Volga-Volga

Igor Ilinskiy — Ivan Ivanoviç Byvalov, Kiçik hunarmandçilik sanoati boşqarmasi boşliği, Melkovodsk ş.

Lyubov Orlova — Avdotya (Dunya) Petrova, Strelka laqabli xat taşuvçi

Vladimir Volodin — keksa lotsman

Pavel Olenev — Kuzma Ivanoviç, suvçi / oşpaz

Sergey Antimonov — Oxapkin, hovlibon

Andrey Tutişkin — Aleşa Trubişkin, hisobçi

Anatoliy Şalaev — yoş bastakor

Mariya Mironova — Zoya Ivanovna, Byvalovning kotibasi

Nikita Kondratyev — Filipp Ivanoviç, ofitsiant

Vsevolod Sanaev — yoğoçkesar / simfonik orkestr iştirokçisi

Aleksey Dolinin — militsioner

Ivan Çuvelev — Olimpiada vakili

Emmanuil Geller — fotokorrespondent (titrlarda yöq)

Ssenariy muallifi: Nikolay Erdman, Grigoriy Aleksandrov

Rejissyor-postanovkaçi: Grigoriy Aleksandrov

Bastakor: Isaak Dunayevskiy

Boş kinooperator: Boris Petrov

Operator: Vladimir Nilsen

Qöşiq matnlari: Vasiliy Lebedev-Kumaç

Dirijyor: Yakov Skomorovskiy

Rejissyor yordamçilari: Konstantin Yudin, Vartan Kişmişev, Bella Fridman

Tovuş operatori: Yevgeniy Nesterov

Kinooperator: V. S. Pereslavtsev

Rir-proyeksiya kinooperatori: A. G. Boltyanskiy

Balet rejissyori: G. Şaxovskaya

Kinorejissyor-montajçi: Ye. Ladijenskaya

Tovuş bezatuvçisi: R. Lukina

Rassomlar: Georgiy Grivtsov, M. Karyakin

Kostyum rassomi: K. Yefimov

Grimyor: L. Porozov

Guruh direktorlari: I. Zayonts, B. Bryantsev

Administrator: E. Soluyanov

Kinooperator yordamçilari: S. Galadj, G. Komissarov, I. Panov

«Volga-Volga» filmi ustida yaratuvçilar 4 yildan ortiq işlagan bölib, u 1930-yillarning ikkinçi yarmidagi SSSR hayoti va yutuqlari haqidagi «epik» polotno hisoblanadi, xususan, yangi oçilgan Volga — Moskva kanali haqida, öşa davrning kino-ramzi sifatida. «Volga-Volga» komediyasi I. V. Stalinning sevimli filmi bölgan.

Ssenariy yaratilişiga turtki bölgan voqea Grigoriy Aleksandrov özining birinçi mustaqil kartinasi «Quvnoq yigitlar» ustida işlayotgan paytda yuz bergan. 1930-yillarning örtalarida SSSRda köplab tanlovlar, ijodiy uçraşuvlar, Olimpiadalar va boşqa şunga öxşaş tadbirlar ötkazilardi.

Bunday havaskor sanʼat köriğidan birida rejissyor isteʼdodli qişloq qizi bilan tanişadi, uni rahbariyati heç qanday iltimoslarga qaramay, suratga olişlarda iştirok etiş uçun poytaxtga qöymagan. Bu holat Aleksandrovning esdaligida qolgan va u uni öz lentasida aks ettirişga qaror qilgan, bu bilan böysunuvçilarining ijodiy salohiyatini amalga oşirişga tösqinlik qiladigan byurokratlarni masxara qiliş maqsadida, va tez orada öz niyatini amalga oşirgan. Öz xotiralarida rejissyor yozgan:

Öşa vaqtda «Havaskorlik uçun kuraşiş» degan şior paydo böldi. Ommaviy havaskor ijodga katta eʼtibor berilardi. Ammo köpçilik uning ijtimoiy faoliyat şakli sifatida ahamiyatini, xalq taşabbusi va energiyasini ijodiy yönalişga yönaltiriş yöllaridan biri sifatida tuşunmasdi. Körsatilganidek, havaskorlik yölidagi asosiy tösiq byurokratizm edi.

«Volga-Volga» filmini suratga olişdan oldin ijodiy guruh buğ yaxtasi «Siyaga»da Moskva daryosi, Oka, Volga, Kama, Belaya va Çusovoy böylab sayohat qildi. Ular köplab şahar va qişloqlarda töxtab, langar taşladilar va odamsiz joylarda şahar, qişloq va qişloqlar havaskor sanʼatini örganib, kelajakdagi suratga oliş joylarini tanladilar. Çeboksarida bölib, bastakor Dunayevskiy bilan Volga qirğoğida kelajak kartina masalalarini muhokama qildilar.

«Volga-Volga» filmi 1938-yil 24-aprelda prokatga çiqqan.

Uluğ Vatan uruşi yillarida SSSRning bosib olingan hududlarida namoyiş etilgan kam sonli sovet filmlaridan biri.

Filmda, şuningdek, Franz Schubert musiqiy parçasi ham işlatilgan. Kinofilmdagi qöşiqlar baʼzan radioda, jumladan Butunittifoq radiosida ham eşittirilgan. Kinofilm musiqasi va qöşiqlari «Gramplastrest» tomonidan Moskva va Aprelevka zavodlarida gramplastinkalarda çiqarilgan. 1960-yillarning örtalaridan «Melodiya» firmasi tomonidan plastinkalarda çiqarilgan. Keyinçalik filmdagi qöşiqlar audiokassetalarda çiqarilgan (SSSRda — «Svema» kassetalarida).

Film 1937-yil yozida turli joylarda suratga olingan:

Moskva;

Gorkiy;

Sarapul;

Kamskoye Ustye qişloği;

Çusovoy daryosining yuqori oqimi;

Jigulilar hududidagi Volga;

Moskva dengizi;

yangi oçilgan Moskva — Volga kanali;

Ximki suv ombori.

Keng tarqalgan notöğri tasavvurlarga qarşi, Melkovodsk Stalingrad viloyatining Kamişin şahrida suratga olinmagan.

Filmdagi «Sevryuga» paroxodi Nijniy Novgorod viloyatidagi hozirgi işçi qişloq Krasniye Bakiʼda qurilgan. Paroxod qurilişining fotosurati Krasnobakovskiy tarix muzeyida saqlanadi. Lyubov Orlovaning taʼkidlaşiça, filmning nomi rus xalq qöşiği «Iz-za ostrova na strejʼen'» dan olingan bölib, uni Grigoriy Aleksandrov San-Fransisko körfazida Charli Chaplin bilan qayiqda suzib yurgan paytda aşula qilgan. Chaplin hazil bilan rejissyorga yangi filmiga «Volga-Volga» nomini berişni taklif qilgan. Aleksandrov bu taklifni jiddiy qabul qilgan va haqiqatan ham yangi filmiga şu nomni bergan.

Boşqa tomondan, emigratsiyada Germaniyada rejissyor V. K. Turjanskiy 1928-yilda Stepan Razin haqida tarixiy film suratga olgan, nomi ham «Volga-Volga» bölgan; şuning uçun Chaplin, ehtimol, bu iborani özining tanişlari iştirok etgan öşa film orqali bilgan.

Film Katta terror avjida suratga olingan. Filmning ssenariyçisi Nikolay Erdman ssenariy ustida işni boşlaşdan qisqa vaqt oldin siyosiy surgundan qaytgan edi. Katta şaharlarda yaşaş huquqi bölmagani uçun u Kalininda joylaşgan, Aleksandrov ssenariy ustida işlaş uçun unga borib turgan. Kartinaning katta qismini suratga olgan operator Vladimir Nilsen suratga oliş tugaşidan oldin josuslikda ayblanib hibsga olingan va tez orada otib taşlangan.

Kartina tahrirlaşga uçragan: 1950-yillarda filmning negatividan «Moskva — Volga» kanalidagi portlatilgan Stalin haykali kadrlari olib taşlangan. 1961-yildagi «tiklangan» versiyada yangi kiriş titrlari, şuningdek, kartina içidagi tuşuntiruvçi titrlar qisman yangilangan. Bu versiyada Strelkaning kema pallasida yuguriş epizodi qisqartirilgan, çunki bu paytda tomoşabin teplohodda katta hajmdagi «Iosif Stalin» nomini köradi. Ikkala variantda (1950-yillar va 1961-yil) «Mosfilm» kinostudiyasining firma zastavkasi qöşilgan.

1985-yilda SSSRda navbatdagi spirtli içimliklarga qarşi kampaniya boşlangandan keyin filmdan «Suvçi» qöşiğining yarmidan köpi kesib taşlangan, bu kadrdagi izçilik buzilişidan körinib turadi (Byvalovga suv sepilişidan oldin u suvga belanib qoladi). Vasiliy Lebedev-Kumaçning sheʼrlar töplamida va boşqa sovet qöşiqlari töplamlarida matn töliq keltirilgan.

Filmda körsatilgan gidrosamolyot — bu amerikalik gidrosamolyot Sikorsky S-43 «Beby Klipper».

Kartinada Vsevolod Sanaev ikkita raqobatçi musiqiy jamoa iştirokçilarini ijro etgan — arra çalayotgan, «öquvçi» soqolli yoğoçkesar, «Strelkalar» havaskor ansamblidan, va Aleksey orkestrining musiqaçilaridan biri.

1941-yilda film Stalin birinçi darajali mukofotiga sazovor bölgan.

Veniamin Smexovning xotiralarida şunday deyiladi:

Bugun «Volga-Volga»ga murojaat qilar ekanman, uni sovet kinosining eng burlesk lentalaridan biri, janrning öz-özini parodiyasi deb topaman, garçi heç kimni G. Aleksandrovni bu işda gumon qilişni xohlamasam ham, u yetarliça yaxşi niyatli, ammo ehtimol unçalik ötkir bölmagan kişi.

Filmning rejissyori Grigoriy Aleksandrov 1942-yilda Stalin AQŞ elçisi Garrimanni va SSSRga kelgan prezident yordamçisi Garri Hopkinsni u bilan birga «Volga-Volga» filmini körişga taklif qilgani haqida hikoya qilgan. Mehmonlarga film yoqqan va Stalin göyo maxsus iltifot belgisi sifatida filmning nusxasini Hopkins orqali prezident Ruzveltga sovğa qilgan. Ruzvelt filmni körib, Stalin nega aynan unga yuborganini tuşunmagan. Şunda u qöşiq matnlarini tarjima qildirgan. «Sevryuga» paroxodiga bağişlangan qöşiq yangrаganda: «Amerika Rossiyaga paroxod sovğa qildi: / Burnidan buğ, ğildiraklar orqada, / Va dahşatli, va dahşatli, / Va dahşatli sekin yuriş», u hayqirgan: «Endi tuşunarli! Stalin bizni sekin yurişimiz uçun, hali-hanuz ikkinçi frontni oçmaganimiz uçun tanqid qilmoqda». Boşqa versiyaga köra, Ruzvelt bu lend-liz böyiça yetkazib berişlarning past sifatiga işora deb öylagan. Biroq Orlovaning biografi Aleksandr Xort bu epizodning işonçliligiga şubha qiladi: «Şuni taʼkidlaş kerakki, ehtimol, bizning oldimizda yana bir afsona, bu hikoya Grigoriy Aleksandrovdan kelib çiqqan, uning xotiralari katta haqiqatgöylik bilan ajralib turmaydi». Biograf aytişiça, kinoşunos Valeriy Golovskoy bir vaqtlar Amerika arxivlarida Ruzvelt tomonidan filmni körganligining hujjatli isbotini topişga urinib körgan, ammo uni topa olmagan.

2010-yil 14-fevralda «Birinçi kanal»da «Volga-Volga» filmining rangli versiyasi namoyiş etilgan. Rangga böyaş işlari Los-Anjelesda «Birinçi kanal» buyurtmasi bilan olib borilgan. Rangga böyaş uçun aynan 1950-yillar tsenzurasidan ötgan variant tanlangan, bu variant avval «Krupniy plan» kino-videobirlaşmasi tomonidan «Rossiya kinoklassikasi» seriyasida VHS va DVDda qora-oq şaklda çiqarilgan. Bu variant GFFda asosiy hisoblanadi, çunki 1950-yillarda negativning özi tahrirlangan. Bu variantda Stalin haykali kadrlari örnida qora yopiştirma bor, ammo fonogramma saqlangan. Rangli variant yaratilganda bu soniyalar butunlay olib taşlangan.

2006-yilda V. Mamişev-Monro öz versiyasini «Volga-Volga» qilgan.[ahamiyati?]