Huş kelibsiz, yoki Begonalarga kiriş taqiqlanadi — Elem Klimov tomonidan suratga olingan sovet badiiy filmi. Ssenariy Semyon Lungin va Ilya Nusinov tomonidan yozilgan, film «Mosfilm» kinostudiyasida satirik komediya janrida yaratilgan. Film Klimovning diplom ishi va töliq metrajli kinodagi debyuti hisoblanadi. Syujetning markazida pioner Kostya Inoçkinning sarguzaştlari turadi. U direktor Dynin qarori bilan lagerdan çetlatilgan, ammo keyinçalik özboşimçalik bilan qaytib kelib, tribuna ostidagi xonaga yaşirinib olgan.
Hali filmni suratga olişga tayyorgarlik bosqiçida ham rejissyor tsenzura çeklovlariga duç keldi. «Goskino» tsenzorlari kartinada Xruşçev davri va butun mamlakat haqida ijtimoiy satirani kördilar. Dastlab filmga ruxsatnoma berilmadi, ammo KPSS MQ birinçi kotibi Nikita Xruşçevning qarоridan söng kartina ekranga çiqarildi.
Filmning premyerasi 1964-yil 9-oktabrda bölib ötdi. Kartinani 13,4 million tomoşabin kördi. Film sovet va zamonaviy rossiyalik tanqidçilar tomonidan yuqori baholandi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Yevgeniy Yevstigneyev, Viktor Kosykh, Arina Aleynikova
3Syujet
Film pioner lagerida voqea böladi, uni formalist Dynin boşqaradi — juda talabçan odam: u bolalar lager…
Film pioner lagerida voqea böladi, uni formalist Dynin boşqaradi — juda talabçan odam: u bolalar lager qoidalariga sözsiz böysunişini xohlaydi, çunki bolalardan biriga biror narsa yuz bersa, javobgarlikdan qattiq qörqadi. U lagerdan Kostya Inoçkinni çiqarib yuboradi, sababi bola çömiş havzasidan ruxsatsiz çiqib, daryodan suzib ötgan, holbuki bolalarga tibbiyot xodimlari xavotiri tufayli buni qiliş taqiqlangan — daryoning narigi qirğoğida qişloq joylaşgan va u yerdagi bolalardan biror kasallik yuqişi mumkin. Bundan taşqari, Dynin Kostyaning xatti-harakati boşqalar uçun yomon namuna bölişi mumkin, deb hisoblaydi.
Xöjalik mudiri Kostyani temir yöl stantsiyasiga olib borib, u yerda qoldiradi, çunki u elektriçkaga özi çiqib ketadi, deb öylaydi. Kutiş paytida Kostya bobosi lagerdan haydalganini bilganda qanday munosabatda bölişini tasavvur qiladi. U elektriçkaga çiqmaydi, tunda yaşirinça lagerga qaytib keladi va «noqonuniy holatga ötadi», markaziy maydondagi tribuna ostiga yaşirinadi. Ertalab döstlari uni tasodifan topib, unga yordam berişni boşlaydi: yaşirinça oşxonadan ovqat olib keladi, uni kinozalga yoki hojatxonaga olib boradi va hokazo.
Biroq ertaga ota-onalar kuni bölib, unda Kostyaning bobosi keladi va şu sababli uning lagerdan çetlatilgani yaşirin qolmaydi. Kostyaning döstlari epidemiya taqlid qilib, bu tadbirni buzişga qaror qiladi, ammo nomaʼlum bolaning xabari tufayli Dynin aldovni bilib oladi. Doslarning rejalariga xabarçining aralaşuvi yana bir neça marta takrorlanadi va Kostya aniqlaniş xavfi ostida qoladi. Şunda otryad hammasini özlarining vожatiylari Valyaga aytişga qaror qiladi. U Dyninning oldiga borib, Inoçkin masalasini muhokama qilmoqçi böladi, ammo u tinglamay, unga tanbeh beradi: otryadning köpgina bolalarida, Kostyaga oşxonadan öz uluşlarini olib berganliklari sababli, vazn kamayişi kuzatila boşlagan. Şunda Valya boşqa vожatiy, jismoniy tarbiya öqituvçisi va xöjalik mudiri bilan Dyninга bildirmasdan, Kostya nima qilişi kerakligini muhokama qiladi. Jismoniy tarbiya öqituvçisida bir ğoya paydo böladi va u Kostyadan, u bilan birga çömgan qişloqdagi döstlaridan yordam söraşni söraydi.
Ota-onalar kuni keladi, vожatiylar va Kostyaning döstlari nimadir tayyorlaydi. Bolalar xabarçini payqaydi va u quvğindan qoçişga urinib, ariqqa yiqiladi va loyga botgan holda bolalar yonidan ötadi, natijada endi xabar yetkaza olmaydi. Niqoblar karnavali paradi paytida lagerga makkajöxori niqobli kombayn tantanavor kirib keladi — dalalar malikasi. Hamma birinçi örinni «katta boşliqning» jiyani, örtoq Mitrofanov qizi kiygan makkajöxori niqobi olişini tuşunadi. Biroq niqobni oçiş söralganda, hamma uning içida Kostya yaşiringanini köradi. Örtoq Mitrofanov — xuşçaqçaq va samimiy odam, Dyninning tasavvur qilganiga umuman öxşamaydi. U ota-onalar kuniga puxta tayyorlangan dasturni töxtatadi va uning çaqiriğiga binoan hamma quvnoq çömilişga yuguradi, hayron qolgan Dynin esa lagerni tark etadi. Buvisi Kostya bilan qayta uçraşadi va nevarasiga yuz bergan voqealar haqida heç narsa bilmaydi.
4Kadrlar
6
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDB
6 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Добро пожаловать, или Посторонним вход воспрещён» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.