"Bronzali quş" — Nikolay Kalinin rejissyorligida "Belarusfilm" kinostudiyasida 1973—1974 yillarda suratga olingan sovet badiiy televizion rangli filmi. Anatoliy Rybakovning şu nomli qissasi asosida yaratilgan; "Kortik" (1973) filmining davomi.
Filmning televideniyeda premyerasi 1975-yil 2-dan 4-yanvargaça soat 10:00 da Markaziy televideniyening Birinçi dasturida bölib ötdi.
1Rollarda
Sergey Shevkunenko, Vladimir Dichkovsky, Igor Shulzhenko
2Syujet
Mişa Polyakov, Genka Petrov, Slava Eldarov va ularning döstlari sarguzaştlarining davomi. Voqea 1920-yillarda…
Mişa Polyakov, Genka Petrov, Slava Eldarov va ularning döstlari sarguzaştlarining davomi. Voqea 1920-yillarda Moskva guberniyasida röy beradi. Asosiy qahramonlar yoz faslida qadimiy graf Karagayevlar mulki yaqinidagi pioner lageriga boradilar. Lager yonida inqilobgaça ularning oilasiga tegişli bölgan hovli bor, uning ayvonini bronzadan yasalgan quş haykali bezab turadi. Hovlida keksa ekonomka Sofya Pavlovna yaşaydi. Karagayevlar oilasi bilan boğliq afsonaga köra, qari graf mulk atrofidagi biror joyga xazina va "Sansi" olmosini yaşirgan.
Lagerdan ikki pioner qoçib ketadi. Şu kuni Xalzin ötloqida, qişloq va lager yaqinida, mahalliy dehqon Kuzmin öldiriladi. Mişa, Genka va Slava yöqolgan bolalarni qidiradilar va şu bilan birga qotillikni tergov qilişda iştirok etadilar; gumon dehqon Timofey Rybalinga, pioner döstlariga tuşadi. Bolalar stansiyadagi qayiqçining ğalati faoliyatini payqaydilar. U va yordamçilari örmonda çuqurlar kovlab, nimadir qidirmoqdalar. Qoçgan bolalar topiladi. Qayiqçi retsidivist ekani maʼlum böladi, ammo qotillikda aybdor emas, faqat xazina izlovçilaridan biri ekan. Şunga qaramay, u va ekonomka qandaydir aloqada.
Qulay payt topib, pioner bolalar Karagayevlar hovlisiga boradilar va quş boşidagi yaşirin joydan xazina yaşiringan joy çizilgan xaritani topadilar. Biroq xarita aniq kalit bermaydi va xazina izlovçilari uçun allaqaçon sir emas. Mişa va döstlari Karagayevlar tarixining tafsilotlarini qişloq şifokoridan bilib oladilar. Ular Demidovlar bilan qarindoş bölib, katta boylikka egalik qilişlari mumkin edi. Qari graf boyligini oqsoqligi bilan maşhur öğliga topşirişni rad etgan. Ekonomkani kuzatiş uyuştirgan bolalar uyezd şahriga jönab ketadilar.
Mahalliy ölkaşunoslik muzeyida quş haykalining kiçraytirilgan nusxasi bor, uni şubhali şaxslar xabar uzatiş uçun işlatadilar. Xazina izlaş bilan boğliq firibgarlikda Sofya Pavlovna, quloq Yerofeyev va nomaʼlum bir oqsoq odam iştirok etadi. Maʼlum bölişiça, bu graf öğli Aleksey Karagayev bölib, inqilobdan keyin çet elga qoçgan. Graf gerbini, xaritadagi quş belgisini tahlil qilib, bolalar sirni asta-sekin oçadilar. Bu belgi "halzan burgut" yoki "qörğon burguti" ekanini taxmin qilib, xazina Xalzin ötloğidagi eʼtiborli bir tepalik ostida yaşiringan degan xulosaga keladilar.
Qişloq hokimiyati va lager pioner bolalari tepalikka borganlarida, Aleksey Karagayev ötloqda ularni nogan bilan qörqitib töxtatmoqçi böladi. Uni militsiya uşlaydi. Tepalikda olmosi katta bölgan xazina topiladi. Timofey Kuzminni öldirgan qotil — graf Karagayev bölib çiqadi; uni dehqon tanigan, u avval qari grafning örmonboni bölgan. Yoz tugaydi, lager yiğiladi va bolalar Moskvaga jönab ketadilar.
3Boş rollarda
Sergey Şevkunenko — Mişa Polyakov (rolini ovozlaştirgan Yaroslava…
Sergey Şevkunenko — Mişa Polyakov (rolini ovozlaştirgan Yaroslava Turileva)
Vladimir Diçkovskiy — Genka Petrov (rolini ovozlaştirgan Agar Vlasova)
Igor Şulzhenko — Slava Eldarov (rolini ovozlaştirgan Nadejda Podyapolskaya)
4Filmda suratga tuşganlar
Yuriy Sidorov — Sviridov,…
Yuriy Sidorov — Sviridov, tergovçi
Viktor Çekmaryov — Yerofeyev, dökondor, quloq
Nikolay Kuzmin — Dmitriy Petroviç, qayiqçi
Oleg Sevastyanov — Vaska Rybalin (Jerdyay)
Mariya Kapnist — Sofya Pavlovna, "grafiça", ekonomka (rolini ovozlaştirgan Yaroslava Turileva)
Ivan Gavrilyuk — graf Karagayev
Avgustin Milovanov — Kondratiy Stepanovich, anarxist rassom
Nikolay Kryukov — kubalik kommunist
Tolya Daşkeviç — Vova Baranov, "Byaşka"
Liliya Gurova — ruminiyalik kommunistka
Marina Boytsova — Zina Kruglova
Sasha Primako — Mixail Koroviv
Seryozha Lisiçonok — Filya Kitov, "Kit"
Lyubov Malinovskaya — Mariya Ivanovna, Jerdyayning onasi
Igor Kondratoviç — Senka Yerofeyev, qişloq dökondorining öğli
Igor Guşçin — Akimka-Balbes, Senkaning dösti
Vladimir Erenberg — şifokor
Vitaliy Bykov — Nikolay Sevastyanov, bolalar uyi direktori
Valentin Belokhvostik — qişloq kengaşi raisi
Yuriy Prokopoviç — Serov, guberniya xalq taʼlimi bölimi örinbosari
Vasiliy Bespaliy — militsioner
Vasiliy Voinkov — muzey qöriqçisi
Georgiy Marçuk — Styopka-Volosatik, kar-soqov
Aleksandr Mazalov — Şurka Agureyev
5Ijodiy guruh
Ssenariy muallifi — Anatoliy…
Ssenariy muallifi — Anatoliy Rybakov
Boş rejissyor — Nikolay Kalinin. U 1974-yil fevralida vafot etgan; filmni uning ustozi Vladimir Korş-Sablin montaj qilgan, uning vafotidan keyin, 1974-yil iyulida ovozlaştiriş rejissyori sifatida Yaroslava Turileva işlagan. Aynan u boş rejissyor darajasida filmni SSSR Davlat teleradioqömitasiga topşirgan.
Operator-rejissyor — Igor Remişevskiy
Boş rassom — Yuriy Albitskiy
Kompozitor — Stanislav Pojlakov
Qöşiqlar matni Bulat Okudjavaniki
6Suratga oliş
Film Litva SSR Şalçininkay tumanidagi Yaşyunay qişloğida suratga olingan. Karagayevlar hovlisining prototipi…
Film Litva SSR Şalçininkay tumanidagi Yaşyunay qişloğida suratga olingan. Karagayevlar hovlisining prototipi 1824—1828-yillarda polʼşa meʼmori, professor Karol Podçaşinskiy loyihasi böyiça qurilgan va öşa joyda joylaşgan Balinskiylar hovlisi böldi.
"Grafiça" rolini ijro etgan aktrisa Mariya Kapnist haqiqatan ham Kapnistlar graf oilasi vakili edi.
Matn: maqola tarjimasi «Бронзовая птица (фильм)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.