Walking the Streets of Moscow

«Ya şagayu po Moskve» filmi ğoyasi yoş ssenarist Gennadiy Şpalikov Georgiy Danelyaga yangi kartinaning dastlabki rejasini bayon qilganidan keyin şakllana boşladi: yomğirda şahar köçasi böylab yalang oyoq, poyabzalini silkitib ketayotgan qiz; uning ortidan sekin yurib kelayotgan höl velosipedçi. Gennadiyda öşa paytda syujetni rivojlantiradigan boşqa fikr yöq edi, ammo «yomğir ostidagi» sahna keyinçalik kelajak filmning uslubi va ohangini belgilab bergan kamerton bölib çiqdi. Uning yaratuvçilari birgalikdagi işni boşlaşdan oldin maʼlum kinematografik tajribaga ega edilar: Danelya «Seryoja» (Igor Talankin bilan birgalikda) va «Yöl pristanga» filmlarini çiqargan, Şpalikov esa Marlen Xutsiyev suratga olgan, uning ssenariysi asosidagi «Iliç darvozasi» filmi tufayli uzoq tsenzura kuraşini boşdan keçirgan edi. 1963-yil martda KPSS MQ birinçi kotibi Nikita Xruşçev ziyolilar bilan uçraşuvda «juda majburiyatli nomli kinofilm» materiallari bilan tanişib çiqqanini va «Iliç darvozasi»ning «sovet xalqi uçun qabul qilib bölmaydigan, begona ğoyalar» bilan tölib ketganini aytdi. Xruşçevning çiqişi Şpalikov va Xutsiyev filmida ğoyaviy xatolar bor deb hisoblagan mansabdorlar uçun signal böldi; natijada köplab qayta işlaşlar va asosiy sahnalarni olib taşlaşdan keyin kartina «Menga yigirma yoş» nomi bilan ekranga çiqdi.

«Dastlab «Verzilalar» deb nomlangan yangi ssenariy ustida ish «Bolşevo» ijodkorlar uyida olib borildi. Şpalikov alohida epizodlar matnini maşinkada terib, Danelyaga topşirardi; Danelya esa hamkorning lirik nasrini kino harakati tiliga «tarjima qilar», dialoglarni tahrir qilib, tiniş belgilarini qöyardi. Rejissyorning xotiralariga köra, işda Şpalikov, avvalambor, şoir sifatida namoyon bölgan — masalan, «Yomğir» epizodi uning muallif variantida şunday edi: «Yozgi kunning örtasida şahar birdan qoronğilaşgani, nomaʼlum joydan esgan şamol, oqimga tuşgan daryo suvi, qizlarning bir zumda kötarilgan yubkalari, şlyapalar — uşla, bölmasa uçib ketadi, oçiq derazalarning ğiyçillaşi va gursillaşi hamda hamma kiriş eşiklariga qoçib yugurişi — yomğir yoğişi kerak. Va u quyib yubordi». Qiz va velosipedçi haqidagi epizod ham dastlabki, ham yakuniy ssenariy variantlariga kiritildi; faqat yakuniy tahrirda yigitning qölida nomaʼlum qizni soyabon bilan panoh qilişga urinişi ham paydo böldi.

Ssenariyning boşlanğiç bosqiçida ikki boş qahramon bor edi — Moskvaga kelgan sibirlik montajçi Volodya Ermakov va beparvo, jozibali metroqurilişçi Kolka. Poytaxt böylab sayr qilganda döstlar vaqti-vaqti bilan kulgili yoki besönaqay vaziyatlar markaziga tuşib qolişardi — masalan, Ermakov parkda öğrini uşlab qolmoqçi bölib, özi militsiya qöliga tuşib qoladi. Dastlabki variantlarda paydo bölgan baʼzi personajlar keyinçalik yöqoldi — jumladan, yoqimsiz fizik Mitya, Alyonaning sobiq oşiği. Mitya iştirokidagi epizodda (döstlar uni boşqa ayol bilan restoranda uçratadilar) Okudjavaga işora bor edi: Kolka avvalgi muxlisga qarab, ikki ofitsiant xizmat qilayotgan joyda Bulat Şalvoviç qöşiğining bandini xirgoyi qiladi. Xuddi şunday, ona sörovi bilan sotib olingan ğoz bilan boğliq sahnalar ham yöqoldi; ovqat uçun sotib olingan quş bilan döstlar doim juda ğalati ahvolga tuşib qolardi.

Ish jarayonida Şpalikov va Danelya «Verzilalar» nomidan voz keçib, ssenariyni avval «Döstlar», keyin esa «Ya şagayu po Moskve» deb qayta nomladilar. Oraliq bosqiçda Sasha obrazi paydo böldi — tez orada böladigan töy tufayli armiyadan muddat söraydigan, ammo kelini bilan janjallaşgaç, zudlik bilan uni xizmatga jönatişni sörab harbiy komissariatga boradigan beparvo kuyov. Ssenariyni işlab çiqiş suratga oliş paytida ham davom etdi. Masalan, kinostudiya rahbarlari işçi materiallarni körib, syujetsiz kartinada «maʼnoli epizod» yetişmayotganini taʼkidladilar. Kerakli parçani izlaş uzoq davom etdi va u Şpalikov yaşagan uy kiraverişida yakunlandi. Şpalikov, uning rafiqasi Inna Gulaya va yangi tuğilgan qizi Daşa şu yerda yaşardi. Oilaviy bayramga kelgan Danelya zinapoyada polni yuvayotgan farroş ayolni körib, «maʼno beruvçi» epizod qahramoni polotyor bölişi mumkinligini taxmin qildi. Şpalikov xonadonida tuşlik tayyorlanayotgan paytda ssenarist va rejissyor öylab topilgan matnni kiraverişda tort qutisining qopqoği va tubiga yozib olişdi: «Sahna qisqa çiqdi — quti qopqoğiga va tubiga siğdi». Şunday qilib, ssenariyda yozuvçi Voronov sifatida özini körsatadigan «adabiy savodli» polotyor paydo böldi.

Ssenariyni topşiriş va tasdiqlaş vaqtida ijodiy birlaşma badiiy kengaşi bilan muammolar yuzaga keldi; kengaş aʼzolari yangi kartinada «Iliç darvozasi» bilan aniq öxşaşlikni kördilar (gap kompaniya tarkibi, obrazlarning yaqinligi va şahar böylab maqsadsiz sayr qilayotgan yoş qahramonlar haqida ketardi). Şunga qaramay, «Ya şagayu po Moskve» filmining taqdiri Xutsiyev filmining tarixidan muvaffaqiyatliroq böldi. Daneliyaning xotirasiga köra, filmni işga tuşirişda SSSR Vazirlar Kengaşi huzuridagi Davlat kinematografiya qömitasi rahbarlaridan biri — Vladimir Baskakov yordam bergan; u rejissyorning sözini «qöltiqdagi fiğsiz» suratga olinişiga işonib qabul qilgan.

Ssenariy tasdiqlangandan keyin ijroçilarni tanlaş boşlandi. Kolka roli uçun turli nomzodlar körib çiqildi, jumladan, foto sinovlarda iştirok etgan Gennadiy Bortnikov va худсовет maʼqullagan Vitaliy Solomin. Şunga qaramay, Şpalikov Danelyaga ön sakkiz yoşli Nikita Mixalkovni kinosinovga çaqirişni taklif qildi. Rejissyor dastlab bu tanlovning maqsadga muvofiqligiga şubha bildirdi — uni kartina ustida ish boşlanişidan yarim yil oldin körgan va Mixalkov Kolka roli uçun juda yoş tuyulgan edi: «yoş, xunuk ördak bola». Şunga qaramay, Nikitaning katta akasi — Andron Konçalovskiy bilan döst bölgan va ularning uyiga tez-tez borib turgan ssenarist qatʼiy turib oldi. Mixalkov suratga oliş maydonçasiga kelganda, Danelya özidan boş balandroq, baquvvat yigitni körib, u metroqurilişçi bölib işlaşi ham mumkinligini payqadi. Rejissyorning kinoya bilan aytişiça, «biz ssenariyni çeksiz qayta işlayotgan paytda, Marşak asaridagidek böldi: „yöl davomida it ösişga ulgurdi“». Keyinçalik Nikita Mixalkov filmda iştirok etiş uning ijodiy tarjimai holini köp jihatdan belgilab berganini eslagan — suratga olişdan keyin u Şçukin uçilişiga kirişga qaror qilgan.

Muddatli askar kuyov Sasha roliga dastlab Igor ismli «yigit» tasdiqlangan edi (familiyasini rejissyor eslay olmagan). Şuningdek, Vladimir Grammatikov nomzodi körib çiqilgan, ammo uni, xuddi uning qahramoni kabi, armiyaga olib ketişgan. Biroz vaqt ötgaç, aktyorlar böyiça yordamçi Lika Averbax pavilyonga Şçukin uçilişining ikkinçi kurs talabasi Yevgeniy Steblovni olib keldi. Averbaxning fikriça, bu ijroçi öz tabiati bilan Sasha obraziga yaqinroq edi. Steblov özining xotiralar kitobida «Mosfilm»ga «aniq maqsadsiz» (u yoki bu kartinada öz tipi talab qilinişi umidida) qatnaş teatr oliygohlari talabalari qöllaydigan usullardan biri ekanini yozgan. Bir kuni ularga «Ya şagayu po Moskve» filmi kinoguruhining tomoşasiga kelişni maslahat berişdi. U yerda ikkinçi rejissyor Margarita Çernova Steblovga ssenariy topşirdi. Keyin sinov epizodi «Kuyov töyda» yozib olindi. Şunday qilib, ijroçi almaştirildi.

Şçukin uçilişida suratga olişga ruxsat kamdan-kam va faqat istisno holatlardagina berilardi. Steblov masalasida qarorni rektor Boris Zaxava qabul qilişi kerak edi. U öşa paytda Sergey Bondarçukning «Uruş va tinçlik» filmida rol öynayotgan edi. «Seryoja» filmida boş erkak roli ijroçisi bölgan Bondarçuk Daneliya bilan yaxşi munosabatda edi. Şu özaro kelişuvlar zanjiri tufayli Steblov «Ya şagayu po Moskve» suratga olişda iştirok etiş imkoniyatiga ega böldi. Irina Miroşniçenko (öşa paytda MXAT Maktab-studiyasining birinçi kurs talabasi) dekanat ruxsatisiz filmning epizodida suratga tuşişga jurʼat etdi, çunki u kartinaning «ötkinçi» bölişini öylagan edi. Odatiy tartibda sinovdan ötgan u rejissyor tomonidan Kolkaning katta singlisi Katya rolига tasdiqlandi. «Ya şagayu po Moskve» ekranga çiqqanidan keyin Miroşniçenko qoidalarni buzgani uçun deyarli öqişdan çetlatilmoqçi böldi, faqat kursning umumiy yiğilişi uni çetlatiş örniga «qattiq ogohlantiriş» bilan çeklandi.

Sibirlik Volodya Ermakov rolini Daneliya Moskva A. S. Puşkin nomidagi teatr yoş aktyori Aleksey Loktevga taklif qildi. «Ya şagayu po Moskve» filmida işlaşdan oldin Loktev allaqaçon kino tajribasiga ega edi — u 1960-yilda Yakov Segelning «Xayr, kaptarlar» filmida suratga tuşgan. Daneliya kartinasida iştirok etiş artistga muvaffaqiyat keltirdi, ammo keyinçalik uning ijodiy tarjimai holi ziddiyatli keçdi. Volodya Ermakov Loktev aktyorlik taqdiridagi eng közga taşlanadigan qahramon bölib qoldi.

GUM sotuvçisi Alyona roli uçun aktrisa Natalya Seleznyova sinovdan ötdi. Kinosinovlar muvaffaqiyatli çiqdi, ammo badiiy kengaş boşqa aktrisa — Galina Polskixni tasdiqladi. U kinodebyutçilar qatoriga kirmasdi, çunki «Yovvoyi it Dingo» filmida boş rol ijroçisi sifatida tanilgan edi. Epizodlar röyxatiga yoş Valentin Smirnitskiy kirdi — kelajakdagi «Portos» Daneliya kartinasida GUMning plastinka bölimi xaridori obrazida çiqdi. Yozuvçi Voronov xonadonida polni artayotgan odam roli uçun rejissyor Rudolf Rudinni körgan edi. Biroq uning suratga olişdagi iştiroki amalga oşmadi. Polotyor obrazini Vladimir Basov yaratdi — bu uning aktyorlik debyuti edi.

«Yomğirdagi qiz» deb nomlangan kiçik epizod bir neça kun davomida suratga olindi. Namiqqan qahramonning «portreti» uç xil ijroçi qiz kuçi bilan yaratildi (nomaʼlum sabablarga köra, birinçi kun suratga oliş tugagaç, keyingi kuni ular kelmadilar). Ulardan birini kamera umumiy planda, ikkinçisini — GITIS talabasi Svetlana Besedina örta planda tasvirga oldi. Uçinçi kuni maydonçaga Daneliyadan intervyu olişi kerak bölgan jurnalist qiz keldi. Birinçi ikki «aktrisa» yöqligi sababli rejissyor unga suratga olişda qatnaşişni taklif qildi. Ekranda aynan uning oyoqlari körsatilgan. Soyabon bilan notaniş qizni ergaşib ketayotgan velosipedçi yigit obrazi ikki ijroçi tomonidan yaratildi. Birinçisining familiyasi nomaʼlum, ikkinçisi esa VGIK talabasi Oleg Vidov bölib çiqdi. Parkda Kolka tomonidan «gipnoz qilingan» odam roli Roland Bikovga tegdi. Öşa paytda «Yozning yöqolişi» filmini montaj qilayotgan rejissyor bölgan Bikov suratga oliş vaqtida töxtovsiz improvizatsiya qilib, öz personajining obrazini oçişning turli variantlarini taklif qilardi. Otni çizayotgan qiz kiçik rolida Şçepkin uçilişi talabasi Inna Çurikova suratga tuşdi.

«Ya şagayu po Moskve» filmining suratga oliş guruhi yoş va yengil harakatli edi — Mixail Romm taʼkidlaganidek, ssenarist, rejissyor, operator va bastakorning iştiyoqi va içki erkinligi ekranga ham köçgan: kartinada «zöriqiş yöq, u nafis qilib yaratilgan». Aktyorlar, şu jumladan debyutçilar, kamera oldida erkin harakat qilişardi, ularning öyini yoş odamlarning berilgan vaziyatdagi tabiiy xatti-harakatlariga köproq öxşardi. (Şunga qaramay, kinotanqidçi Rostislav Yurenevning fikriça, ularning erkinligi asosan şu bilan boğliq ediki, aniq konfliktsiz kartinada ijroçilar oldiga murakkab dramaturgik vazifalar qöyilmagan, şuning uçun artistlarga «özlarini öynaş» oson keçgan.) Rejissyor Emil Lotyanu «jarangdor, mast» filmni «akvarel bilan, yorqin va şaffof ranglarda çizilgan» deb izohlagan.

Şunga qaramay, Daneliya keyinçalik suratga oliş boşlanganidan bir hafta ötgaç Nikita Mixalkov bilan muammo çiqqanini eslagan — u aktyorlik haqini kuniga 25 sömgaça oşirişni talab qilgan. Rejissyor kinoda bunday summalarni faqat tajribali va yaxşi tanilgan aktyorlargagina tölaşlarini tuşuntirgan. Mixalkovning kamroq pul evaziga suratga tuşmasligi haqidagi bayonoti Daneliyaga unçalik taʼsir qilmagan. Rejissyor Kolka roli ijroçisiga maydonçani tark etişi kerakligini aytgan — uning örniga kastingdan yaxşi ötgan boşqa aktyor iştirok etadi. Vaziyat Mixalkovning, qismi sahnalar allaqaçon suratga olingan paytda haq stavkasini oşiriş haqida ultimatum qöyiş ğoyasi uning katta akasi Andronniki ekanini tan olganidan keyin hal böldi. Daneliya keyinçalik aytganidek, «keyin biz birdam işladik».

Film sohadagi ssenariy variantiga qaraganda nozikroq, qahramonlarning munosabatlari esa ança nafisroq çiqdi. Personajlarning xulq-atvori va xarakterlari suratga oliş jarayonida ham özgardi. Şpalikov asarida Volodya Alyona bilan birinçi uçraşganda unga provodnitsa bölib işlaşni maslahat berib, qizning yelkasiga qöl qöymoqçi bölgan, Kolka esa ança erkin körinardi. Ammo aktyorlar bilan işlaş jarayonida, publitsist Yelena Yampolskayaning sözlariga köra, kartina yaratuvçilariga «pokizalik, kamtarlik, sabr va muhabbat ruhi» taʼsir qildi.

Rejissyorlik işini baholab, kinoşunoslar Neya Zorkaya va Andrey Zorkiy Daneliyaning debyut filmi «Seryoja»da ham, undan keyingi kartinalarida, jumladan «Ya şagayu po Moskve» filmida ham deyarli har bir kinematografik epizodning yakunlanganligi namoyon bölişini taʼkidlaşgan. Ular tugallangan novellalarga öxşaydi, ularning har biri umumiy harakat ketma-ketligiga uyğun kirib boradi. Sergey Eyzenşteyn bunday suratga oliş yondaşuvini «attraksionlar montaji» deb atagan. «Ya şagayu po Moskve» filmi tuzilişi jihatidan köplab qisqa mustaqil syujetlardan iborat şarhdir. Masalan, «Qiz va velosipedçi» sahnasi aslida tugallangan kinematografik novella bölib, unda ğayrioddiy «sevgi, oşiqlar uçraşuvi» obrazi yaratilgan. Şu bilan birga, filmdagi köp epizodlilik tartibsiz emas — u aniq taşkil etilgan, vaqt çegarasiga ega (harakat vaqti — ertalabdan yarim tungaça) va metroqurilişçi Kolkaning bir kunlik hayoti haqidagi xususiy hikoya atrofida qurilgan.

1976-yilda Vadim Yusov «Sanʼat kinosi» jurnali muxbirining operator uçun syujet va film atmosferasidan qaysi biri muhimroq ekanligi haqidagi savoliga javoban, bu tuşunçalarni qarama-qarşi qöyib bölmasligini, ularni ajratib bölmasligini, çunki biri ikkinçisisiz mavjud emasligini aytgan. Şunga qaramay, sanʼatşunos Marina Goldovskayaning sözlariga köra, Yusovning ijodiy tarjimai holida köp jihatdan atmosfera asarning asosiy maʼnosini belgilaydigan kartina bor. Gap «Ya şagayu po Moskve» filmi haqida ketmoqda — unda katta şaharning «impressionistik» obrazi yaratilgan. Yusov (Daneliya bilan uçraşişdan oldin Andrey Tarkovskiy bilan «Muz ustidagi kuç va skripka» hamda «Ivanning bolaligi» filmlarida işlagan, keyinroq esa aynan öşa Tarkovskiyning «Andrey Rublyov» filmini suratga olgan) sovet operatorlarining birinçilaridan bölib, «muhitning faktурасини — qalin, qizigan tuşki havoning, yengil ertalabki salqinlikning, yozgi jala yomğirining» ifodalaşga muvaffaq böldi.

U [Yusov] uzun fokusli optikani qölladi, u fazoning çuqurligini siqib, havoni ziçroq qilgandek böladi. Harakatni yoruğlik-havo atmosferasiga singdiriş qobiliyati kinematografning sönggi davrdagi yutuğiga aylandi, bu tasvir faktурасини haqiqiylik effektiga yanada yaqinlaştirdi. <...> «Ya şagayu po Moskve» filmida ekrandagi tasvir quyoşning nurida yarqirab, jilolanardi. Yusov şişa, suv va yomğir tomçilarining faktурасини işlab çiqdi.

Yusov suratga olgan şaharning uzoq planlardan iborat panoramasi — Moskva daryosi, köpriklar, eşkak eşuvçilar bilan kayaklar va poytaxt köçalari umumiy körinişga kiritilgan — zamondoşlarida öşa paytdagi dolzarb «kosmik balandlik» assotsiatsiyalarini uyğotgan. Şu bilan birga, boşqa — yerdagi — kadrlarda piyodalarning oyoqlari («yirik planda poyabzal») körinadi, ekrandan tomoşabinlar tomon va qarama-qarşi tomonga harakatlanayotgan maşinalar oqimi qayd etilgan. Boşqa epizodda xuddi şu avtomobil qatori köplab çiroqlar bilan keçki fon vazifasini bajaradi, asosiy obʼekt esa operator tomonidan «Sofiya» restoranining tomidan olingan Mayakovskiy haykali böladi. Metro qurilişi sahnasi Yusov tomonidan «baliq közi» körinişidagi keng burçakli obyektiv bilan suratga olingan. Keyinçalik Yusov yuqoridan olingan Moskvaning panoramali körinişlari poytaxt xaritasida rejimli obʼektlarni yaşiriş uçun javob beradigan organlar vakillarida savollar uyğotganini aytgan: «Esimda, kartinani maxsus odamlar körib çiqqanda ular söradilar: „Siz buni vertolyotdan suratga oldingizmi? Kim ruxsat berdi?“ Yöq, — javob berdik, — vertolyotdan emas».

Şpalikovning hazilomuz qöşiğida «Men Moskva böylab yuraman, / Taxta ustida yurgandek» degan misralar bor, ular filmda deyarli sözma-söz keltirilgan: «Bu yerda bir vaqtlar Puşkin yaşagan, / Puşkin Vyazemskiy bilan döst bölgan». Puşkin mavzusini epizodlardan birida Kolka öz xonadonida öynaydi — qöşni binoni Volodya Ermakovga körsatib, u şunday deydi: «Mana u uyda bir vaqtlar Puşkin yaşagan». Kolkaning taʼkidlaşiça, endi u yerda şoirning avlodlari, jumladan, «Torpedo» futbol jamoasining öyinçisi bölgan uning çevarasi yaşaydi. Volodya derazadan qarab turgan «qarindoş»ga qarab işonadi: «Öxşaydi».

Suhbatga usta, quvnoq Kolka — özi atrofida bölayotgan barça voqealarda iştirok etiş içki ehtiyojini his qiladigan odam. Şunday qilib, aynan u dösti Saşaga harbiy komissariat bilan muammolarni hal qilişga yordam beriş bilan birga, uni yoş xotini Svetа bilan yaraştirişga intiladi. Qahramonning faol energiyasi atrofdagilarning kayfiyatiga ham taʼsir qiladi, şuning uçun Sasha va Svetaning yaraşuv tarixiga Kolkaning taʼsiri ostida butun hovli kiradi: mehmonlar asfaltda radiola ovozi ostida raqs tuşişadi, Svetaning derazasi tomon ögirilib, bir ovozdan baqirişni boşlaydilar: «Trubkani ol, bu Kolya!» Svetа Kolka bilan telefonda gaplaşib, oq libosda köçaga çiqqaç, butun hovli yana yoş metroqurilişçi tomonidan yaratilgan dunyoga va bir-biriga döstona munosabat muhitiga tortiladi. Nikita Mixalkovning, Kolka roli ijroçisining sözlariga köra, «Ya şagayu po Moskve» filmidagi ishi energiya sarfi nuqtai nazaridan «eng… uçqur» edi.

Köplab kulgili tafsilotlar hozirça esimda. Qanday qilib keçasi yuragim qörquvdan dukillab, onamning tumboçasidan «konçalovka»ni öğirlaganim, şu paytda uyimizning burçagida meni Daneliya, Şpalikov va operator Vadim Yusov kutib turgan. (Öşa paytda biz hammamiz burçak ortida mening jasoratim uçun «konçalovka»dan yaxşi bir qultumdan içgan edik!)

Sodda, biroz besönaqay Saşaning roli — uning töyi «sevgi-muhabbatdan haddan taşqari kuçli va talabçan» tufayli deyarli buzilgan — Yevgeniy Steblovning aktyorlik debyuti. Artistning eʼtirof etişiça, özi iştirok etgan epizodning birinçi sinov yozuvini körganda u hafsalasi pir bölgan: «Men endigina ekranda aqldan ozgan odamni kördim, va bu odam men edim». Steblov özini «yengil ğalatilik» egasi sifatida tasdiqlaşni tumanlik sartaroşxonasida ham davom ettirdi, u yerga har ikki-uç kunda bir marta kelib, boşini belgilangan raqamli maşina bilan tuzukroq qirqtirardi: «Meni şahar telbasi deb öylaşardi». Bu orada sartaroşxonaga muntazam boriş işlab çiqariş xususiyatlari bilan boğliq edi: Sasha iştirokidagi epizodlar syujet ketma-ketligida emas, balki aralaş tartibda suratga olinardi, şuning uçun artist maydonçaga yo parikda, yoki «nol ostida» qirqtirilgan holda çiqişi kerak edi. Sasha uçun kinoijodkorlar «Industrieviç» otasini öylab topişdi — ehtimol, bu ism Daneliyaning birinçi hamkori Igor (Industriya) Talankinning haqiqiy ismi bilan boğliqdir.

Steblov ijro etgan Sasha roli Şpalikovga yoqdi — unga körinişiça, u Charli Chaplin uslubida öynagandek edi. Aktyorning özi esa ekrandagi obrazga uzoq vaqt könika olmadi — Steblov bu omadsiz kuyov obrazi «şarmandalik» emasligini tuşunişi uçun bir neça yil kerak böldi: «Xudoning irodasi bilan Gena Şpalikovning poetikasi, Georgiy Daneliyaning rejissurasi, Vadim Yusovning kamerasi, bizning aktyorlik ohanglarimiz birlaşdi va yagona kayfiyatda rezonans berdi».

Kartinadagi lirik çiziq Alyona va Volodya örtasida muhabbat tuyğusining paydo bölişi bilan boğliq. Ermakov, bir tomondan, «yuragi Alyonani körganda tez urayotgan» Kolkaga ruhiy jarohat yetkazişni istamaydi, boşqa tomondan esa yoş GUM sotuvçisiga bölgan qiziqişini yaşira olmaydi. Sanʼatşunos Lyudviga Zakrjevskayaning taʼkidlaşiça, «bu yerda köpçilik sevib qolgan va hasadga tayyor, ammo hasad ham, ayniqsa azob ham yöq, faqat yoşlik va hayot töliqligidan kelib çiqqan quvonç hissi bor». Filmning final sahnasi, Alyona va Volodya metroda xayrlaşganda, qahramonlar ehtimol boşqa uçraşmasliklarini körsatadi. Sibirlik yigitga aniq simpatiyasiga qaramay, Alyona uning tayga ölkasiga bormasligi ehtimoli katta. Anatoliy Kulaginning sözlariga köra, bunday xayrlaşuv — abadiy, ammo tuşuntiriş va vaʼdalarsiz — tomoşabinni «köproq ilintiradi».