Vanilli osmon

«Vanilla Sky» (ingl. Vanilla Sky) — 2001-yilda suratga olingan amerikalik film, rejissyori Cameron Crowe. Melodrama, Alejandro Amenábarning «Open Your Eyes» (1997) filmining remeyki.

Filmning nomi Claude Monet çizgan şu nomli manzaraga işora qiladi. Ssenariyga köra, bu rasm filmning boş qahramoni kollektsiyasida turadi.

«Oskar» va «Oltin globus» mukofotlariga “Vanilla Sky” qöşiği uçun (Paul McCartney) nomzod körsatilgan.

Teglayn:

What is happiness to you? (Sen uçun baxt nima?)

Forget everything you know, and open your eyes. (Bilganlaringni unut-da, közingni oç…)

Rotten Tomatoes saytida film 174 nafar tanqidçining şarhlari asosida 43 foiz maʼqullaş reytingi va örtaça 5,30/10 baho oldi. Saytning umumiy xulosasi şunday: «Janrlarning ambitsiyali aralaşmasi bölgan «Vanilla Sky» tartibsiz aralaşmaga aylanadi. Cruise ijrosida çuqurlik yetişmaydi, uning narsisist qahramoniga hamdard böliş qiyin». Metacritic saytida film 33 şarh asosida 100 ballik şkalada 45 ball oldi, bu aralaş yoki örtaça şarhlarga töğri keladi. CinemaMento tomonidan söralgan tomoşabinlar filmga A dan F gaça şkalada D bahosini berişdi.

Roger Ebertning bosma şarhida «Vanilla Sky» tört yulduzdan uçtasini oldi.

The New York Times gazetasining muallifi Stephen Holden filmni juda qiziqarli, erotik ilmiy-fantastik triller deb ataydi, u Crowe ni Steven Spielberg hududiga olib çiqadi, lekin keyin şunday deydi: «Real dunyoni ortda qoldirib, hayotni ongli tuş sifatida örganişga kirişganda (bu yil Gollivud filmlarida yuksak ğoyalar bilan eng maşhur mavzu), «Vanilla Sky» hissiy tutqiçini yöqotadi va tartibsiz hamda mavhum bölib qoladi, ammo baribir bir-biriga öxşaş mavzular haqida qiziqarli mulohazaligiça qoladi. Ulardan biri — abadiy hayot va abadiy yoşlikka intiliş; boşqasi — aybdorlik hissi va ilm-fanning utopik kaşfiyotlarini buzuvçi ongsizlikning nazoratsiz kuçi. Davidning tavbasi oxir-oqibat öz ölimini tuşunişda, ammo bu tavba işonarliligi yetişmaydi».

Salon.com sayti filmni agressiv tuzilgan jumboq-kartina deb atadi, u köplab şöx çuqur mavzularni öz kökragiga bosadi, lekin ularning birortasini ham hatto eng yupqa qatlamda ham tuşunib yetmaydi. Şarhda ritorik savol qöyilgan: «Kim öylabdi, Cameron Crowe da «Vanilla Sky» kabi yomon film bor deb?» Bu azob beradigan kartina, Crowe isbotlagan hamma narsaga xiyonat… Ammo açinarli haqiqat şundaki, biz Crowe ning töğri qadamlarini köramiz, ular Crowe ning öziga eng öxşaş qadamlar bölib, u jasorat, ambitsiya va öziga xoslikdan ustun turadigan, lekin töğridan-töğri manmanlik va daʼvogarlikka yetaklaydigan spektakl qöyadi — bu oxirgi ikki xususiyatni biz Crowe ga heç qaçon nisbat berişimiz kerak deb öylamagan edik».

San Francisco Chronicle gazetasining muallifi Edward Guthmann filmga 4 balldan 2 ball qöydi va yozdi: «Filmning maqsadi — hayratga soliş va ilhomlantiriş, ammo Cruise ning marafon yugurişidek ijrosi buni yöqqa çiqaradi».

The Guardian gazetasining muallifi Peter Bradşaw va Film Threat naşrining muallifi Gareth von Kallenbaç filmni «Open Your Eyes» bilan noqulay soliştirdilar. Bradşaw «Open Your Eyes» «Vanilla Sky» dan aniqroq öziga xos ekanini aytadi va uni yulduz-prodyuser Tom Cruise uçun juda yuqori konsepsiyali, favqulodda narsist havas loyihasi deb taʼriflaydi. Boşqa şarhlovçilar Cruise ning Amenábar filmini ekranlaştiriş huquqini sotib olganidan kelib çiqib xulosa çiqaradilar. Village Voice şarhlovçisi «Vanilla Sky» ni yulduzning kosmik narsizmini haddan taşqari oçiq namoyiş etişi sifatida tavsiflagan.

Los Angeles Times gazetasining muallifi Kenneth Turan Cameron Diaz ni jinnilarça şahvoniylik timsoli sifatida beqiyos deb atadi, New York Times şarhlovçisi esa uning şafqatsiz hissiy ijrosini taʼkidlagan. San Francisco Chronicle gazetasining muallifi Edward Guthmann filmga şunga öxşaş baho beradi: «Eng köp taassurot qoldiradigan Cameron Diaz, uning ölim bilan tugaydigan bezovta qiluvçi işqibozligi bir vaqtning özida yurakni ezadigan va dahşatga soladigan».

Saundtrekning ikki versiyasi mavjud — rasmiy, u 17 ta kompozitsiyani öz içiga oladi; va norasmiy — töliqroq, 43 ta kompozitsiyani öz içiga oladi. Quyida norasmiy versiyaning treklar röyxati keltirilgan.

2002-yilda Paul McCartney ning «Vanilla Sky» qöşiği «Eng yaxşi qöşiq» nominatsiyasida «Oskar» mukofotiga nomzod körsatildi.

2002 — «Oskar» mukofotiga eng yaxşi qöşiq uçun nomzodlik (Paul McCartney, «Vanilla Sky»)

2002 — «Oltin globus» mukofotiga 2 ta nomzodlik: eng yaxşi ikkinçi darajali ayol roli (Cameron Diaz), eng yaxşi qöşiq (Paul McCartney, «Vanilla Sky»)

2002 — «Tanqidçilar tanlovi» mukofoti eng yaxşi qöşiq uçun (Paul McCartney, «Vanilla Sky»), şuningdek, eng yaxşi ikkinçi darajali ayol roli uçun nomzodlik (Cameron Diaz)

2002 — «Saturn» mukofoti eng yaxşi erkak roli uçun (Tom Cruise), şuningdek 4 ta nomzodlik: eng yaxşi ilmiy-fantastik film, eng yaxşi ikkinçi darajali ayol roli (Cameron Diaz), eng yaxşi musiqa (Nancy Wilson), eng yaxşi grim (Michelle Burke, Camille Calvet)

2002 — «Sputnik» mukofotiga eng yaxşi qöşiq uçun 2 ta nomzodlik (Paul McCartney, «Vanilla Sky» va Nancy Wilson hamda Cameron Crowe, «I Fall Apart»)

2002 — AQŞ kinoaktyorlari gildiyasi mukofotiga eng yaxşi ikkinçi darajali ayol roli uçun nomzodlik (Cameron Diaz)