Volunteers

Moskva. 1935-yil. Moskva metropoliteninig 1-liniyasini quriş uçun köngillilar yiğilmoqda. Tibbiy komissiyada uç nafar köngilli — Nikolay Kaytanov, Slava Ufimtsev va Lyoşa Akişin tanişadi. Akişin soğliği zaifligi sababli tibbiy komissiyadan ötolmaydi, lekin keksa bolşevik Serëja amakining himoyasi tufayli baribir qurilişga olinadi. Uç döst Lyolya Teplovaning brigadasiga tuşadi va tez orada qurilişning zarbdorlariga aylanadi. Kaytanovning Lyolya bilan muhabbat munosabati boşlanadi. Ular dam oliş kunlari Sokolniki boğida sayr qilişadi. Ufimtsev böş vaqtida aeroklubda şuğullanadi (u uçuvçi bölişni orzu qiladi). Akişin Lyolyaga yaşirinça oşiq bölib, şu sababli azob çekadi.

Şaxtada avariya yuz beradi. Uni bartaraf etiş vaqtida Kaytanov va Ufimtsev jarohat olib, kasalxonada qolişadi. Şu sababli Ufimtsev aeroklubdagi paraşyut sakraşlarini ötkazib yuboradi. Sakraşlar vaqtida uning sevgan qizi Maşa halok böladi.

Oradan bir muddat ötadi: Kaytanov endi şaxtada brigadir, u Lyolyaga uylangan, ularning öğli ösib bormoqda. Şaxta rahbariyati Kaytanovga qarşi ish yuritib, uni zararkunandalikda ayblaydi. Ayblovlar orasida avvalgi şaxtadagi avariya, şuningdek Ufimtsev va Maks (qurilişda işlagan nemis antifaşisti) ning birdan ğoyib bölişi bor. Kaytanov brigada boşliği lavozimidan çetlatiladi, uning şaxsiy ishi komsomol yiğilişida körib çiqiladigan böladi. Şu paytda Ufimtsev va Maks Ispaniyada xalqaro brigadada uruş qilayotgani maʼlum böladi. Ufimtsevni havo jangida urib tuşirişadi, u yaralanib paraşyut bilan sakraydi. Jang maydonida qolgan Maks Ufimtsevni franko askarlaridan qutqarib qoladi.

Kaytanovning ishi şaxtaning komsomol yiğilişida körib çiqiladi. Lyolya kasal öğli bilan uyda qoladi. Uning oldiga Ispaniyadan vatanga qaytayotgan bir odam keladi va Ufimtsevdan xat topşiradi. Lyolya xatni bolasi yonida qoldirib, özi Ufimtsevning xati bilan yiğilişga şoşiladi. Xat va Lyolyaning himoyasi tufayli şaxtaning butun jamoasi Kaytanov foydasiga ovoz beradi.

Ufimtsev Ispaniyadan vatanga qaytadi. Oradan bir muddat ötib, u va Kaytanov Xalxin-Gol daryosida yaponlarga qarşi uruşadi. Harbiy harakatlar tugagaç, Kaytanov "Qizil Yulduz" ordeni bilan mukofotlanadi, Ufimtsevga esa Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni beriladi. Kremldan mukofotlangandan söng çiqayotganda Ufimtsevni 10-sinf öquvçilari töxtatib, uni bitiruv balida qatnaşişga taklif qilişadi. Ufimtsev, agar qiz (uning ismi Tanya) uni şaxsan taklif qilsa, rozi bölişini aytadi. Bitiruv balidan keyingi kuni Uluğ Vatan uruşi boşlanadi. Kaytanov frontga ketadi. Ufimtsev orqaga, harbiy uçuvçilar tayyorlaydigan aviatsiya bilişga yuboriladi. Uning frontga jönatiş haqidagi barça raportlari hozirça rad etiladi.

Nemis samolyotlarining Moskvaga hujumi vaqtida Lyolya öğli bilan bomba boşpanasiga ketişga tayyorlanadi. Kutilmaganda ularning oldiga Tanya keladi. U Lyolyadan Ufimtsev haqida biror narsa bilişini söraydi. Lyolya Tanya va öğli bilan bomba boşpanasiga tuşadi, u yerda Tanya Ufimtsevni birinçi uçraşuvdanoq sevişini aytadi.

Uruşning örtasi. Ufimtsev va Kaytanov frontning biror joyida uçraşadilar. Suhbat davomida Kaytanov Ufimtsevni Tanyaga xat yozmayotgani uçun koyiydi. U Ufimtsevga Tanyaning barça yaqinlari halok bölganini, u esa Lyolyanikida yaşab, şaxtada işlayotganini aytadi. Döstlar içib, Akişinni eslaşadi. Akişin şu paytda çökkan suv osti kemasida yolğiz qoladi va nafas oliş apparatini örtoğiga berib, halok böladi.

Uruş tugaydi. Kaytanov va Ufimtsev uyga qaytayotib yuk maşinasida yana uçraşadilar. Ufimtsev Kaytanovnikiga uyga qaytganda, Tanyaning uni haqiqatan sevişiga va butun uruş davomida uni kutganiga işonç hosil qiladi.

Bir neça yil ötgaç: Ufimtsev Tanya va qizi bilan Kaytanovlarning öğli tuğilgan kunida böladi. Tantananing qahramoni uyda yöq, u keçikadi va kelganda qolişga vaqti yöqligini aytadi — uning komsomol brigadasi Yaponiyada zilzila zarar körganlarga yordam fondi uçun yana bir smena işlaşga qaror qilgan. Undan keyin Ufimtsev futbolga borişini aytib çiqib ketadi, aslida esa aeroportga yöl oladi. Şu vaqtda Kaytanov va Serëja amaki qandaydir qurilişda işlaşmoqda. Kaytanov Serëja amakiga çökkan suv osti kemasidan topilgan Akişinning Lyolyaga muhabbat izhori bölgan xat körsatadi. Kaytanovga yangi qurilişda ish taklif etiladi. U yölda Lyolyani oliş uçun Moskvaga uğrab, unga Akişinning xatini körsatadi. Ufimtsev yangi samolyotni sinovdan ötkazayotganda yaralanib, gospitalda davolanadi. Yoş Lyolya va Kaytanov sayr qilgan öşa joyda yangi avlodning yoş juftligi uçraşadi.