Volga rebels

Filmni suratga oliş birinçi rus inqilobining 20 yilligiga bağişlangan edi. Kartinani suratga oliş taklifi bilan Çuvaş ASSR Xalq taʼlimi viloyat bölimi va Çuvaş drama teatrining boş rejissyori Ioakim Maksimov-Koşkinskiy çiqdi:

Çuvaşlarning bu yillardagi tarixida ekranga intilayotgan köp narsa bor. Viloyat xalq taʼlimi bölimi çuvaşlar orasidagi inqilobiy harakat haqida kinokartina suratga oliş uçun oldinda turgan işdan foydalaniş zarur deb hisoblaydi.

Filmning ssenariysini I. Maksimov-Koşkinskiy yozgan. Syujetning asosiga 1906 yilda Ismeli (hozirgi Oktyabrskoye, Mariinsk-Posad tumani) qişloği dehqonlarining çiqişi qöyilgan.

1926 yilda çuvaş milliy arbobi Timofey Xurining hayoti va faoliyatiga bağişlangan "Volga isyonçilari" ("Atăl pălhavçisem") suratga olindi. I. S. Maksimov-Koşkinskiy yozgan ssenariyga köra, Xuri Qozonni oq çexlar qöşinlari egallagan paytda halok bölgan.

Filmni Leningradning "Sevzapkino" — Şimoliy-Ğarbiy viloyat fotografiya va kinematografiya işlari boşqarmasi (hozirgi "Lenfilm") yaratgan. 1925 yil 31 avgustda u va Çuvaş ASSR MIKi örtasida şartnoma tuzildi. "Sevzapkino" rejissyor va aktyorlarni tanlaş masʼuliyatini öz zimmasiga oldi hamda işlab çiqariş xarajatlarining katta qismini kötardi. Evaziga leningradliklar filmdan Çuvaş ASSR hududidan taşqarida daromad oliş huquqiga ega böldi, buning uçun ular çuvaş yozuvli bitta nusxa tayyorlaşni öz zimmalariga olgan edilar.

Suratga oliş Çeboksarida va yaqin atrofdagi qişloqlarda ötdi; qişki suratga oliş Leningradda bölib ötdi. Rejissyor etib Pavel Petroviç Petrov-Bytov tayinlandi. Boş rollarga aktyorlarni "Sevzapkino" tanladi. Epizodlarda çuvaş artistlari ham rol öynadi: I. Maksimov-Koşkinskiy, K. Yegorov, I. Rublyov va Tani Yun (kiçik rolda ona sifatida). Ommaviy sahnalar uçun atrofdagi qişloqlar dehqonlari va Çeboksari maktab-kommunasi tarbiyalanuvçilari jalb qilindi.

Film Leningradda montaj qilindi. Film nusxasining bir nusxasi çuvaş yozuvli titrlar bilan montaj qilinib, Çeboksarига olib kelindi.

Film "Sevzapkino" va "Çuvaşkino" birgalikdagi brendi ostida prokatga çiqdi, garçi rasman "Çuvaşkino" faqat 1927 yilda taşkil etilgan bölsa ham. Çuvaşiyadan taşqari film Leningrad va Moskva kinoteatrlarida, şuningdek Germaniya, Misr va AQŞda namoyiş etildi.

Kartinaning Çeboksaridagi premyerasi 1926 yil 22 iyunda yillik yarmarka vaqtida bölib ötdi. Namoyiş Çuvaş teatri binosida ötkazildi. "Kanaş" gazetasi şunday yozdi:

"Volga isyonçilari" filmi çuvaşlarning hayoti, ularning işlari va odatlari haqida unutilmas badiiy suratlarda hikoya qiladi. U prolog, epilog va 8 qismdan iborat. 1905—1907 yillardagi voqealarni körsatiş bilan birga, bu yerda baʼzi maişiy tafsilotlar va marosimlar, masalan, "Çuk", "Akatuy" va hokazo, katta işonçlilik bilan tasvirlangan. Kartina çuvaş dehqonlarining madaniy va siyosiy darajasini kötariş işida katta ahamiyatga ega.

Şundan söng köçma kino taşkiloti filmni qişloqlarda namoyiş etdi.

1930-yillarning ikkinçi yarmida, çuvaş millatçilariga qarşi kampaniya boşlanganidan keyin, Xuri burjua millatçisi deb eʼlon qilindi va Çuvaş ASSRda saqlanayotgan "Volga isyonçilari" filmi nusxasi yöq qilindi. Filmning boşqa nusxalari Turkmanistonda va Germaniyada şaxsiy kollektsiyalarda bölişi mumkin (Germaniya "Volga isyonçilari"ning bir nusxasini sotib olgan).

Ssenariy: I. Maksimov-Koşkinskiy, P. Petrov-Bytov.

Rejissyor: P. Petrov-Bytov.

Operator: S. Lebedev.