debyutçisi Sergey Trofimov suratga olgan harbiy-tarixiy badiiy film.
Film real tarixiy voqealarga asoslangan bölib, sovet qiruvçi uçuvçisi Mixail Petroviç Devyataevning jasoratini hikoya qiladi. U Uluğ Vatan uruşi (1941—1945) davrida, 1945-yil 8-fevralda, özi öğirlagan nemis «Heinkel He 111» bombardimonçi samolyotida nemis konslageridan qoçib, Boltiq dengizidagi Uzedom orolida qönadi.
Film ssenariysi Mixail Devyataevning «Побег из ада» («Dözaxdan qoçiş») nomli avtobiografik kitobi asosida yozilgan, filmga maslahatçi esa uning öğli Aleksandr Devyataev bölgan. Syujetning asosida Uluğ Vatan uruşi qiruvçi uçuvçisi Mixail Devyataevning hayoti yotadi. 1944-yil iyul oyida uning samolyoti urib tuşirilgan va u nemis asirligiga tuşib qolgan. Eng oğir şaroitda u boşqa harbiy asirlar bilan birgalikda qoçiş rejasini işlab çiqib, uni amalga oşirgan. Qoçiş Uzedom orolidagi kuçli qöriqlanadigan nemis raketasozlik konslageridan bölgan, u yerda sirli quroli — «V2» («Фау-2») ustida sinovlar ötkazilgan.
Boş rolni aktyor Pavel Priluçniy ijro etgan (dastlab bu rol uçun Danila Kozlovskiy möljallangan edi).
1Rollarda
Pavel Priluchny, Darya Zlatopolskaya, Pavel Chinaryov
Timur BekmambetovrejissyorSTSergey TrofimovrejissyorPPPavel PriluchnyaktyorDZDarya ZlatopolskayaaktyorPCPavel ChinaryovaktyorYPYuri Poteyenkokompozitor2Syujet
1957-yil. Mixail Devyataev oilasi bilan Qozonda 1-may paradidan qaytayotganda, özining jangovar dösti Nikolay…
1957-yil. Mixail Devyataev oilasi bilan Qozonda 1-may paradidan qaytayotganda, özining jangovar dösti Nikolay Larinning otasi Grigoriy Larin bilan uçraşib qoladi. Nikolay duşmanga ötib ketgan va Grigoriy öğlining ölimi uçun uni keçira olmaydi.
1944-yil yozi. 1944-yil 13-iyulda Lvov yaqinida aviatsiya duşman aviatsiyasining hujumini qaytaradi. Uluğ Vatan uruşi davom etmoqda. Qizil Armiya hujumga ötgan, ammo duşman hali juda kuçli.
1944-yil 13-iyulda Lvov hududida havo jangida nemis «He-111» bombardimonçisining öq uzuvçilari qiruvçi uçuvçi Mixail Devyataevning samolyoti motoriga zarar yetkazadi. Şundan söng u yonayotgan samolyot kabinasidan paraşyut yordamida çiqib, yerga qönadi. Duşman egallagan hududga tuşgan Devyataev asirga olinib, Lodz asirlar lagerига jönatiladi.
U yerda Mixail özining dösti Kolya Larinni uçratadi, u halok bölgan deb hisoblangan edi. Ammo maʼlum böladiki, u 270-sonli buyruqqa köra duşmanga taslim bölgan odamlar dezertir deb hisoblanganligi va ularning oilalari darhol hibsga olinişi kerakligi sababli, nemislar tomoniga ötib ketgan.
Larin uçraşuvdan xursand bölib, jangovar döstiga nemislar tomoniga ötişni taklif qiladi, ammo Devyataev buni tuşunmaydi.
Endi Devyataev tanlov qilişi kerak: konslagerda öliş yoki yana osmonga, lekin endi Lyuftvaffe safida kötariliş. U uçinçi variantni — qoçişni tanlaydi.
Biroq qoçiş muvaffaqiyatsiz tugaydi — uni va yana ikki qoçoqni tutib olişadi. Larin qoçoqlardan birini otib öldiradi va şu bilan birga Devyataevga qanday harakat qilsa tirik qolişini aytişga urinadi. Mixail sobiq döstining yuziga uradi.
Devyataevni Zaksenhauzen lagerida aniq ölim kutmoqda, ammo sanitar işlov vaqtida u sartaroşning qöliga tuşadi. Sartaroş Mixailning qiruvçi uçuvçi ekanini bilib, unga artilleriyaçi hujjatlarini beradi va uçuvçilarni darhol krematoriyda yoqişlarini tuşuntiradi.
Şunday qilib, Mixail Boltiq dengizidagi nemis Uzedom orolidagi boşqa konslagerda özini topadi.
Orol hududida joylaşgan, juda maxfiy nemis poligonida Peenemunde nemislarning «qasos quroli» — «V2» ballistik raketalarini sinovdan ötkazmoqda. Bu esa konslager mahbuslari orolni tirik tark eta olmasligini anglatadi.
Konslagerda Devyataev tasodifan, notöğri raketa portlaşida halok bölgan bir mahbusdan qayiqda qoçişni rejalaştirgan guruh haqida eşitadi. Ularning orasida ularning otryad rahbari — Sokolov ham bor edi. Ammo Devyataev rahbarlarning rejasini tanqid qilib, darhol uçişga tayyor turgan «He-111» bombardimonçisini öğirlaşni taklif qiladi. Qahramonlar şunga öxşaş, urib tuşirilgan bombardimonçi haqida bilib oladilar va Sokolov orqali uning qulagan joyida işga joylaşadilar. U yerda Mixail asboblar va indikatorlar uçun yozuvli taxtaçalarni olib ketadi, nazoratçining eʼtiboridan qoç-qoç qolib. Nemis tilini erkin biladigan Sokolov yordamida uçuvçi ularning maʼnolarini oçadi va ularni yodda saqlab qoladi.
Köp ötmay maʼlum böladiki, sovet harbiy asirlari orasidan çiqqan nazoratçi Villi mahbuslar qayiqda qoçmoqçi ekanini bilib qoladi va u oddiy mahbus sifatida joylaştiriladi, maqsadi esa fitnaçilarni aniqlaşdir.
Devyataev nemisça asbob nomlarini hamkamerasi bilan takrorlab, Villi eşitib qolganini aytib qiçqiradi va qöriqçilar çaqiriladi.
Sokolov Devyataevning kojidasini tekşiriş uçun yuboriladi, ammo u yerda faqat özining «Jasorat uçun» medalini topadi va uni qönğiroqni çaqirgan temir buyum deb körsatadi.
Bir kuni guruh rejani amalga oşirişga tayyorlanadi. Şu maqsadda Sokolov, rus tilini bir oz biladigan nazoratçi bilan suhbat boşlaydi va uni, qölida bolğa bölgan örtoğidan çalğitadi. Bolğa bilan qöriqçini öldirib, uning kiyimlarini oliş kerak edi. Ammo orolga sovet aviatsiyasi hujum qilganda reja buziladi. Devyataevni bomba portlaşi çayqaydi va u katta aviabombaning töğridan-töğri «Heinkel» turgan angarga tuşib, portlamasdan qolganini köradi.
Şok holatida bölgan Devyataev majburan özini köngilli qilib yozadi va örtoqlari bilan birga bombani zararsizlantiradi. Buning mukofoti sifatida generaldan kuçaytirilgan ofitserlik ratsionini oladi.
Keçqurun Villi Devyataevga yopişib, uni janjalga undaydi va Mixail örtoqlari bilan birga qoçişga tayyorlanayotganini aytmoqçi böladi. Devyataevning boşqa iloji qolmaydi va u Villini böğib öldiradi.
Jazo sifatida Devyataevga 20 ta tayoq zarbasi tayinlanadi va jazoni ijro etiş Sokolovga topşiriladi. U zarbalarni kuçsiz beradi va Mixailga yaşirinça öyinga qöşilişni işora qiladi, ammo lager boşliği tösatdan uni çetlatadi va boşqa böysunuvçiga işni tugatişni buyuradi. Bu odam Devyataevni deyarli öldirib qöyadi…
Şu bilan bir vaqtda Larin qiruvçi samolyotda uçişga ruxsat oladi va parvoz tugagaç, Zaksenhauzen sartaroşi tufayli maxfiy obyektga sovet harbiy uçuvçisi tuşib qolganini, uni esa yuzidan tanişini biladi. Unga orolga borib, uçuvçini aniqlaş buyuriladi.
Ertasi kuni aerodromga gestapo otryadi keladi va barça mahbuslar uç qatorga saf tortiriladi. Oğir jarohatlangan va hayot-mamot orasida turgan Devyataevni himoya qiliş uçun fitnaçilardan biri, Leningraddagi qarindoşlariga borişni boşqa döstidan iltimos qilib, provokatsiya uyuştiradi. Şu tartibsizlik içida Devyataev Larin tomonidan allaqaçon tekşirilgan boşqa qatorga «sirğalib» ötib oladi. Tekşiruv tugagaç, tuşlik tanaffusida guruh boşlanğiç rejasini qiyinçilik bilan bajaradi va angarga kirib, samolyotni tezda uçişga tayyorlaydi.
Devyataev katta qiyinçilik bilan (közlari asbob detallariga fokus qila olmaydi) kabinaga kirib, qoçoqlarning harakatlariga rahbarlik qiladi. Qoçoqlar aerodrom xizmatining barça xususiyatlarini bilmagani sababli qiyinçiliklar tuğiladi, ammo «Heinkel» angardan çiqib, uçiş-qöniş yölagiga yönaladi. Şu paytda yölakka qiruvçilar qönişga tayyorlanayotgan edi.
Şu orada Laringa yaqinda sodir bölgan aviabomba voqeasi haqida xabar beriladi va u maşinani burib, angarga haydaşni buyuradi. Angar böş bölib çiqadi, yuk maşinasi ostidan esa nazoratçining jasadi topiladi. Larin yuk maşinasida uçiş uçun burilayotgan samolyotga qarşi çiqadi, lager komendanti esa yengil avtomobilda samolyotni töxtatişga urinib, uni MP-40 avtomatidan öqqa tutadi.
Samolyot qoçoqlar uçun tuşunarsiz sabab bilan uçib ketolmaydi va Devyataev uçişni ikki marta takrorlaşga majbur böladi. Oxirgi daqiqada uçib çiqqaç, u samolyot boşqaruvini yöqotib, pikirlaş vaqtida Larinning hikoyalaridan eslab qoladi: muammo balandlik rulining triggerida. Oxirgi daqiqada u maşina boşqaruvini tiklaydi. Ammo qoçoqlarning ortidan Nikolay öz «Messersçmitt Bf.109» samolyotida uçib çiqadi. U pulemyotda turgan mahbusni oğir yaralaşga va öng dvigatelni işdan çiqarişga muvaffaq böladi. Kutilmaganda xoin öqlari tugab qoladi va u samolyoti bilan bombardimonçi fyuzelyajiga qayta-qayta urilib, «Heinkel»ni urib tuşirmoqçi böladi. Devyataev burun turelidan pulemyotni olişni buyuradi va Sokolov dvigatelga öq yomğirini yoğdirib, jangçi samolyotning boşqaruvini işdan çiqaradi. Larinni özlari bilan qöşilib, birga SSSRga qaytişga köndirmoqçi bölgan Devyataev undan otasiga heç narsa demaslikni söraydi. U boşqariladigan emas «Messersçmitt»ning yerga urilişini köradi, bombardimonçi esa zenit öqlari ostida qolib, oxirgi işlayotgan dvigatelini ham yöqotadi.
Devyataev tepaliklar orasida qattiq qöniş qiladi, ammo barça qoçoqlar tirik qoladi. Deyarli darhol halokat joyini sovet askarlari örab oladi, ular samolyotda özlarining odamlari borligini tuşunib, qoçoqlarga yordam körsatadi.
Şundan söng Devyataevni şifoxonada harbiylar ziyorat qiladi va u samolyotdan topilgan trofey xaritasida orolning asosiy bombardimon qilinadigan joylarini belgilaydi. Unga harbiylar kitobining tugmasi tagidagi teşikni burab yurişni maslahat berişadi. Harbiylar ketgaç, unga NKVD xodimi yaqinlaşib, He-111 uçişini örgatgan yordamçining ismini söraydi, çunki hatto nemislar ham bu samolyotni örganiş uçun kamida yarim yil kerak bölişini taʼkidlaydi. Devyataev esa ölişdan oldin Laringa otasiga heç narsa demaslikka vaʼda bergan edi, şuning uçun jim turadi…
Kadr 1957-yilga ötadi, bu yerda Devyataev Grigoriyning savoliga, u vaʼda bergani uçun javob bermasligini aytadi.
Avtobusdan tuşgaç, Devyataev va oilasiga DXKning (NKGB) maşinasi yaqinlaşib, xavfsizlik xodimi Mixaildan u bilan birga yurişni söraydi. Ovoz orqali tuşuntiriladiki, Devyataevni qoçganidan keyin 12 yil davomida muntazam ravişda söroqqa çaqirişgan va u har safar oila bilan xayrlaşib, boşqa ularga qaytib kelmasligidan qörqqan. Ammo bu safar uni yuqori mukofotni topşiriş uçun Moskvaga çaqirişgan ekan.
Sönggi sahnada Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoniga sazovor bölgan Mixail Devyataev öğli bilan birga «Raketa» kemasini boşqaradi.
Sönggi kadrlarda (uzoqqa suzayotgan kema uçayotgan raketaga almaşadi) izoh çiqadi: qoçgan samolyotdagi maʼlumotlar tufayli Yerning birinçi sunʼiy yöldoşi yaratilgan.
Titrlar körsatilayotganda Mixail Devyataevning şaxsiy arxividan olingan fotosuratlar namoyiş etiladi.
3Işlab çiqariş
«Şuni tuşuniş kerakki, jahon tarixida bunday ikkinçi jasorat bölmagan va umid qilamanki, endi bölmaydi. Bu…
«Şuni tuşuniş kerakki, jahon tarixida bunday ikkinçi jasorat bölmagan va umid qilamanki, endi bölmaydi. Bu noyob jasorat, u zamon va millatlardan taşqarida» (Aleksandr Devyataev, uçuvçi-qahramonning öğli).
Film Sovet Ittifoqi Qahramoni M. P. Devyataevning tarixiy voqealariga, yaʼni u harbiy asirlar guruhi bilan birga nemis konslageridan jasur qoçişga qaror qilganiga asoslangan. Qoçiş bilan boğliq hujjatlarning bir qismi maxfiylaştirilgan bölsa-da, qahramon uruş haqida ikkita avtobiografik kitob yozgan: «Parvoz quyoşga tomon» va «Dözaxdan qoçiş».
Filmning suratga olinişi «Фау-2. Побег из ада» (ingl. V2. Escape from Hell) nomi bilan 2020-yil martida boşlangan. Film maslahatçisi Mixail Devyataevning öğli — KGMU professori Aleksandr Devyataev bölgan.
Asosiy işlab çiqaruvçi kinokompaniya — «Bazelevs». Filmni yaratişda, şuningdek, «Voenfilm», «MTS-Media» va «Rossiya-1» telekanali ham qatnaşgan. Bu rejissyor Timur Bekmambetovning 1993-yildagi «Peşavar vals» filmidan keyingi ikkinçi harbiy filmidir. Film, şuningdek, kinooperator Sergey Trofimovning rejissyorlik debyuti hamdir. Uning «Tungi soqçilar» filmidagi ishi uçun Rossiya kinooperatorlari gildiyasining «Oq kvadrat» kino tasviriy sanʼat mukofotiga sazovor bölgan, «2005-yilning eng yaxşi kinooperatori» nominatsiyasida.
Timur Bekmambetov Mixail Devyataevning qarindoşlari bilan tasodifiy uçraşuvi tufayli Uluğ Vatan uruşi davridagi sovet askarlarining murakkab taqdirini his qilgan. Keyinçalik u M. P. Devyataevning tarixida eng köp taʼsir qiladigan narsa uçuvçining uruşdan keyingi hayotidagi drama ekanini aytgan.
Timur Bekmambetov taʼkidlaydi: «„Devyataev“ — bu u xiyonat qilmagan haqida film, va hatto öz vataniga emas, balki döstiga. Menimça, bu patriotizm — sözga sadoqat, döstlarga sadoqat, men bu fazilatlarni odamlarda qadrlayman, şulardan vatanga sadoqat tuğiladi. Uruş sanʼat ahli uçun şu jihatdan jozibali, odamlar şunday vaziyatlarga tuşadiki, ularning haqiqiy qadriyatlari va xarakteri namoyon böladi».
Filmning prodyuseri Igor Ugolnikovning sözlariga köra: «Bu jahon tarixida misli körilmagan noyob jasorat. 40 kg vaznli, holsizlangan mahbusning samolyotni öğirlaşi — bu jiddiy gap. Bundan taşqari, bu voqeada detektiv buriliş ham bor: samolyot bilan birga u „Fau“ hujjatlarini ham öğirlagan.»
Film Mixail Devyataevning avtobiografik qissasi «Dözaxdan qoçiş» asosida yaratilgan; ssenariy mualliflari arxiv materiallari va samolyotlarning tuzilişini örgangan. Şunga qaramay, filmga dramatik syujet çiziqlari uçun badiiy elementlar qöşilgan. Masalan, filmda öydan çiqarilgan qahramon — duşman tomoniga ötgan Nikolay Larin bor. U boş qahramonning öziga xos antagonisti bölib, uning iştiroki syujetga ötkirlik va keskinlik qöşadi. T. Bekmambetov fikriça: «Larin obrazi bizga Devyataev boşqaça harakat qilganida nima bölişini körsatadi. Devyataev bajargan jasorat — bu, avvalo, özi va vaziyatlar ustidan qozonilgan ğalabadir».
Timur Bekmambetovning sözlariga köra: «Film oddiy „otişmadan“ murakkabroq. Qahramonlar film davomida döstlik, sadoqat, şaraf nima ekanligi haqida köp marta murakkab tanlov oldida turişadi. Kinoga aynan şu narsa uçun boramiz».
Dastlab film 2020-yil fevral oyida prokatga çiqişi kerak edi. Ammo suratga oliş vaqtinça töxtatildi, keyinroq esa boşqa muddatga köçirildi.
Mixail Devyataevning öğli, Aleksandr Mixayloviç Devyataev, filmning maslahatçisi sifatida, ssenariy harbiy biografiya sifatida yozilişi uçun Timur Bekmambetov bilan faol hamkorlik qilgan. Uning sözlariga köra: «Internet soxta xabarlarga töla, va umid qilamanki, film barça nuqtalarni qöyadi».
«Komsomolskaya pravda» gazetasining maʼlumotiga köra, «Devyataev» 2021-yilda kutilayotgan törtinçi uruş haqidagi film.
4Aktyorlar
Filmning boş rolini Pavel Priluçniy ijro etgan. Filmda, şuningdek, Pavel Çinaryov, Timofey Tribuntsev,…
Filmning boş rolini Pavel Priluçniy ijro etgan. Filmda, şuningdek, Pavel Çinaryov, Timofey Tribuntsev, Aleksey Filimonov, Dmitriy Lisenkov, Evgeniy Serzin, Darya Zlatopolskaya va boşqa aktyorlar ham rol öynagan. Aktyor Pavel Priluçniy uçuvçi Mixail Devyataev rolini ijro etgan. Dastlab uçuvçi roli uçun Danila Kozlovskiy körib çiqilgan, keyinçalik bu rol Priluçniyga berilgan, u esa dastlab Nikolay Larin qiyofasidagi yovuz qahramon uçun tanlangan edi. Konslagerdagi holsizlangan Devyataev rolini gapirar ekan, Priluçniy bu sönggi bosqiçda rol öynaş jismonan oğir bölganini taʼkidlagan, çunki ixtiyoriy parhez rejimi unga taxminan 15 kilogramm vaznni taşlaşga yordam bergan. Priluçniy tomoşabinlar bilan aloqasi, şuningdek, uçuvçi qahramonga xos sentimental insoniy fazilatlarni yetkaza olişi va şu bilan birga qatʼiy irodali şaxsni ifodalay olişi uçun tanlangan. U uruşning hujjatli xronikalarini örgangan va ekranda havo uskunalarini boşqarişni körsatiş uçun uçiş kurslarini ötagan.
5Suratga oliş
Asosiy suratga oliş «Lenfilm» pavilyonlarida, Kronştadtda, Sankt-Peterburgda (Siversʼkiy posyolkasi, sobiq…
Asosiy suratga oliş «Lenfilm» pavilyonlarida, Kronştadtda, Sankt-Peterburgda (Siversʼkiy posyolkasi, sobiq harbiy aerodrom) va Qozonda ötgan. 2020-yilda film Kino jamğarmasidan moliyaviy yordam olgan ön sakkizta kino loyihasi röyxatiga kiritilgan.
Filmdagi havo janglari «War Thunder» öyini yordamida yaratilgan. Uçuvçilar rolini ijro etgan aktyorlar haqiqiy samolyot kabinalariga ötqazilgan, atrofiga esa öyin kadrlari körsatiladigan LED ekranlar qöyilgan. Bekmambetovning sözlariga köra: «35 daqiqalik havo janglarini men tasavvur qilganimdek suratga oliş mumkin emas edi — real, çiroyli va syujetli. Bu samolyotlarda şunday uçadigan uçuvçilar esa qolmagan... Men esa köp kompyuter aviatsiya simulyatorlarini öynardim. Buni eslab, uçuvçilarni emas, balki uçuvçi-geymerlarni suratga olişga qaror qildim».
Filmda nemis samolyoti Heinkel He 111 ning töliq ölçamdagi nusxasidan foydalanilgan; bu samolyot Boltiq dengizidagi Uzedom orolidan sovet uçuvçisi Mixail Devyataevning qoçiş voqeasida haqiqatan iştirok etgan. Uni «Voenfilm» kinostudiyasining texnik majmuasida qayta tiklaşgan. Şuningdek, «Aerokobra» amerikalik qiruvçilarining nusxalaridan ham foydalanilgan.
2020-yil 2-aprelda koronavirus pandemiyasi munosabati bilan «Lenfilm» filmni suratga olişni vaqtinça töxtatgani maʼlum böldi. Şunda Timur Bekmambetov filmni işlab çiqarişni davom ettiriş uçun masofadan suratga oliş yöllarini qidira boşlagan. Suratga oliş guruhi tarkibida Rossiyaga kela olmagan nemis aktyorlari ham bor edi. Şu sababli tasvirlarni «tikiş» usuli qöllangan: şunday qilib, nemis aktyorlarining öyini filmga tuşgan.
6Saundtrek
Filmga musiqani «Oltin burgut» mukofotining tört karra sovrindori Yuriy Poteyenko…
Filmga musiqani «Oltin burgut» mukofotining tört karra sovrindori Yuriy Poteyenko yozgan.
Filmda uruşgaça bölgan «Sevimli şahar» qöşiğini Rammstein guruhining yetakçi vokalisti Till Lindemann ijro etgan. Nemis xonandasining bu qöşiq bilan nostalgik xotirasi bor: u bolaligida GDRdagi Rostok şahrida yaşaganida uni eşitgan. Qöşiqni filmning saundtrekiga kiritiş ğoyasi xonandaning öziga tegişli. T. Lindemannning fikriça, bu qöşiq, boşqa har qanday musiqa kabi, «xalqlar örtasida köpriklar quradi». Rossiyalik xonanda Lev Leşçenko Lindemann tomonidan «Sevimli şahar» qöşiğining ijrosini yuqori baholagan.
Filmni tarğib qiliş doirasida aktyor Pavel Priluçniy qöşiqli flешmob uyuştirgan.
7Premyera
2021-yil 22-aprelda «Devyataev» Moskvadagi 43-Xalqaro kinofestivalining (MXKF) oçiliş filmi…
2021-yil 22-aprelda «Devyataev» Moskvadagi 43-Xalqaro kinofestivalining (MXKF) oçiliş filmi böldi.
Filmning maxsus premyerasi 2021-yil 26-aprelda Moskvadagi «Poklonka» kinoteatrida bölib ötdi.
2021-yil 26-apreldan 16-maygaça Moskvadagi Ğalaba muzeyida bepul körgazma ötkazildi: «Uçuvçi Mixail Devyataev. Hayot — jasorat sifatida», u Qizil Armiya qiruvçi uçuvçisi Mixail Petroviç Devyataevning hayotiga bağişlangan bölib, filmning premyera namoyişiga töğri kelgan.
Filmning Rossiya böylab keng prokatga çiqişi 2021-yil 29-aprelda bölgan.
Rus tilidagi relizdan taşqari, filmning ingliz tilidagi varianti ham Yevropa Ittifoqi va AQŞ kinoteatrlarida «Фау-2. Побег из ада» (V2. Escape From Hell) nomi bilan prokatga çiqadi; u rus versiyasidan baʼzi farqlarga ega.
Filmning telekörsatuvdagi premyerasi 2022-yil 9-mayda, Ğalaba kunida «Rossiya-1» telekanalida bölib ötdi.
8Şarhlar va baholar
Rus matbuotida film tanqidçilardan xotirjam-ijobiy baholar oldi: «Kinopoisk» maʼlumotlariga köra, şarhlarning…
Rus matbuotida film tanqidçilardan xotirjam-ijobiy baholar oldi: «Kinopoisk» maʼlumotlariga köra, şarhlarning 69 foizi ijobiy bölgan; «Kritikanstvo» şarhlar agregatorining maʼlumotlariga köra, ijobiy şarhlar ustunlik qilgan, örtaça baho taxminan 6/10. Filmga «Meduza», «Seans», «KommersantЪ», «Argumenty i fakty» naşrlarida ijobiy munosabat bildirilgan. «Iskusstvo kino», Film.ru, Time Out, GQ, «Fontanka», «Trud» naşrlarining mualliflari esa neytral-skeptik retsenziyalar çop etişgan. «Literaturnaya gazeta»da Aleksandr Kondraşov, «Ekspress-gazeta»da Ingvar Korotkov, «Afterşock» portali va maşhur videoblogger Dmitriy «Goblin» Puçkov filmni keskin tanqid qilişgan.
«Meduza»da Anton Dolin filmni «ajoyib sarguzaşt film, undan har qanday mafkura yoki tarğibotning işorasi ham olib taşlangan» deb atagan, ammo «har qanday tijorat janr filmi kabi tarixiy voqealar asosida u qöpol umumlaşmalar va faktik noaniqliklarga mahkum» ekanini taʼkidlagan.
«Komsomolskaya pravda»da Stas Tyrkin Devyataevning qahramonlik jasoratini filmda batafsil körsatilganini qayd etgan… «Bu „kompyuter“ kino, u qanday qilib faqat havoda takl qilayotgan temir buyumlar haqida emas, balki ularning içida qahramonona ötirgan odamlar haqida ham gapirişga harakat qiladi». «Kinoreporter»dan tortib Intermedia gaça bölgan retsenzentlar Pavel Priluçniyning çiqişini olqişlaşgan: «Şunday bölsa-da, uçuvçi biz uçun juda yaqin — va bu sidqidildan öynalgan insoniylik uçun Pavel Priluçniyga taʼzim, uning bu filmda paydo bölişining özi sifat belgisi bilan barobar».
Vadim Rutkovskiy, «CoolConnections»: Filmga Jey Li Tompsonning «Ötiş» filmidagi qattiqqöllik va adrenalin drayvi yaqinroq, «Stalingrad» singari jangovar korrektlik emas; va uruş bu yerda Amerika anʼanasidagidek: ölimga olib keladigan, lekin sarguzaşt, haqiqiy erkaklar ishi. Agar «Devyataev» biror narsani tarğib qilsa, bu jasorat, qörqmaslik, «özing halok böl, örtoğingni qutqar» va döstlik muqaddasligi. Şu sababli bu matn boş qahramon rolidagi Pavel Priluçniy tasviri bilan boşlanib, mantiqan Pavel Çinaryov — qasamxör dösti va yaqin duşmani Larin jangga kirişayotgan kadr bilan tugaydi. Oh, syujet!
Pavel Pugaçyov, «KinoPoisk»: Obrazlar tizimi juda töğridan-töğri: Devyataev osmonsiz yaşay olmaydi, şuning uçun barça interyerlarda derazalar şiftgaça böladi. Devyataev tanlov oldida turibdi — kadr faşistlar bayroqlaridan, pardalar örnida osilgan, qonga öxşaş qizil nur bilan töladi. Kontrast yoritiş va rakursli suratga oliş köpligi tufayli film komikska öxşaydi. Konslager makonining yopiqligi yirik va juda yirik planlar bilan taʼkidlanadi. Harakat sahnalarida Bekmambetov, uning hammuallifi Sergey Trofimov (asosiy kasbi böyiça operator) va operator Yelena Ivanova uzun fokusda suratga olişni afzal körişadi va zumirlaşdan faol foydalanişadi. Lekin zamonaviy jangovor filmlarga xos vizual tartibsizlik bu yerda yöq, aksinça, montaj jihatidan bu juda puxta işlangan.
Dmitriy Kaystro «Smotrim» uçun şunday deydi: «Tomoşabinlar bunday yorqin filmlarni hali körmagan. Bu ajoyib qorişma, sintez: bir tomondan — blokbaster qudrati, ikkinçi tomondan — sovet harbiy filmlarining işonçliligi, lirizmi va mehribonligi.»
Kseniya Reutova «Kinoafişa.info» naşrida filmni «sönggi yillardagi eng qiziqarli, kutilmagan va yaxşi maʼnoda öjar harbiy blokbaster» deb baholagan. «Film.ru» portali muallifi Yefim Gugnin esa «Devyataev» filmining asosiy kamçiligi şundaki, «film harbiy kanon çegarasidan çiqişdan juda qörqadi, barça qiziqarli çekinişlar esa darhol unutiladi» deb hisoblaydi.
«Zavtra» gazetasining şarhlovçilari filmni işlab çiqarişda rus maqoliga köra hamma narsa töğri çiqqan deb hisoblaşadi — «Yetti enaga bolasi közsiz». Ikki rejissyor, uç prodyuser va beş ssenariy muallifi. «Zamonaviylik anʼanalarida bizga yana böş narsalar namoyiş etildi — qöpol ssenariy, yasama kompyuter effektlari, modali gomoseksualizm işorasi va maʼlumotli odamlar uçun boş oğriği. „Devyataev“dan keyin yana bir bor tuşunasan — Uluğ Vatan uruşi haqidagi zamonaviy filmlarni tanqid qilmaslik kerak, har doim yangi tubsizlik topiladi, uning pastidan yana bir Bekmambetov taqillatadi».
43-Moskva xalqaro kinofestivali (MXKF)dagi premyeradan keyin film Filipp Kirkorov, Svetlana Druzhinina va boşqa bir qator birinçi tomoşabinlardan ijobiy şarhlar oldi.
9Kassa yiğimlari
Filmning byudjeti Davlat kino jamğarmasi tomonidan ajratilgan 200 million rubl hisobiga 625 million rubl (~10…
Filmning byudjeti Davlat kino jamğarmasi tomonidan ajratilgan 200 million rubl hisobiga 625 million rubl (~10 million dollar) taşkil etadi. Film Rossiya prokatida ikkinçi örinda oçildi[aniqlaş kerak]. Film umumiy hisobda 309 832 091[aniqlaş kerak] rubl yiğdi.
Matn: maqola tarjimasi «Девятаев (фильм)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.