Born by Revolution

Yevgeniy Jarikov — Nikolay Fomiç Kondratyev

Viktor Şulgin — Aleksey Kuzmiç Buşmakin (1, 3, 4, 5, 6-qismlar)

Vadim Medvedev — Nil Alekseyeviç Kolyçev, Rossiya imperiyasi sirtqi xizmatining keksa tergovçisi (1, 3, 5-qismlar)

Natalya Gvozdikova — Masha (Mariya Ivanovna Kondratyeva, qiz paytidagi familiyasi Korablyova) (2—8-qismlar)

Ekranlaştiriş manbadan köproq axloqni yumşatiş tomoniga farq qiladi. Masalan, filmda Kondratyev Kolyçevni talon-taroj qilmoqçi bölgan bandit­larni şunçaki uradi, kitobda esa ulardan birini zarba bilan öldiradi. Filmda «Çinuşu»ni öz odamlari öldiradi, kitobda esa uni aniqlangan bandit va qotil sifatida sud qilinmasdan, inqilob davrining qonuni böyiça milisiyada otib taşlaşadi. Kitobda Lyonka Panteleyev sobiq xodim ekani aytilgan, filmda esa milisiyani kompromat qilmaslik uçun bu olib taşlangan. Şuningdek, baʼzi qöşimça personajlar, masalan, Buşmakinning qöşnisi Marusya yöqolgan. Filmda Nikolay va Mariya Kondratyevlarning tarbiyaga olingan öğli Aleksey deb nomlangan; u amalda kitobdagi ikki obrazni — fuqarolar uruşida otasi halok bölgan Viktor va ota-onasi Pskov viloyatidagi Grel qişloğida kulaklar tomonidan öldirilgan Genkani özida birlaştiradi. Kitobda Genka Uluğ Vatan uruşi paytida halok böladi, Viktor esa filmdagi Alyoşka kabi tirik qoladi va uruşdan keyin IIV organlarida xizmatga ötadi. 6-qismda («Imtihon») Kondratyevning boşliği Kuzmiçevning maxsus unvoni bir poğona pastga tuşirilgan: milisiya inspektoridan milisiya katta mayori darajasigaça. Kitobda Nil Kolyçev «Olti kun» bobidagi voqealardan oldin vafot etadi, filmning tegişli qismida esa u hali tirik. Kitobda Afinogen Polyugayev 30-yillar boşida bandit­lar bilan töqnaşuvda halok böladi, bu haqda mukofotlaniş uçun Moskvaga kelgan Nikolayga MUR boşliği Trepov xabar beradi; filmda esa u uruşda halok böladi.

8-qismda («Oborotnilar») uruşgaça bölgan soxta pul yasovçi aka-uka Panarinlar (Samarinlar) ishi eslatiladi va ularning ortidan isteʼdodli şogirdlar qolgan bölişi mumkinligi aytiladi. Kitobda esa aksinça, Ştixel-Surkov-Zankovskiy Samarinlarning ustozi bölgan. «Yana Moskvada» bobining voqealari filmda 1930-yillarning oxiridan 1970-yillarning örtasiga köçirilgan, şu bilan birga voqealar 8-qismning syujetini davom ettiradi. «Platina» bobidan bu yerda faqat zargarlik dökoni talonçiligini uyuştirgan kişi uruşdan keyingi Ştixel tödasining aʼzosi bölib, Maşaning öldirilişida öttiz yil oldin iştirok etgani qolgan.

«Keç kuz ön yettinçi yil» romanining bobi asosida.

Filmning epigrafi:

Inqilobning ilk oylarida yoş Pskov dehqoni Nikolay Kondratyev, devorma-devor janglarning ustasi, ota-onasi yonğinda halok bölgaç, qişloqdan Petrogradga ketadi. U yerda Putilov zavodining işçisi Buşmakin bilan tanişadi. Ikkovi birgalikda şarob omborlarini talonçilardan himoya qilişga yordam berişadi, komissar Sergeyevning eʼtiborini tortadi va undan aynan şu paytda şakllantirila boşlangan işçi milisiya safiga qöşiliş taklifini oladi.

Buşmakin Putilov zavodining beş işçisi bilan yangi lavozimga kirişadi. Eski Jinoyat qidiruvi binosida ular kartotekaning qadrini isbotlaşga urinayotgan sobiq xodim, zodagon Kolyçevni topişadi. Ular ketgaç, jinoyatçilar kabinetning özida Kolyçevga hujum qilib, öz işlarini olib ketmoqçi bölişadi. Ular Kerenskiy «quşlari» — Kerenskiy afv qilgan jinoyatçilarning kartotekasini öğirlab, qisman yoqib yuborişgan.

Kondratyevga yoqqan V. V. Mayakovskiyning satrlari «Şim içidagi bulut» poemasidan olingan.

Boşqa rollarda:

Uldis Putsitis — Stepan Petroviç Sergeyev, UGRO asosçisi (ovozini aktyor Pavel Morozenko bergan)

Stanislav Borodokin — Vasya, işçi, UGRO xodimi

Georgiy Dvornikov — Nikita, işçi, UGRO xodimi

Sergey Podgorniy — Grişa, işçi, UGRO xodimi

Epigraf:

Kolya Kondratyev Kerenskiy «quşlari» kartotekasining nusxasini oliş va tajriba orttiriş uçun Moskvaga boradi. Şu paytda Moskvada bandit Kutʼkov va uning tödasi inkassatorni talon-taroj qilib, öldiradi. Kolya Moskva sirtqi xodimlari bilan birgalikda jinoyatni tergov qiladi va kelajakdagi xotini Maşani uçratadi; u zodagon, Smolniy institutining bitiruvçisi bölib, guvoh sifatida qatnaşadi. Uni bandit­larni «tirik yem» bilan tutiş uçun işlatişadi.

Rollarda:

Yevgeniy Jarikov — Nikolay Kondratyev

Natalya Gvozdikova — Masha Korablyova (turmuşga çiqqaç — Kondratyeva)

Lev Prigunov — Nikiforov, milisioner

Sergey Ivanov — Afinogen Borisoviç Polyugayev, milisioner

Vitaliy Rostalniy — Somov, Moskva sirtqi xizmati boşliği (rolning ovozini aktyor Pavel Morozenko bergan)

Arkadiy Gaşinskiy — Amir, sobiq öğri

Aleksandr Yanvaryov — Kutʼkov, töda boşliği

Yuriy Şerstnyov — Anton Plavskiy, «Böri» laqabli bandit, «VÇK tergovçisi»

Stella Novbari — restoranda tsigan raqqosasi. Baletmeyster Yu. Martinoviç

1922-yil. Ssenariy real voqea asosida yozilgan, garçi juda erkin talqinda bölsa-da: Lyonka Panteleyev va uning tödasi şaharni dahşatga solmoqda (voqelikdan farqlar haqida jinoyatçi haqidagi biografik maqolaga qarang). Kolya va Kolyçev bandit atrofida halqani toraytirişadi, lekin uni yöq qiliş, asosan, tasodifan muvaffaq böladi: Mariya özining uzoq yillik smolniylik dösti bilan restoranga boradi va u yerda Panteleyevni taniydi.

Milisionerlar Ermitajda uzoq tomoşa qiladigan rasmlar — Leonardo da Vinçining «Benua Madonnasi» va «Litta Madonnasi» asarlari.

Boşqa rollarda:

Stanislav Borodokin — Vasya, UGRO xodimi

Georgiy Dvornikov — Nikita, UGRO xodimi

Sergey Podgorniy — Grişa, UGRO xodimi

Vladimir Dyukov-Samarskiy — Lyonka Panteleyev

Aleksandr Zaxarov — eser konvoyi

Valentina Kovel — Nyurka, pöstin tutuvçi ayol

Nina Ilyina — Muska (Mariya Nikolayevna Tolmaçyova), fohişa

Galina Tarasova — Litskaya, Mariyaning Smolniy institutidagi dösti

1929-yilning yozi. Kolya xotini bilan Pskov viloyatiga, uning tuğilib ösgan Grel qişloğiga jönab ketadi. Leningrad UGRO uni mahalliy GPU organlariga kulak tödalarini zararsizlantirişda yordam beriş vazifasini topşiradi. Şu bilan birga u ota-onasi inqilob yilida yonğinda nima uçun halok bölganini bilib oladi. Seriyada 1-qismdagi personajlar iştirok etadi.

Boşqa rollarda:

Uldis Putsitis — Stepan Petroviç Sergeyev, UGRO boşliği (rolning ovozini aktyor Pavel Morozenko bergan)

Vladimir Talaşko — Pskov milisioneri Basargin

Vladimir Antonov — Kuzmiç, kolxoz faoli

Violetta Juximoviç — Platonida, uning xotini

Ivan Matveyev — Tixon, sotuvçi, aloqaçi

Yevgeniya Vetlova — Tanya-komsomolka

Ivan Dmitriyev — Ivan Petroviç Kolomiyets, GPU xodimi

Dmitriy Mirgorodskiy — Ota Seraphim, u ayni paytda retsidivist «Qora»

Nikolay Sektimenko — Innokentiy, Kondratyevning qişloqdoşi, bandit

Sergey Massarskiy — «Qovoqsiz»

Yuriy Eller — «Ayiq»

Konstantin Artemenko — «Şahar»

Igor Dyçenko — «Xöroz»

1932-yil. Nevskiy zavodi kassasidan işçilarning butun maoşi öğirlanadi, kassir va qöriqçilar öldiriladi. Bank zavodga maoş uçun pulni olti kunga yetarli qilib berdi. Şu muddat içida leningradlik sirtqi xodimlar öğirlangan pulni topiş va talonçilikni foş qilişga vaʼda berişadi. Maʼlum bölişiça, jinoyatçi oddiy talonçi bölmagan, balki siyosiy sabablarga köra harakat qilgan. Mualliflar bu harakatni boş qahramon tili orqali sökkan «Sanoat partiyasi ishi» bilan boğlaydi.

Rollarda:

Stanislav Borodokin — UGRO xodimi Vasya

Aleksandr Bystruşkin — UGRO xodimi Fedorçuk

Vladimir Babiyenko — payvandçi Vovka

Uldis Putsitis — Stepan Petroviç Sergeyev (ovozini aktyor Pavel Morozenko bergan)

Lyudmila Sosyura — Petrovskiyning qizi Yelena Petrovskaya

Iosif Konopatskiy — buxgalter Petrovskiy

Georgiy Teyx — zavodning sobiq egasi Gavrila Alekseyeviç Permitin

«Beşinçi obelisk» bobi asosida. 1936-yil. Leningradda daryo böyida muhandis Slaykovskiy öldirilgan va talangan holda topiladi. Qotillikda gumon qilinib, mast odam Rodkin hibsga olinadi. Samimiy iqrorga qaramay, Kondratyev Rodkinning aybsiz ekanini sezadi va haqiqiy qotilni topişga harakat qiladi.

Rollarda:

Yevgeniy Jarikov — Nikolay Kondratyev

Natalya Gvozdikova — Mariya

Viktor Şulgin — Buşmakin

Stanislav Borodokin — UGRO xodimi Vasya

Aleksandr Bystruşkin — UGRO xodimi Fedorçuk

Olga Mateşko — Olga

Aleksandr Xoçinskiy — Yegor Timofeyeviç Rodkin

Aleksandr Estrin — şveytsar

Raisa Nedaşkovskaya — Anna Vasilyevna Saveleva

Ernst Romanov — Solovyov

Yuriy Dedoviç — katta mayor Kuzmiçev

Yuriy Serbin — Kondratyevlarning öğli Alyoşa

Uluğ Vatan uruşi. 1941-yil 19-oktabrda I. V. Stalin «Moskvada va şaharga tutaş tumanlarda muhosaralik holatini joriy etiş töğrisida» GKO qarorini imzoladi. Qarorda şunday deyilgan: «Şaharda va şahar atrofi tumanlarida qatʼiy tartibni saqlaş Moskva şahri komendanti general-mayor örtoq Sinilovga yuklatilsin, şu maqsadda komendant ixtiyoriga IIV içki qöriqlaş qöşinlari, milisiya va köngilli işçi otryadlari berilsin». Kondratyev milisiya otryadiga rahbarlik qiladi va jinoyat ustida uşlangan talonçilar, öljaçilar va provokatorlarni sud va tergovsiz otib taşlaş buyruğiga ega.

Televizordagi premyera — 1976-yil 13-noyabrda, soat 19:40 da SSSR Markaziy televideniyesining I dasturida.

Rollarda:

Yevgeniy Jarikov — Nikolay Kondratyev

Natalya Gvozdikova — Mariya

Vladislav Dolgorukov — Aleksey Kondratyev

Sergey Ivanov — Afinogen Polyugayev

Mixail Çigaryov — Borovkov Oleg, kapitan

Viktor Stovba — Lyubimov Misha, leytenant

Anatoliy Pereverzev — Mironov Anatoliy

Les Serdyuk — starşina Gromov (rolning ovozini aktyor Pavel Morozenko bergan)

Yevgeniy Leonov — Smirnov, leytenant

Yelena Bromley — Orlova Nina, Misha Lyubimovning sevgilisi

Nina Reus — Muratova Nadejda Ivanovna, jabrlanuvçi

Dmitriy Mirgorodskiy — Koçetkov

Moskva, 1948-yil. Militsiya formasidagi jinoyatçilar elektriçkada daça sotuvçisini (talon-taroj maqsadida) va tasodifiy hamyölini — Kondratyevning xotini Maşani öldirişadi. U bu qotillar kim bölganini aniqlaşga muvaffaq böladi: militsiya formasiga kiyingan jinoyatçilarmi yoki hamma narsaga ruxsat bor deb öylagan xoinlarmi.

Televizordagi premyera — 1976-yil 14-noyabrda, soat 19:20 da SSSR Markaziy televideniyesining I dasturida.

Rollarda:

Yevgeniy Jarikov — Nikolay Kondratyev

Natalya Gvozdikova — Mariya

Vladislav Dolgorukov — Aleksey Kondratyev

Anatoliy Pereverzev — Anatoliy Mironov

Yuriy Majuga — uçastka inspektori Mixail Ivanoviç Sanko

Viktor Zubarev — podpolkovnik Jeltix, kadrlar bölimi boşliği

Margarita Krinitsina — guvoh Anisya Ivanovna

Oleg Golubitskiy — Sergey Tixonoviç Surkov, şuningdek Yuriy Petroviç Zankovskiy, daça xaridori

Boris Goldayev — Panayotov Boris Vasilyeviç, öğirlangan mollar sotib oluvçi

Aleksandr Filippenko — soxta Sanko, şuningdek Gusakov Rodion Konstantinoviç

Viktor Çernyakov — Jarkov, hammom xizmatkori, «oborotnilar»dan biri va Mariya Kondratyevaning qotili

Syujet «Moskvada yana» qissasidan olingan, voqealari 1930-yillardan zamonaviy davrga (1970-yillarga) köçirilgan. Kimdir Moskvada zargarlik dökonini talon-taroj qildi. MUR tergovçisi Aleksey Kondratyev bu işda otasi, milisiya faxriysi Nikolay Kondratyevdan yordam söraşga qaror qiladi.

Televizordagi premyera — 1977-yil 26-noyabrda, soat 19:25 da SSSR Markaziy televideniyesining Birinçi dasturida.

Rollarda:

Yevgeniy Jarikov — Nikolay Kondratyev

Vladislav Dolgorukov — polkovnik Aleksey Kondratyev

Yevgeniy Şutov — podpolkovnik Aleksandr Katin

Boris Borisov — mayor Suxarev Boris Nikolayeviç

Aleksandr Zadneprovskiy — Xodakov, tergovçi yordamçisi

Vitaliy Doroşenko — tergovçi, milisiya kapitani

Valeriy Belyakov — Yevgeniy Lepkov, murabbiy

Irina Tereşçenko — Zoya Gusakova, Yevgeniyning kelini

Aleksandr Belyavskiy — Pavel Nikolayeviç Boreskiy, zargarlik dökonining direktor örinbosari

Yekaterina Krupennikova — Viktoriya Petrovna Krasovskaya, zargarlik dökonidagi bölim mudiri

Leonid Gubanov — Grigoriy Kuzmiç Smirnov, zargarlik dökoni direktori

Svetlana Kondratova — Nina Pankratova, zargarlik dökonida sotuvçi, Krasovskayaning dösti

Neonila Gnepovskaya — Zotova, zargarlik dökonidagi bölim mudiri

Margarita Koşelyeva — Rita Brikina, zargarlik dökonida sotuvçi

Valeriy Svişçov — Oçkin, zargarlik dökoni xodimi

Aleksandr Vokaç — Yuriy Karloviç Magnitskiy

Aleksandr Filippenko — Rodion Konstantinoviç Gusakov, Zoyaning otasi (şuningdek soxta Sanko)

Mariya Andrianova — Polina Dmitriyevna, Yevgeniy Lepkovning onasi

Yuriy Majuga — Mixail Ivanoviç Sanko

Moskvadagi zargarlik dökoni talonçiligini tergov qiliş davom etmoqda. Tergov jarayonida Nikolay Kondratyev Sanko familiyali odam haqida biladi. U bu odamni topmoqçi, çunki Sanko familiyasi uning xotini öldirilişi işida uçraydi.

Televizordagi premyera — 1977-yil 27-noyabrda, soat 19:30 da SSSR Markaziy televideniyesining Birinçi dasturida.

Öninçi qismning titrlari töliq töqqizinçi qismning titrlarini takrorlaydi.

Ssenariy mualliflari — Aleksey Nagornij, Geliy Ryabov

Boş maslahatçilar: içki xizmat general-leytenanti Boris Şumilin, milisiya general-mayori Igor Karpets

Boş rejissyor — Grigoriy Kohan

Boş operator — Feliks Gileviç

Boş rassomlar — Yuriy Muller, Viktor Migulko

Bestakorlar — Igor Klyuçaryov, Yevgeniy Stankoviç, Aleksandra Paxmutova, Aleksandr Flyarkovskiy

Qöşiq matnlari — Vladlena Romanova, Valeriy Kurinskiy, Nikolay Dobronravov, Oleg Milyavskiy

Maslahatçilar: içki xizmat general-mayori V. V. Kokuşkin; podpolkovnik (polkovnik) Yu. Aleksandrov, podpolkovnik V. Volodin; kapitan P. Grakhov; milisiya general-mayori V. Paşkovskiy; milisiya podpolkovnigi N. Kondraşov, milisiya podpolkovnigi Ye. Davidova; polkovnik O. Yorkin, polkovnik V. Ivanov

Seriallar tsiklining birinçi qismlarida leytmotiv bölib xizmat qilgan maşhur «Qizil Armiya hammadan kuçli» marşining çolğuli versiyasi.

Titrlarda:

«Xotira» (1—3-qismlar). Musiqasi Igor Klyuçaryov, sözi Vladlena Romanova

«Ayt, yuragim» (4, 5-qismlar). (Ye. Stankoviç — V. Kurinskiy)

Seriyalarda:

Tsiganing qöşiği (2-qism)

Xor ijrosidagi «Qizil Armiya hammadan kuçli» (3-qism)

Kolyaning «Kokain» qöşiği. Tugallanmagan. (Hovli qöşiği), 3-qism

Dehqon ayollarning xor qöşiği (4-qism)

«Yetim» — tugallanmagan. Xalq qöşiği (4-qism)

«Terek yöl qöşiği», musiqasi Dm. va Dan. Pokrass, sözi A. Surkov, Kondratyevlarning xonasida radiodan eşitiladi (6-qism)

«Vijdon» (Ye. Stankoviç — V. Kurinskiy)

«Işlaş — ish» — musiqasi A. Flyarkovskiy, sözi O. Milyavskiy.

«Burç va jasorat qöşiği» — musiqasi A. Paxmutova, sözi N. Dobronravov.

«Meni tuşun, aziz» (1976). Musiqasi A. Paxmutova, sözi N. Dobronravov.

«Tez-tez eşitamiz» (A. Flyarkovskiy — O. Milyavskiy)

«Qasam» (A. Flyarkovskiy — O. Milyavskiy)

SSSR Davlat mukofoti (1978).

Gostelerадиофонд RF maʼlumotlariga köra, bu film yana 15 qismli «qayta montaj qilingan variant»da ham mavjud.

Dastlab boş rolga Galina Orlova tasdiqlangan edi, uning örniga N. Gvozdikova kiritilişi Ye. Jarikovning talabi bilan bölgan.

«Oborotnilar» qismida Mariya Kondratyevaning ölimi aktrisa Natalya Gvozdikovani homiladorlik munosabati bilan syomka jarayonidan çiqariş uçun zarur bölgan. Uzoq vaqt homiladorlikni rejissyordan yaşiriş mumkin böldi, faqat grimyor va kostyumer bu sirni saqlaşda yordam berib, xabardor edi. Yevgeniy Jarikovning öğli Fyodor 1976-yil 2-avgustda tuğildi — aktrisaning bu filmdagi syomkalari tugaganidan atigi 12 kun ötib. Ssenariyning dastlabki variantiga köra Mariya Kondratyeva oxirgi qismda halok bölişi kerak edi.

Film Yevgeniy Jarikovga katta şuhrat keltirdi, şu sababli uning taşqi körinişi ekranda timsolланган Kondratyev obrazi bilan barqaror boğlana boşladi.

Kondratyevning prototipi — S. I. Kondratyev.