Babylon 5

Babylon 5 (ingl. Babylon 5) — Jozef Maykl Strajinski yaratgan va prodyuserlik qilgan ilmiy-fantastik teleserial.

Serial bir neçta mukofot qozongan, jumladan, eng yaxşi dramatik loyiha uçun ikkita Hugo mukofoti.

Köpinça sifatli kosmik opera namunasi sifatida taqdim etiladigan serial beş televizion mavsumdan iborat. Har bir mavsumda 22 ta epizod bor.

Syujet markazida kosmik stansiya «Babylon-5» turadi (uzunligi 8 km, massasi 2,5 mln tonna). U markaziy öq atrofida aylanadi va diplomatik maqsadlar, kosmik sivilizatsiyalar örtasida tinçlikni saqlaş, savdo hamda hamkorlik uçun qurilgan. Uning birinçi komandiri aytganidek, «bu insoniyatning yaxşiroq dunyo uçun sönggi umididir». Şunga qaramay, «Babylon-5» xalqaro siyosiy intrigalar va nizolar markaziga aylanadi va oxir-oqibat avval garov, keyin esa galaktik miqyosdagi yirik mojaroda vazirga aylanadi. Bu mojarada insoniyat va unga ittifoqdoş bölgan begona millatlar xavfli taşqi duşman ustidan ğalaba qozonadi, lekin buning uçun katta narxni tölaydi. Bu har bir seriyani oçadigan monologda ham aks etadi: birinçi ikki mavsumdagi «u insoniyatning tinçlik uçun sönggi umidi edi» iborasi uçinçi mavsumda «u insoniyatning ğalaba uçun sönggi umidiga aylandi» deb özgartiriladi.

Ilmiy fantastikaning uzoq yillik muxlisi bölgan Strajinski kattalar uçun ilmiy-fantastik serial yaratişni maqsad qilgan edi, unda hamma narsa munosib darajada bölişi kerak: öylangan texnologiyalar, «bolalar yoki kulgili robotlar yöq», syujetni uşlab turiş uçun hafta «zarraçalari» ham yöq. Bu utopik kelajak emas edi: bu yerda ham boylar, ham uysizlar bor. Bu yerda har kuni bir xil nuqtadan boşlanadigan hayot ham yöq. Qahramonlar ösadi, rivojlanadi, yaşaydi va öladi (hatto halok böladi). Bu siyosat, din va falsafa masalalarini kötarişga doim tayyor bölgan murosasiz siyosiy şou.

Köpçilik teleserialdan farqli ölaroq, «Babylon 5» aniq boşlaniş, örta va yakunga ega roman sifatida öylangan edi. Serialga boğliq qissalar, komik kitoblar va hikoyalar yaxlit syujetni oçişda muhim rol öynaydi.

Butun serial syujeti birinçi epizod suratga olinişidan oldin puxta öylangan edi. Oldindan işlab çiqilgan reja — syujet arkasi — köp jihatdan foydali böldi, masalan, dekoratsiya va kostyumlar xarajatlarini kamaytirişga imkon berdi.

Hamma narsa oldindan maʼlum bölgan va köpçilik epizodlarni Strajinskining özi yozgan bölişiga qaramay, syujet oqimini taşqi şaroitlarga moslaştiriş zarurati tez-tez tuğilardi. Masalan, birinçi mavsumdan keyin stansiya komandiri rolidagi Maykl ÖXeyrning almaştirilişi, aktrisalar Klaudiya Kristian va Andrea Tompsonning kutilmagan ketişi hamda törtinçi mavsum syujetini serial yopilişi ehtimoli tufayli siqiş zarurati suratga oliş guruhi uçun katta sinov böldi.

Texnik jihatdan «Babylon 5» suratga oliş televizion ilmiy fantastika sifati uçun ança yuqori standartni belgiladi. Masalan, yaxlit ssenariydan foydalaniş hozir boşqa janrlarda ham keng tarqalgan. Raqamli televideniyening gullab-yaşnaşini kutib, Strajinski serialni qabul qilingan 4:3 örniga 16:9 formatida suratga oldi. Bu «Şoşilinç yordam» va şu usulni qöllagan boşqa seriallardan olti yil oldin edi. Serialda, şuningdek, maxsus effektlar uçun yangi kompyuter texnologiyalari işlatilgan, garçi öşa paytda miniatyuralar va modellardan foydalaniş odatiy hol edi.

Dastlabki pilot film musiqasini Styuart Koupland yozgan edi. Haftalik serial suratga oliş boşlanganda Koupland iştirok eta olmadi va Strajinski Tangerine Dream guruhida ilgari işlagan bastakor Kristofer Frankeni taklif qildi. Bir qança sinov va taqqoslaşlardan söng, Kristofer ham, Strajinski ham mamnun bölib, Franke serialning beş mavsumi va uçta film bastakori böldi. Strajinski pilot filmni qayta naşr qiliş uçun mablağ topganda, Koupland asl musiqasi Kristofer Frankening musiqasi bilan almaştirildi.

Kosmik (yulduzlararo) stansiya «Babylon-5» (uzunligi 8 km, massasi 2,5 mln tonna), atrofida serialning asosiy voqealari röy beradi, «Babylon» stansiyalari seriyasining beşinçisi va oxirgisidir. Uning oldingilari — «Babylon», «Babylon-2» va «Babylon-3» tugallanişidan oldin soyalar tomonidan sabotaj natijasida yöq qilingan. «Babylon-4» töliq işga tuşişidan yigirma tört soat oldin iz qoldirmay ğoyib bölgan. «Babylon kvadratda» (ingl. Babylon Squared) epizodi va ikki seriyali «Çeksiz uruş» («War Without End») epizodi «Babylon-4» ğoyib bölişining sababini oçib beradi. «Babylon-5» oldingi stansiyalardan kiçikroq, çunki mablağning katta qismi ularni qurişga ketgan. Masalan, «Babylon-4» özining dvigatellar tizimiga ega edi, «Babylon-5» esa yöq (pilot film «Babylon 5: The Gathering»da «Babylon-5» ekipaji stansiyaning Lagranj nuqtasidan siljib ketişini oldini oliş uçun manevr dvigatellaridan foydalanadi, ammo serialda bu dvigatellar eslatilmaydi va işlatilmaydi).

Strajinski «Babylon» stansiyasini quriş dasturi böyiça batafsil hujjatlari borligini va bu stansiyani quriş harakatlari umuman olganda bir kişining xizmati ekanini taʼkidlagan.

Serialda körsatilgan uçta stansiyaning har biri öz rangiga ega edi: «Babylon-1» qizil, «Babylon-4» yaşil, «Babylon-5» kök edi. Umumiy ranglar ketma-ketligi kamalakka mos keladi. Şunday ekan, «Babylon-2» töq sariq, «Babylon-3» esa sariq bölişi aniq.

Bryus Boksleytner «Babylon 5 qöllanmasi» (ingl. The Guide to Babylon 5) kiriş qismida stansiyani «diplomatlar, sayohatçilar va biznesmenlar uçun erkin port. Birlaşgan Millatlar Taşkiloti va galaktika miqyosidagi Times Square maydonining birikmasi…» deb taʼriflagan.

Serialning asosiy syujet çiziqlaridan biri turli kosmik sivilizatsiyalar örtasidagi madaniy va ijtimoiy özaro munosabatlardir. Stansiya ular örtasidagi diplomatik uçraşuvlar va muzokaralar ötkaziladigan joy bölib, zamonaviy BMTning funksional analogi hisoblanadi. Şu sababli serial siyosat va siyosatşunoslikka qiziqadigan tomoşabinni ham qiziqtirişi mumkin.

«Babylon-5»da hukmron sivilizatsiya-irqlarning beşta galaktik supergalaktikasi namoyon böladi va özaro munosabatda böladi: «yoş» gumanoid Yer Ittifoqi, Minbar, Sentavr, gumanoid-reptiloid körinişdagi Narn Rejimi, «qadimiy» («birlamçi») kremniy-energetik mohiyatli Vorlon, ularga qarşi turuvçi «qadimiy» Soyalar, şuningdek, yigirmadan ortiq kuçsizroq sivilizatsiya. Ularning barçasi özaro turli ittifoqlar, birlaşmalar, fraksiyalar va qaramliklar hosil qiladi. Turli maqsadlarni közlab va intrigalar qilib, ularning har biri odatda öz taşqi siyosiy yönalişini yorqin namoyon etadi. Muhim jihati şundaki, sivilizatsiyalararo munosabatlarning barça konfiguratsiyalari, jumladan, ziddiyatlar va uruşlar ham statik emas: harakatdagi tomonlar öz fikrini özgartirişi mumkin, şu bilan teleserialning syujet çiziğini murakkablaştiradi.

Serialdagi irqlarning tarixiy prototiplari Yer tarixida bor. Strajinskining taʼkidlaşiça, sentavrlarning prototipi rimliklar bölgan. Şuningdek, serialda tasvirlangan mentalitet, madaniyat, falsafa, marosimlar, munosabatlar, odatlar, kiyimlar va boşqalarga köra, sivilizatsiyalar örtasida tarixiy öxşaşliklar ham közga taşlanadi: Sentavr — roman xalqlari (fransuzlar, italyanlar) bilan, Yer Ittifoqi — anglo-sakson xalqlari (amerikaliklar, inglizlar) bilan, Minbar — osiyoliklar (yaponlar, xitoylar, hindlar) bilan, Narn — Yaqin Şarq va kommunistik rejimlar bilan öxşaş.

Serialda Rossiya töğridan-töğri Yer Ittifoqidagi Rossiya Konsorsiumi sifatida tilga olingan. Stansiya komandiri örinbosari Syuzan Ivanova va 4-mavsumdagi Yer Ittifoqi prezidenti Syuzanna Luçenko rus kelib çiqişiga ega. Birinçisining xonasida rus maqollari, odatlari, plakatlar va yozuvlar uçraydi.

Serialdagi irqlarning aksariyati kislorod va azot saqlovçi havo bilan nafas oladi (boşqalar uçun stansiyada kislorodsiz sektor taşkil etilgan) va öxşaş metabolizmga ega: köp irqlar boşqa irqlarning oziq-ovqat va içimliklarini isteʼmol qiladi (masalan, sentavr, minbar, yer pivosi), deyarli har bir irq galaktikada öz yöli bilan yerliklar «şved göştli şariklari» deb ataydigan taom tayyorlagan, garçi har bir irq uni turliça nomlaydi (masalan, narnlar buni «brin» deb ataşadi).

Dastlab «Babylon-5» stansiyasining komendanti Jeffri Sinkler edi. Uni aktyor Maykl ÖXeyr öynagan. Keyin syujetga köra stansiya komendantlari bir neça marta almaşgan: «Babylon-5» komendantlari ketma-ket Jon Sheridan (aktyor Bryus Boksleytner), Syuzan Ivanova (aktrisa Klaudiya Kristian), Elizabet Lokli (aktrisa Treysi Skoggins) bölgan. Stansiya xavfsizligi uçun Maykl Garibaldi javob bergan (aktyor Jerri Doyl). Stansiyadagi boş vraç beş mavsumning hammasida doktor Stiven Franklin bölgan (aktyor Richard Biggs).

Serialda, şuningdek, turli sivilizatsiyalarning elçilari muhim rol öynaydi. Ular bir-biri bilan savdo qiladi, uruşadi va turli ittifoqlarga birlaşadi. Diplomatik maqsadlarga ham xizmat qiluvçi stansiyada ularning manfaatlarini quyidagi elçilar ifodalagan: Sentavr Respublikasi — elçi Londo Mollari (aktyor Piter Yurasik), Narn Rejimi — elçi ĞKar (aktyor Andreas Katsulas), Minbar — elçi Delenn (aktrisa Mira Furlan).

Inson irqiga mansub personajlarning köpçiligi AQŞning aholi tarkibini aks ettiradi. Hammasi amerika ingliz tilida gaplaşadi, faqat Markus Koul bundan mustasno, uning nutqida aniq britança lahja bor.

Syuzan Ivanova Rossiyada tuğilgan yahudiy kelib çiqişli. U ingliz tilida aksentsiz gaplaşadi, lekin uning xonasidagi kirill yozuvli bir neça plakat rus tilini bilişini körsatadi. Serialda uning familiyasi Ivánova deb talaffuz qilinadi, Ivanová emas. Bu kamroq uçraydigan, lekin zamonaviy rus tili meʼyorlariga köra ruxsat etilgan variant.

Maykl Garibaldi italyança familiyaga ega, lekin uning ismi ingliz uslubida talaffuz qilinadi. U ham aksentsiz gapiradi. Italyan tilini bilmasligi körinmaydi, lekin italyan taomlarini yaxşi köradi va ularni poçta orqali buyurtma qiladi. U tillarni örganişda ajoyib qobiliyat namoyiş etgan: narn tilini juda qisqa vaqtda örgangan va elçi ĞKar unga bergan ĞKvan kitobini öqigan. (Garibaldi familiyasini italyan milliy qahramoni Juzeppe Garibaldi kötarib yurgan: serial yaratuvçisi qahramoniga aynan uning şarafiga familiya bergani haqida gapirgan.)

«Babylon-5»ning asosiy mavzusi tartib va xaos örtasidagi qarşilikdir, odamlar esa bu ikki mafkura örtasida qolişadi.

Vorlonlar va prezident Klark boşçiligidagi Yer Ittifoqi despotik, avtoritar falsafani ifodalaydi: biz aytganini qil, çunki biz senga şuni buyuramiz. Vorlonlar falsafasining asosi «Sen kimsan?» degan savoldir. Lekin vorlonlarning despotizmi baʼzan ularning «Intizom» mafkurasini haddan ziyod tarğib qilişida namoyon böladi. Bu aslida ularning özlarini «Qadimgi»lar sifatida tasavvur qilgan «maʼrifatli avtoritarizm»idir. Ularning birinçi va asosiy savoli — «Sen kimsan?» (Albatta, bu savolning asosiy maqsadi şundaki, unga savol berilgan kişi öziga qarab, haqiqatan ham «sen kimsan?», yaʼni «sen nimasan?» deb javob berişi kerak.)

Soyalar xaosni ifodalaydi. Ularning mohiyati nizolar yaratişdan iborat, toki eng kuçli avlod paydo bölsin — «eng yaxşilarning omon qolişi» uçun. Şu maqsadda Soyalar boşqa guruhlar örtasidagi nizolarni qöllab-quvvatlaydi, ular esa Soyalar uluğvorligi va manfaatlariga xizmat qiladi. Ularning falsafasining asosi «Sen nimani xohlaysan?» degan savoldir.

Asosan minbarlar va odamlardan iborat Reyndjerlar uçinçi yölni ifodalaydi. Markus Koul namoyon etgan ularning şafqat va fidoyilikka sadoqati ham befarq uruşga, ham vorlonlarning avtoritarizmiga, ham Soyalarning tartibsiz şafqatsizligiga qarşi turadi.

Jozef Maykl Strajinski «törtinçi savol» haqida tasodifan eslatib ötgan. Taxminan bu savol «Sen nega bu yerdasan?» şaklida eşitiladi. Yana bir variant — Lorienning Şeridanga bergan savoli: «Siz qayoqqa ketyapsiz?». Lekin serialda bu falsafiy savollar özining oldingilaridan farqli ölaroq, mavzuviy rivojlaniş olmagan. Qanday bölmasin, serialning davomi bölgan koinot «Salib yurişi» taniştiruvida bir vaqtda 6 ta savol eşitiladi:

«Who are you?» — «Sen kimsan?»

«What do you want?» — «Sen nimani xohlaysan?»

«Why are you here?» — «Nega sen bu yerdasan?»

«Where are you going?» — «Sen qayoqqa ketyapsan?»

«Who do you serve?» — «Sen kimga xizmat qilasan?»

«Who do you trust?» — «Sen kimga işonasan?»

Şuningdek, beşinçi mavsum taniştiruvida birinçi tört savol eşitiladi.

Rejissyorning ataylab qilgan kinoyasi şundaki, vorlon uslubidagi tartibning timsoli bölgan Yer Ittifoqi hukumati serial davomida Soyalar bilan norasmiy ittifoq tuzadi.

«Babylon-5» tarixi köplab qurolli töqnaşuvlarni öz içiga oladi:

2076-yilda boşlangan va 2084-yilda tugagan Uçinçi jahon uruşi. Yer Ittifoqi aynan şu uruşdan keyin takrorlanişning oldini oliş vositasi sifatida taşkil etilgan.

Narn va Sentavr örtasidagi birinçi uruş, u serial voqealari boşlanişidan qirq yil oldin tugagan.

Dilgar uruşi — dilgarlar va Boğlanmagan Dunyolar Ligasi (Yer Ittifoqi qöllab-quvvatlagan) örtasidagi oğir mojaro, serial voqealari boşlanişidan öttiz yil oldin (2230-yilda) bölib ötgan.

Odamlar va minbarlar örtasidagi uruş, serial voqealari boşlanişidan ön yil oldin boşlangan.

Narn va Sentavr örtasidagi ikkinçi uruş, ikki yil davom etgan (voqealar serialning bir neça seriyasida körsatilgan).

Vorlonlar va Soyalar örtasidagi qadimiy nizo, ming yillik sukunatdan keyin qayta tiklangan.

Minbar Federatsiyasi içida ruhoniy-maʼnaviy kasta va jangçilar kastasi örtasidagi Minbardagi fuqarolar uruşi.

Totalitar yer rejimi prezidenti Klark va «Babylon-5» boşçiligidagi qarşilik örtasidagi fuqarolar uruşi.

Yangi taşkil topgan Yulduzlararo Ittifoq va Sentavr Respublikasi örtasidagi uruş.

Yer Ittifoqi va drakhlar örtasidagi uruş.

Serial asosiy voqealaridan köp ötmay boşlangan telepatlar uruşi.

Drakhlar bosqinidan Prima Sentavrni ozod qiliş uçun kuraş, serial voqealaridan ön beş yildan keyin boşlangan.

«Buyuk yoniş» — serial voqealaridan beş yuz yil keyin Yer Ittifoqi içida boşlangan fuqarolar uruşi. Taxminlarga köra, u Yerda global falokat bilan tugagan. Undan keyingi tiklaniş köp kuç talab qilgan va insoniyat rivojlanişda benzin davridan ham orqaga ketgan. Tiklanişda reyndjerlar muhim rol öynagan.

Yuqorida sanab ötilgan mojarolarning köpçiligi kuçli harbiy quvvatga ega tomon köproq tuşunişga ega tomonga taslim bölganda tugagan. Har bir mojaroda unutilgan «uçinçi tomon» — qurbonlar bor edi: ularning taqdiri va intilişlari. Odatda özini qurbon qilişga tayyor bölgan kişi buyuk qöşinlardan ham kuçliroq bölib çiqadi, barça maqsadlari uçun hammasini qurbon qilişga tayyor bölgan kişi esa erişgan maqsadlariga qaramay yutqazadi.

Hammasidan keyin maʼlum böladiki, qarama-qarşi tomonlarning aʼzolari yangi kelajak quriş uçun birga mehnat qilişadi (misollar: reyndjerlar, Delenn va Nerun, Delenn va Sheridan, Londo va ĞKar, Garibaldi va Lokli, Sheridan va Lokli, Lokli va Gideon).

Javobsiz muhabbat «Babylon-5»dagi barça oğriqning manbai. Ivanova sevgan hamma kişisini yöqotdi. Lenner javobsiz muhabbat qurboni böldi. Sheridan va Delenn haqiqiy muhabbatni bilişdi, Sheridan muhabbat uçun ölikdan tirilgan («Whatever Happened to Mr. Garibaldi?»). Markus şunday deydi: «Baʼzan muhabbat kulgili, baʼzan juda ğamgin böladi». Garibaldiga bunga tuşuniş uçun köp vaqt kerak böldi.

Lekin jismoniy istaklarni katta ish uçun unutadigan bir neça kişi ham bor: Muqaddas Greal yoki Xudoning barça ismlarini izlaş, ming yillik başoratni amalga oşiriş.

Rejissyorning falsafiy ğoyalaridan biri şuki, jonli mavjudotning ajralmas xususiyati sifatida hissiyotlarni hisobga oliş zarur. Bu birinçi marta «Soyalar hujumi» epizodida körsatilgan: imperator Turxan va Sheridan örtasidagi suhbatda hamda imperator Turxan va elçi Koş örtasidagi suhbatda, imperator vafot etişidan oz oldin, narnlar oldida sentavr davlati tomonidan sodir etilgan jinoyatlar uçun uzr söraşga ulgurmay.

Din insoniyat tarixining har bir bosqiçida mavjud, xuddi u insoniyat taqdiri va rivojlanişini tasvirlaydigan ilmiy fantastikada bölgani kabi. «Babylon-5»ning köplab personajlari öz diniy va maʼnaviy keçinmalari va izlanişlariga ega, bu serialning uzoq hikoyasi davomida aks etadi. Din u yerda — bir şaklda yoki boşqa şaklda — mavjud va hatto insoniyat uzoq kelajakda texnologik rivojlanişda juda uzoqqa ketsa ham, u insoniyat bilan abadiy qoladi. Yerning köplab zamonaviy dinlari hali ham mavjud bölib körsatilgan, asosiy inson personajlari ham öz diniy afzalliklariga ega bölib qolişadi, bu Yer eʼtiqodlarining yetarliça rivojlanganidan dalolat beradi. Yahudiylik, katoliklik, iyezuitlik va muallif tomonidan öylab topilgan fundamentalizm — serial uçun maxsus yaratilgan, galaktikadagi barça eʼtiqodlarning asoslarini özida birlaştirgan eʼtiqod.

Yer dinlari begona aql bilan, ular ham öz diniy tizimlariga ega bölgan, aloqadan keyin qarşilik körsatişga yoki ğoyalarning özaro kirib borişi va baʼzilarining amalda parçalanişiga moslaşişga majbur bölgan — buni serialning uçinçi mavsumida maʼlum böladi, çunki brat Teo boşçiligidagi benediktin rohiblar guruhi koinotdagi boşqa irqlar Xudo deb ataydigan narsani örganiş va şu orqali barça dinlarning qançalik farqli, şu bilan birga yaqin ekanini yaxşiroq tuşuniş uçun kelgan. Begona eʼtiqodlar, masalan, sentavrlarning — dinning asosçilari bölgan, unda yetmiştagaça turli mazhab mavjud bölgan — vakxanaliya marosimidan tortib, narn va minbar dinlari kabi panteistik dinlargaça körsatilgan.

Serialning insoniy va begona dinlarini tasvirlaşda, ular satrlar orasida ötadi yoki epizod asosiy mavzusida mavjud böladi. Birinçi mavsumning «Orzular parlamenti» (ingl. The Parliament of Dreams) epizodida öşa paytda stansiyada mavjud bölgan barça dinlar yiğma tarzda körsatiladi. «Getsimani boği» (ingl. Passing Through Gethsemane) epizodi esa katolik taʼlimotining öziga xos xususiyatlari, şuningdek, adolat, qasos va Injildagi keçirim haqidagi daʼvolarga eʼtibor qaratadi.

Zararli odatlar «Babylon-5» haqidagi hikoyada muhim rol öynaydi. Hokimiyatparastlik zararli odat, xuddi ish, zöravonlik yoki nafrat haqida gapirmasa ham böladi. Bir neça asosiy qahramonning zararli moyilliklari tarixi bor. Garibaldi — davolangan alkogolik, elçi Londo Mollari — içkilikbozi va qimor öyinçisi, doktor Franklin sintetik stimulyatorlarga «haddan oşgan» (oddiy qilib aytganda, öziga boğlangan), Lokli esa yoşligida oğir narkotik qaramlik davrini ötkazgan. Telepatik qobiliyat beradigan narkotik «kul» ni suiisteʼmol qiliş ham serialda tez-tez uçraydi.

Qaramliklar bilan birga tez-tez obsesyasi ham eslatiladi. Sheridan xotinining taqdirini biliş fikriga berilib ketgan, Morden bilan boğliqligini bilganda barça qonun va qoidalarni buzişga tayyor. Narnlar va sentavrlarning bir-biriga nafrati qaramlik bilan obsesyaning örtasida turadi.

Pilot seriya «The Gathering» 1993-yil 22-fevralda körsatilgan, qolgan seriyalar dastlab 1994-yil 26-yanvardan 1998-yil 25-noyabrgaça namoyiş etilgan. Ular dastlab tez yopilgan Prime Time Entertainment Network bilan kelişuv asosida, keyin esa TNT kabel tarmoğida körsatilgan. Serial Buyuk Britaniyada Channel 4 kanalida har hafta uzilişsiz namoyiş etilgani sababli, dastlabki mavsumlarning sönggi tört-beş seriyasi AQŞga qaraganda Britaniyada oldinroq körsatilgan.

Serial va unga boğliq filmlar uçun musiqani Tangerine Dream guruhining sobiq aʼzosi Kristofer Franke yozgan. Serialga maslahatçi sifatida maşhur fantast yozuvçi Harlan Ellison xizmat qilgan.

1996-yil 1-oktyabrdan Rossiyada serial TV-6 kanalida namoyiş etilgan — birinçi mavsum va uçinçi mavsumning deyarli oxirigaça (oxirgi ikki seriyasisiz), keyin 1998-yilda uning 4-mavsumi sotib olinib, söngra qayta körsatilgan. «Babylon-5»ning 5-mavsumi 2000-yilda TV-6 da, asosan serial muxlislarining faol harakatlari tufayli paydo bölgan.

«Babylon-5: Epizod 00. Uçraşuvlar» birinçi marta NTV kanalida körsatilgan. Şuningdek, 2006-yilda telekompaniya uning birinçi mavsumi huquqlarini sotib olgan, keyinçalik u qayta körsatilgan (kanalda ikki marta namoyiş etilgan). 2009-yil 1-fevraldan serialning TV-6 da körsatilganidan keyingi takroriy namoyişini TV3 kanali ötkazmoqda — «Babylon-5» qayta ovozlaştirilgan va pilot film «Töplam (Uçraşuvlar)» bilan boşlangan. Şuningdek, birinçi marta 5 ta töliq metrajli film va «Yöqolgan rivoyatlar» körsatilgan.

Barça telefilmlar va «Salib yurişi» töliq dublyaj qilingan variantda videokassetalarda çiqarilgan («Varus Video»/Most-Video). Bundan taşqari, alohida «Çöldagi ovoz» videokassetasi va serialdan ikki epizodli «Qizil fayllar — Infeksiya» çiqarilgan, şuningdek, butun «Babylon-5»ni videoda naşr qiliş rejalaştirilgan edi.

2008-yil 14-iyulda serial olamining yaratuvçisi JMS öz xatida jamoatçilikka Warner Bros. kompaniyasi bilan olib borgan muzokaralari haqida, olamning davomini rivojlantiriş va yangi qismlar hamda spin-offlarni suratga oliş imkoniyati haqida yozdi. Strajinski şunday dedi:

DVD da serialning barça epizodlari, rejissyor va suratga oliş guruhining izohli tanlangan epizodlari, epizodlarning tanitim roliklari va «Babylon-5»ga bağişlangan multimedia maʼlumotnomasi çiqarilgan. 2006-yil holatiga köra, beş mavsum, olti töliq metrajli film va 13 seriyali «Salib yurişi» teleserialining hammasi DVD da sotuvda. Rossiyada rasmiy ravişda naşr etilmagan.

«Töplam» («The Gathering») — pilot film.

Har bir mavsumning nomi uning syujet çiziği uçun asosiy seriyaning nomiga mos keladi.

Birinçi mavsum: «Başoratlar va oldindan aytişlar» (ingl. Signs and Portents)

Ikkinçi mavsum: «Soyalarning kelişi» (ingl. The Coming of Shadows)

Uçinçi mavsum: «Qaytiş yöq» (ingl. Point of No Return)

Törtinçi mavsum: «Orqaga çekinmaslik, taslim bölmaslik» (ingl. No Surrender, No Retreat)

Beşinçi mavsum: «Olovli ğildirak» (ingl. Wheel of Fire)

Şuningdek, uşbu loyiha doirasida televizorda körsatilgan bir neça töliq metrajli film ham yaratilgan.

«Boşida» (ingl. In the Beginning) (1998-yil 4-yanvarda çiqqan)

«Uçinçi fazo» (ingl. Thirdspace) (1998-yil 19-iyulda çiqqan)

«Jonlar daryosi» (ingl. The River of Souls) (1998-yil 8-noyabrda çiqqan)

«Qurolga çaqiriq» (ingl. A Call to Arms) (1999-yil 3-yanvarda çiqqan)

«Yulduzlar nurida yaşaş va öliş» (ingl. To Live and Die in Starlight), boşqa nomi «Reyndjerlar afsonasi» (ingl. The Legend of the Rangers) (2002-yil 19-yanvarda çiqqan)

2245—2248: «Boşida»

2257: «Töplam» (pilot film)

2258: 1-mavsum

2259: 2-mavsum

2260: 3-mavsum («Çeksiz uruş» seriyasida voqealarning bir qismi 2278-yilda sodir böladi)

2261: 4-mavsum (oxirgi seriyadan taşqari; unda 3262-yilgaça bölgan voqealar körsatilgan)

2261: «Uçinçi fazo» (4-mavsumning 9-seriyasidan keyin)

2262: 5-mavsum (oxirgi seriyadan taşqari)

2263: «Babylon-5: Uyga yöl» (boşlanğiç sahnalar)

2263: «Jonlar daryosi»

2265: «Reyndjerlar afsonasi: Yulduzlar nurida yaşaş va öliş»

2266: «Qurolga çaqiriq»

2267: «Salib yurişi»

2271: «Yöqolgan rivoyatlar»

2278: «Boşida» (boşqa syujet çiziği)

2281: 5-mavsumning yakuniy seriyasi («Yoruğlikdagi tuş»). «Babylon-5» stansiyasi tugatiladi.

2362, 2762, 3262 va taxminan 1002262: 4-mavsumning yakuniy seriyasi («Yiqilayotgan yulduzlarning dekonstruksiyasi (Babylon-5)»).

Spin-off teleserial «Salib yurişi» TNT kanalida körsatilgan (13 seriya). Serialning asosi «Qurolga çaqiriq» töliq metrajli filmi bölgan. Kaliforniya texnologiya institutining reaktiv harakat laboratoriyasi işlab çiqaruvçilar jamoasiga ilm va texnologiyani aniqroq tasvirlaşda yordam bergan. Ammo Strajinski va TNT örtasidagi syujetdagi nizolar muammolarga sabab bölib, natijada TNT 13 seriyadan keyin serialni körsatişni töxtatişga qaror qilgan. Serial yopilgan paytda syujetda hali jiddiy özgarişlar yuz bermagan edi.