Fawlty Towers

Voqea Ingliz rivyerasidagi Torkey şahrida joylaşgan xayoliy «Fawlty Towers» mehmonxonasida bölib ötadi. Serialda qöpol mehmonxona egasi Basil Fawlty, uning hukmron xotini Sybil, omadsiz ispaniyalik ofitsiant Manuel va vazmin xonadon xizmatçisi Polly haqidagi turli kulgili vaziyatlar hikoya qilinadi. Qahramonlar köplab tuşunmovçiliklar va talabçan, baʼzan ekssentrik mehmonlar hamda taşrif buyuruvçilar bilan töqnaşuvlarga qaramay, muassasa faoliyatini saqlab qolişga harakat qilişadi.

Klizda serial ğoyasi «Monty Python» guruhi aʼzolari 1970 yil may oyida Torkeydagi Gleneagles mehmonxonasida bölgandan keyin paydo bölgan (ular Peyntон atrofida suratga oliş işlarini olib borişgan). Mehmonxona egalaridan biri Donald William Sinclair (1909—1981) edi. Sinclair ularning mehmonxonada yaşaşiga qarşi bölgan, ammo uning xotini Beatrice (1915—2010) ularni joylaştirişni talab qilgan. Masalan, Sinclair Terry Gilliamning stol atrofidagi xatti-harakatlarini tanqid qilgan, Eric Idlening çemodanini esa bombali deb öylab derazadan taşlab yuborgan. Guruhning barça aʼzolari (Kliz va uning öşa paytdagi xotini, aktrisa hamda ssenariy muallifi Konni But bundan mustasno) boşqa mehmonxonaga köçib ötişgan.

Aynan Sinclair Basil Fawltyning prototipi bölib xizmat qilgan. «Fawlty Towers»dagi bir qator syujetlar qisman haqiqiy voqealarga asoslangan, Gleneagles mehmonxonasiga işora esa ikkinçi qismda, The Builders (1975) nomli qismda mavjud. Kliz keyinçalik «Visitors» va «The Rat Race» filmlarida ekssentrik mehmonxona egalarini öynagan (ikkinçi filmda Klizning qahramoni Donald P. Sinclar deb ataladi).

Donald Sinclarning Basil Fawltyga qançalik öxşaşligi haqida fikrlar turliça. Sobiq mehmonlar va xodimlar serialda körsatilganlar kabi mazmunan absurd haqiqiy holatlarni eslaşadi. Sinclar oilasi esa Basil Fawltyni noaniq karikatura deb hisoblaydi. Beatrice Sinclar keyinçalik eriga «janob va juda jasur odam» deb taʼrif berdi, uni «Kliz yasagan ekssentrik nevrotik»dan farqli deb hisobladi. Şu bilan birga, u özining biznesga masʼuliyatli yondaşuvi aniq aks ettirilganini, şuningdek Basil odatda xotini Sybilga böysunganini taʼkidladi. Mehmonxonada ofitsiant bölib işlagan Rosemary Harrison şunday esladi: «„Fawlty Towers“ dahşatli darajada kulgili edi. Jon Kliz qahramon xarakterining xususiyatlarini mubolağaga olib çiqdi, lekin asosan ularni aniq berdi. U nevrotik bölmagan bölişi mumkin, ammo juda asabiy edi. Göyo u mehmonlar bu yerda yaşaşini istamagandek edi. U aqldan ozgan edi. Mehmonlarning tuşlikda içkilik içişni xohlaşini kulgili deb hisoblardi. Va bular pansionerlar edi. Basseyndan çiqqanda ular içişni xohlaşardi, lekin u bar eşigini oçişni unutib qöyardi. U şunçaki mehmonxona biznesi uçun yaratilmagan edi».