White Snow

Filmning asosida 1997-yil qişda Norvegiya toğlarida sodir bölgan real voqealar yotadi. Çanği sporti böyiça jahon çempionatida çanği poygalari tarixidagi eng yorqin voqealardan biri röy bergan: Yelena Vyalbe beş poyganing barçasida — 5 km, 10 km, 15 km, 30 km va estafetada oltin medal qozongan.

Yelena Vyalbe Rossiyaning eng qattiq iqlimli şaharlaridan biri sifatida tanilgan Magadan aholisi edi. Vyalbe Viktor Tkaçenko qölida maşq qilgan.

Filmda Vyalbening sport mahoratining ösiş tarixi oçib beriladi. Film Vyalbening oilasi bilan birga hayotini, mehribon buvisi va bobosini, otasiz qizini tarbiyalagan qattiqqöl onasini, öğli, ğalabalari va mağlubiyatlarini kuzatadi.

Film oxirgi uçta poygadan oldingi voqealarni tasvirlaydi, ulardan biri fotofiniш bilan yakunlangan. Vyalbe sport jamoatçiligiga «Şarqning zarbasi» nomi bilan tanilgan. Filmda Norvegiya qiroli iştirokidagi sahnalar bor.

Rejissyor Nikolay Xomerikining sözlariga köra: «Meni bu hikoyada bitta kuçli insonning hikoyasi orqali butun mamlakatning hikoyasi aytilişi qiziqtirdi…». «EGO Production» kinokompaniyasi mahsulotlaridan — «Bélyy sneg» voqealarning işonçli qayta hikoyasi bölib, unga ruxsatni Yelena Vyalbening özi bergan. «Bélyy sneg» işlab çiqarilayotgan vaqtda Vyalbe bevosita suratga olişlarga yordam berib, aktrisalarga maslahat bergan.

Filmning rejissyori Nikolay Xomerikи edi. U Rossiyadan kelgan sportçi kabi kuçli qahramon haqida film suratga olişni xohlagan. Ssenariy ustida ish uç oydan köproq davom etdi va sportçi hayotidan taxminan 20 ta epizod bitta syujet çiziğiga birlaştirildi.

Film yaratuvçilari asosiy çiziqli hikoyaga aylana vaqt çegaralari va eksperimental montaj qöşiş orqali 130 daqiqalik ekran vaqtidan ehtiyotkorlik bilan foydalaniş kerakligini tuşunişgan. Yakuniy işlov beriş uçun Vyalbe haqidagi, şuningdek uning buvisi va bobosi haqidagi tegişli maʼlumotlar tahrirlangan. Buvisi va bobosi Yelena Vyalbega hali çaqaloqligidanoq ğamxörlik qilgan, ötmişda esa dramatik harbiy voqealar röy bergan. Sönggi 30 daqiqa çempionatning dramatik finaliga bağişlangan bölib, ularning fikriça, u tomoşabinlar uçun hayajonli va vatanparvarlik ruhida bölişi kerak edi. Film 70-yillarning oxiridan boşlab 1997-yilgaça bölgan sovet davrini eslatiş uçun maxsus yaratilgan. Filmda 1997-yilgi Atomic va Fisçer işlab çiqariş liniyasidagi, yoğoç çanğilardan iborat anʼanaviy çanği poygalari jihozlari namoyiş etilgan.

Rejissyor va prodyuserlar suratga oliş boşlanişidan oldin ham özaro tuşunişga erişa olişgan. Kreativ operator Fyodor Lyass film işlab çiqarişida iştirok etgan. Uşbu postanovka uçun Lyass rejissurani oldinga siljitiş maqsadida animatsion rasm-çizmalardan foydalaniş kabi yangi suratga oliş usullarini joriy etgan. Film mamlakatning kutilmagan hududlaridan kelgan sport va iqtidorli sportçilarning imkoniyatlarini yoritadi. Filmning işlab çiqarilişi 2020-yil fevralida boşlangan. Film saundtrekiga XX asrning maşhur qöşiqlari qöşiladi.

Asosiy fotosuratga oliş davomida 400 dan ortiq geografik hudud örganilgan. Işlab çiqariş Magadanning toğ çanğisi çöqqilarida, Moskva viloyatida, Tallinda, Pyarnuda, Kirovskda (Murmansk viloyati) va Norvegiyada yölga qöyilgan. Suratga oliş Vyalbening tuğilib ösgan şahri — Magadanda boşlangan. Suratga oliş guruhi şaharda birinçi marta suratga olgan. Vyalbening uyi Yangi Veselaya tumanida tanlangan va maxsus jihozlangan. 70-yillar ruhida ular Magadan aholisi hozir ham çanği uçadigan Gorohovoye dala yonidagi qor maydonini tanlaşgan. Suratga oliş Estoniyada, Vyalbening Norvegiya qirollik oilasi qarorgohiga taşrifini qayta yaratiş uçun şahar taşqarisidagi mulklarda boşlangan. Liboslarni Lyudmila Gaynsevа Estoniya va Finlyandiya uslublarini öz içiga olgan loyiha doirasida işlab çiqqan.

Qordagi poygalar maydonlari qurilgan, şu bilan birga maxsus kamera barqarorlaştiriş tizimlari poyga harakatini qayd etgan va filmga çanği poygalari atmosferasini bergan. Norvegiyaning Trondxaym şahridagi Tirvas nomli haqiqiy stadion çempionat epizodi uçun qayta jihozlangan; suratga oliş qisman Trondxaymda boşlangan, asosiy fotosuratga oliş esa Kirovsk şahrida amalga oşirilgan. Rassom-postanovkaçi Sergey Gudilin Trondxaymdagi çanği trassalari Kirovskdagi trassalarga öxşaşligini taʼkidlagan. Trondxaym özining 1000 yilligini nişonlayotgan paytda çempionat ramzlari bilan bezatilgan bannerlar uzunligi yarim kilometrdan oşgan. Suratga olişda 26 kişidan iborat professional sport jamoasi iştirok etgan.

Kulminatsion sahnalar Rossiya kinematografiyasi tarixidagi eng innovatsion lahzalardan biri böldi: EGO Productions suratga oliş guruhi, Alambic studiyasi va VFX superviyzeri Ilya Toropov yuqori tezlikda, sirpançiq şaroitda harakatlanayotgan professional sportçining poyga dinamikasini suratga olişdi. Ular ilhomni 1971-yilgi Sovet Ittifoqining çanği poygalari haqidagi öz filmi — «Oq malika yurişi»dan olişgan. Biroq «Bélyy sneg» uçun harakat asosan çanği poygalari bölib, asl filmdagi toğ çanğisidan farq qilgan. Şuning uçun ular yangi imkoniyatlarni öylab topişi va örganişi kerak edi.

Muz yorqinligi uçun ular yuqori sezgirlikka ega bölgan Sony Venice kamerasini tanlaşdi. Söngra yuqori tezlikda harakatlanayotgan çanğiçilarni qanday suratga olişni öylab topişdi. Qor-muz manzarasida harakat sodir bölayotganda kinematografik suratga oliş vazifasi suratga oliş guruhi uçun qiyin sinov böldi. Dastlabki ğoyalar kameralarni kvadrotsikllar va snoubordlarga örnatişga qaratilgan edi, ammo oxir-oqibat noyob rossiyalik texnologiya yaratildi. Ular «aravа» deb nomlangan narsani ixtiro qilişdi. Odatdagidan kattaroq temir çana ikki çanğiçini joylaştira oladi va çanğiçi harakatlanayotganda törtdan ortiq kamerani sozlaşi mumkin. Bu operatorlarga, masalan, uçiş paytidagi çanğiçining közlari kabi, avval heç qaçon imkonsiz bölgan lahzalarni suratga oliş imkonini berdi.

Aktrisalar bu mintaqaga moslaşişlari kerak edi, çunki real hayotda ular çanğida uçişadi. Şu sababli ular olti oy davomida Moskva atrofidagi toğ çanğisi bazasida murabbiy Dmitriy Voronin rahbarligida maxsus tayyorgarlikdan ötişdi. Çanğiçilar öz rollarini professional tarzda ijro etişlari kerak edi. Aktrisa Anna Kotova-Deryabina ular tayyorlanib, maşq qilgan sport rolini öynaganliklarini taʼkidladi.

Suratga oliş guruhining baxtli lahzalari ham bölgan, masalan, COVID-19 boşlanişidan oldin Moskvaga qaytiş imkoniyati. Ular çegaralar yopilişidan oldingi sönggi reysda Moskvaga uçib ketişgan. Şundan söng ular filmning asosiy qismlari allaqaçon tugaganini tuşunişdi. Biroq Moskvada suratga oliş çözilib, faqat iyul oxirida davom etdi. Faqat aktyorlarni emas, balki professional çanğiçilarni ham öz içiga olgan yakuniy postanovka tufayli «Bélyy sneg» çanği poygalari haqidagi suratga olingan ilk filmlardan biriga aylandi. Yopiq binoda ötgan Moskvadagi suratga oliş maydonçalarida suratga oliş guruhi norvegiya qişining muhitini iloji boriça yaratişga harakat qilgan.

Yelena Vyalbe rolini ijro etiş uçun prodyuserlar Bokudan kelgan aktrisa Olga Lermanni tanlaşdi. Olga Lerman avval teatr aktrisasi bölgan. Lermanning çiqişi ham qatʼiyatlilik mavzusi bilan boğliq, çunki u birinçi marta yirik çanği tadbirida iştirok etmoqda. Lerman boş rolda çanğida uçişni biliş hayotiy muhim ekanligini taʼkidladi. Aktrisa şunday dedi: «Ssenariyni öqiganimdan söng, bu kuçli ayol haqidagi ajoyib hikoya ekanini tuşundim, bu, albatta, öynaş juda qiziq». Lerman qatʼiyatlilik mavzusini bazaviy lagerda öqiş va maşq qiliş uçun motivatsiya sifatida işlatgan. Suratga oliş boşlanganda boş prodyuser Timur Xvan aktyorlik mahorati va çanğida uçişda Lermanning olimpiya çanğiçisidek çiqiş qilganini aytdi. Vyalbe ham aktrisani professional çanğiçi deb hisoblaş mumkinligi haqida xuddi şunday fikrda edi.

Biografik film uç aktrisa orqali Yelena Vyalbening aniq tasvirini yaratdi. Yelena Vyalbening nevarasi 8 yoşida Vyalbening bolalik rolini ijro etgan. Polina Vataga 14 yoşida Vyalbe roli uçun tanlangan va nihoyat Lerman çempionat sportçisi uçun tanlangan. Filmda boşqa aktyorlar ham iştirok etgan. Anna Ukolova Vyalbening onasi rolini ijro etgan, Nadejda Markina va Fyodor Dobronravov uning çanği sportiga qiziqişini qöllab-quvvatlagan buvisi va bobosi rollarini ijro etişgan. Vyalbeni çanği sayohatida qöllab-quvvatlaganlar orasida murabbiy Maksimiç — uni Aleksandr Ustyugov ijro etgan — va Rossiya terma jamoasining döstlari, afsonaviy çanğiçilar Larisa Lazutina, Nina Gavrilyuk, Olga Danilova ekranda Anna Kotova-Deryabina, Darya Ekamasova va Polina Çernyşova tomonidan ijro etilgan. Olimpiada sovrindori çanğiçi Yuliya Belorukova Kirovskdagi suratga olişlarga taklif qilingan. U rol uçun dublyor sifatida iştirok etgan. Yakuniy tahrirda Yelena Vyalbe filmning aynan uning hayotida sodir bölgan voqealar ekanini taʼkidlagan. «Bu hammasi öylab topilmagan, balki badiiy şaklga keltirilgan», — deydi Yelena Vyalbe. Film 28-chi «Oyna Yevropaga» xalqaro kinofestivalida «oçiliş filmi» bölgan va boşqa xalqaro festivallarda köplab mukofotlar olmoqda.

«Bélyy sneg»ning premyerasi Vyalbening tuğilib ösgan şahri Magadanda 2021-yil 14-fevralda bölib ötgan. Premyerada Kolima parlamenti spikeri Sergey Abramov iştirok etgan. 2021-yil 18-fevralda «Rossiya bugun» MIA matbuot markazida filmning oldindan premyerasi ötkazilgan.

Filmning maxsus premyerasi Tyumenda bölib ötdi. Rossiya biatlon terma jamoasi Germaniyadagi jahon çempionatiga jönaşdan oldin Magadanda «Bélyy sneg» filmini tomoşa qilgan. Filmning yana bir premyerasi 2021-yil 19-fevralda «Oktyabr» kinoteatrida bölib ötgan. Film martdagi asosiy vataniy premyeralardan biriga aylangan.

«Argumenty i Fakty» «Bélyy sneg»ni yil eng ambitsiyali sport filmlaridan biri deb atagan.

«KP» sport şarhlovçisi Andrey Vdovin kartinani «sport haqida haqiqiy film» deb atagan: «Nostalgiya va haqiqiy hikoya aralaşmasi juda yoqimli ruhlantiradi». Retsenzent, şuningdek, çempionatda tomoşabinlar özlarini çanği poygalari tribunasida ötirgandek his qilişlarini taʼkidlagan.

Maşa Tokmaşeva «Kino Teatr»da filmning syujetini tanqid qilgan: «...«Bélyy sneg» yaratuvçilari, xuddi boşqa ayollar sport biografiyalari singari, yana eng oson yölni tanlaşgan, tasmaning deyarli oxirigaça sport yutuqlariga emas, balki boş qahramonning şaxsiy hayotiga eʼtibor qaratişgan». Boris Grişin filmni ötmişdagi rossiyalik sport jamoalari ğalabalari şon-şuhratining ajoyib eslatmasi deb hisoblagan.

Aleksandra Gorelaya retsenziyasida şunday yozgan: «Bélyy sneg — hissiy, qiziqarli va tomoşabinni taranglikda uşlab turadigan film».

2021 — XXIX Butunrossiya kinofestivali «Vivat kino Rossii!» (Sankt-Peterburg)

Eng yaxşi operatorlik ishi uçun mukofot (Fyodor Lyass)

Eng yaxşi ayol roli uçun mukofot (Olga Lerman)

2021 — Xalqaro kinofestival «Vatan himoyaçilari» (Qozon)

Eng yaxşi töliq metrajli film

Eng yaxşi ayol roli (Olga Lerman)

2021 — V Xalqaro kinofestival «Oq tunlar Film Festival» (Sankt-Peterburg)

Eng yaxşi töliq metrajli film

2021 — XII Xalqaro kinofestival Valentina Leontyevaning nomi bilan «Butun qalbdan!» (Ulyanovsk)

Eng yaxşi rejissyorlik ishi (N.Xomeriki)

2021 — XXIX Xalqaro bolalar kinofestivali «Qizil yelkanlar „Artek“» (Gurzuf, Qrim)

Festivalning eng yaxşi aktrisasi (Olga Lerman)

Eng donişmand film

2021 — XIX Xalqaro sport kinosi festivali «KRASNOGORSKI» (Moskva)

Grand-pri

2021 — XV Butunrossiya tarixiy filmlar festivali «Veçe» (Nijniy Novgorod)

Eng yaxşi ssenariy (Timur Xvan, Tatyana Guryanova, Aleksandr Guryanov, Marat Kim, Andrey Kureyçik)

Eng yaxşi operator (Fyodor Lyass)

Festivalning prezident mukofoti

2021 — 41st Sports Film Festival (Palermo) (41-chi Palermo sport kinosi festivali, Italiya)

Paladino dʼOro — Best Fiction — Eng yaxşi badiiy film

2022 — Rossiyaning milliy kino mukofoti «ZOLOTOY OREL»

Filmning eng yaxşi musiqasi (Bastakor Aleksey Aygi)

2023 — «Katta mamlakat qahramonlari» mukofot-festivali

Grand-pri