White Bim Black Ear

Erta bahorda yozuvçi Ivan Ivanoviç zotli it qidirib ketadi. U sovğa qilmoqçi bölgan xöjayin itni oq rangda bölgani uçun uxlatmoqçi bölgan kuçukça Bimni oladi. Vaqt ötişi bilan Ivan va Bim ajralmas döst bölib qoladi. It Ivanning kundalik tartibi bilan tanişadi, tahririyat va sartaroşxona oldida uni kutadi hamda ov paytida unga hamroh böladi, garçi Ivanga baʼzan transport uçun avtobus haydovçisini pora berişga töğri kelsa ham. Şunga qaramay, ikki muammo ularning tinç hayotini buzadi: terisining ğayrioddiy rangi tufayli Bimni ov iti deb tan olişmaydi va unga rasmiy ov hujjatlari berilmaydi. Bundan taşqari, Ivanning qöşnisi Bimga duşmanlik bilan qaraydi, uni ijaraçiga tajovuzkor deb xabar beradi va uning xavfli ekani haqida miş-mişlar tarqatadi.

Kuz yaqinlaşgaç, Ivanning soğliği yomonlaşadi. Yuragi yonida qolib ketgan bir parça sinov uni kasalxonaga yotqizişga olib keladi. Operatsiya uçun Moskvaga ketar ekan, Ivan Bimni qizi bilan yaşaydigan qöşnisi Stepanovnaga qoldiradi. Ivan özini yomon his qilganda, Bim yolğiz sayr qila boşlaydi. Bir kuni u egasini qidirib qoçib ketadi. U eng yaqin kasalxonaga boradi, keçasi böş xonadonga qaytadi va ertasi kuni qidiruvni davom ettiradi. Ovqat yemay, u ozib ketadi va tez orada şahar markazida topiladi. Talaba Daşa jizzaki qöşnining uni quturgan va tajovuzkor deb atagани haqida bilib oladi. Daşa Bimni Stepanovnaga qaytaradi. Daşa Bim va uning egasi haqida hayotiy muhim maʼlumotlarni öz içiga olgan identifikatsiya belgisini tayyorlaydi. Şunday qilib, Bim uni ovqatlantirib, unga boğlanib qolgan bola Tolikni uçratadi. Biroq keyinroq Bimni nomaʼlum şaxs öğirlab, uni yana köçaga çiqarib yuboradi. Daşa Bimni uyga qaytişga çaqiradi, lekin u poyezdning orqasidan ergaşadi. Oxir-oqibat u relslardagi strelkada qolib ketadi.

Bimni stansiya xodimlari topib, unga ğamxörlik qiladi va söngra qöyib yuboradi. Daşa keyingi stansiyada qarama-qarşi yönalişdagi poyezdga çiqadi. Ivanning xonadoniga qaytib kelgaç, u Bim bir neça kun oldin yöqolganini biladi. Bim strelka almaşinuvining kutilmagan özgarişida oyoğini jarohatlaydi, uni poyezd xodimlari qutqarib, xonadoniga qaytarişadi. Daşa unga qarайди va u keyingi bir neça kun davomida Stepanovnanikida qoladi. Biroq Bim yana köçaga çiqib ketadi. U Ivan bilan tez-tez borgan joylariga qaytadi va haydovçi uni taniydigan avtobus turargohida topiladi. Haydovçi Bimni ovçiga sotadi, ovçi uni öz oilasiga olib boradi, u yerda Qora quloq deb atalgan Bim ovçining öğli Alyoşaga döst böladi. Erkak özining tanişi Klimga ov uçun it beradi, lekin Bim qoçib ketadi. Qor uning oyoqlarini kesadi, ammo u Tolikning xonadoniga qaytadi.

Tolikning ota-onasi itning bölişidan norozi. Tunda Tolikning otasi Bimni örmonga olib borib, u yerda qoldiradi. Aybdorlik hissi bilan u ertasi kuni ertalab qaytib keladi, lekin Bim allaqaçon arqondan böşagan böladi. Bim öz xonadoniga qaytadi, lekin jizzaki qöşnisi uni içkariga kiritişni rad etadi. Qöşni köndirgan it tutuvçilar Bimni olib ketişadi. Bim yuk maşinasining kuzovida karantinda saqlanadi. Şu orada Tolikning otasi gazetaga Bimning yöqolgani haqida eʼlon beradi. Ivan eʼlonni öqib, boşpana tomon şoşiladi. Baʼzi qiyinçiliklardan söng unga yuk maşinasiga qaraşga ruxsat berişadi, lekin Bim allaqaçon ölgan böladi. Ivan Tolik va Alyoşaga, ular ham boşpanaga kelgan edi, Bim u yerda yöqligini aytadi. Ertasi kuni Ivan boşpanaga qaytib, uçta öq uzadi. U yana bir boşpanasiz itni oladi, uni erkaklar qöyib yuboriş niyatida edi.

Bahor keladi, Ivan va Tolik örmonda sayr qilişadi. Tolikning it boşi bor, uni u Bim deb ataydi. Bu yoş oq şotlandiya setteri Bimga öxşaydi, lekin qora quloq va boşining yarmi bilan farqlanadi.

Film Kaluga şahrida suratga olingan. Kadrlarda tez-tez körsatiladigan «Kosmos» kinoteatri (2006-yilda buzilgan, Mir skveri yonida, arbitraj sudi örnida joylaşgan edi) körinişi zastavka sifatida işlatilgan. Asosiy qahramon Ivan Ivanoviç Kaluganing markazi va çekkasi orasida, Ok daryosi qirğoği yaqinida, Plexanov köçasi, 94-uyda joylaşgan beş qavatli uyda yaşaydi. Uning uyi yonida tez-tez kadrga tuşadigan maşhur meʼmorçilik yodgorligi — Korobov kamera-saroylari joylaşgan. Şuningdek, bugungi kunga qadar saqlanib qolgan qadimiy ğişt uyni ham taniş mumkin (Kosmonavt Komarov köçasi, 47). Moskvadan operatsiyadan keyin qaytayotgan Ivan Ivanoviç Kaluga I vokzaliga keladi. Asosiy qahramon umid va «muqaddas yolğon» masalasi haqida mulohaza yuritadigan final sahna Svyato-Troitskiy sobori yonidagi Markaziy boğda suratga olingan.

Bimning rangi uning zotiga mos kelmagani sababli, filmda uning roliga ingliz setteri Stiv (Styopa deb ham atalgan) va uning dublyori Dendi suratga tuşgan.

Stsenariy muallifi: Stanislav Rostotskiy va Gavriil Troepolskiy

Rejissyor: Stanislav Rostotskiy

Operator: Vyaçeslav Şumskiy

Rassom: Sergey Serebrenikov

Kompozitor: Andrey Petrov

Dirijyor: Vladislav Çernuşenko

Ovoz taqlidçisi: Yuriy Xrjanovskiy

1977-yilda «Sovetskiy ekran» jurnali ötkazgan sörov böyiça film yilning eng yaxşi filmi deb tan olingan.

Film 1979-yilda «Oskar» kinomukofotiga eng yaxşi çet tilidagi film nominatsiyasida nomzod bölgan (mukofot frantsuz filmi «Salfetkalaringizni tayyorlang»ga berilgan).

Film 1978-yilda Karlovy Vary xalqaro kinofestivalining oliy mukofoti — Kristall globusni qölga kiritgan.

Rejissyor-postanovkaçi Stanislav Rostotskiy, operator-postanovkaçi Vyaçeslav Şumskiy va filmdagi boş rol ijroçisi Vyaçeslav Tixonovning uşbu filmdagi ishi 1980-yilgi Lenin mukofotiga sazovor bölgan.