Dynasty

Prodyuser Aaron Spelling öşa paytga kelib «Starsky & Hutç», «Love Boat», «Fantasy Island», «Charlieʼs Angels» serillari bilan tanilgan edi. U yangi şou ustida işlaşga kirişdi, uning mualliflari esa er-xotin Richard va Esther Shapiro edi. Dastlab ular serialga «Oil» (Neft) nomini öylab topişgan, boş rolni esa Jorj Peppard ijro etişi kerak edi. Pilot ssenariysining qoralamalarida serialning ikkita asosiy oilasi — Kerrington va Colby — Parkhurst va Corby familiyalariga ega edi.

Peppard Bleyk rolini ijro etişda ança qiyinçiliklarga duç kelgani uçun uning örnini Jon Forsayt egalladi (u «Charlieʼs Angels» serialida Charli Taunsend ovozini aytgan edi). Biroq yakuniy ssenariyda Parkhurst va Corby familiyalari Kerrington va Colbyga özgartirildi, ularning raqobati esa «Romeo and Juliet» asaridagi Montekki va Kapuletti oilalaridan köçirilgan edi. Ularda ham asosiy syujet baxtsiz sevgi va klanlar örtasidagi uruşga qurilgan.

Birinçi mavsum 1980-yilda suratga olingan, ammo Kinoaktyorlar gildiyasi bilan Amerika radio va televideniye aktyorlari federatsiyasi örtasidagi kelişmovçiliklar tufayli keçiktirilgan edi. Köplab şoular bir neça oyga keçiktirildi va «Dynasty» ABC kanalida 1981-yil 12-yanvargaça çiqa olmadi. Öşa kuni şouning uç soatlik premyerasi bölib ötdi.

Kaliforniya ştatining Vudsayd şahridagi Filoli malikonasi serialning boşidagi taniştiruv lavhasida Kerringtonlar malikonasining old tomoni uçun işlatilgan (uning 48 ta xonasi bor edi), şuningdek, malikona yonidagi sahnalar va bir sahnadan ikkinçisiga ötişlarda ham foydalanilgan. Bundan taşqari, bu malikona Warren Beatty ning 1978-yilda suratga olingan «Heaven Can Wait» filmida ham işlatilgan. Kerringtonlarning oilaviy uyi va uning atrofi (masalan, nilufarlar hovuzi) uçun esa 17 xonali Arden Villa malikonasi olingan. Bu malikonani köplab filmlar, seriallar va musiqiy kliplarda köriş mumkin.

Jon Forsayt şouning barça 220 qismida iştirok etgagan yagona aktyor böldi. Linda Evans 204 qismda paydo böldi (oxirgi mavsumda faqat 6 qismda köringanidan söng serialni tark etdi). Joan Kollinz esa 195 qismda iştirok etdi (qahramoni faqat 2-mavsumda paydo bölgan, bundan taşqari, Aleksis 6-mavsumning bir qismida yöq bölgan va oxirgi mavsumning 9 qismini ötkazib yuborgan). Şu bilan birga, Jon Forsayt va Jon Jeyms asl tarkibdan şouning yakuniy qismida iştirok etgan yagona aktyorlar edi.

Ikkinçi mavsumning «Enter Alexis» deb nomlangan birinçi qismida sirli guvohni ingliz aktrisasi Joan Kollinz ijro etgani maʼlum böladi. Aktrisa Aleksis Kerrington rolini şunçalik yorqin öynadiki, Kollinz va ssenariy mualliflari Eileen va Robert Mason Pollock jamoasining iştiroki Nielsen reytinglarida «Dynasty»ning keyingi kötarilişi bilan boğlandi. Tanqidçilar ssenariyni şunday taʼriflaşdi: «Ssenariy asta-sekin şouning biznes qismidan uzoqlaşadi va tomoşabinlarni sovun operalarining barça standart usullari bilan şunday tezlikda bombardimon qiladiki, göyo har beş daqiqada Kerringtonlarning boşiga yangi fojea tuşayotgandek». Keyingi voqealar manipulyator Aleksisni va Bleykning yangi xotini Kristalni ikki duşman mavqeiga qöyadi. Yangi qahramonlar orasida psixiatr Nik Toskani ni — uni James Farentino ijro etadi — alohida taʼkidlaş kerak: u Bleykdan öç oliş uçun Kristal va Fallonni yöldan ozdirmoqçi böladi. Şuningdek, pul va haşamatga öç Kristalning jiyani Sammy Jo Din ham bor: u Stivenning puli uçun unga turmuşga çiqadi. Mavsum yakunida Bleyk Nik bilan kuraşdan keyin jarlikka tuşib qoladi. Öşa vaqtga kelib şou eng yuqori reytingli 20 ta şou qatoriga kirgan edi.

«Dynasty»ning bir neçta muhim epizodi özining «savdo belgisi»ga aylandi — bu «muşuk janglari» (ingl. catfight) deb ataladigan sahnalar. Birinçisi Aleksisning rassomlik studiyasida, Kerringtonlar malikonasida bölib ötdi (Kristal bu «jang»da ğalaba qozondi, biroq Aleksisning studiyasini sezilarli darajada buzib, Bleykning rasmini yöq qildi). Ikkinçisi nilufarlar hovuzida, uçinçisi parkdagi loy havzasida bölib ötdi, yakuniy janjal esa («Dynasty: The Reunion» mini-serialida) fashion-studiyada sodir böldi. Kristal va Aleksis örtasidagi sözli janjallarda Amerika televideniyesida birinçi marta «kaltak» sözi işlatildi.

Uçinçi mavsumda Aleksis Sesil Colbyga turmuşga çiqadi va uning «Colby Co» kompaniyasini boşqara boşlaydi. Şu orada Aleksis va Bleykning uzoq yöqolgan öğli Adam Kerrington Denverda paydo bölib, öziga huquqan tegişli bölgan narsani egallaşga urinadi. Şuningdek, tomoşabinlarga yana bir neçta yangi qahramon bilan taniştiriladi: Kristalning sobiq eri, tennisçi Mark Jennings va Kerringtonlarning dvoretsi Josephning qizi Kirbi Anderson. Kirbi Adamning eʼtiborini tortadi, ammo özi Fallonidan ajraşmoqçi bölgan Jeffga oşiq. Mavsum örtasida Kerringtonlarga Stivenning Indoneziyada halokatga uçragani haqida xabar keladi, ammo yigit omon qoladi, lekin plastik operatsiya qilişga majbur böladi va keyin Denverga qaytadi. Stiven roli endi aktyor Jack Coleman tomonidan ijro etiladi. Mavsum yakunida Aleksis Kristalni örmondagi kulbaga yönaltiradi, u yerda kimdir ularni qamab qöyib, uni öt qöyadi. Öt qöyuvçi Joseph bölib çiqadi — u faqat Aleksisni öldirmoqçi edi.

Şou obrösi muntazam ortib borar ekan, sobiq prezident Gerald Ford 1983-yilgi epizodlardan birida özi rolini ijro etdi — u xotini Betty va sobiq davlat kotibi Genri Kissinjer bilan birga paydo böldi. Bu şu darajadagi mehmon yulduzlar iştirok etgan yagona serial edi. Yangi qahramonlar orasida ambitsiyali biznesmen Farnsworth «Dex» Dexter (uni Michael Nader ijro etgan), playboy Piter De Vilbis (Helmut Berger) va Bleykning ögay singlisi, afro-amerikalik qöşiqçi Dominique Devereux (Diahann Carroll ijrosida) bor. Mavsumning asosiy syujet çiziqlari Stiven va Bleykning Stivenning va Sammy Joning öğli Dannini tarbiyalaş huquqi uçun kuraşi, şuningdek, Aleksisning Bleykning moliyaviy imperiyasini vayron qilişga urinişlarini öz içiga oladi. Mavsum yakunida Fallon Jeff bilan ikkinçi töyidan oldin, Kirbi bilan ajraşgan Jeff bilan, ğoyib böladi — uning maşinasi avtohalokatga uçraydi (bu Pamela Sue Martinning Fallon rolidagi oxirgi epizodi), Aleksis esa Mark Jenningsni öldirişda gumon qilinib hibsga olinadi.

Beşinçi mavsumda Aleksis va Bleykning nikohsiz tuğilgan qizi, Kathryn Oxenberg ijro etgan Amanda Belford paydo böladi. Stiven Klaudiyaga uylanadi, ammo tez orada boşqa erkak uçun uni tark etadi. Sammy Jo katta meros olişi mumkinligini biladi. Mavsum oxirida Fallon amneziyadan aziyat çekkan holda paydo böladi — uning rolini Emma Samms ijro etadi, Kerrington oilasi esa Amanda va Moldaviya şahzodasi Maykl töyiga Yevropaga jönaydi. Mavsum suratga olinayotgan vaqtda mualliflar Rock Hudson ning OITS (VITS) ga çalinganligi aniqlangan paytda jiddiy janjalga duç kelişdi: Linda Evans va Hudson örtasidagi ekrandagi öpişdan keyin köpçilik aktrisaning soğliği uçun xavotirga tuşdi, çunki kasallik hali yetarliça örganilmagan edi — öşa paytda kasallik havo-tomçi yöli bilan yuqişi mumkin, deb öylaşardi. Şu sababli Hudson va aktrisa Linda Evans örtasidagi öpiş sahnasi böyiça katta janjal kötarildi. Köpçilik Hudsonning Evansga yuqtirişidan qörqardi. Eng ğalatisi şuki, OAV dagi vahima şu darajaga yetdiki, kino va televideniyeda öpişlarni taqiqlaş masalasi kötarildi. Bir sonida «National Enquirer» tabloidi vaziyatni qizdiriş va Gollivud odamlari orasida paranoyani kuçaytiriş maqsadida serialdan Hudson va Evans öpişgan kadrni çop etdi. Rock Hudson uçun Daniel Reese roli sönggi böldi (uning dösti Doris Day ning şousidagi iştirokidan taşqari) — aktyor 1985-yil 2-oktabrda OITSdan vafot etdi.

Şu orada şou öşa yili reyting böyiça birinçi öringa çiqdi — buning asosiy sababi boş ssenariy muallifi Camille Marçetta edi. U beş yil oldin boşqa maşhur şou «Dallas»ning «Who Shot J.R.?» epizodi ssenariysini yozgani bilan tanilgan edi.

Tanqidçilarning fikriça, eng yorqin klifhenger 1985-yil may oyidagi «Moldaviya qirğini» böldi. Terrorçilar guruhi derazalardan Amanda va Maykl töyiga bostirib kirib, marosim mehmonlarini otib taşlaydi va zal polida ölişga qoldiradi. Bu epizod 1986-yilgi televizion mavsumning eng köp muhokama qilingan epizodi böldi va uni 60 million tomoşabin kördi. 2011-yilda «Entertainment Weekly» jurnalining muharriri Ken Tucker bu finalni praym-taym tarixidagi eng unutilmas yettita finaldan biri deb atadi. Reyting körsatkiçlari maʼlum bölganda, öşa yilning kuzida tomoşabinlar faqat ikki qahramon halok bölganini bilib oldi: Stivenning yigiti Luke Fuller (uni Billy Campbell ijro etgan) va Jeffning sevgilisi, ledi Ashley Mitchell (rolini aktrisa Ali MacGraw ijro etgan). 2006-yilda CBS kanalining «Dynasty Reunion: Catfights & Caviar» maxsus çiqişida Gordon Tompson şuni taʼkidladiki, uning fikriça, reytinglarning keyingi pasayişiga aynan şu fakt sabab bölgan, otişma sahnasi emas.

Yaratuvçilar keyingi voqealarni quyidagiça körişgan: Aleksis Galen qiroliga turmuşga çiqib, Moldaviya qiroliçasi bölişi kerak edi, Bleykda esa amneziya boşlanib, u Aleksisga oşiq bölib qolişi kerak edi. Ammo rejalarni amalga oşiriş nasib etmadi: Jon Forsayt öz qahramonining kelajagi haqida salbiy fikr bildirdi, Joan Kollinz esa oltinçi mavsumning birinçi qismida suratga tuşişdan boş tortdi, çunki aktrisa şou prodyuserlari bilan şartnoma şartlari böyiça kelişa olmadi. Natijada birinçi qism ssenariysi qahramonning yöqligini tuşuntiriş uçun qayta yozildi, ekran vaqtining katta qismi esa Linda Evansga ötdi. Oxir-oqibat prodyuserlar Kollinzga yöl qöyib, uning şartlari böyiça şartnoma tuzdi — ular aktrisaga bir epizod uçun 60 ming dollar tölaşdi. Kollinz mavsumning faqat ikkinçi qismida paydo böldi. Tomoşabinlar Kollinzning qismda iştirok etmasligini bilişsa ham, körsatkiçlar 28,1 million tomoşabinni taşkil etdi. Prodyuserlarning fikriça, buni tomoşabinlar kim tirik qolgani va kim ölganini bilişni xohlagani bilan izohlaş mumkin.

1989-yilda şou yopilganda, syujet çiziqlari oçiq yakunga ega edi: köpçilik qahramonlar hayot va ölim çegarasida turardi. Hikoyani yakunlaş uçun mualliflar «Dynasty: The Reunion» deb nomlangan, 1991-yil oktabrida efirga çiqqan ikki qismli film suratga olişdi. Şunga qaramay, baʼzi syujet çiziqlari hatto tilga olinmadi.

Birinçi mavsum oxirida sudda paydo bölgan Aleksis rolini boşqa aktrisa ijro etdi, çunki öşa paytda Bleykning sobiq xotini roli ijroçisi hali yollanmagan edi. Aleksis roli Sophia Loren, Raquel Welch va Elizabeth Taylor ga taklif qilingan edi.

Kristal roli aktrisa Angie Dickinson ga taklif qilindi. Dastlab Jon Jeyms Stiven Kerrington roli uçun sinovdan ötgan edi. Dex Dexter roli uçun probʼada aktyor Michael Nader 400 nomzodni ortda qoldirdi.

Al Corley Stiven Kerrington rolidan voz keçdi, çunki ijodkorlar Stivenning «gomoseksualizmdan davolanganligi» haqidagi syujet çiziğini öylab topişdi. Stiven roli öz vaqtida katta şov-şuvga sabab bölgan edi, çunki bu qahramon praym-taymda birinçi oçiq geyga aylandi va geyning obrazi öşa davr Amerikasi uçun muhim ijtimoiy ahamiyatga ega edi. Keyinçalik aktyor örniga Jack Coleman olindi. Taşqi körinişdagi özgarişni Stivenning burğulaş minorasidagi portlaşdan keyin plastik operatsiya qilinganligi bilan izohlaşdi, portlaşda Stiven şikastlangan edi.

Aktrisa Karen Cillini «Colby Family» serialiga sinovdan ötdi. Öşa paytda Kathryn Oxenberg yuqori haq talab qildi. Şunda prodyuserlar Cillini va Oxenberg örtasidagi taşqi öxşaşlikni payqab, Amanda Kerrington rolidagi bir aktrisani boşqasi bilan almaştirdi. Mişel Sue Andersonning Kirbi roli uçun, Richard Çamberlainning esa Daniel Reese roli uçun sinovdan ötişi haqida miş-mişlar tarqalgan edi.

Tomas Kerrington, Blek, Ben va Dominikning otasi — Garry Andrews

Konstans «Konni» Colby Patterson — Barbara Stanwyck

Jeyson Colby, neft magnati, «Colby Enterprises» rahbari, Jeffning haqiqiy otasi — Charlton Heston

Filipp Colby, Konni, Sesil va Jeysonning kenja akasi — Michael Parks

Myles Andrew Colby, Jeyson va Sableʼning öğli — Maxwell Caulfield

Monika Colby, Jeyson va Sableʼning qizi — Tracy Scoggins

Blaise Colby, Jeyson va Sableʼning qizi — Claire Yarlett

Sable Scott Colby, Jeysonning xotini — Stephanie Beaçam

Francesca Scott Colby Hamilton Langdon, Sableʼning kenja singlisi, Jeff Colbyning onasi — Katharine Ross

Zak Powers, badavlat kema egasi — Ricardo Montalbán

Spiro Corales, Zak Powersning ögay öğli — Ray Wise

Nikolay Rostov, Rossiyalik raqqos — Adrian Paul

Mixail, Moldaviyaning merosxör şahzodasi — Michael Pride

Galen, Moldaviya qiroli — Joel Fabiani

Ledi Ashley Mitchell — Ali MacGraw

Garrett Boydston, Colby oilasining advokati — Ken Howard

Joel Abrigor, rejissyor, sarguzaştçi — George Hamilton

Neil McVane, senator — Paul Burke

Morgan Gass, xususiy detektiv — Hank Brandt

Luke Fuller, «Colby-Co» xodimi — Billy Campbell

Emily Fallmont — Pat Crowley

Serialning «Colby Family» deb nomlangan tarmoği 1985-yilda start oldi: u göyo halok bölgan Fallon va uning eri Jeffning qaytişini körsatdi — Jeff xotinini Los-Anjelesda topib, u yerda ular Jeffning Colby oilasidagi qarindoşlarining oilaviy intrigalarida iştirok etişadi. Pamela Sue Martin Fallon rolini yana ijro etişga taklif qilindi, lekin u rad etdi va rol Emma Samms ga ötdi. Şou efirda atigi ikki mavsum davom etdi va oxirida Fallon va Jeff asl «Dynasty» serialiga qaytadi.

9 yillik efirdan söng, 1991-yilda, şou syujet çiziqlarini yakunlaşi kerak bölgan «Dynasty: The Reunion» mini-serial çiqarildi. Voqealar bir neça yil keyin bölib ötadi: Fallon uvraşdan omon qoladi, Kristal klinikadan çiqadi, Bleyk esa yarador bölib omon qolgaç, qamoqda ötirdi. Şunga qaramay, barça syujet çiziqlari yakuniga yetmadi.

1990-yillarning oxirida uzoq vaqt davomida «Dynasty: The Next Generation» (ingl. Dynasty: The Next Generation) sarlavhali franşizani tiklaş haqida miş-mişlar yurdi, unda asosiy qahramonlarning voyaga yetgan bolalari va nevaralari haqida hikoya qilinişi kerak edi. Ğoya haqiqatan ham havoda uçib yurardi, ammo loyihani jiddiy olib, unga heç kim kirişmadi.

2005-yil 2-yanvarda ABC kanalida psevdo-hujjatli uslubdagi «Dynasty: The Making Of A Guilty Pleasure» filmi körsatildi. Film afsonaviy şou suratga olinayotgan vaqtdagi aktyorlarning kulisalar ortidagi intrigalari haqida hikoya qilardi. Tanqidçilar filmga turliça baho berişdi, serial aktyorlari — Jon Forsayt, Linda Evans va Joan Kollinz esa uni salbiy baholaşdi. Film Avstraliyada suratga olingan, boş rollarni Bartholomew John (Jon Forsayt), Melora Hardin (Linda Evans) va Alice Krige (Joan Kollinz) ijro etgan. Film boşida mualliflar voqealar xronologiyasining buzilişi, voqealarning öylab topilganligi va haqiqiy odamlar xarakterining buzilişi mumkinligi haqida ogohlantirişadi.

2000-yillarning oxirida serialga qiziqişning yangi tölqini paydo böldi, öşanda şou DVDda çiqarila boşlandi. Endi gap serial asosidagi töliq metrajli film haqida bormoqda. Erta ğoyalardan farqli ölaroq, yangi loyiha davom emas, balki prekvel bölişi kerak: unda Bleykning qanday qilib magnatga aylangani, uning Aleksis bilan nikohi, ajraşişi va Kristal bilan uçraşuvi haqida hikoya qilinadi.

2011-yil 12-yanvarda er-xotin Şapirolar 1960-yillarda böladigan töliq metrajli film ssenariysi ustida işlayotganlarini eʼlon qildilar — ularning rejasiga köra, bu kartina yangi «Dynasty» kino-franşizasining boşlanişi bölişi kerak edi. 2011-yil sentabrdagi intervyuda Joan Kollinz Esther Shapiro ssenariy va syujetning mumkin bölgan rivojlanişi yuzasidan u bilan boğlanganini tasdiqladi. Aktrisa yoş Aleksis roli uçun nomzodni ham taklif qildi — uni Gemma Arterton ijro etişi kerak, Bleykni esa Chris Pine. Şu bilan birga u Aleksis rolini qaytarib olişni deyarli öylamasligini, ammo rasmiy taklif berilsa, mehmon rolida çiqişdan xursand bölişini aytdi.

1981–1982-yillar mavsumi oxiriga kelib «Dynasty» Top 20 ga kirdi va ikkinçi mavsumdan yettinçi mavsumgaça şu yerda turdi, natijada 1985-yilda umumiy körsatkiç 25,0 million va bir qismga örtaça 21,2 million uy bilan reyting böyiça № 1 hitga aylandi.

1-mavsum (1981): N/A

2-mavsum (1981–1982): #19 (20.2)

3-mavsum (1982–1983): #5 (22.4)

4-mavsum (1983–1984): #3 (24.1)

5-mavsum (1984–1985): #1 (25.0)

6-mavsum (1985–1986): #7 (21.8)

7-mavsum (1986–1987): #24 (17.2)

8-mavsum (1987–1988): #41 (N/A)

9-mavsum (1988–1989): #57 (N/A)

Serial 1981-yildan 1986-yilgaça har yili «Golden Globe» mukofotiga «Eng yaxşi teleserial drama» nominatsiyasida nomzod böldi, ammo mukofotni faqat 1984-yilda oldi. Bu bu nominatsiyada mukofot olgan yagona keçki sovun operasidir. Jon Forsayt va Joan Kollinz 1981-yildan 1986-yilgaça har yili «Eng yaxşi aktyor» va «Eng yaxşi aktrisa» nominatsiyalarida nomzod bölgan, Linda Evans esa 1981-yildan 1985-yilgaça «Eng yaxşi aktrisa» nominatsiyasida nomzod bölgan. Evans mukofotni 1982-yilda, Forsayt — 1983 va 1984-yillarda, Kollinz esa 1983-yilda qölga kiritdi.

1985-yilda «World Doll» kompaniyasi Aleksis va Kristl qöğirçoqlarini çiqardi. 2011-yilda Barbi qöğirçoqlarini işlab çiqaradigan «Mattel» kompaniyasi ham serial muxlislarini Kristal va Aleksis obrazidagi yangi modellar bilan xursand qildi.

Eileen Lottman yozgan «Dynasty» (ingl. Dynasty) nomli roman 1983-yilda, «Alexis Returns» (ingl. Alexis Returns) nomli roman esa 1984-yilda çiqarildi. Bundan taşqari, 1984-yilda «Doubleday/Dolphin» naşriyoti «Dynasty: The Authorized Biography Of The Carringtons» (ingl. Dynasty: The Authorized Biography Of The Carringtons) kitobini çiqardi, unda Esther Şapironing sözboşilari bor edi. Bu kitob qahramonlarning biografiyalarini — şou asosiy voqealarini qayta hikoya qiliş şaklida — hamda asosiy joylar tavsifini va köplab fotosuratlarni öz içiga olgan.

1982-yilda nemis yorliq «Arista Records» «Dynasty» va «Falcon Crest» asosiy mavzulari yozuvlari bilan plastinka çiqardi. Şuningdek, serialning asosiy musiqiy mavzusi teleserial saundtreklari töplamlarida ham bir neça bor çiqarilgan.

1984 va 1985-yillarda «Forever Crystal» va «Carrington» parfyumlari çiqarildi.

Birinçi mavsum 2005-yil 19-aprelda sotuvga çiqdi va «20th Century Fox Home Entertainment» kompaniyasi tomonidan çiqarildi. Keyingi mavsumlarni çiqariş huquqi 2006-yil noyabridan boşlab «CBS Home Entertainment» (distribyutor — «Paramount Home Entertainment») ga ötdi.

Serialga köpçilik mintaqalarda PG reytingi berilgan.

«Dynasty»ning, şuningdek, «Dallas» serialining («Dallasty» nomi ostida) parodiyasini Kenny Everett öz şoularidan birida körsatgan. Biroq parodiyadagi qahramonlarning faqat ikkitasining nomi «Dynasty» serialidagi prototiplarga ega — bu Burke Barrington (Blake Carrington) va Texas Dolby (Alexis Colby). Qolganlarining hammasi «Dallas» serialiga işora: Miss Oily (Miss Ellie Ewing), Juicy Stewing (Sue Ellen Ewing), Piton Harlow (Clayton Farrow), RJ Stewing (JR Ewing) va Spam Stewing (ehtimol, Pamela Barnes Ewing nazarda tutilgan).