60 Minutes

Dasturda jurnalistik tergovning eng muhim usullari birinçi marta qöllanildi, xususan intervyuni qayta tahrirlaş, yaşirin kameralar, gotça-jurnalistika va tergov masalasiga aloqador uylar hamda ofislarga kutilmagan taşriflar. Sahnalaştirilgan lavhalar 1970-yillar oxirida dasturning Avstraliya va Kanada versiyalarida paydo böldi.

«60 Minutes»ning pilot soni 1968-yil 24-sentabr, seşanba kuni keçqurun (EST böyiça soat 22:00 da) efirga çiqdi. Dasturni Harry Reasoner va Mike Wallace olib bordi. Tomoşabinlarga quyidagi mavzular taqdim etildi:

Prezidentlikka nomzodlar Hubert Humphrey va Richard Nixon ştablari içidan saylov kampaniyasi.

Yevropalik yozuvçilar Malcolm Muggeridge, Peter von Zahn va Luigi Barzini Jr.ning Amerika saylov tizimi haqidagi şarhlari.

Siyosiy şarhlovçi va jurnalist Art Buçwaldning şarhlari.

Boş prokuror Ramsey Clarkning politsiya zöravonligi mavzusidagi intervyusi.

Sol Bassning Oskarga nomzod bölgan qisqa metrajli filmi «Why Man Creates»ning qisqartirilgan varianti.

Rizoner va Uolleslarning idrok va haqiqat nisbati haqidagi suhbati, unda Uollace körsatuv haqiqatni aks ettirişga qaratilganini aytdi.

Studiya bezagi uçun «xromakey» texnologiyasi işlatildi (yaʼni «kök studiya»). Rizoner va Uollace bir-biriga qarama-qarşi ötirdi, fon krem ranglarda bezatildi, Ramsey Clark bilan intervyu segmentida fon sifatida ikkita politsiya dubulğasining fotosurati işlatildi. Keyinçalik fon qora böldi va 2013-yilgaça çiqqan dasturlarda şu holda qoldi. Birinçi çiqişning yagona homiyi «Alpo» it ozuqasi böldi.

CBS Evening News körsatuvining prodyuseri Donald Hewitt Walter Cronkite bilan birgalikda Mike Wallaceni yetakçi sifatida taklif qildi, çunki u Rizonerdan uslubi bilan farq qilişi kerak edi. Wallace dasturda işlagan davrida öziga xos tergovçi reporter uslubini şakllantirdi: qattiq, buyruqbozona, suhbatdoşlarga qöpol, şafqatsiz va provokatsion savollar berişi bilan. Hewittning ğoyasi davlat ahamiyatiga ega masalalarni muhokama qiladigan jurnalistlarni yetakçi qiliş edi, lekin bu masalalarga aloqasi bölmagan tomoşabinlarga yönaltirilgan holda va çeklangan efir vaqti doirasida (har bir reportaj uçun 13 daqiqa ajratilgan edi). Telekörsatuvning birinçi mavsumi tugagaç, dastur rahbariyati tomoşabinlar işonçining yöqligidan xavotirga tuşdi, şu sababli «60 Minutes» reytinglari kanalning boşqa yangilik körsatuvlaridan past edi. Dastlabki uç yil davomida Hewitt körsatuvni prime-timeʼda uşlab turişga harakat qildi, şundan keyin bunga ehtiyoj qolmadi.

1970-yilda Harry Reasoner CBS va körsatuvdan ketib, ABSdagi «World News» körsatuvining ikkinçi yetakçisi bölgaç, uning vazifalarini Morley Safer bajara boşladi. Şu paytda Nixon maʼmuriyati matbuot ustidan nazoratni kuçaytirdi va Saygonda hamda Londonda CBS News byurosi rahbari lavozimlarida işlagan Safer qattiq jurnalistik tergovlarni boşladi. 1970 yildan 1971 yilgaça faqat «60 Minutes» Amerika qöşinlari tomonidan kassetali bombalardan foydalaniş, Vetnam Respublikasi armiyasi, harbiy xizmatdan böyin tovlovçilar, Nigeriyadagi voqealar (Nigeriya fuqarolar uruşi), Yaqin Şarq va Şimoliy Irlandiya haqida xabar berdi.

1971-yilda Federal aloqa agentligi prime-timeʼdan foydalaniş böyiça öz qoidalarini (PTAR, Prime Time Access Rule) eʼlon qildi. Unga köra CBSning 50 ta yirik filialida (deyarli butun telekanal tarmoği) duşanbadan şanbagaça 30 daqiqa va yakşanba kuni 1 soat prime-time böşatilişi kerak edi. Bu qoidalar asosan asosiy telekörsatuv tarmoqlari (ABS, CBS va NBS) hukmronligini kamaytirişga qaratilgan edi, ular dasturlaş vaqtining katta qismini nazorat qilar va raqobatçilarning rivojlanişiga tösqinlik qilardi.

1979-yilda 37-chi «Oltin globus» mukofoti marosimida «60 Minutes» eng yaxşi teleserial — drama nominatsiyasida ğolib böldi.

2004-yil bahorida «60 Minutes»ning asosçisi va doimiy rahbari Donald Hewitt isteʼfoga çiqdi, uning örniga Jeff Fager keldi.

Diqqatga sazovor tomoni şundaki, «60 Minutes» tomoşabinlarining örtaça yoshi 60 yoşni taşkil etadi. Bu asosan şu bilan izohlanadiki, dasturning yaratuvçilari öz auditoriyasi uçun sunʼiy ravişda sahnalaştirilgan köngiloçar xabarlar emas, balki haqiqiy yangiliklar tayyorlaydi, yoş tomoşabinlarni jalb qilişga qaratilgan arzon teleöyinlar va bir kunlik sensatsiyalar esa ularga kerak emas.

Dasturning birinçi logotipida nom, xususan «minutes» sözi kiçik harflar bilan Helvetica şriftida yozilgan. 1974-yilda şrift Eurostile ga özgardi va «minutes» katta harflar bilan yozila boşlandi. Birinçi çiqişda logotipda sekundomer yöq edi. 1971-yildan logotipda mavsum va çiqiş raqamlari körsatila boşlandi (Vol. xx, No. xx). Aristo (Heuer) savdo belgisidan foydalanilgan dizayn faqat 1978-yilda paydo böldi. 1992-yildan logotip foni kulrang, matn rangi qizil edi, lekin 2006-yil 26-oktabrdan fon qizilga özgardi, matn rangi oq böldi va sekundomer vertikal holatga köçirildi.

1968 yildan 1971 yilgaça dastur çorşanba kunlari soat 21:00 da efirga çiqardi.

1971 yildan 1972 yilgaça — duşanba kunlari soat 22:00 da.

1972 yildan 1973 yilgaça — şanba kunlari soat 22:30 da.

1973 yildan 1974 yilgaça — juma kunlari soat 21:00 da.

1974 yildan 1975 yilgaça — duşanba kunlari soat 22:00 da.

1975 yildan hozirgaça — yakşanba kunlari soat 19:00 da.

Yetakçilar

Steve Kroft — 1989-yildan hozirgaça yetakçi, hammuharrir;

Lara Logan — 2005 yildan 2012 yilgaça muxbir, 2012-yildan hozirgaça yetakçi;

Scott Pelley — 2003-yildan hozirgaça yetakçi;

Lesley Stahl — 1991-yildan hozirgaça yetakçi, hammuharrir.

Bill Whitaker — 2014-yildan

John Dickerson — 2019-yildan

Muxbirlar

Anderson Cooper — 2006-yildan;

Sanjay Gupta — 2011-yildan;

Norah ÖDonnell — 2013-yildan;

Charlie Rose — 2008-yildan.

Sobiq yetakçilar

Çristiane Amanpour — 1996 yildan 2000 yilgaça muxbir, keyin 2005 yilgaça yetakçi;

Ed Bradley † — 1976 yildan 1981 yilgaça muxbir, keyin 2006 yilgaça yetakçi;

Harry Reasoner † — 1968 yildan 1970 yilgaça va 1978 yildan 1991 yilgaça yetakçi;

Dan Rather — 1976 yildan 1981 yilgaça muxbir, 1975 yildan 1981 yilgaça va 2005 yildan 2006 yilgaça yetakçi;

Diane Sawyer — 1981 yildan 1984 yilgaça muxbir, 1989 yilgaça yetakçi;

Meredith Vieira — 1982 yildan 1985 yilgaça va 1991 yildan 1993 yilgaça muxbir, 1990 yildan 1991 yilgaça yetakçi;

Mike Wallace † — 1968 yildan 2006 yilgaça va 2008-yilda yetakçi;

Bob Simon † — 1996 yildan 2015 yilgaça yetakçi.

Morley Safer † — 1968 yildan 1970 yilgaça muxbir, 1970 yildan 2016 yilgaça yetakçi.

Sobiq muxbirlar

Charles Kuralt † — 1968 yildan 1979 yilgaça muxbir;

Walter Cronkite † — 1968 yildan 1981 yilgaça muxbir;

Roger Mudd — 1968 yildan 1980 yilgaça muxbir;

Eric Sevareid † — 1968 yildan 1969 yilgaça muxbir;

Bill Plante — 1968 yildan 1995 yilgaça muxbir;

John Hart — 1969 yildan 1975 yilgaça muxbir;

Bob Sçieffer — 1973 yildan 1996 yilgaça muxbir;

Morton Dean — 1975 yildan 1979 yilgaça muxbir;

Marlene Sanders † — 1978 yildan 1987 yilgaça muxbir;

Charles Osgood — 1981 yildan 1994 yilgaça muxbir;

Forrest Sawyer — 1985 yildan 1987 yilgaça muxbir;

Connie Chung — 1990 yildan 1993 yilgaça muxbir;

Paula Zahn — 1990 yildan 1999 yilgaça muxbir;

John Roberts — 1992 yildan 2005 yilgaça muxbir;

Allen Martin — 1994 yildan 1995 yilgaça muxbir;

Russ Mitchell — 1995 yildan 1998 yilgaça muxbir;

Carol Marin — 1997 yildan 2000 yilgaça muxbir;

Bryant Gumbel — 1998 yildan 2002 yilgaça muxbir;

Katie Couric — 2006 yildan 2011 yilgaça muxbir;

Byron Pitts — 2009 yildan 2013 yilgaça muxbir;

Alison Stewart — 2012 yilda muxbir.

«60 Minutes»da turli voqealar böyiça şarhlovçi sifatida quyidagilar iştirok etdi:

Şana Alexander † — 1975 yildan 1979 yilgaça liberallar tomonidan munozaralarda iştirokçi;

Bill Clinton — 2003 yilda liberallar tomonidan munozaralarda iştirokçi;

Stanley Crouç † — 1996 yilda şarhlovçi;

Bob Dole — 2003 yilda konservatorlar tomonidan munozaralarda iştirokçi (Bill Clintonga qarama-qarşi şarhlovçi sifatida);

James Kilpatrick † — 1971 yildan 1979 yilgaça konservatorlar tomonidan munozaralarda iştirokçi;

Molly Ivins † — 1996 yilda liberallar tomonidan şarhlovçi;

P. J. ÖRourke — 1996 yilda konservatorlar tomonidan şarhlovçi;

Andy Rooney † — 1978 yildan 2011 yilgaça şarhlovçi (dasturda «A Few Minutes with Andy Rooney» rubrikasi çiqardi, unda Rooney turli mavzularda, dolzarb yangiliklardan tortib banklar yoki aviakompaniyalardan norozilikkaça bölgan çetdagi masalalarda fikr bildirardi);

Nicholas von Hoffman † — 1971 yildan 1974 yilgaça liberallar tomonidan munozaralarda iştirokçi.

Donald Hewitt † — 1968 yildan 2004 yilgaça.

Jeff Fager — 2004 yildan hozirgaça.

Nielsen reytinglariga köra, 1975-yildan, körsatuv yakşanba keçqurunlari efirga çiqa boşlaganidan beri, «60 Minutes» AQŞ televideniyesi tarixidagi eng muvaffaqiyatli dastur hisoblanadi. Yil natijalariga köra «60 Minutes» beş marta eng yaxşi dastur böldi: 1979-80, 1982-83 va 1991-94 mavsumlarida. Nielsen maʼlumotlariga köra, bunday natijaga faqat «The Cosby Show» va «All in the Family» situatsion komediyalari erişgan, va u faqat ketma-ket 8 marta birinçi örinni egallagan «American Idol» realiti-şousidan keyin turadi.

«60 Minutes» birinçi marta 1976–77 mavsumda eng yaxşi 20 ta dastur qatoriga kirdi, keyingi mavsumda törtinçi örinni egalladi, 1979–80 mavsumida esa birinçi örinni egalladi. 1977–78 mavsumdan 1999–2000 mavsumgaça ketma-ket 23 mavsum davomida «60 Minutes» eng yaxşi önta dastur qatoriga kirdi, bu takrorlanmas rekord hisoblanadi. XXI asrda ham körsatuv yetakçilar qatorida qolmoqda: eng yaxşi 20 talikka kiradi va yangiliklar jurnallari orasida eng yuqori reytinglarga ega.

Masalan, 2013-yil 6-oktabrda «60 Minutes» çiqişini 17,94 million tomoşabin kördi. Bu yakşanba kuni ikkinçi, butun hafta davomida esa uçinçi natija edi (birinçi örinda 28,32 million tomoşabinli Milliy futbol ligasi öyini uzatuvi turardi). Çiqişda Steve Kroftning nogironlik suğurtasi böyiça federal dastur haqidagi reportaji, Lara Loganning «Black Hawk Down» filmi asosini taşkil etgan jang haqidagi hikoyasi va Anderson Cooperning kometalar va asteroidlar kabi Yerga yaqin potensial xavfli obʼektlar haqidagi materiali bor edi. 2013-yil 1-dekabrda dasturni 18,09 million tomoşabin kördi, NFL muxlislarining 28,11 millioniga qarşi.

2002-yil may oyida amerikalik haftalik TV Guide barça davrlarning eng yaxşi ellita telekörsatuvi röyxatini eʼlon qildi, unda «60 Minutes» 6-örinni egalladi.

2013-yil 1-oktabr holatiga köra, «60 Minutes» dastur jami 106 ta «Emmy» mukofotini qölga kiritgan, bu istalgan telekanaldagi istalgan prime-time dastur uçun takrorlanmas rekord hisoblanadi.

2014-yil boşiga köra, körsatuv 20 ta George Foster Peabody mukofotining egasi. Xususan, 1983-yildagi Morley Saferning tergov reportaji (Lenell Geterʼs in Jail) uçun, u tufayli qurolli talonçilikda nohaqlik bilan ayblangan Lenell Geter Texas ştatidagi qamoqxonadan ozod qilingan.

36-chi «Oltin globus» mukofoti marosimi ğolibi — eng yaxşi teleserial, drama nominatsiyasi.

Körsatuv mavjud bölgan davrda bir qator spin-offlar yaratildi.

«30 Minutes» (ingl. 30 Minutes) — bolalar uçun taʼlim va yangiliklar jurnali, Christopher Glenn (ingl. Christopher Glenn) tomonidan «60 Minutes» namunasi asosida yaratilgan. Dastur 1978 yildan 1982 yilgaça CBSda çiqdi va şanba kuni ertalabki efirni yakunlardi. Mavzular ösmirlar aknesidan musiqa yönalişlarigaça, Ku-klux-klan va voyaga yetmaganlar jinoyatçiligigaça bölgan.

«60 Minutes More» (ingl. 60 Minutes More) — ötmişdagi maşhur «60 Minutes» çiqişlari asosidagi telekörsatuv, lekin hozirgi zamonning yangi tafsilotlari bilan. Atigi bitta mavsum çiqdi: 1996 yildan 1997 yilgaça.

1999-yil 19-yanvarda AQŞda telekörsatuvning ikkinçi versiyasi, «60 Minutes II» (ingl. 60 Minutes II) nomi bilan start oldi. 2004-yilda dastur nomi «60 Minutes»ga özgartirildi, çunki köpçilik uni «60 Minutes, Jr» deb atay boşlagan edi. CBS News prezidenti Andrew Heyward (ingl. Andrew Heyward) buni şunday izohladi: nomdagi rim raqami tomoşabinlar orasida çalkaşlik keltirib çiqargan, garçi ikkala dastur tahririy jihatdan mustaqil bölsa ham. 2004-yil 8-sentabrda dasturda Prezident Jorj Bush kiçikning 1972–1973-yillarda Milliy gvardiyada xizmat qilgan davriga oid, uni tanqid qiluvçi oltita hujjatdan törttasi taqdim etildi. Körsatuv prezidentlik saylovlari arafasida çiqqani va hujjatlar keyinçalik soxta deb topilgani sababli, Rathergate nomi bilan tanilgan janjal kelib çiqdi. Natijada dastur asl körsatuvni kompromat qilmaslik uçun yana nomini özgartirdi. «60 Minutes Wednesday» (ingl. 60 Minutes Wednesday) ning sönggi çiqişi 2005-yil 2-sentabrda bölgan. Mavjud bölgan davrida körsatuv bir neça Peabody va «Emmy» mukofotlarini qölga kiritdi.

2011-yilda CNBC kanalida «60 Minutes on CNBC» (ingl. 60 Minutes on CNBC) çiqişi boşlandi, yetakçilari Steve Kroft va Lesley Stahl edi. Dasturga asl körsatuvning yangilangan biznes-hisobotlari va efirga çiqmagan «60 Minutes» lavhalari kiradi.

2013-yil yanvaridan boşlab CBS sport mavzusidagi «60 Minutes» çiqişini boşladi (ingl. 60 Minutes of Sports). Dastur CBSning premium kanali Showtimeʼda uzatiladi va uç blokdan iborat: ikkita yangi lavha va klassik telekörsatuv arxividan bitta intervyu. Yaratiş uçun «60 Minutes» jamoasiga CBS Sports xodimlarining köpçiligi qöşildi.

1980-yillar örtalarida Amerikaning «60 Minutes» körsatuvining tahrirlangan versiyasi bir muddat Ğarbiy Germaniya televideniyesida çiqdi. Telekörsatuv atigi 30 daqiqa davom etardi, asl ingliz tilidagi saundtrek saqlangan va nemisça subtitrlar mavjud edi.

«60 Minutos» nomi bilan çiqqan çili versiyasi «TVN» (isp. Televisión Nacional de Chile) kanalida 1975-yil 7-aprelidan 1988-yil 4-aprelgaça, Augusto Pinoçet harbiy diktaturasi davrida uzatildi. Çililarni birlaştiruvçi element sifatida möljallangan axborot dasturiga işonç bildirilmadi, çunki u ijtimoiy noroziliklar va rejim muxoliflarining boşqa tadbirlari haqidagi maʼlumotni yaşirardi.

Portugaliyada körsatuv «SIC Notícias» kanalida uzatiladi. Har bir çiqişni jurnalist va yetakçi Mário Crespo (port. Mário Crespo) oçadi va yakuniy şarh beradi.

Avstraliya versiyasi «60 Minutes»ning premyerasi 1979-yil 11-fevralda bölgan. Avstraliya media-maqnati Kerry Packer (ingl. Kerry Packer) — Nine television network kanali egasi — qöllab-quvvatlaşi bilan dasturning birinçi prodyuseri muxbir Gerald Stone (ingl. Gerald Stone) böldi. 1980-yilda «Logie Awards» marosimida dasturning birinçi çiqişi ön bir nominatsiyadan beştasida ğolib böldi, unda körsatuv nomzod bölgan, va maxsus mukofot oldi. Körsatuv hozirgaça Nine Network kanalida har yakşanba kuni soat 19:30 da çiqadi.

Yangi Zelandiya versiyasi «60 Minutes» birinçi marta 1989-yilda TV3 (ingl. TV3) kanalida çiqdi. 1992-yilda huquqlarni Yangi Zelandiya televideniyesi (TVZN, ingl. Television New Zealand) sotib oldi, uning eferi 1993-yilda boşlangan edi. Ammo 9 yillik hamkorlikdan söng TVZN bilan şartnoma 2002-yilda bekor qilindi va körsatuv yana TV3 kanalida çiqa boşladi. Körsatuv 2005-yilgi «Qantas Television Awards» va 2008-yilgi «Qantas Film and Television Awards» mukofotlarida ğolib böldi. Ikkala holatda ham uç nominatsiyada: eng yaxşi yangiliklar körsatuvi, jonli efirdagi munozaralarda eng yaxşi operator va reporter ishi. 2013-yildan Yangi Zelandiya «60 Minutes» Sky Television kanalida uzatiladi.