«Vaastav: The Reality» 1999-yilda suratga olingan hind tilidagi jangari film bölib, ssenariy muallifi va rejissyori Mahesh Manjrekar. Bu uning Bollivuddagi rejissyorlik debyuti. Boş rollarda Sanjay Dutt, Namrata Şirodkar va Sanjay Narvekar, yordamçi rollarda esa Mohniş Behl, Pareş Rawal, Reema Lagoo va Şivaji Satam ijro etgan.
«Vaastav: The Reality» şiori «The Reality» («Haqiqat») bilan tarğib qilingan. Bu Mumbay yer osti dunyosidagi hayotning şafqatsiz haqiqatlariga işora qiladi. Film Mumbay yer osti dunyosi jinoyatçisi Çhota Rajanning hayotiga bevosita asoslangan, deb aytiladi.
1999-yil 7-oktabrda çiqqan «Vaastav: The Reality» tanqidçilardan ijobiy baholar oldi. Dutt ijrosi alohida maqtovga sazovor böldi va köpçilik uni aktyorning eng yaxşi roli deb hisoblaydi. Film içki va xorijiy kassalarda yirik tijorat muvaffaqiyatiga erişdi.
45-Filmfare mukofotlarida «Vaastav: The Reality» 6 ta nominatsiyaga, jumladan «Eng yaxşi film», «Eng yaxşi rejissyor» (Manjrekar), «Eng yaxşi yordamçi erkak rol» (Narvekar) va «Eng yaxşi yordamçi ayol rol» (Lagoo) nominatsiyalariga sazovor böldi. 2 ta mukofot – «Eng yaxşi erkak rol» (Dutt) va «Filmfare–Sony» mukofoti (Manjrekar) bilan taqdirlandi.
Dutt ijrosi tanqidçilarning umumiy eʼtirofiga sazovor böldi, ular uni hind kinosining eng esda qolarli obrazlaridan biri deb bir ovozdan tan oldilar. Yillar ötib film kult darajasiga kötarildi.
Film telugu tiliga «Bhavani» (2000) nomi bilan, kannada tiliga «Bhagavan Dada» (2000) nomi bilan, tamil tiliga esa «Don Çera» (2006) nomi bilan qayta işlangan. Unga 2002-yilda «Hathyar» nomli davomi suratga olingan. 2013-yilda film bxojpuri tiliga «Tohar Ko Thok Debe» («Men seni otib taşlayman») nomi bilan dublyaj qilindi.
1Rollarda
Sanjay Dutt, Namrata Shirodkar, Mohnish Bahl
2Syujet
Raghunath Namdev Şivalkar, laqabi «Raghu», va uning eng yaqin dösti «Dedh Footiya» Mumbayda ish topiş uçun…
Raghunath Namdev Şivalkar, laqabi «Raghu», va uning eng yaqin dösti «Dedh Footiya» Mumbayda ish topiş uçun kuraşadi. Raghu otasi Namdev bilan birga çawlda yaşaydi. Otasi sobiq tegirmon işçisi, onasi Şanta, akasi Vijay esa işsiz bitiruvçi. Öqişga qiziqmagan Raghu va Dedh Footiya pav bhaji dökoni oçadi. Biznes yurişib ketadi, biroq mahalliy gangster Fracture Bandyaning akasi dökonga mast holda tez-tez kelib, Dedh Footiyani şafqatsizlarça kaltaklaydi. Çidamay qolgan Raghu va Dedh Footiya qarşi zarba beradi va tasodifan uni öldirib qöyadi.
Endi qoçoqqa aylangan ikki döst bolalikdagi dösti, sub-inspektor Kişore Kadamdan yordam söraydi. Kişore ularni himoya taklif qilgan raqib gang rahbari Vitthal Kaanya bilan taniştiradi. Fracture Bandya esa Suleiman Bhai ismli vositaçi orqali uyuştirilgan xoinona uçraşuv bilan ularni tuzoqqa tuşirib öldirişga urinadi. Biroq Raghu va Dedh Footiya rejani foş qilib, aksinça Fracture Bandyani yöq qiladi va şu tariqa Mumbay yer osti dunyosiga rasman kirib keladi.
Raghu tez orada Vitthal Kaanya qoşida qörqinçli qotilga aylanadi, Dedh Footiya esa uning asosiy şeriki böladi. Ularning samaradorligi Kaanyaga şahar jinoiy imperiyasini egallaşga yordam beradi. Raghuning öldiriş qobiliyatini sezgan içki işlar vaziri Babban Rao Kadam gang ierarxiyasini çetlab ötib, uni yuqori darajadagi siyosiy qotilliklar uçun töğridan-töğri yollaydi. Raghu rozi böladi, Kişorening ogohlantirişlariga quloq solmaydi. Kişore esa döstini tirik qolişi uçun politsiya maʼlumotlarini yaşirin ravişda oşkor qilişda davom etadi.
Hokimiyat uçun kuraş kuçayadi, Fracture ganging qolgan aʼzolari Vitthal Kaanyani öldiradi. Ular Dedh Footiyaning otasi dafn marosimi paytida Raghuga yangi hujum uyuştiradi. Raghu tirik qoladi, lekin uning otasi jiddiy jarohat oladi. Hisoblangan qarşi zarbada Raghu korrupsiyaga botgan inspektor Rane ustidan tergov ötkazadi va undan Fracture ganging Şirdiga ketayotgani haqida maʼlumot oladi. Raneni öldirgandan keyin Raghu va Dedh Footiya raqib gangni köprikda pistirmaga olib, butunlay tor-mor etadi. Şu bilan Raghu şaharning bahssiz yer osti hukmdoriga aylanadi.
Biroq ulkan kuçiga qaramay, Raghuning mavqei xavfli bölib qoladi. Kişore ikkisiga takror-takror ogohlantiradi: Babban Rao ularning siyosiy foydasi tugagaç, ularni yöq qiladi. Vaziyat keskin özgaradi, çunki Babban Rao Dedh Footiyaga begunoh musulmon erkakni öldirişni buyuradi. Bu halokatli diniy töqnaşuvlarga sabab böladi. Köp ötmay, majburiy yer oliş nizosi paytida ğazablangan Raghu Parsi yer egasi Parvezni öldiradi. Parvez operatsiyani foş qiliş bilan tahdid qilgan edi. Jamoatçilik va siyosiy oqibatlar Babban Raoni harakatga keltiradi: yer osti dunyosi bilan aloqalarini uziş uçun vazir ikkisiga bevosita «körinişi bilan otiş» orderini çiqaradi.
Politsiya Dedh Footiyani Raghuni jalb qiliş uçun uyuştirilgan operatsiyada qölga oladi va öldiradi. Kişore Raghuga uning ustidan doimiy öldiriş buyruği berilganini xabar qiladi. Qörquvga tuşgan Raghu yaşirinib oladi. Xotini Sonia va ota-onasi politsiya hamda Babban Raoning odamlari uçun asosiy nişon ekanini anglagan Raghu Suleiman Bhai orqali vazir bilan sönggi uçraşuvni uyuştiradi. Raghu Babban Raoni öldiradi, şunda yana köplab hayotlarni vayron qilişning oldini oladi. Biroq otişmada Suleiman Bhai ham halok böladi.
Ovga olingan, hammadan uzilgan va ruhiy halokatga yuz tutgan Raghu kuçli gallyusinatsiyalar içida parçalanib boradi. U oilasini yaşirgan xavfsiz uyga qoçadi. Yaqinlaşib kelayotgan politsiyadan qutqarişni sörab, onasidan yolvoradi va unga qurolini hamda oltin zanjirlarini topşiradi. Şanta bir paytlar Raghu öynoqilab unga qanday qilib qurol işlatişni örgatgani esiga tuşadi. U qurolni oladi, azob çekayotgan öğliga qaratadi va unga rahm qiliş uçun tepkini bosadi. Hikoya Mumbay plyajida Raghuning yillik dafn marosimi paytida yakunlanadi. Şanta kenja nevarasi Rohitga oğir saboqli voqeani hikoya qiladi va Raghuning gunohlari keçirilişi uçun ibodat qiladi.
3Qabul qilinişi
Filmga Rediff.com uçun şarh yozgan Suparn Verma uning mavzusini Hollywood filmlari «Scarface» (1983), «The…

Filmga Rediff.com uçun şarh yozgan Suparn Verma uning mavzusini Hollywood filmlari «Scarface» (1983), «The Godfather» (1972) hamda «Satya» (1998), «Nayakan» (1987) va «Agneepath» (1990) kabi hind filmlari bilan soliştirdi. Uning fikriça, film yer osti dunyosiga «yangi nigoh» bermaydi, lekin ayrim joylarda «tez surʼatli va ziç» çiqadi. Şuningdek, u filmning «yaxşi suratga olinganini va montaj qilinganini» taʼkidladi, uzun dialoglarni esa tanqid qildi. Xulosa qilib, Sanjay Dutt ijrosini maqtadi va uni «karyerasidagi eng yaxşi rollardan biri» deb atadi. U yozadi: «Oddiy, xuşmuomala yigitdan singan insonga aylaniş – bu rolni u juda ehtiyotkorlik bilan ijro etgan, butun film davomida izçillikni saqlagan.» Deccan Herald gazetasi muxbiri Mukhtar Anjoom esa «ajoyib körinişga ega» bölgan Dutt «beqaror ssenariy» tufayli tomoşabinni uzoq vaqt uşlab tura olmaganini yozdi.
4Kadrlar
1
1 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Vaastav: The Reality» — inglizça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.