«Y tu mamá también» (isp. Y tu mamá también) — Alfonso Cuarónning meksikalik filmi (road movie / buddy movie). Film ikki ajralmas döstning sönggi maktab taʼtili haqida bölib, ular 28 yoşli ayol hamrohligida Meksika böylab sayohat qiladi. Bu eng tijorat jihatdan muvaffaqiyatli meksikalik kartinalardan biri: milliy prokatda birinçi dam oliş kunlari kassa tuşumi rekord 2,2 mln dollarni taşkil etdi. Jami film 30 dan ortiq mukofotga sazovor bölgan, jumladan 2001-yilgi Venetsiya kinofestivalida «Oltin Ozella» — eng yaxşi ssenariy uçun va Marçello Mastroyanni mukofoti — eng yaxşi erkak roli uçun.
1Rollarda
Diego Luna, Gael García Bernal, Maribel Verdú
2Syujet
Ikki yaqin döst Xulio va Tenoç qiz döstlarini taʼtilga Italiyaga kuzatib qöyib, öz taʼtillari haqida reja…
Ikki yaqin döst Xulio va Tenoç qiz döstlarini taʼtilga Italiyaga kuzatib qöyib, öz taʼtillari haqida reja tuza boşlaydi. Xulio kambağal oiladan, Tenoçning otasi esa yuqori lavozimli siyosatçi, ammo bu ularning eng yaxşi döst bölişiga tösqinlik qilmaydi.
Töy marosimida ular Tenoçning amakivaççasi xotini Luisa bilan tanişadi va unga rejalaştirayotgan «Jannat darvozasi» plyaji haqida gapirib berişadi. Luisa ularning birga boriş taklifini qabul qilmaydi.
Köp ötmay Luisaning eri Alehandro safardan qönğiroq qilib, yiğlab unga xiyonat qilganini aytadi. Luisa undan ajraşişga qaror qiladi va tez orada Tenoçga qönğiroq qilib, döstlar kompaniyasiga qöşilişga ruxsat söraydi.
«Jannat darvozasi» plyaji haqida Xulio va Tenoç özlarining «giyohvand» çekişni yaxşi köradigan dösti Sabadan bilib olişgan. Ammo Saba xaritada yönalişni topa olmaydi va döstlarga aniq yölni körsata olmaydi, şuning uçun Xulio va Tenoç taxminan, tasodifga tayanib yöl olişadi.
Sayohat davomida Xulio va Tenoç Luisaga yaqinlaşadi, unga özlarining «Çaralastra» klubi haqida gapirib berişadi, qiz döstlarini eslaşadi va munosabatlarining yangi qirralarini, şu jumladan intim jihatlarini örganişadi. Jinsiy tajribasiz ösmirlarni bu yetuk va tajribali ayolning ham ketma-ket, ham uçovlaşib jinsiy munosabatga kirişişga tayyorligi hayratga soladi. Har biri uning tomonidan uyğongan romantik iştiyoq döstlar örtasidagi munosabatlarga salbiy taʼsir qila boşlaydi, ammo Luisa ularni mohirlik va ğamxörlik bilan hissiy va maʼnaviy voyaga yetiş yöliga yönaltiradi.
Bir muddat ötgaç, döstlar ajralişadi. Ammo sayohatdan bir yildan köproq vaqt ötgaç, Xulio va Tenoç yana uçraşadi va Tenoç Xuliyoga Luisa sayohatdan köp ötmay rakdan vafot etganini aytadi. Yigitlar Luisa sayohat vaqtida öz kasalligi haqida bilganini va bu sayohat uning hayotdan bahramand bölişi uçun sönggi imkoniyat ekanini taxmin qila boşlaydi.
Butun film davomida ovozi körinmaydigan rivoyatçi tomoşabinlarga asosiy qahramonlar hayotidagi nomaʼlum tafsilotlar va ularning keyingi taqdiri haqida hikoya qiladi. Şuningdek, Meksikadagi siyosiy vaziyat va mamlakat tarixidagi muhim bosqiçlar haqida ham xabar beriladi.
3Rollarda
Filmning boş qahramonlari familiyalari Meksikaning maşhur tarixiy arboblari familiyalari bilan bir…

Filmning boş qahramonlari familiyalari Meksikaning maşhur tarixiy arboblari familiyalari bilan bir xil:
Ernan Kortes (1485—1547) — ispan konkistadori, Meksikani zabt etgan;
Emiliano Sapata (1879—1919) — 1910—1917-yillardagi Meksika inqilobining yetakçilaridan biri;
Agustin Iturbide (1783—1824) — Meksika imperatori (1822—1823).
Cuarón dastlab Diego Lunani Tenoç rolida suratga olişni istamagan, çunki u ösmirlarning sevimlisi va serialлар yulduzi edi. Ammo Gael García Bernal rejissyorni yaqin dösti Lunani bu rolga tavsiya qilişga köndirgan, çunki şunda aktyorlar döstlikni tasvirlaşga majbur bölmay, öyinlari tabiiyroq çiqadi.
4Ikkinçi tub
Jinssiz ösmirlar sekss-komediyasi sifatida boşlanadigan film artxaus olamida keng eʼtirof topdi. Uning hikoya…

Jinssiz ösmirlar sekss-komediyasi sifatida boşlanadigan film artxaus olamida keng eʼtirof topdi. Uning hikoya qurilişining öziga xosligi aynan şu ikkinçi tubda. Tomoşabin filmni hissiy vaziyatlar kutib tomoşa qiladi, ammo şu bilan birga uning oldida Meksika çekka qişloqlari hayotining heç narsa bilan bezatilmagan manzarasi oçiladi. Antonioni ruhida kamera uç qahramon bir-biriga berilib ketgani uçun eʼtibor bermaydigan narsalarni — avtomatli askarlar, kambağal dehqonlarni va boşqalarni qayd etadi. Film harakatçan kamera bilan neorealistik uslubda suratga olingan. Rejissyorning aytişiça, u tomoşabinda improvizatsiya taassurotini yaratişga harakat qilgan; u bölajak rejissyorlarga kinomaktablarda örgatiladigan qoidalarning hammasini bir muddat unutişni xohlagan. Hamma narsani biladigan kadr ortidagi ovoz J. Rozenbaumga «Jules et Jim» haqida öylaşga turtki bergan, böşaşgan syujet esa 1960-yillardagi amerikaça road movieʼlar bilan hamohang.
Filmning mazmuni, hatto syujet darajasida ham, noaniq, agar provokatsion bölmasa, deyiş mumkin. Harakatning çöqqisi — Luisa bilan birga yaqinlaşiş paytida içib olgan yigitlarning ehtirosli öpişi bölib, u 16-dublдan suratga olingan. Öşa keça nima bölganligi filmda körsatilmaydi. Ammo Xulio va Tenoç bir töşakda birga uyğonganidan söng Tenoç qusadi va ularning döstligi yoriladi. Ularni qamrab olgan tuyğular bosimi ostida ular turli tomonga ajralib ketişadi. Film yaratuvçilari filmda döstlik va raqobat kabi institutlarning gomososial va gomoerotik asoslari yaşirin oçilişiga eʼtibor qaratişadi:
Alfonso Cuarón: «Film mачизмни masxara qiladi, holbuki butun dunyo şunga asoslangan. Erkaklar doimo öz hududini belgilaydi va kimning aʼzosi kattaroq ekanligi haqida bahslaşadi. Erkak mafkurasining fojiasi şunda. Bu poyga uçun poyga. Köpinça u maqsadsiz böladi. Filmning qahramonlari qiz uçun bahslaşadi, lekin menimça, ularga aynan öşa qiz kerak emas. Ularning maqsadi ğalabada, bu esa köp bostirilgan his-tuyğularni yaşiradi… Bejiz emas, ösmirlik davrida hazillarning yarmi boşqasini «gey» deb ataşga qaratilgan… Bir yigit ikkinçisini urayotganini körganimda, ularga aytgim keladi: «Nega öpişişni boşlamaysizlar, şunda muammolaringiz öz-özidan hal böladi»».
Gael García Bernal: «Bu yigitlar bir-birini juda yaxşi köradi. Ular doimo raqobatlaşadi, ayniqsa qizlar bilan munosabatlarda. Menimça, ular bir-birini sözning eng keng va saxiy maʼnosida sevadi. Ammo öz his-tuyğularini tuşunişga ularning kuçi yetmaydi».
Diego Luna: «Bu yoşda özing kim ekanligingni tuşuniş juda qiyin. Baʼzan bu oğir keçadi, çunki aslida haqiqatni bilişni xohlamaysan. Va jarayonda eng köp sevgan odamingni yöqotib qöyasan — nima uçun ekanini tuşunmagan holda».
5Mukofotlar va nominatsiyalar
Meksika yangi kinosining gullagan davrida suratga olingan film Venetsiya kinofestivali (2001) asosiy…

Meksika yangi kinosining gullagan davrida suratga olingan film Venetsiya kinofestivali (2001) asosiy tanlovida iştirok etdi va u yerda ssenariy uçun «Oltin Ozella» (Alfonso Cuarón, Carlos Cuarón) hamda eng yaxşi erkak roli uçun Marçello Mastroyanni mukofotiga sazovor böldi (uni boş rol ijroçilari García Bernal va Diego Luna bölişib oldi). Kartina artxaus mukofoti «Independent Spirit»ni eng yaxşi çet el filmi sifatida oldi. Şuningdek, u BAFTA va «Oltin globus» mukofotlarida eng yaxşi çet tilidagi film nominatsiyasida, «Oskar»da esa eng yaxşi original ssenariy nominatsiyasida körsatildi. Ön yillik yakunlari böyiça lenta 2000-yillarning eng yaxşi filmlari röyxatlariga kirdi (masalan, Los-Anjeles tanqidçilar assotsiatsiyasi va IndieWire röyxatlari böyiça). Britaniyalik «Empire» jurnali bu Cuarón asarini barça davrlardagi eng yaxşi 20 ta ingliz tilida bölmagan film qatoriga kiritadi.
6Kadrlar
3
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «И твою маму тоже» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.