Çikatilo — serialni rejissyor Sarik Andreasyan suratga olgan, seriyali qotil Andrey Çikatilo haqidagi rus teleseriali. Boş rolni Dmitriy Nagiyev ijro etgan. Serial «Okko» onlayn kinoteatrida namoyiş etilgan. Birinçi mavsumning premyerasi 2021-yil 18-martda, ikkinçisiniki esa 2022-yil 17-martda bölgan. 2024-yil 4-aprelda «Çikatilo soyasi» spin-offi ekranga çiqdi. Serial asosan tanqidçilar va tomoşabinlardan salbiy baho oldi.
1Rollarda
Konstantin Lavronenko, Georgy Martirosyan, Nikolay Kozak
2Syujet
Serial sovet davrining eng maşhur seriyali qotili Andrey Çikatilo haqida: u 12 yil davomida olib borgan ikki…
Serial sovet davrining eng maşhur seriyali qotili Andrey Çikatilo haqida: u 12 yil davomida olib borgan ikki hayoti va uning sodir etgan qotilliklarini tergov qiliş haqida hikoya qiladi. Rejissyor Sarik Andreasyanning sözlariga köra, serial yaratuvçilarining asosiy vazifasi şu savollarga javob beriş edi: «Deyarli mukammal tarjimai holga ega odam qanday qilib şafqatsiz qotilga aylandi? Uning içida qanday yirtqiç yaşirin edi?»
Voqea 1983-yilda boşlanadi. Rostov viloyatida qotilliklar köpayib ketgani sababli, mahalliy tergovçilarga yordam beriş uçun Moskvadan tergov guruhi yuboriladi. Unga SSSR Boş prokuraturasining muhim işlar böyiça tergovçisi Timur Kesayev, SSSR IIV ilmiy-tadqiqot institutining xodimi, militsiya kapitani Vitaliy Vitvitskiy hamda KGB xodimi Oleg Goryunov kiradi. Rostovda guruhni Rostov viloyati IIB Jinoyat qidiruv boşqarmasining boşliği Aleksandr Kovalyov, uning örinbosari Eduard Lipyagin va katta leytenant Irina Ovsyannikova kutib oladi.
Idoralararo guruhda qotilni qanday qilib qölga oliş kerakligi haqida deyarli darhol bahslar boşlanadi. Kovalyov bilan Lipyagin işni tezroq yopişni xohlaydi, şu sababli özlarini ayblagan uç nosoz aqlli uşlangan kişini ayblanuvçi qilib körsatişga intiladi. Vitvitskiy va Kesayev bu odamlarning aybsiz ekanini isbotlaydi. Şu orada qotilliklar davom etadi va Kovalyov öz xatosini tan olişga majbur böladi. Moskvadan tergovçilarga yordam beriş uçun psixiatriya professori, Vitvitskiyning ilmiy rahbari Yevgeniy Nekrasov uçib keladi. Uning yordami bilan guruh qotilning psixologik portretini oladi.
Andrey Çikatilo qotilliklarni davom ettiradi va şu bilan birga oddiy hayot keçiradi, xotini va bolalarining şubhasini uyğotmaydi. Uni qidirişayotganini tuşunib, u yaşirinib yurişga qaror qiladi va maxsus ravişda zavoddan akkumulyator öğirlaydi, şunda uni ikki yilga qamaşadi. Ozodlikka çiqqaç, xalq drujinaçilari tergovçilarga, qotil portretiga öxşagan odam qonli soçiqni axlat qutisiga taşlaganini körganini aytadi. Çikatilo hibsga olinadi. Sud uni otib öldirişga hukm qiladi.
3Rollarda
Dmitriy Nagiyev — Andrey…

Dmitriy Nagiyev — Andrey Çikatilo
Konstantin Lavronenko — Timur Kesayev, SSSR Boş prokuraturasining muhim işlar böyiça tergovçisi (prototipi — Issa Kostoyev)
Dmitriy Vlaskin — Vitaliy Vitvitskiy, SSSR IIV ilmiy-tadqiqot institutining xodimi, militsiya kapitani
Yuliya Afanasyeva — Irina Ovsyannikova, militsiya katta leytenanti
Nikolay Kozak — Aleksandr Kovalyov, Rostov viloyati IIB Jinoyat qidiruv boşqarmasi boşliği, militsiya polkovnigi
Vitaliy Kişçenko — Viktor Bragin, militsiya polkovnigi
Oleg Kamenşçikov — Eduard Lipyagin, Jinoyat qidiruv boşqarmasi örinbosari, militsiya mayori
Karen Badalov — Yevgeniy Nekrasov, psixiatriya professori (prototipi — Aleksandr Bukhanovskiy)
Georgiy Martirosyan — Vladimir Pankratoviç, militsiya general-mayori, SSSR IIV örinbosari
Yevgeniy Şirikov — Oleg Goryunov, KGB SSSR mayori
Nikita Kologrivyy — Şein
Ivan Fedotov — Yuriy Jarkov, Şeinning dösti
Aleksandr Kurlov — Tarasyuk
Viktoriya Bogatyryova — Feodosiya Odnaçeva (Fenya), Çikatiloning xotini
Aleksandr Bulatov — Yuriy (Yurka), Çikatiloning öğli
Yelizaveta Govorova — Lyudmila (Lyuda), Çikatiloning qizi
Taisiya Kalinina — Tatyana (Tanya) Glagoleva, Çikatiloning öquvçisi
Natalya Zemtsova — Valentina, Çikatiloning Novoşaxtinskdagi 9-qurboni
Kirill Melekhov — Aleksandr Kravçenko, birinçi qotillikda ayblangan, ehtimol Çikatilo sodir etgan (1-mavsum 5-qism)
Vladislav Şklyayev — Fyodor Dmitriyeviç
Alina Meşçeryakova — Angelina
Sergey Şarovatov — Nikolay, militsioner
Kirill Jandarov — Viktor Kosaçyov, tergovçi
Olga Tumaykina — Viktoriya Petrovna, internat direktori
Yuliya Uçitkina — Nelli Yegorovna, internat öqituvçisi
Yelena Papanova — öquv işlari böyiça direktor örinbosari
Irina Bezrukova — Raisa, ekspert-kriminalist
Vadim Tsallati — tergovçi
Aleksandr Yatsko — sudya
Aleksandr Xotyantsev — tergovçi
Sergey Guryev — Ivan Kobzarev, Çikatiloning boşliği
Mikael Janibekyan — Novoçerkasskiy elektrovozsozlik zavodi direktori
Nikolay Kovbas — mayor Gavrilov, koloniya operativ bölimi boşliği
Samvel Muzhikyan — Viktor Mixayloviç, Novoşaxtinskdagi maktab direktori
Aleksey Kirsanov — Konstantin Çeryomuşkin
Mariya Axmetzyanova — Alyona Sinelnikova, jurnalist
Mixail Gorevoy — psixiatr
Mark Bogatyryov — Oleg Vostrikov, militsiya katta leytenanti
4Yaratilişi va relizi
Serial «Okko» onlayn kinoteatri uçun suratga olingan. Rejissyor Sarik Andreasyan böldi, ssenariyni Aleksey…

Serial «Okko» onlayn kinoteatri uçun suratga olingan. Rejissyor Sarik Andreasyan böldi, ssenariyni Aleksey Gravitskiy va Sergey Volkov yozdi. Suratga oliş 2020-yil sentyabrda boşlandi, 2020-yil 21-dekabrda uning tugaganligi maʼlum qilindi va birinçi treyler eʼlon qilindi. Loyiha yaratuvçilari boş rol ijroçisining ismini sir tutmoqçi bölişgan, ammo Çikatiloni Dmitriy Nagiyev ijro etişi haqidagi maʼlumot hali 2020-yil yozida paydo bölgan. OAVʼda Çikatiloni Dmitriy Vlaskin öynaşi haqidagi xabarlar tarqalgan, keyinroq u bunga rad javobini bergan. Birinçi qism çiqqandan söng, Çikatilo rolini Dmitriy Nagiyev ijro etgani tasdiqlandi.
Birinçi mavsum sakkiz qismdan iborat bölib, 2021-yil 18-martda premyerasi bölib ötdi. 7-mayda, sönggi qism çiqqandan keyin, Sarik Andreasyan özining Instagram akkauntida serial davom etişini eʼlon qildi. Ikkinçi mavsumning suratga olinişi 2021-yil 18-iyunda boşlandi, premyerasi 2022-yil 17-martda bölib ötdi. Ikkinçi mavsum oxirgisi böldi.
2021-yil 9-martda yozuvçi va ssenariyçilar Aleksey Gravitskiy va Sergey Volkov serial ssenariysi va Çikatiloning öz tarjimai holi asosida yozilgan «Çikatilo. Hayvonning paydo bölişi» kitobini çiqardi. 2022-yil 16-mayda ikkinçi kitob — «Çikatilo. Qafasdagi hayvon» naşr etildi.
5Davomi
2023-yil iyun oyida serialning sakkiz qismli «Çikatilo soyasi» deb nomlangan spin-offi suratga olinişi…

2023-yil iyun oyida serialning sakkiz qismli «Çikatilo soyasi» deb nomlangan spin-offi suratga olinişi boşlandi. Detektiv real voqealarga asoslangan bölib, unda seriyali qotil Mixail Popkov haqida hikoya qilinadi, uni Fyodor Lavrov ijro etgan. Operativ xizmat xodimlari rollariga Dmitriy Vlaskin, Yuliya Afanasyeva, Nikolay Kozak, Oleg Kamenşçikov va Yevgeniy Şirikov qaytdi, Dmitriy Nagiyev esa yana Çikatiloni öynadi. Serialning «Okko» onlayn kinoteatridagi premyera namoyişi 2024-yil 4-aprelda boşlandi.
6Baholar
Serial asosan salbiy baho oldi, tanqidçilar va tomoşabinlar uni yoqtirmadi. Ayniqsa, Dmitriy Nagiyevning…

Serial asosan salbiy baho oldi, tanqidçilar va tomoşabinlar uni yoqtirmadi. Ayniqsa, Dmitriy Nagiyevning Çikatilo rolisiga tanlanişi qattiq tanqid qilindi. Köplab şarhlovçilar va oddiy tomoşabinlarning fikriça, Nagiyev özining kulgili grimida haqiqiy maşhur seriyali qotilga emas, balki «Ehtiyot böling, zamonaviy! 2» komediya seriali qahramonlari — praporşik Zadov va uning öğli Pavelga köproq öxşagan. Kinokritik Yegor Moskvitin aktyorning öyinini «kulgili maskarad» deb atadi. «Çikatilo bolaligida zaif va kasal bölib ösgan, maktabdoşlarining taʼqibiga uçragan, kattalikda esa impotent bölib qolgan. Dmitriy Nagiyev bu rol uçun eng kutilmagan aktyor», — deb yozdi tanqidçi. Çikatilo ishi bilan şuğullangan tergovçi Amurxan Yandiyev ham ikkisi örtasida öxşaşlik yöqligini bildirdi.
Ssenariy ham tanqidga uçradi. Yandiyev Moskva va Rostov tergovçilari örtasidagi ziddiyatni öylab topilgan deb atadi, Çikatilo söroq sahnalarini esa mutlaqo işonarsiz deb hisobladi. Moskvitin serialda «açinarli dramatik kamçiliklar zanjirini» kördi: «taranglik oşmaydi», «dinamik syujet yöq», «tergov juda sekin, ayni paytda tergovçilar ishi atmosferasiga realistik kiriş yöq», «jamiyat va hokimiyatning stressli vaziyatdagi munosabatlari örganilmagan», «sovet odami haqida serialdagi barça ijtimoiy (hatto antropologik) kuzatişlar navbatlardagi bir neça besönaqay sahnaga keltirilgan». «Nezavisimaya gazeta» muxbiri Natalya Grigoryevaning fikriça, serial Nagiyevning öyini tufayli «dahşatli drama örniga kostyumli farsga» aylangan, «göyo original materialning közga taşlanadigan ikkinçi darajaliligi va syujetning sodda töğriligi» bor.
Kinokritik Yegor Belikov «Çikatilo»ni «juda zerikarli teleseriya» deb taʼriflab, şunday deb yozdi: «Rejissyorga seriyali qotilning yölini va uning izidan borgan militsiyani sahnalaştiriş nima uçun kerak bölganini tuşunib bölmaydi: bu voqeaga noqulay epatajdan va rejissyorning zerikarli rejissurasidan boşqa heç narsa qöşmaydi». Belikovning fikriça, serialning paydo bölişi haddan taşqari qizigan kino bozorida rejissyorning obrösi va işining sifati emas, balki faqat «qizğin mavzu» muhim ekanini körsatuvçi hodisa böldi.
Şarhlovçilardan birining sözlariga köra, tomoşabinlar serialni «jirkaniş çegarasida turgan qiziqiş» bilan tomoşa qilişgan. Serial namoyiş etilişi munosabati bilan, umuman, seriyali qotillar haqida serial va filmlar suratga oliş kerakmi yoki yöqmi, degan bahs boşlandi. Psixiatr Olga Buxanovskaya buni jamoat axloqiga buzuvçi taʼsiri tufayli qabul qilib bölmas deb atadi. Tergovçi Yandiyev esa odamlar haqiqatni bilişi kerak deb hisoblaydi: u yangi qotillar filmlar tufayli emas, balki «ijtimoiy muhit şunday» bölgani uçun paydo bölişini taʼkidladi.
Matn: maqola tarjimasi «Чикатило (сериал)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.