Мёртвые души
«Myortvye duşi» — 1984-yilda suratga olingan sovet beş qismli badiiy film. Rejissyori Mixail Şveyser, Nikolay Vasilyeviç Gogolning şu nomli poemasining birinçi jildi asosida. Tabiiy şaroitdagi suratga oliş Suzdalda ötkazildi. Telekörsatuvdagi premyera 1984-yil 19-23-noyabrda Markaziy televideniyening Birinçi dasturida bölib ötdi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Alexander Kalyagin, Larisa Udovichenko, Tamara Nosova
3Syujet
Avantyurist Pavel Ivanoviç Çiçikov «ölik joniga» ega dehqonlarni, yaʼni allaqaçon vafot etgan, lekin sönggi…
Avantyurist Pavel Ivanoviç Çiçikov «ölik joniga» ega dehqonlarni, yaʼni allaqaçon vafot etgan, lekin sönggi röyxatga olişda hanuz tirik deb hisoblangan krepostnoylarni, «revizskiye skazki» deb ataladigan hujjatlarda sotib olişni boşlaydi, şundan söng bir qator firibgarliklar qilib, ertakdek boyib ketmoqçi böladi. Yer egalari bunday taklifdan hayron bölsa-da, tirik deb hisoblangan dehqonlar uçun soliq tölaşdan qutulganidan xursand böladilar.
4Rollarda
Aleksandr Trofimov — Nikolay…

Aleksandr Trofimov — Nikolay Gogol
Aleksandr Kalyagin — Pavel Ivanoviç Çiçikov
Yuriy Bogatyryov — Manilov
Larisa Udoviçenko — Manilova
Tamara Nosova — Koroboçka
Vitaliy Şapovalov — Nozdryov
Innokentiy Smoktunovskiy — Plyuşkin
Vyaçeslav Nevinniy — Sobakeviç
Aleksey Zaytsev — Selifan, Çiçikovning kuçyeri
Vsevolod Sanayev — Ivan Grigoryeviç, palata raisi
Viktor Şulyakovskiy — Pyotr Petroviç, gubernator
Aleksey Safonov — Sergey Avdeeviç, prokuror
Inna Makarova — gubernatorşa
Valeriy Zolotuxin — Ivan Andreeviç, poçtmeyster / kapitan Kopeykin
Yuriy Volintsev — Aleksey Ivanoviç, politsmeyster
Lev Polyakov — vitse-gubernator
Igor Kaşintsev — Ivan Lukiç, şifokorlik boşqarmasi inspektori
Evgeniy Dançevskiy — şahar meʼmori
Stanislav Xitrov — traktir xizmatçisi
Konstantin Jeldin — Çiçikovning otasi
Vladimir Steklov — Petruşka, Çiçikovning xizmatkori
Viktor Sergaçyov — Mijuyev, Nozdryovning kuyovi
Lidiya Fedoseyeva-Şukşina — oddiy yoqimli xonim
Inna Çurikova — har jihatdan yoqimli xonim
Yelizaveta Nikişixina — Sobakeviçning xotini
Tatyana Gavrilova — Fetinya
Valeriy Malyşev — pristav / Mixey
Mariya Vinogradova — Mavra, Plyuşkinning ombori mudirasi
Irina Malyşeva — gubernatorning qizi
Vladimir Sez — Çiçikovning öqituvçisi
Sergey Skripkin — Stepan Probka
Nikolay Koçegarov — Popov
Inna Vyxodtseva — vitse-gubernatorning xotini
5Epizodlarda
Irina Brazgovka — savdogar…

Irina Brazgovka — savdogar xotin
Nadejda Butirtseva — Plyuşkinning xotini
Vadim Gems — kapitan-ispravnik / Gogolning stenografisti
Nikolay Gorlov — soqçi
Lyudmila Davydova — amaldorning xotini
Stepan Krylov — muzhik
Viktor Mamayev — Porfiriy, Nozdryovning xizmatkori
Olga Markina — traktirçi ayol
Pyotr Merkuryev — palata ish yurituvçisi
Aleksandr Pyatkov — Boroda
Klara Rumyanova — Çiçikovning onasi
Anatoliy Skoryakin — Nozdryovning hovli xizmatkori
Mariya Skvortsova — savdogar xotin
Çeslav Suşkeviç — vasiylik kengaşi kotibi
Inna Fyodorova — xonim
Viktor Filippov — savdogar
Viktor Şulgin — devona
6Suratga oliş guruhi
Ssenariy muallifi — Mixail…
Ssenariy muallifi — Mixail Şveyser
Rejissyor-postanovkaçi — Mixail Şveyser
Operator-postanovkaçi — Dilşat Fatxulin
Rassom-postanovkaçilar — Igor Lemeşev, Vladimir Fabrikov
Bastakor — Alfred Şnitke
7Ekranlaştiriş xususiyatlari
Tabiiy şaroitdagi suratga oliş Suzdalda ötkazildi. Badiiy bilim yurti old tomonidan gubernator uyiga, yon…

Tabiiy şaroitdagi suratga oliş Suzdalda ötkazildi. Badiiy bilim yurti old tomonidan gubernator uyiga, yon tomonidan esa Nozdryovning hovlisiga aylantirildi. Örnatilgan lavhaga köra, Suzdal tuman kutubxonasi «Içimlik uyi»ga aylantirildi. Ilinskiy çerkovi yonida «şahar zastavasi» qurildi. 5-qismning ayrim lavhalari Savdo maydonida ham suratga olindi.
Filmning yana bir muhim xususiyati Gogolning özi filmda iştirok etgani edi — uni Aleksandr Trofimov ijro etdi. Poema muallifi göyo özi ham har bir qismning boşidagi uzun intermediyalarda paydo bölar, örtasida esa poemadagi Gogolning monologlari va mulohazalarini öqib, öz qöşimçalariga ega bölar edi.
8Kadrlar
1
1 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Мёртвые души (фильм, 1984)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.