Code Lyoko (fr. Code Lyoko) — fransuz multiplikatsion seriali. Bu bolalar haqida hikoya bölib, ular Lyoko nomli virtual dunyoga sayohat qilib, xavfli kompyuter dasturi — Zena bilan kuraşadilar.
1Syujet
Yer sayyorasi va uning aksi, yaʼni Lyoko nomli parallel virtual olam halokat xavfi ostida turibdi. Supervirus…
Yer sayyorasi va uning aksi, yaʼni Lyoko nomli parallel virtual olam halokat xavfi ostida turibdi. Supervirus Lyoko olamini boşqaruvçi markaziy kompyuterni oson zararladi, u esa aqldan ozdi va uni heç kim nazorat qila olmaydi. Buni faqat Ulrix, Yumi, Odd, Aelita va Jeremi — beş ösmir töxtata oladi. Ular ikki hayot keçiradilar: kunduzi oddiy talabalar, Lyoko virtual olamida esa supergeroylar. Endi ularga Lyoko va Yer sayyorasini superkompyuter bilan jangda qutqariş nasib etadi! Lekin kompyuter tobora kuçayib bormoqda. U yangi-yangi yirtqiç mavjudotlarni yaratmoqda. Jang boşlanadi!
2Aelita Sçaeffer
Aelita Sçaeffer (fr. Aelita Sçaeffer) — Frans Hopperning qizi va Lyoko jamoasining aʼzosi. Şunga qaramay,…

Aelita Sçaeffer (fr. Aelita Sçaeffer) — Frans Hopperning qizi va Lyoko jamoasining aʼzosi. Şunga qaramay, Aelita boşqa jamoa aʼzolaridan farq qiladi: u Lyoko bilan çuqur boğliq bölib, otasi bilan u yerga borganidan keyin ön yil davomida virtual olamda qolgan. Keyinroq Jeremi superkompyuterni yoqib, Lyoko, Aelita va Zenani kaşf etgan.
Aelita öz yoşidan ança aqlli va zukko. U döstlariga nisbatan mehribon, saxiy va hamdard. U juda topqir: Aelita Sissi ustidan ziyraklik bilan kulади (“Maxfiy zona” qismida köringanidek) va Lyokodagi yirtqiç mavjudotlarni osonlikça aldab qöyadi. Şunga qaramay, beşta bolaning jismonan eng kiçigi bölgani uçun u eng sodda ham hisoblanadi; Yerdagi dastlabki kunlarida u tez ranjiydi, ayniqsa Sissi tufayli. Döstlarining qöllab-quvvatlaşi bilan u yangi muhitga tez moslaşadi va butun serial davomida uning yetukligi rivojlanadi. Aelita Jeremi bilan sir haqida gaplaşganda doim qizarib ketadi. U musiqani yaxşi köradi va ajoyib diskjokey: Aelita hali yoşligidan musiqaga qiziqqan (otasi unga pianinoda çalib bergan). Şu tufayli u tinglovda ğolib böladi va “Yovvoyi hayvonni tinçlantirgan musiqa” qismidagi Sabdigitals kontsertida çiqiş qiladi. U “Yangi diskjokey” qismida maktab diskotekasida ham çiqiş qilgan.
Aelita virtual olamga ötganda, uning quloqlari elfnikidek uçli bölib qoladi, çap quloqda esa qizil sirğa paydo böladi. 1–4-mavsumlarda Aelitaning yonoqlarida keng puşti çiziqlar bor, Evolution da ular yöq. Birinçi uç mavsum davomida uning kiyimi oç çetli puşti jiletka va mini yubkadan iborat; ularning ostida u futbolka va oç sariq, deyarli oq rangli böşroq şim kiyadi. Şuningdek, bir xil oç rangli, puşti lenta bilan bezatilgan, qirqilgan yenglarga öxşaş narsa bor. Xuddi şunday lenta oyoqlari va tovonlarini şim ustidan öraydi. Törtinçi mavsumda Aelita yangi puşti tor kostyum va yiğiladigan energiya qanotlarini oladi, ular unga uçiş imkonini beradi. Bu qanotlarni u öng qölidagi yulduzça bilagizugi yordamida yoqadi. Evolution da uning kiyimi biroz özgaradi. Şaffof qisqa yenglar yöqoladi, kiyim rangida töqroq puşti rang köpayadi. Uning bilagizugi dumaloq bölib, unda puşti yulduz tasvirlangan.
Evolution da Aelita rolini Léonie Bertaux ijro etadi.
3Jérémie Belpois
Jérémie Belpois (fr. Jérémie Belpois) — Code Lyoko va Lyoko-Jangçisi asosiy qahramonlaridan biri. U serial…

Jérémie Belpois (fr. Jérémie Belpois) — Code Lyoko va Lyoko-Jangçisi asosiy qahramonlaridan biri. U serial boşida 12 yoşda, ammo juda iqtidorli talaba bölib, yoşiga nisbatan ulkan ilmiy bilimga ega. Lyokodagi missiyalar paytida Jeremi laboratoriyada qoladi, çunki Aelitadan taşqari heç kim superkompyuter bilan kuraşa olmaydi. Bundan taşqari, Lyoko va Aelitani aynan u topgan (“Zenaning uyğonişi” qismida). Jeremi olijanob, lekin baʼzan tez ğazablanadi. U Zena hujumlariga eng zaif qahramon hisoblanadi; buning sababi nomaʼlum, ammo Zena yirtqiçlariga qarşi kuraşda tajribasi yöqligi bunga sabab bölişi mumkin deb taxmin qilinadi. 31-qism (2-mavsum — Mister Pak)
Jeremi — tipik kitobxon ilmli bola. Baʼzan u boşqa bolalar uning kabi aqlli emasligini unutib qöyadi va superkompyuterning soddaligi haqida, boşqaruvni batafsil qöllanmasiz tuşuna olmaydigan boşqa jangçiga gapiradi (Aelita va Lora bundan mustasno). U mehnatkaş, doimo Zenani yengiş yöllarini izlaydi.
Evolution da Jeremi rolini Marine Lafitte ijro etadi.
4Yumi Işiyama
Yumi Işiyama (fr. Yumi Işiyama, yapon. 石山ユミ Işiyama Yumi) — Lyoko Jangçilaridan biri. U jamoaning eng katta…

Yumi Işiyama (fr. Yumi Işiyama, yapon. 石山ユミ Işiyama Yumi) — Lyoko Jangçilaridan biri. U jamoaning eng katta aʼzosi (Uilyamdan taşqari hammadan bir yil katta), Kadik akademiyasining töqqizinçi (keyinroq öninçi) sinfida öqiydi. Boşqa bolalardan farqli ölaroq, Yumi yotoqxonada emas, şahar çetida ota-onasi va kiçik ukasi Xiroki bilan yaşaydi (u ham Kadikda öqiydi). Uçinçi mavsumda Yumi 14 yoşda. Unga Ulrix Ştern va Uilyam Danbar, şuningdek, Xirokining sinfdoşi Jonni oşiq. Uning kostyumi anʼanaviy yapon kimonosiga öxşaydi, lekin ança qisqa, bir qismi belboğ kabi kapalak şaklidagi tugun bilan boğlangan. Boş ustida yiğilgan dum soç va yuzdagi grim uning kostyumini töldiradi. U Lyokoda jangovar yelpiqiçlarni monstrlarga otiş orqali kuraşadi. Törtinçi mavsumda uning kostyumi keskin özgaradi. Kimono ninzyalarnikiga öxşaş, gilos rangli tor kostyumga aylanadi. Yumining soçlari endi Yerdagidek yoyiq böladi.
Evolution da Yumi rolini Mélanie Tran ijro etadi.
5Odd Della Robbia
Odd Della Robbia (fr. Odd Della Robbia) — Code Lyoko multserialining asosiy qahramonlaridan biri. U Lyoko…

Odd Della Robbia (fr. Odd Della Robbia) — Code Lyoko multserialining asosiy qahramonlaridan biri. U Lyoko Jangçisi. Odd guruhning hazilkaşi. Har qanday vaziyatda ham kayfiyati yaxşi, deyarli hamma narsani hazil bilan aytadi va kulib gapiradi. U sakkizinçi sinfda öqiydi, döstlari bilan bir sinfda, lekin ulardan farqli ölaroq, köpinça juda bolalarça harakat qiladi. Uçun hayot şunçaki öyin. Şu sababli u imtihonlarga heç qaçon tayyorlanmaydi va umuman öqişni boşqa narsalar kabi jiddiy qabul qilmaydi. Ammo baxtiga, u maktab dasturida qolişi uçun döstlarining yordamiga tayanişi mumkin. Uning Kivi ismli iti bor.
Odd rassomlar oilasida tuğilgan. Şu sababli u moda va rasm kabi yönalişlarga qiziqadi. Şuningdek, Lyokodagi missiyalariga tayyorgarlik sifatida xizmat qiladigan jonglyorlik va akrobatika kabi sport turlariga ham qiziqadi. Biroq eng katta qiziqişi musiqaga. U barça janrdagi musiqani yaxşi köradi, ammo rokni afzal biladi.
Odd doim binafşa rangli kiyim kiyadi. Şuningdek, uning öziga xos soçlari bor. Soçlari uçli şaklda taralgan. U bu soç turmagini “Lyoko uslubi” deb ataydi.
Odd ning virtual qiyofasi real hayotdagi körinişiga juda öxşaydi, faqat panjalari va dumi uni “ulkan binafşa muşuk” qilib körsatadi. Lyokoda Odd katta çaqqonlik körsatadi, bu uni Zena yirtqiçlari uçun xavfli raqibga aylantiradi. Oddning Lyokodagi quroli — lazer öqlari. Dastlab u faqat önta öq otişi mumkin edi, keyin Jeremi uni qayta zaryadlaşi kerak edi. Ammo keyinroq Jeremi Oddning şaklini yaxşilab, u qayta zaryadlamasdan ön ming öqqaça otişi mumkin böldi. Uning jangovar taktikasi unçalik rivojlanmagan. Şu sababli Odd köpinça Zena Lyoko Jangçilari uçun qöygan tuzoqqa birinçi bölib tuşadi. Odatda Odd diversiya taşkil qilib, yirtqiçlarning eʼtiborini öziga qaratadi, döstlari esa sezilmay yirtqiçlar orasidan ötib ketadi. Lekin bu xavfli taktika: Oddning hiyla-nayrangi, çaqqonligi va kuçiga qaramay, u köpinça birinçi bölib virtualsizlanadi. Qobiliyatlarga kelsak, birinçi mavsumda Oddda “Intuitsiya” qobiliyati bor edi, u voqealarni oldindan biliş imkonini berardi. Ikkinçi mavsumda bu qobiliyat olib taşlandi, örniga Odd yirtqiçlar qurolidan himoyalanişga imkon beruvçi “Qalqon” qobiliyatini oldi. Evolution da Odd yangi tor kostyum oldi: uning muşuk quloqlari va itining Kivi tasviri olib taşlandi. Panjalaridagi töq binafşa çiziqlar sariq böldi. Bundan taşqari, Odd lazer öqlarini otiş uçun maxsus qurilma oldi (avval u öqlarni töğridan-töğri panjalaridan otardi). Bu qurilma unga bir vaqtning özida bir neçta öq otiş imkonini berdi va ularning tezligini oşirdi. Ulrix va Yumi kabi, Oddga ham işlab çiqariş kodlari bölganda minoralarni öçiriş qobiliyati berildi.
Evolution da Odd rolini Gulliver Bevernage ijro etadi.
6Ulrich Stern
Ulrich Stern (nem. Ulrich Stern) — Code Lyoko multserialining asosiy qahramonlaridan biri. U Lyoko Jangçisi.…

Ulrich Stern (nem. Ulrich Stern) — Code Lyoko multserialining asosiy qahramonlaridan biri. U Lyoko Jangçisi. U Yumiga oşiq va butun serial davomida unga bölgan hissiyotlarini ifodalaşga harakat qiladi.
Uning avatari birinçi uç mavsum davomida samuray kostyumiga öxşaydi, asosiy ranglari sariq va jigarrang. Uning kostyumida köp naqşlar bor, masalan, kurtka pastidagi doiralar va örovlar, şuningdek, orqasidagi tasvir. Ulrixning peşonasida oq belgili boğiç bor. Törtinçi mavsumda Ulrix yangi tor kostyum oladi. Evolution da uning kostyumi biroz özgaradi (asosan naqşlarga tegişli).
Evolution da Ulrix rolini Quentin Merabet ijro etadi.
7William Dunbar
William Dunbar (ing. William Dunbar) — Code Lyoko multserialining personaji. U Lyoko Jangçisi. Uilyam ikkinçi…

William Dunbar (ing. William Dunbar) — Code Lyoko multserialining personaji. U Lyoko Jangçisi. Uilyam ikkinçi mavsum boşida Kadikda paydo böladi. U Yumi bilan bir sinfda öqiydi. Keyinroq u oltinçi Lyoko Jangçisi böladi, ammo birinçi missiyasi paytida u Zena nazoratiga tuşib qoladi (“Final raund” qismida). Keyinroq, “Yerga qaytiş” qismida uni qutqariş mumkin böladi, ammo boşqa jangçilar Uilyam işonçli emas deb hisoblab, uning yordamiga murojaat qilmaslikka qaror qilişadi. Biroq “Raqobat” qismida uni yana jamoaga qabul qilişadi.
Lyokoga birinçi safari paytida Uilyam oq tor kostyum va uçburçaklar naqşli katta qiliçni oladi. Qayta tuğilgandan keyin uning kostyumi qora bölib, kökrak va peşonada Zena közining tasviri paydo böladi, kamarlar va tikanli bilagizuk paydo böladi. Uning qiliçida ham Zena közi paydo böladi, bundan taşqari unda yoriqlar va çuqurçalar hamda hajmli qora ildiz-çiziqlar paydo böladi. Evolution da uning taşqi körinişi biroz özgaradi: kostyum qora bölib qoladi, kostyum va qiliçdagi Zena közi yöqoladi (çunki u Zena nazoratidan ozod böldi), kostyum va qiliç piçoğidagi naqşlar qizil rangda, çap qölidagi tikanli bilagizuk qoladi.
Evolution da Uilyam rolini Diego Mestanza ijro etadi.
8Franz Hopper
Franz Hopper (ing. Franz Hopper) — Antea Hopperning eri, Aelitaning otasi va Lyoko virtual olamining…
Franz Hopper (ing. Franz Hopper) — Antea Hopperning eri, Aelitaning otasi va Lyoko virtual olamining yaratuvçisi. Uning haqiqiy ismi — Valdo Franz Şaeffer (ing. Waldo Franz Sçaeffer).
9Zena
Zena (şuningdek, Xana deb ham ataladi; fr. XANA) — köp agentli tizimga asoslangan, fikrlay oladigan kuçli…
Zena (şuningdek, Xana deb ham ataladi; fr. XANA) — köp agentli tizimga asoslangan, fikrlay oladigan kuçli kompyuter virusi. Uning yagona maqsadi dunyoni egallaş bölib körinadi. Dastlab bu dastur “Karfagen” loyihasini yöq qiliş uçun işlatilgan.
10Code Lyoko: Evolution
2011-yil 31-may kuni Code Lyoko ning muallifi bölgan MoonScoop kompaniyasi özining Facebook sahifasida…
2011-yil 31-may kuni Code Lyoko ning muallifi bölgan MoonScoop kompaniyasi özining Facebook sahifasida şouning beşinçi mavsumi bölişini eʼlon qildi; bu qisman sadoqatli muxlislar köpligi sababli böldi. Beşinçi mavsum öz nomini oldi, serial “Code Lyoko: Evolution” deb qayta nomlandi. Bu mavsum 26 qismdan iborat, premyerasi 2012-yil 19-dekabrda bölib ötdi.
11Pilot loyiha: Garage Kids (2001)
Garage Kids — Code Lyoko dan oldin çiqqan kiçik pilot loyiha. Uning syujeti seriallarnikidan biroz farq…
Garage Kids — Code Lyoko dan oldin çiqqan kiçik pilot loyiha. Uning syujeti seriallarnikidan biroz farq qiladi: baʼzi asosiy qahramonlar nafaqat virtual olamda, balki Yerda ham juda kuçli kuç va qobiliyatlarga ega, xususan, Yumining juda kuçli telekinezi körsatilgan. Virtual olam Lyoko örniga Zanadu deb ataladi. Bundan taşqari, bu loyihada Aelita haqida heç qanday eslatma yöq.
12Mukofotlar
2006-yil dekabrida multserial Prix Français de lʼExport mukofotini…
2006-yil dekabrida multserial Prix Français de lʼExport mukofotini oldi.
Matn: maqola tarjimasi «Код Лиоко» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.