Venom

«Venom» (ingl. Venom) — 2018-yilda çiqqan, Marvel Comicsʼdagi şu nomli antigeroy asosidagi amerikalik superqahramon filmi. Uni Columbia Pictures, Marvel Entertainment va Tencent Pictures kompaniyalari işlab çiqargan, prokatga esa Sony Pictures Releasing çiqargan. Bu «Venom» triologiyasining birinçi filmi hamda «Sonyʼning Örgimçak-odam olami» (SSU) media-franşizasining bir qismi. Filmni Ruben Fleyşer suratga olgan, ssenariy mualliflari esa Jeff Pinkner, Scott Rosenberg va Kelly Marcel. Edi Brok / Venom rolini Tom Hardy ijro etgan. Filmda, şuningdek, Michelle Williams, Riz Ahmed, Scott Haze va Reid Scott ham rol öynagan. Syujetga köra, jurnalist Edi Brok özga sayyoralik simbiot Venomning taşuvçisiga aylanib, insonusti qobiliyatlarga ega böladi, boşqa simbiotlar esa Yerni egallaşni rejalaştirmoqda.

«Örgimçak-odam 3: Közgudagi duşman» filmida Venom paydo bölganidan keyin Sony spin-off suratga olişga urindi, ammo «Örgimçak-odam» franşizasidagi muammolar tufayli loyiha ilgarilamadi. 2016-yil martida studiya huquqlariga ega bölgan, Örgimçak-odamga aloqasi bölmagan Marvel personajlari bilan umumiy koinotni boşlab berişi kerak bölgan yangi versiya ustida ish boşlandi. Sony bu filmni «Örgimçak-odam: Uyga qaytiş» bilan ham boğlaşni rejalaştirgan edi, ammo oxir-oqibat uni Örgimçak-odamdan ajratdi. 2017-yil martida Rosenberg va Pinkner ssenariy ustida işlay boşladi, Fleyşer va Hardy esa mayda loyihaga may oyida qöşildi. Suratga oliş 2017-yil oktyabridan 2018-yil yanvarigaça Atlanta, Nyu-York va San-Fransiskoda davom etdi. Syujet asosiga «Venom: Lethal Protector» komiks mini-seriyasi va «Planet of the Symbiotes» syujet yoyi qöyilgan.

Film 2018-yil 1-oktyabrda «Regency Village» teatrida, 4-oktyabrda MDH mamlakatlarida va 5-oktyabrda AQŞda namoyiş etildi. Film tanqidçilardan asosan salbiy baho oldi: ularning fikriça, ssenariy, surʼat, ohang va asl manbadan çetga çiqiş yomon edi, ammo Brok va Venom örtasidagi kimyo yuqori baholandi. Hardy ijrosi esa aralaş şarhlarga sazovor böldi. Tanqidga qaramay, film kassa muvaffaqiyatiga erişdi: 2018-yilning eng köp daromad keltirgan yetinçi filmi böldi, dunyo böylab 856 million dollardan ortiq yiğdi va oktyabr premyeralari uçun bir neçta rekord örnatdi. Davomi, «Venom 2», 2021-yil 1-oktyabrda çiqdi. Uçinçi qism — «Venom: Oxirgi raqs» — 2024-yil 25-oktyabrda taqdim etildi.

Marvel Comics personaji Edi Brok / Venom, Örgimçak-odamning maşhur antagonisti, 2007-yildagi «Örgimçak-odam 3: Közgudagi duşman» filmida Topher Grace ijrosida körsatilgan edi. 2007-yil iyulida Avi Arad Venom haqidagi spin-off işlab çiqilayotganini eʼlon qildi. Studiya Jeykob Aaron Estesga ssenariy yozişni topşirdi, ammo keyingi yili yozuvçi taklifni rad etdi. 2008-yil sentyabrda Pol Vernik va Rett Reese filmga ssenariy yoziş uçun şartnoma imzoladilar. Stan Li filmda epizodik rolni ijro etiş uçun şartnoma imzoladi. Rett Reese keyinçalik, u va Vernik ssenariyning ikkita qoralamasini yozganini va studiya loyihani ilgari surayotganini aytib berdi. 2009-yilda «Örgimçak-odam 4» uçun oxirgi ssenariy qoralamasini qayta yozayotgan Gari Rossga ssenariyni qayta yoziş va filmni suratga oliş topşirildi, unda Venom superyovuz emas, balki antigeroy böladi. 2012-yil martida «Ğarazli» filmi rejissyori Josh Trank Ross «Oçlik öyinlari» filmini suratga olişdan ketgaç, filmni rejissyorlik qilişga qiziqişini Sony bilan kelişib oldi. 2012-yil iyunida «Yangi Örgimçak-odam» filmi prodyuseri Mett Tolmach özining hamkasbi Avi Arad bilan suhbatda, u Tolmaçga «Qasoskorlar» filmining umumiy koinot modelini kuzatişni taklif qilgan edi, keyingi loyiha «Venom» haqida şunday dedi: «Men aytmoqçi bölgan narsa, heç qanday muhim maʼlumotni oşkor qilmasdan, — bu mening umidim, bir kun kelib bu [xayoliy] olamlarning hammasi bir-biri bilan kelişib yaşaydi».

2013-yil dekabrda Sony Venom va Qora oltilik haqida ikkita spin-off eʼlon qildi, bu Örgimçak-odam koinotini kengaytiriş uçun bölib, ssenariy muallif Aleks Kurtzman, Roberto Orsi va Ed Solomon, Kurtzman esa filmlarni rejissyorlik qiladi. 2014-yil sentyabrda Kurtzman Comic Book Resources saytiga, ular personajning turli talqinlarini körib çiqayotganini aytdi.

2016-yil martida Sony loyihani davom ettirayotgani eʼlon qilindi, filmga ssenariy yoziş uçun Dante Harperni yolladi. Film «Marvel kinokoinoti» versiyasidagi Örgimçak-odam bilan boğlanmaydi, uning voqealari özining xayoliy olamida böladi. Bir yil ötgaç Sony «Venom» 2018-yil 5-oktyabrda ekranlarga çiqişini eʼlon qildi; Scott Rosenberg va Jeff Pinkner ssenariy qoralamasi ustida işlamoqda. Film R reytingiga möljallangan va Sonyʼning Marvel koinotiga asos soladi. 2017-yil mayda Tom Hardy Venom rolidan rasman tasdiqlandi, Ruben Fleyşer esa filmni suratga olişni boşqaradi. Filmda Karnij paydo bölişi taxmin qilinmoqda.

Dastlab film R reytingiga ega bölişi kerak edi. Biroq Sony fikriça, bu reyting Örgimçak-odam bilan kroskover böyiça muammolarga, şuningdek, kelgusi filmlarda KVM personajlari bilan boğliq muammolarga olib kelişi mumkin edi. Oxir-oqibat «Venom» PG-13 reytingini oldi, zöravonlik yumşatildi, bu esa mumkin bölgan ötişlarga imkon berdi.

2017-yil iyunida Marvel Studios prezidenti Kevin Feige tasdiqladiki, film Sonyʼning yagona loyihasi bölgani uçun Marvelning «Venom»ni KVMʼga ötkaziş rejasi yöq. Biroq prodyuser Amy Pascal tez orada Sonyʼning filmlarida voqealar «Örgimçak-odam: Uyga qaytiş» filmidagi «öşa olamda» bölişini istaşini aytdi va ularni bu olamning «qöşimçasi» deb taʼrifladi. U yangi filmlar bir-biri bilan kesişişini va filmlarda Xollandning Örgimçak-odami paydo bölişi mumkinligini aytdi. Riz Ahmed avgust oyida loyihaga qöşiliş böyiça muzokaralar olib bordi.

Sentyabrda Michelle Williams okrug prokurori va Brokning qizi rolini ijro etiş böyiça muzokaralar olib bordi. Oktyabrga kelib Jenny Slate filmda iştirok etiş böyiça muzokaralar olib bordi, Kelly Marcel ssenariyning oxirgi qoralamasini yozdi, Reid Scott esa suratga olişda iştirok etiş böyiça muzokaralarga kirişdi.

Filmning yakuniy byudjeti 100 million dollarni taşkil etdi, uning uçdan bir qismi Xitoyning Tencent Pictures kompaniyasi hissasi edi.

Suratga oliş 2017-yil 23-oktyabrda Atlanta va Nyu-Yorkda boşlandi.

Ludvig Yöransson «Venom» filmi uçun musiqani 2018-yil martida yozdi, 2011-yilgi «30 Minutes or Less» filmida birga işlaganidan keyin Ruben Fleyşer bilan qayta birlaşdi. «Qora panter» (2018) Marvel Studios filmi uçun musiqa yozgandan keyin Yöransson superqahramon filmlari musiqasini tadqiq qilişni davom ettirişga qiziqiş bildirdi. 2018-yil avgustda reper Eminem «Venom» saundtreki uçun yangi qöşiq yozganini maʼlum qildi. Uning «Kamikaze» albomida filmga işora bölgan «Venom (Music from the Motion Picture)» nomli bonus qöşiq bor. Yöranssonning albomi Sony Classical Records kompaniyasi tomonidan 2018-yil 5-oktyabrda çiqarildi.

Box Office Mojo maʼlumotlariga köra, film dunyo böylab $856 085 151 yiğdi (superqahramon kino janrida 20-örin), şundan $213 515 506 AQŞ va Kanadada (2018-yil relizlari orasida 13-örin) va $642 569 645 boşqa mamlakatlarda; birinçi uik-endda dunyo böylab yiğim $207 418 638 böldi (birinçi uik-endda dunyo böylab eng yaxşi kassa yiğimlari röyxatida 64-örin). Deadline Hollywood maʼlumotiga köra, filmning özini qoplaşi uçun taxminan 450 million dollar yiğiş kifoya qilgan. U 2018-yilning eng köp daromad keltirgan filmlari orasida yettinçi örinda.

Birinçi uik-endda, yaʼni 5-dan 7-oktyabrgaça, AQŞ va Kanadada «Venom» 2-örinda $42 908 051 yiğgan «A Star Is Born» myuziklidan oldinda, $80 255 756 yiğdi (inflyatsiyani hisobga olgan holda ham oktyabrdagi birinçi uik-end uçun barça vaqtlardagi eng yaxşi natija, inflyatsiyani hisobga olgan va olmagan holda kuz uçun 2-natija («It» 2017-yil filmidan keyin), barça vaqtlar böyiça 87-örin). Ikkinçi uik-endda, 12-dan 14-oktyabrgaça, AQŞ va Kanadada film yana yetakçi böldi va $35 006 107 yiğdi. Uçinçi va törtinçi uik-endlarda «Venom» allaqaçon uçinçi örinda edi, yiğimlari mos ravişda $18 043 887 va $10 652 381 böldi. 2018-yil oktyabri Amerika va Kanada prokati uçun rekord darajada foydali böldi, buning asosiy sababi aynan «Venom» edi. Beşinçi uik-endda film 6-öringa tuşdi va $7 877 174 yiğdi. 6-noyabrda «Venom» AQŞ içki yiğimlari böyiça 200 million dollar çegarasidan oşdi. Oltinçi uik-endda film 8-öringa ($4 915 378), yettinçi uik-endda 12-öringa ($1 976 625) tuşdi.

Dunyoning boşqa mamlakatlarida birinçi uik-endda «Venom» $127 152 882 yiğdi (barça vaqtlardagi 51-örin), şu jumladan 4-dan 7-oktyabrgaça Rossiyada $13 106 043. Ikkinçi uik-endda yiğimlar $70 890 533, uçinçisida — $32 554 279, törtinçisida — $18 019 153, beşinçisida — $15 786 508 böldi. Xitoyda debyut uik-endda yiğimlar 110,3 million dollarni taşkil etdi, bu oltinçi uik-endda dunyo böylab $119,5 million kassa yiğimini taʼminladi. Yettinçi uik-endda xalqaro yiğimlar $54 701 004 böldi, asosan Xitoy hisobiga, bu yerda «Venom» prokatda yetakçi bölib qoldi.

Rossiyada film Sony studiyasi uçun eng foydali film hisoblanadi, birinçi uik-end yiğimlari böyiça uçinçi örinda; 7-noyabrda «Venom» 1,89 milliard rubl yiğim bilan 2018-yilning eng köp daromad keltirgan relizi böldi va «Avengers: Infinity War» blokbasterini ortda qoldirdi. Rossiyada birinçi uik-endda eng yaxşi kassa yiğimlari böyiça 32-örinni egallaydi.

Film 362 ta şarhga asoslangan holda Rotten Tomatoes şarhlar agregatorida 30 % reytingga va örtaça 4,5 dan 10 ball bahoga ega, ammo tomoşabinlar reytingi 89 % va 5 dan 4,1 ball; Metacritic saytida film 46 ta şarhga asoslangan 100 dan 35 reytingga ega, foydalanuvçilar reytingi esa 10 dan 6,3 ball. Dastlabki köpçilik şarhlovçilar syujetni tanqid qilib, filmni eskirgan deb atadi va hazillarni har doim ham muvaffaqiyatli emas deb hisobladi, Tom Hardy ijrosi esa ijobiyroq baholandi. CinemaScore xizmatida «Venom» A+ dan F gaça bölgan şkala böyiça B+ bahoga ega.

Amerikalik yozuvçi va kino tanqidçisi Alonso Duralde TheWrap sayti uçun «Venom» haqida salbiy şarh yozib, filmni «zerikarli soxta» deb atadi. Varietyʼdan Owen Gleiberman filmning vizual effektlari dahşatli ekanini yozdi, ammo film Tom Kruz iştirokidagi «Mumiyo» kabi muvaffaqiyatsizlikka uçramasligi mumkinligini ham bildirdi. Biroq u franşizaning kengayişiga şubha bildirdi. Chicago Tribuneʼdan Keti Uolş filmga tört yulduzdan 2,5 yulduz berdi va dahşatli grafika tufayli filmda töliq tartibsizlik borligini qayd etdi. Colliderʼdan Perri Nemiroff filmga C+ baho berib, uning birinçi va zaif qismini tanqid qildi.

Rossiyalik kino tanqidçilari ham filmga past baho berişdi. Gazeta.Ru şarhlovçisi Dmitriy Kuzmin filmni şunday taʼrifladi: «„Venom“ — PG-13 reytingidan qattiq zarar körgan, yaxşi potensialga ega hikoya». «Afişa» jurnali şarhlovçisi Stanislav Zelvenskiy filmni tanqid qilib, «muammoning ildizi, albatta, britaniyalik aktyorlarda emas, balki sodda rejissyorlik va jiddiy şizofreniya bilan oğrigan ssenariyda», deb hisobladi va muqobil variant taklif qildi: «„Upgrade“ yigirma marta arzonroq va şunça marta qiziqarliroq». Meduza saytining kino tanqidçisi Anton Dolin film dramaturgiyasi va rejissyorligida yutqazişini, ammo Venomning özi «ajoyib yaratilganini» va «şaxsiyat ikkilanişi mavzusi Brok va Venom örtasidagi içki dialoglarda kutilmaganda ötkir taqdim etilganini» qayd etdi. Fontanka.ru uçun şarhda Ivan Çuvilyaev ssenariy va ayniqsa aktyorlik öyinini maqtadi.

2018-yil 20-dekabrda The Hollywood Reporter jurnali ekspertlari 2018-yilning eng yomon filmlarini nomladi. Uşbu antireytingda «Venom» beşinçi örinni egalladi.

Sony «Venom» yordamida özining mustaqil film seriyasini boşlaşni rejalaştirmoqda. 2017-yil iyulda Paniç kelgusi «Venom» filmlari «Örgimçak-odam» filmlari bilan kesişişi mumkinligini aytdi. Harrelson 2018-yil mayda «Venom»ning davomida u muhimroq rol öynaşi kerak edi, deb körsatdi va buni tanga taşlaş deb taʼrifladi, çunki birinçi filmga imzo çekişdan oldin davom ssenariysini öqiy olmagan edi. 2018-yil avgustda Hardy ikkita filmga qöşimça şartnoma imzolaganini eʼlon qildi.

Noyabrga kelib kassa tahlilçilari «Venom» davomini kafolatlaş uçun yetarliça muvaffaqiyatli bölganini aytişdi. Bir oy ötib Pinkner «Venom 2» bölişini tasdiqladi, ammo ssenariy yozişda iştirok etmasligini aytdi. 2019-yil yanvarida Sony filmda işlaşni rasmiy boşladi, Marcelni ssenariy muallifi va prodyuser sifatida yolladi. Hardy, Williams va Harrelson qaytişi tasdiqlandi, ammo rejissyor hali tayinlanmagan edi, çunki u «Zombieland: Double Tap» yangi filmi ustida işlardi. Rossiyada «Venom 2» 2021-yil 30-sentyabrda prokatga çiqdi.

2019-yil oktyabrda Fleyşer Venomga tanqidçilarning salbiy munosabatidan keyin Serkisga bu franşizani özlaştirişga ruxsat berganidan xursandligini bildirdi. Fleyşer şarhlovçilar «olomonni hayajonga soladigan film»ga nisbatan adolatsiz bölgan deb hisobladi, ehtimol Sonyʼga va Marvel Studiosʼning raqobatçi superqahramon filmlariga nisbatan oldindan xulosa tufayli. Öşa oyda Deadline xabar qildiki, davomida «Scream» personaji paydo böladi, Variety esa Naomi Harris rolga körib çiqilayotganini yozdi. CinemaBlendʼga bergan eksklyuziv intervyusida prodyuser Mett Tolmach «Joker»ning muvaffaqiyati tufayli yangi filmning R reytingiga ega böliş ehtimoli borligini tan oldi.

Film Sonyʼning «Örgimçak-odam» media-franşizasining birinçisi bölib, undan keyin «Venom 2» (2021), «Morbius» (2022) va «Madame Web» (2024) çiqdi. 2024-yilda «Venom: Oxirgi raqs» va «Kraven the Hunter» filmlari çiqdi.

2018-yil iyulda Fleyşer va Hardy Örgimçak-odam bilan kroskoverga qiziqiş bildirdi va Sony ham bu ğoyaga qiziqqanini aytdi; avgustda studiya Örgimçak-odam va Venomni birlaştirişni rejalaştirayotganini tasdiqladi va şunday dedi: «Ular allaqaçon bir xil olamda, şuning uçun, köp narsa bermasdan, kelajakda ular nihoyat uçraşişini sabrsizlik bilan kutamiz». 2019-yil iyunida Marvel Studios prezidenti Kevin Feige bu ikki personaj kelajakdagi filmda «ehtimol» uçraşişini aytdi, ammo buni Sonyʼdan oldin ham taʼkidlagan edi.