«Zoolander» — 2001-yilda suratga olingan, rejissyor Ben Stiller boşqargan amerikalik komediya filmi. Film Russell Bates tomonidan suratga olingan va Drake Sather hamda Stiller tomonidan yozilgan, 1996 va 1997-yillarda VH1 Fashion Awards telekörsatuvlari uçun tayyorlangan bir juft qisqa metrajli filmdan elementlarni öz içiga oladi. Oldingi qisqa metrajli filmlarda va bu filmda özini sevadigan erkak model Derek Zoolander (Stiller) tasvirlangan.
Filmda moda sanoatining yetakçi arboblari, Jacobim Mugatu (Will Ferrell) va Derekning agenti Mori Ballstein (Jerry Stiller) boşqa rahbarlar tomonidan Malayziya Boş vaziri (Woodrow Asai)ni öldiriş uçun yollanadi. Boş vazir ularning biznesiga zarar yetkazadigan progressiv qonunlar qabul qilmoqçi. Mugatu va Ballstein Zoolanderning «miyasini yuvib», uni qotillik qilişga majbur qilişni rejalaştiradi. Şu orada Zoolanderning bir qança şaxsiy va kasbiy muammolari bor: uning maşhurligi pasaymoqda, u kasb tanlaşidan va oilasini eʼtiborsiz qoldirganidan norozi, hamda özining haqiqiy maqsadini topişga urinmoqda, uningça bu maqsad model böliş emas. Köp tergovlar natijasida jurnalist Matilda Jeffries (Christine Taylor) rejalaştirilgan qotillik haqida bilib oladi va buni Derekka xabar qiladi. Derek raqib model Hansel (Owen Wilson) bilan yaraşgaç, uçalasi Boş vazir qotilligining oldini olişga harakat qiladi.
Derek Zoolander ismini Bates birinçi qisqa metrajli filmni montaj qilayotganda öylab topgan. Ism Calvin Klein uçun işlagan ikki erkak model — gollandiyalik Mark Vanderloo va amerikalik Johnny Zander ismlaridan ilhomlangan.
Bu film moda sanoatiga bağişlangan satira bölib, tanqidçilardan aralaş baho oldi, ammo kassada muvaffaqiyat qozondi. Franşizaning davomi — «Zoolander 2» 2016-yil fevralida çiqarildi va salbiy baho oldi. «Zoolander: Super Model» multserialining premyerasi 2016-yil avgustida Netflix UKʼda, 2020-yil mayida esa CBS All Accessʼda bölib ötdi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Owen Wilson, Will Ferrell, Christine Taylor
3Syujet
Malayziyada hokimiyatga yangi boş vazir keldi va u bolalar mehnatini bekor qiliş kabi islohotlarni boşlab…
Malayziyada hokimiyatga yangi boş vazir keldi va u bolalar mehnatini bekor qiliş kabi islohotlarni boşlab yubordi. Moda sanoatining yetakçi arboblariga bu yoqmadi. Şuning uçun ular Jacobim Mugatuga New-Yorkka kelişi kerak bölgan Malayziya Boş vaziriʼni yöq qiliş uçun ahmoq topişni buyurdi.
Muvaffaqiyatli model Derek Zoolander jurnalist Matilda Jeffriesga intervyu beradi. Zoolander ketma-ket törtinçi marta olişi kerak bölgan «Yilning modeli» mukofotini topşiriş marosimiga boradi. Ammo marosimga moda biznesidagi yangi kelgan Hansel McDonald keladi. Tadbirda Matilda ham iştirok etadi va Mugatudan Malayziya bolalari haqida söraşga harakat qiladi, lekin uning yordamçisi bunga yöl qöymaydi. Tadbir davomida Jacobim Derekning agenti Mori Ballstein bilan Malayziya Boş vaziri masalasi haqida yaşirinça suhbatlaşadi. «Yilning modeli» nominatsiyasida ğalaba Hanselga nasib etadi. Zoolander bu hazil deb öylaydi, lekin noqulay ahvolga tuşib qoladi va qoçib ketadi. U kim ekanligini tuşunişga urinayotganda, Hansel uni masxara qiladi, bu esa ular örtasida raqobatni keltirib çiqaradi. Uyiga ketayotganda u öz suratlari örniga Hanselning suratlari qöyilganini köradi va Derekning özi masxara qilinadi.
Ertasi kuni Zoolanderning döstlari Hansel haqida hazillaşadi, Derek esa öz öylari bilan ularni töxtatadi. Kompaniya Derekni çalğitişga qaror qiladi va ular dam olişga boradi. Yoqilği quyiş şoxobçasida ular bir-birining ustiga benzin sepib öynaşadi. Lekin tösatdan Derek özi haqidagi jurnalni axlat qutisiga taşlanayotganini köradi. Zoolander uni köriş uçun yaqinlaşadi va u yerda öziga qarşi haqoratli maqolani köradi. Şu payt uning döstlaridan biri sigaret çekmoqçi böladi va şoxobçada portlaş sodir böladi, undan faqat Derek omon qoladi.
Döstlarining dafn marosimida Zoolander ularning xotirasiga nutq sözlaydi. Marosimda Ballstein, Mugatu va uning yordamçilari hamda moda olamining boşqa vakillari hozir bölişadi. Tösatdan Hansel paydo bölib, tadbirni buzadi. Zoolander moda biznesini tark etayotganini eʼlon qiladi. Qabristonda Jeffries ham bölgan va u Mugatu bilan gaplaşmoqçi edi. Ammo u Derek bilan gaplaşişga qaror qiladi, lekin Derek Jacobim bilan bir marta ham işlamaganini aytib, ketib qoladi. Zoolander vataniga qaytmoqçi böladi. U fikrlarini Mori bilan örtoqlaşadi, Mori uni qaytarişga urinadi va Mugatu uni öz kollektsiyasiga taklif qilganini eʼlon qiladi. Ammo Derek qatʼiy turib oladi.
Zoolander New Jersey ştatidagi kon şaharçasidagi uyiga qaytadi. Ammo otasi va akalari uning qaytişidan xursand emas. Derek konda işlay boşlaydi. Birinçi ish kunidan keyin u oila aʼzolari bilan barda ötirib, televizor tomoşa qiladi. Tösatdan Derek-suv parisi iştirok etgan reklama çiqadi va otasi uni haydab yuboradi. Şu payt Mori qönğiroq qilib, Mugatu bilan bitim tuzilganini eʼlon qiladi.
Derek Mugatuning oldiga boradi, u bolalar markazining maketini körsatadi. Ammo Zoolander maketni sindirib, kamida uç barobar kattaroq maket talab qiladi. Jacobim «Jamiyat çiqindilari» kollektsiyasini namoyiş etadi va özining hamrohi Katinka Ingabogovinova bilan taniştiradi. Derekni Mugatuning yaşirin sanatoriysiga olib borişadi. Şu orada Matilda Mugatuni tekşirişni davom ettiradi. Şu vaqtda unga 12-pirs haqida körsatma beruvçi qönğiroq keladi. Zoolanderni tinçlantirişadi, u yerga kelgan Matilda esa Derekni topadi. Tösatdan Katinka keladi va Matildani haydab yuboradi. Zoolanderni «Relax» qöşiği yordamida gipnoz qilişadi, şunda u Malayziya Boş vaziriʼni öldiradi.
U uyida uyğonadi, şu payt eşikni Matilda taqillatadi. U Derekka uni bir hafta davomida yöqolganini aytadi. Ammo Derek uni tinglaşni xohlamaydi, lekin ketişdan oldin uning soçidagi özgarişlarni tuzatib qöyadi. Matilda tahririyatda Mugatu modellari haqidagi yozuvlarni köradi. U barça suratlarda Katinkani körib, Zoolanderga xavf tuğilganini tuşunadi. U Derek bölgan klubda uni topişga urinadi. Tösatdan Hansel unga tegib ketadi va uzr söraydi, lekin Derek jahllanadi va ular örtasida janjal boşlanadi. Ular duel tayinlaşadi, lekin öşa klubda bölgan Billy Zane Derekni bu niyatdan qaytarişga harakat qiladi. U musobaqa ötkaziladigan joyga boradi. Matilda musobaqa paytida Derek bilan gaplaşişga urinadi. David Bowie musobaqani hakamlik qiladi, lekin Zoolander Hanselning noadolat zarbasi tufayli yutqazadi. Matilda kelgan Katinkani körib, Derekni olib ketadi. Tösatdan Matildaga qabristonga keliş haqida qönğiroq keladi. Ular Mugatu modellarining qabrlarini körişadi, söng özlari bilan birga yuradigan qabrkovni körişadi. Sayr davomida qabrkov moda olami va özi sodir etgan qotilliklar haqida gapirib beradi. Derek tösatdan bilib oladiki, qabrkov soat modeli bölgan JP Prewitt ekan. Suhbat paytida ularga Mugatuning odamlari hujum qiladi. Matilda Zoolanderni yaşirişga qaror qiladi. Tanlov Derekning raqibi Hanselning yaşirinadigan joyiga tuşadi. Matilda Hanselga Zoolander bilan bölgan voqeani aytib beradi. Hansel va Derek bir-birlari bilan hisob-kitob qilib, yaraşib olişadi.
Hanselning maskanida ular dam olişadi va orgiyaga berilişadi. Ertalab kompaniya Derekni va Malayziya Boş vazirini qutqariş rejasi haqida fikr almaşadi. Ular niqoblanib, dalil izlaş uçun Morining oldiga yaşirinça kirişga qaror qilişadi. Şu orada Matilda Mugatu haqida yana kompromat topadi. Şu payt Hansel va Derek Mori Ballsteinning kompyuterini işga tuşirmoqçi bölişadi, lekin muvaffaq bölişmaydi. Ammo Zoolander namoyişga borişga qaror qiladi. Matilda şou tomon yöl oladi. Derek şouga tayyorlanadi va unga Mori keladi. Zoolander undan xafa böladi.
Derekning çiqişi boşlanadi. Matilda uni ogohlantirmoqçi böladi, lekin Katinka unga xalaqit beradi. Yovuz DJ «Relax» trekini yoqadi va Derek Malayziya Boş vaziriʼni öldirişga tayyorlanadi. Tösatdan Hansel aralaşib, Yovuz DJga xalaqit beradi. Derek Malayziya Boş vaziriʼni öldirişga tayyor bölganida, Hansel musiqani öçirib, döstini töxtatadi va nima bölganini tuşuntiradi. Katinka va Matilda örtasida janjal boşlanadi. Mori Hanselning sözlarini tasdiqlaydi va Mugatu uçun işlaşdan boş tortadi. Jacobim vahimaga tuşib, Malayziya Boş vaziriʼni özi öldirişga urinadi, lekin Derek uni tösib qoladi va «Magnum» nigohi bilan Mugatuning syulduzçasini töxtatadi. Hamma quvonadi, bardagi telefizor orqali şouni tomoşa qilayotgan Derekning otasi uning bilan faxrlanadi. Mugatu qölga olinadi, Matilda esa Zoolander bilan öpişadi.
Zoolander öz markazini oçadi va Matildaga uylanadi. Ularning öğli tuğiladi, uning ismi Derek Zoolander-kiçik, u ham otasining jozibasiga ega.
4Faktlar
Filmda köplab yulduzlar özlarining rolida suratga tuşişgan. Ular orasida: Lil' Kim, Donald Trump, Melania…

Filmda köplab yulduzlar özlarining rolida suratga tuşişgan. Ular orasida: Lil' Kim, Donald Trump, Melania Trump, Christian Slater, Tom Ford, Natalie Portman, Lenny Kravitz, Gwen Stefani, Paris Hilton, David Bowie, Fred Durst, Claudia Sçiffer va boşqalar bor.
Boş qahramon — Derek Zoolander obrazi Ben Stiller va Drake Sather tomonidan «Saturday Night Live» telekörsatuvida öylab topilgan.
Dastlab саундтрекga Limp Bizkit guruhining «Relax» qöşiği versiyasi kiritilişi kerak edi. Bu guruh aktyor Ben Stillerning döstlari edi, ammo gitaraçi Wes Borland ketganligi sababli Fred Durst trekni çiqarişdan voz keçdi va natijada albomga Powerman 5000 guruhining versiyasi kiritildi.
5Plagiat ayblovlari
«Glamorama» — Bret Easton Ellisning 1998-yilgi satirik romani bölib, unda bekor yurgan erkak model haqida…

«Glamorama» — Bret Easton Ellisning 1998-yilgi satirik romani bölib, unda bekor yurgan erkak model haqida hikoya qilinadi. U xalqaro terrorçilar tomonidan moda sanoatidan odamlarni yollaş uçun öylab topilgan fitnaga aralaşib qoladi. 2005-yilda Ellis «Zoolander» va «Glamorama» örtasidagi öxşaşlik haqida bilişini va u huquqiy çoralar körişga uringanini aytdi. Keyinçalik 2009-yilda BBC intervyusida Ellisdan bu öxşaşlik haqida söraşdi, ammo u sudsiz kelişuv tufayli bu mavzuni muhokama qila olmasligini aytdi.
6Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Образцовый самец» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.