Wonderful Days

Rejissyor Kim Mun Sen şunday deb hikoya qilgan: «Biz heç narsaga öxşamaydigan animatsion tomoşa yaratişga harakat qildik — şuning uçun ish şunçalik uzoq davom etdi, 1997-yildan beri. Har bir tafsilot iloji boriça realistik çiqişini istadik. Albatta, zamonaviy usullarsiz bölmadi. Ijodiy guruh işining asosiy yönalişlaridan biri kompyuter grafikasi böldi, biz maket va miniatyuralar bilan, şuningdek anʼanaviy ikki ölçamli animatsiya bilan köp işladik. Buning hammasini biz «multimatsiya» tamoyili deb atadik. Bu film nima haqida? Sevgi haqida. Insoniy sevgi, hayotga muhabbat haqida. Menimça, bu kartinadagi eng muhim narsa. Filmning asosini tabiat kuçlarining namoyon bölişi, tabiat holatlari taşkil etadi. Ohangni yomğir, tuman, momaqaldiroq, şamol, quyoş belgilaydi. Filmda yomğir doimiy yoğadi, tuman ham turli şakllarda doim mavjud, momaqaldiroq va çaqmoq barça ziddiyat sahnalariga hamroh böladi, şamol qahramonlarning hissiy holatini körsatadi va lahzaning dramatikligini taʼkidlaydi, faqat finalda quyoş paydo bölib, baxtli yakunni ramziy ifodalaydi. Animatsiyada şamol sahna ohangini belgilaydigan kuçli vosita bölişi mumkin. Oxirida osmonning oçilganini körganimizda, barça kuçlar bir butunga qöşilib, doirani yopadi».

Yuzlab rassomlar va texniklar Sony HDW-F900 raqamli kamerasi (uni Jorj Lukas «Yulduzli uruş. II epizod: Klonlar hujumi» filmida qöllagan) va Freyzer obʼektivi bilan işladi — Koreya animatsiya sanoati «oliy liga»ga tayyor edi.

Saundtrek 2003-yil 27-iyunda çiqdi, birinçi diskda 14 ta trek, ikkinçisida 10 ta video (klip, teaser va treyler) bor edi. Yozuvda Çex filarmoniya orkestri iştirok etgan, dirijyor — Mario Klemens.

«Sky Blue»ni AQŞda çiqariş rejalaştirilgan edi, ammo «Tartan Films» kompaniyasi 2008-yilda moliyaviy muammolar tufayli yopildi. Palisades Media Group katalogni sotib oldi, ammo past maşhurlik va tanqidçilarning örtaça şarhlari sababli filmni naşr etişni rejalaştirmaydi.

Filmning kengaytirilgan versiyasi 2013-yilda Janubiy Koreyada Blu-ray formatida çiqarilgan, format — 1,78:1 (16:9), asl nusxa 1,85:1 da suratga olingan, ovoz — DTS-HD Master Audio 5.1.

Metacritic 19 ta şarhga asoslanib, mumkin bölgan 100 balldan 53 ball bergan. Rotten Tomatoes reytingi 42 ta şarh asosida 55 % ni taşkil etadi.

Roman Volobuyev «Afişa» jurnalining saytida multfilmni «ikki ğalati koreys ishi» deb atagan, ular «yaponlarga öz javoblarini beriş uçun» 7 yil umrlarini va öylaşga ham noqulay bölgan mablağlarni sarflagan, «multiplikatsiyada avval vizionerlik va başorat qiliş monopoliyasiga ega bölgan yaponlarga» qarşi. Va natijada ular bu oğir, ötib bölmas va umuman olganda nima uçun kerakligi noaniq, ammo gözal konstruktsiyani yaratişgan: höl qatronli asfalt, közlarga töla metaforik hayvonlar va qahramonlarning çarçagan közlari oldida, umid qolmagan paytda gullab ketadigan romaşka dalalari.

The Guardian gazetasining Piter Bredşou filmga beş yulduzdan ikkitasini qöygan va futuristik koreys animatsiyasi bir vaqtning özida ğalati, ajoyib va ajablanarli darajada zerikarli ekanini qayd etgan. Iqlim özgarişi dunyodagi hamma narsani vayron qilgan, bu Jorj Bush kenja siyosatiga öxşaydi. Isyonçilar osmonni faqat «Gibraltar» deb nomlangan ajoyib joydan köriş mumkin, degan afsonaga berilib ketgan. Prodyuserlar Ispaniyada kassa muvaffaqiyatiga umid qilmagan. Tanqidçining fikriça, film yaxşi körinadi, ammo harakatsiz yuzlar itarib yuboradi. Tomoşabinlar bir neça daqiqaga çalğib, yana tomoşa qilişga qaytişi mumkin, çunki heç narsa sodir bölmaganini köradi. Entertainment Weekly uçun şarhida Liza Şvarsbaum qayd etgan: Ekoban — kelajakdagi yopiq şahar, anime muhitida, xuddi «Ghost in the Shell» va «Appleseed» kabi, şuningdek «Mad Max 2» jangovar filmining ilmiy-fantastik atmosferasida joylaşgan. Gerbert Uellsning «Vaqt maşinasi»ni ham eslaş mumkin. Göyo hamma narsa pop-madaniyatning turli qismlaridan yiğilgandek: «The Masque of the Red Death» (dahşatli niqobli bal), Ken Rassellning «The Lair of the White Worm» filmi (psixoseksuallik), Guggenxaym uslubidagi zamonaviy sanʼat («Ekobandagi vaqt kapsulasi»), garçi rejissyorlar «The Matrix»dan yuqoriroqqa intilişadi. «Akira»ning aks-sadolari bor. Ekologik mavzu Xayao Miyadzakining asarlaridan va «Greenpeace» loyihalaridan olingan. 2004-yilda «Appleseed» filmi çiqdi, u ohang va uslubi jihatidan «Sky Blue»ga öxşaş edi, ammo kompyuter effektlari va anʼanaviy tasvirning uyğunligi jihatidan undan orqada qolardi. Bundan taşqari, «Final Fantasy: The Spirits Within» filmi bilan öxşaşlik bor. «Ghost in the Shell: Innocence» fonida «Sky Blue» çizma animatsiyaga bağişlangan madh kabi körinadi.

The Washington Post gazetasidagi şarhida Stiven Xanter «Sky Blue»ni tomoşabinlar anime bilan qiziqmasa ham yoqimli tomoşa deb hisoblaydi. Yapon sanʼati muxlislari, ehtimol, koreysça yondaşuvdan hayratga tuşişadi. Bu anime-ni sevadigan va unga pul, kuç, isteʼdod va aql sarflagan, ammo nega ekanini topa olmagan odamlarning «xizmatkorona ishi». «Sky Blue» aynan texnik bajarilişi bilan jozibador, «Ghost in the Shell» yoki «Samurai X»dan farqli ölaroq, unda ruh, sir va «afsonaviy rezonanslar» yöq. Çiroyli, juda qiziqarli, ammo zörğa esda qoladigan narsa çiqdi. Kelajak dunyosi haqidagi antiutopik fantaziyalardan biri çiqdi, unda çiroyli ösmirlar odamlarni özlaridan qutqaradi, köplab ismsiz askarlarni öldiradi va bolalik sevgisi haqida romantik banalliklar aytadi. Ekoban megapolisi Frits Langning «Metropolis» filmiga işora qiladi (işçilarning öxşaş taqdiri). Animatsiya çiziş (personajlar va harakat) va kompyuter grafikasi (fon va mexanizmlar) ni birlaştiradi. Heç kim osiyolik yoki yevropalikka öxşamaydi — bu yerda kelajakdagi irq körsatilgan. Rejissyor maşinalarni, ayniqsa zirhli mototsikllarni va ğalati havo kemalarini yaxşi köradi. Hikoya ança oddiy. Ammo oldindan aytib bölişlik ham öziga xos afzallikka ega.

Maykl ÖSullivan ham The Washington Post gazetasida realistik dekoratsiyalar va qoronği badiiy qöyilişni ajratib körsatgan. Retsenzentning fikriça, «Sky Blue» sarguzaştli ilmiy-fantastik noir multfilmdir. «Jonli» maketlar «immersiv» kompyuter animatsiyasi bilan uyğunlaşib, «Blade Runner»ning giperrealistik retrofuturizm körinişini beradi. Afsuski, anʼanaviy çizilgan ikki ölçamli personajlar tekis körinadi. Klişe qahramonlar «Astro Boy» uslubida gapirişadi, masalan, «Xayr, Keyd» va «Qayerda bölsang ham, Şua, mening örnim öşa yerda». Film hipsterlar yoşlar subkulturasiga Harlequin naşriyotining romanlariga qaraganda köproq aloqador emas. Çarçoqdan qölda joystik bölişi mumkin edi degan his yöqoladi va göyo kompyuter öyinlaridan taşqarida heç kim heç qaçon: «Sizning vazifangiz Şua yadroni ozod qilişdan oldin quvvat manbaini öçiriş — omad!» deb aytmagandek tuyuladi.

The New York Times gazetasidan Stiven Xolden filmning qoronği dunyosi taniş postapokaliptik texnologik fazoning variatsiyasi ekanini taʼkidlagan, u eng mayda fetişistik tafsilotlarda körsatilgan. Çöl şunçalik aniq tasvirlanganki, göyo u yerda neytron bombasi allaqaçon portlagandek. Atrof-muhitning agressiv holatiga qarama-qarşi ölaroq, planerdagi personajlar vizual jihatdan Tinker Bell kabi ahamiyatli. Gibraltar — Atlantidaga öxşaş afsonaviy orol, ehtimol u umuman mavjud emas. «Sky Blue» antiutopik masal va şanba kunlari ertalabki multfilm örtasida joylaşgan, ikkinçisiga köproq moyil. Şua Supermenning soxta nusxasi, uning ovozi Kianu Rivzga taqlid qilayotgan Klint Istvudni eslatadi. Syujet rivojlangan sari film oldindan aytib böladigan bölib qoladi. Kulminatsiya «Love and Death» qöşiğining sentimental multiplikatsion versiyasidir. Yerdagi jannat körinişi, kvazi-Vagner musiqasi bilan birga, kitsçga olib keladi. Kinoya qilingan qöşiq sifatida Bill Uizersning «Ainʼt No Sunshine» qöşiği mos kelardi. Ssenaristlar tomoşabinlarga yaxşi va yomon haqidagi stereotiplardan keyin mulohaza qiliş uçun sabab bermaydi. Global isişni hisobga olsak, faqat umid qolmoqda: agar odamlar öz sayyorasini yöq qilsa, oqibatlari «Sky Blue»dagidek dahşatli bölmaydi.

Variety jurnalidagi maqolasida Robert Keler anime-ning ortib borayotgan global taʼsirini va uning boşqa madaniy kontekstda qayta talqin qilinişini qayd etgan — bu jasur janubiy koreys filmining asosiy qiziqişi. Bu futuristik antiutopiyada ekologik mavzu bor, u anime-jangovar filmlarning standart janr elementlaridan zörğa oldinda, syujeti böyiça esa bitta uzun quvğindir. Şunga qaramay, «Sky Blue» anime muxlislari uçun majburiy tomoşa. Ammo xira yoritiş rangi töyinmagan gammani keltirib çiqaradi, bu qoronği dunyoga mos bölsa-da, tasvirni vizual jihatdan zerikarli qiladi. Hatto ilğor usullar ham yordam bermadi: 24p True Cinema, 3D, CGI fonlari, personajlarning 2D animatsiyasi va «jonli» maketlarning uyğunligi. Ijodkorlar kompozitingda kadrlarni köpinça 60 martadan ortiq qayta suratga olişgan. Çiqarilgan paytda bu Janubiy Koreyaning eng texnik mukammal multfilmi edi. Şaxsiy nafrat, ötmiş his-tuyğulari va hozirgi sinfiy töqnaşuvlar juda oddiy tarzda berilgan, anime uçun zarur bölgan qahramon yigitlar, ahmoq hamkorlar va ğijillagan yovuzlar bilan birga, köp tomoşabinlarga «Vampire Hunter D: Bloodlust» va «Cowboy Bebop»dan olingandek tuyuladi. Şunga qaramay, animatsiya katta ekranda taassurot qoldiradi, va taxminan 80 daqiqa kulrang soyalardan keyin quyoşli osmon bilan yakunlanişi ğoyat yoqimli. Ingliz tilidagi dublyaj yuqori darajada bajarilgan, garçi dialoglar pişiqlanmagan. Eksport versiyasidagi ovozlantiriş ğarb va şarq motivlarining ğalati uyğunligiga olib keladi.

THEM Anime filmga beş yulduzdan törttasini qöygan. «Wonderful Days» Koreyada işlab çiqarilgan — texnik jihatdan bu anime emas, deb köpçilik ğarbiy muxlislar hisoblaşadi. Şarh sayt öquvçilarining söroviga köra tayyorlangan. Syujet qiziqarli, falsafiy emas, garçi zamonaviy dunyo bilan boğliq bir qator qiziqarli ijtimoiy-siyosiy mavzularga tegib ötadi. Bir tomondan, animatsiyaning yuqori darajasi va tafsilotlarga eʼtibor ajralib turadi, boşqa tomondan, qoronği rang yeçimi. Kompyuter grafikasi böyiça eʼtirozlar yöq. Musiqa jihatidan film vizual jihatdan kabi kuçli taassurot qoldirmaydi. Saundtrekning katta qismi kerakli kayfiyatni taʼminlaydi, opera parçasi esa final sahnani ifodali va sheʼriy qiladi. Film texnik jihatdan aʼlo bölib, yaxşi ilmiy-fantastik jangovar film bölsa-da, personajlarning zaif rivojlanişi beşinçi yulduzni berişga imkon bermaydi. Doktor Noyning nega xoin bölganini kam tuşuntirilgan. Hatto asosiy qahramonlar Jey va Şua ham yetarliça işlanmagan. Bu muammoni serial hal qilişi mumkin edi. Film zöravonlik, jinsiy lavhalar, psixoaktiv moddalarni suiisteʼmol qiliş va kattalar mavzulari uçun R reytingini olgan. Şuningdek, «Animatrix», «Green Legend Ran», «Jin-Roh» va «Metropolis» tavsiya etiladi.

«AnimeGid» 2005-yildagi şarhida 10 balldan 7 ball qöygan va «Wonderful Days» Square Pictures studiyasining «Final Fantasy»siga psixologizmi, munosabatlarning murakkabligi, körinişning mohirona yaratilganligi bilan öxşaşini taʼkidlagan, ijro sifatiga qaramay, u hammaga ham yoqmasligi mumkin. Orqa rejalar hajmli, tasvir baʼzan maketlarni «jonli» suratga olişni körsatadi, ammo personajlar qölda çizilgan. Kontrast har doim ham muvaffaqiyatli emas va «orqa fon» bilan old sahna örtasidagi keskin farq baʼzan «közni öyib yuboradi». Köpinça ular juda yaxşi uyğunlaşadi va yaxlit bölib qabul qilinadi. Har bir sahna öz atmosferasiga mos rangda bajarilgan. Sovuq kök Ekoban ranglari, töq sariq quyoş botişi, kulrang tuman, çöllar, umidsiz çarçagan qayğu, mehr, xavotir — ssenaristlar palitrani rassomlardan kam bilişmaydi. Qahramonlar örtasidagi munosabatlar uzoq ötmişdan kelib çiqadi, tomoşabinlar buni asta-sekin bilib boradi, garçi juda köp narsa heç qaçon körsatilmaydi. Flesbeklar parça-parça bölib, haqiqatda nima sodir bölganini faqat taxmin qilişga imkon beradi. Şunga qaramay, ular asosiy narsa haqida yetarliça gapirişadi — personajlarning şaxsiyati haqida, bular birinçi daqiqadan oldindan aytib böladigan manekenlar emas. Har bir qahramon bilan tomoşabin butun film davomida tanişadi va portretlarga doim yangi xususiyatlar qöşiladi. Ehtimol, köp narsaning kadr ortida qolgani yaxşidir. Işoralar orqali ijodkorlar qahramonlarda insonlarni körişga imkon beradi. Bu yerda jang va quvğin yetarli, ammo «ekşn» sözini işlatib bölmaydi. Baʼzi epizodlarning dinamikligiga qaramay, «umumiy kayfiyat — jöşqinlik emas, balki asabiy, xavotirli umid. Jangovar film emas, balki drama». Töqnaşuv örtasida harakat tösatdan töxtaydi: jangni, uçib ketayotgan öqlar va portlaşlar gumburlaşini töxtatib, mualliflar döstini yöqotgan odamning qayğusini körsatadi. Bu filmda, boşqa kamtarona ekşnlardan farqli ölaroq, jangda «bizning»lar ham öldiriladi va töqnaşuvlar çiroyli ham, xavfsiz ham emas. «Wonderful Days»dagi jang maqsad emas, balki qahramonlarning xarakterlari va harakatlari haqida mulohaza qiliş uçun sabab. Eng dinamik sahnalar parvozda böladi. «Miyadzakiga xos şamol va yengil qanotlar haqidagi orzu» osmonning toza gumbaziga intiliş bilan teng yaşaydi. Bejiz emas, sönggi kadrlar — pilotsiz, şamol bilan bulutlardan yuqoriga olib ketilgan planer. Finalga töxtalib, quyidagini taʼkidlaş kerak: yakun noaniq va murakkab. Kim kimni va kimga qarata öq uzayotgani muhim emas — syujet tarkibiy qismi birinçi örinda emas. «Bir marta körgan yaxşi» degan maqol töğri. Natijada şarhçi anime taʼrifi yapon multiplikatsiyasi ekanligi eskirgan degan xulosaga keldi: Koreyada ham xuddi şunday mahsulot işlab çiqarilmoqda. Jurnal muharriri hamkasbiga şunday javob berdi: haşamatli tasvir, katta byudjet va teşik syujet kamçiliklardir. Retsenzent qasddan aytilmagan narsani körsa, muharrirga «ulkan ssenariy böşliqlari» körinadi, ular filmni buzadi.