Nyu-Angliya, tun soat ikki. Tarix professori Jorj va uning xotini Marta fakultetga yaqinda kelgan yoş juftlikni mehmonga taklif qilişadi. Içimliklar köpaygan sari suhbat qizib ketadi, sirlar oşkor böladi va örta yoşli er-xotinning bir-biriga nisbatan aççiqligi mehmonlar oldida oçiladi.
Filmni Mike Nichols suratga olgan, bu uning debyut filmi. Lenta Edward Albee pyesasi asosida yaratilgan. Jorj rolida Richard Burton, Marta rolida Elizabeth Taylor ijro etadi. Drama janridagi film Warner Bros. Entertainment studiyasi tomonidan 1966-yilda prokatga çiqarilgan. Lenta 5 ta «Oskar» mukofotini qölga kiritgan.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Elizabeth Taylor, Richard Burton, George Segal
Mike Nicholsrejissyor
Elizabeth Tayloraktyor
Richard Burtonaktyor
George Segalaktyor
Sandy DennisaktyorELErnest Lehmanssenariy muallifiANAlex Northkompozitor·Ensiklopediyadan
"Whös Afraid of Virginia Woolf?" (ingl. Whös Afraid of Virginia Woolf?) — 1966-yilda suratga olingan kamerali drama, rejissyor Mayk Nikolsning debyut filmi. Edvard Olbining şu nomli pyesasi asosida yaratilgan. Boş rollarda turmuş örtoqlar — Richard Burton va Elizabeth Taylor ijro etgan.
Edvard Olbining pyesasi 1962-yilda Broadwayda katta muvaffaqiyat bilan sahnalaştirilgan edi. Uning ekranlaştiriş huquqini Warner Bros. kompaniyasi 500 000 AQŞ dollariga sotib olgan. Hozirgi kinoşunoslar bu suratni ijtimoiy drama klassikasi deb hisoblaydi. Film tomoşabinlarni hayratga soldi: ular oilaviy va turmuş örtoqlar örtasidagi ziddiyatlarning bunçalik realistik körsatilişiga, şuningdek, ekrandan eşitilgan sökinişlarga hali örganmagan edi. Filmning keltirib çiqargan rezonansi 1968-yilda badnom Hays kodeksining bekor qilinişiga qisman sabab böldi. Kassa yiğimi böyiça film 1966-yilda rekordlarni yangiladi, 1968-yilga kelib esa öşa davr uçun ulkan — 40 million dollar yiğdi. Bu Warner Bros. studiyasining sönggi qora-oq filmi.
Film 5 ta «Oskar» mukofotini qölga kiritdi (13 ta mumkin bölgan nominatsiyada, jumladan «Eng yaxşi film» nominatsiyasida). 2013-yilda bu film AQŞning Kongress kutubxonasi Milliy film reyestriga kiritildi.
3Syujet
Nyu-Ingland, tun soat ikki. Jorj — tarix professori, u fohişa Marta bilan turmuş qurgan. Martaning otasi Jorj…
Nyu-Ingland, tun soat ikki. Jorj — tarix professori, u fohişa Marta bilan turmuş qurgan. Martaning otasi Jorj dars beradigan kollejning rektori. Yigirma yillik turmuşdan söng ularning ittifoqi yoriladi, his-tuyğulari esa sevgidan nafratgaça bölgan oraliqda tebranadi. Bundan taşqari, Marta doimo kuçli otasi bilan (u ekranda körinmaydi) Jorjni soliştirişni yaxşi köradi. U bilan Jorj doimo bosilgan holda yuradi va Marta buni bilib, uni ğazablantirişdan zavq oladi.
Oldingi keçqurun ular fakultet ziyofatiga boradi va u yerda yoş öqituvçilar Nik va Xani bilan tanişadi. Nik — biologiya öqituvçisi, özini yurak zabt etuvçi deb biladi, Martaning taʼrifiça esa Xani — kulrang siçqonça. Yangi tanişlar Martaning otasi maslahatiga amal qilib, ularni xayrlaşiş oldidan mehmonga kelib, bir piyoladan içişga taklif qiladi. Butun tun davomida ular içadi, raqsga tuşadi va ruhiy «öyinlar» öynaydi.
Erining hasadini qözğatiş uçun Marta Nik bilan noz-karaşma qiladi, ammo Jorj uning jahlini çiqarib, bunga tösqinlik qilişga urinmaydi. Xani esa huşidan ketayozadi, Nik esa tobora köproq mast bölib, Jorjga işonç bilan aytadi: Xani homilador ekanini aytib, uni aldab turmuşga çiqqan. (Homiladorlik yolğon bölib çiqadi: Xani abortni yaşirişi kerak edi, bola köriş esa uning rejalariga kirmasdi.) Suhbatlar, munozaralar va bahslar tobora kuçayib boradi.
Köngil ezuvçi oçiqliklar, yurakni örtovçi ayblovlar, noaniq şubhalar ziyofatni ruhiy dahşatga aylantiradi. Şundan keyin qahramonlarning hayoti avvalgidek bölib qolişi mumkin emas. Tun tong bilan almaşinadi. Nik va Xani uyga ketişadi, Jorj esa Martaga öşa savolni beradi: «Kim Virginia Woolfdan qörqadi?» Marta esa javob beradi: «Men, Jorj, men!..»
4Mukofotlar va nominatsiyalar
Mukofotlar…
Mukofotlar
1967 — 3 ta «BAFTA» mukofoti:
Eng yaxşi film (Mayk Nikols)
Eng yaxşi britaniyalik aktyor (Richard Burton)
Eng yaxşi britaniyalik aktrisa (Elizabeth Taylor)
1967 — 5 ta «Oskar» mukofoti:
Eng yaxşi ayol roli (Elizabeth Taylor) ·
Eng yaxşi ikkinçi darajali ayol roli (Sandy Dennis)
Eng yaxşi operator ishi (qora-oq film) (Haskell Wexler)
Eng yaxşi rassom-dekorator ishi (qora-oq film) (Richard Sylbert (dekorator), George James Hopkins (bezakçi))
Eng yaxşi kostyum dizayni (qora-oq film) (Irene Şaraff).
1967 — AQŞning Milliy kino tanqidçilari kengaşi mukofoti, eng yaxşi ayol roli uçun (Elizabeth Taylor)
1967 — AQŞning Ssenariyçilar gildiyasi mukofoti, eng yaxşi amerikalik drama uçun (Ernest Lehman)
Nominatsiyalar
1967 — «Oltin globus»:
Eng yaxşi film (drama)
Eng yaxşi rejissyor (Mayk Nikols)
Eng yaxşi erkak roli (drama) (Richard Burton)
Eng yaxşi ayol roli (drama) (Elizabeth Taylor)
Eng yaxşi erkak roli, ikkinçi darajali (George Segal)
Eng yaxşi ayol roli, ikkinçi darajali (Sandy Dennis)
Eng yaxşi ssenariy (Ernest Lehman)
1967 — «Oskar»:
Eng yaxşi film (Ernest Lehman)
Eng yaxşi rejissyor (Mayk Nikols)
Eng yaxşi erkak roli (Richard Burton)
Eng yaxşi ikkinçi darajali erkak roli (George Segal)
Eng yaxşi moslaştirilgan ssenariy (Ernest Lehman)
Eng yaxşi musiqa: original saundtrek (Alex North)
Eng yaxşi montaj (Sam ÖSteen)
Eng yaxşi ovoz (George R. Groves («Warner Brothers Studio Sound Department»))
1967 — AQŞning Rejissyorlar gildiyasi mukofotiga badiiy film rejissurasi uçun nominatsiya (Mayk Nikols)
1967 — «Grammy» mukofotiga kinofilm yoki teleşou uçun eng yaxşi original musiqa nominatsiyasi (Alex North)
5Parodiyalar
Film «Benny Hill Show»da ikki marta parodiya qilingan (Hillning özi Richard Burton va Elizabeth Taylor…
Film «Benny Hill Show»da ikki marta parodiya qilingan (Hillning özi Richard Burton va Elizabeth Taylor qahramonlarini parodiya qilgan).
6Kadrlar
5
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Кто боится Вирджинии Вулф? (фильм)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.