Eurovision Young Musicians

Yevrovisionning birinçi yoş musiqaçilar tanlovi 1982-yil 11-mayda Mançesterda (Buyuk Britaniya) bölib ötdi. Unda oltita mamlakat iştirok etdi. Ğalaba öşa paytda nemis pianinoçisi Markus Pavlikka nasib etdi. Bunday Yevrovisionni taşkil etiş ğoyasi Britaniyaning teleradiokompaniyasi BBC tomonidan 1978-yilda taşkil etilgan «Yilning yoş musiqaçisi» (BBC Young Musician of the Year) tanlovining muvaffaqiyati tufayli paydo böldi. Yangi yoş musiqaçilar tanlovi biennale formatida davom etdi va tez orada yoş klassik musiqa ijroçilari uçun eng muhim tanlovlardan biriga aylandi.

1986-yilda iştirokçi mamlakatlar soni köpligi sababli tanlovga yarim final kiritildi, undan hakamlar hayʼatining ovoz beriş natijalariga köra 5–8 ta iştirokçi mamlakat finalga çiqadi. Şundan söng tanlovda jiddiy özgarişlar bölmadi.

2006-yilda tanlov «Motsart yili»ning markaziy tadbirlaridan biriga aylandi. 2006–2012-yillarda tanlov Yevropaning eng nufuzli musiqa festivallaridan biri — «Wiener Festwoçen» (Venа festival haftaligi) oçiliş marosimi sifatida ötkazildi.

2008-yilda tezlik bilan mukofot — tomoşabinlar simpatiyasi mukofotini taʼsis etiş qarori qabul qilindi. Bu mukofot mezbon mamlakat telekörsatuvçilarining SMS orqali ovoz berişi natijalariga köra beriladi. Bu ommaviy ovoz beriş ğolibi norvegiyalik skripkaçi Eldbyorg Xemsing böldi, u hakamlar hayʼatining ovoz berişida ham uçinçi örinni egalladi.

2014-yilda Yevropa teleradioeşittiriş ittifoqi tanlov formatiga yana özgartirişlar kiritdi. Asosiy özgariş — ikki qismga bölingan dastlabki bosqiçning joriy etilişi böldi. Bu bosqiç ikkita yarim final örniga kiritildi, şunda barça iştirok etayotgan mamlakatlar tanlovning asosiy sahnasida finalda çiqiş imkoniga ega bölişdi.

1986-yildan boşlab tanlov ikki qismga bölingan yarim finaldan va finaldan iborat. Har bir iştirokçi yarim finalda va finalda özi tanlagan, klassik musiqa asarlaridan taşkil topgan dasturni ijro etadi. Iştirokçilarning çiqişlarini kasbiy hakamlar hayʼati baholaydi, uning har bir aʼzosi har bir ijroçiga 1 dan 10 gaça ball berişi şart. Yarim finaldan hakamlar hayʼatining ovoz beriş natijalariga köra finalga 5 dan 8 gaça iştirokçi mamlakat çiqadi. Finalda hakamlar hayʼati ğolib uçlikni eʼlon qiladi.

2014-yilda Yevropa teleradioeşittiriş ittifoqi yarim final örniga dastlabki bosqiçni joriy etdi, şunda barça iştirok etayotgan mamlakatlar finalda çiqiş qila olişdi. Dastlabki bosqiçning ğoyasi şundan iboratki, u iştirokçilarga finaldan oldin ham musiqiy bilimlari va tajribasini namoyiş etiş uçun köproq vaqt beradi. Biroq 2016-yilda dastlabki bosqiç ham bekor qilindi.

Tanlovda 19 yoşgaça bölgan yoş musiqaçilar iştirok etişi mumkin, bunda final kuni ularga 20 yoş tölmagan bölişi kerak. Şu bilan birga, iştirok etişga faqat yakkaxon ijroçilar ruxsat etiladi, ular kasbiy asosda işlamagan bölişi kerak (yaʼni çiqişlardan daromad olmasligi kerak).

Qiziği şundaki, 2006-yildan boşlab eng yoş iştirokçi uçun yoş çeklovi bekor qilindi. Bu Volfgang Amadey Motsartning tuğilganining 250 yilligi munosabati bilan qilindi, u maʼlum bölganidek, 3 yoşida musiqa bilan şuğullana boşlagan. Musiqa çolğulari böyiça ham çeklovlar yöq: tanlov tarixida pianinoçilar, skripkaçilar, violonçelçilar, şuningdek bir klarnetçi, bir flautaçi va bir altçi ğolib bölgan.

Yevrovision yoş musiqaçilar tanlovida Yevropa teleradioeşittiriş ittifoqi yoki Yevropa Kengaşiga aʼzo mamlakatlar iştirok etişi mumkin. Şuningdek, tanlovda Osiyoda joylaşgan davlatlar ham qatnaşadi: Armaniston, Isroil va Kipr, şuningdek qisman Yevropa va Osiyoda joylaşgan Rossiya va Gruziya.

Tanlovda turli vaqtlarda jami 43 ta mamlakat iştirok etgan:

Şuningdek, hozir mavjud bölmagan mamlakatlar ham:

Ilgari tanlovda iştirok etgan, lekin hozirda unda qatnaşmayotgan mamlakatlar: Albaniya, Armaniston, Belarus, Bolgariya, Bosniya va Gertsegovina, Buyuk Britaniya, Daniya, Isroil, Irlandiya, Ispaniya, Italiya, Kipr, Latviya, Litva, Makedoniya, Malta, Moldova, Niderlandiya, Portugaliya, Rossiya, Ruminiya, San-Marino, Serbiya, Slovakiya, Sloveniya, Ukraina, Finlyandiya, Şveysariya, Estoniya.

Yana ön oltita YeTI aʼzosi bölgan davlat Yevrovision qöşiq tanlovida iştirok etişi mumkin, lekin hozirgaça heç qaçon bunday qilmagan. Ularga Ozarbayjon, Jazoir, Andorra, Vatikan, Misr, Iordaniya, Islandiya, Livan, Liviya, Lyuksemburg, Marokaş, Monako, Tunis, Turkiya, Çernogoriya kiradi.

Birlaştirilgan katakçalarni yoyiş uçun «Yil» katakçasini bosing.

Quyidagi jadvallarda 1982-yildan 2026-yilgaça bölgan yoş musiqaçilar Yevrovision tanlovi iştirokçi mamlakatlarining reytingi körsatilgan.

Qavs içida yarim final iştirokçi mamlakatlarining reytingi körsatilgan. Öz toifasidagi eng köp iştirok etiş/egallangan örinlar qalin qilib ajratilgan.

Röyxat mamlakatlarning tanlovda iştirok etiş soni asosida tuzilgan.