Fort Boyard

Fransiya sohillari yaqinida, Eks va Oleron orollari orasida joylaşgan, XIX asr örtalarida qurilgan qalʼada suratga olinadigan «Fort Boyard» — telei‘tirok bölib, unda jamoa aʼzolari turli jismoniy va intellektual sinovlardan ötişi, kalit va maslahatlarni qölga kiritib, qalʼaning xazinasini egallaşi kerak. Kalitlar keyingi bosqiçga ötiş uçun zarur, çunki aynan ular qalʼa xazinasini oçadi. Maslahatlar turli sözlardan iborat bölib, ularni bir-biriga boğlab va assotsiatsiyalarni tanlab, öyinçilar kalit sözga yetib borişlari mumkin.

Öyinning maqsadi — qalʼa xazinasini ovlaş. Öyinda bir neça ijtimoiy taşkilot (assotsiatsiya) foydasiga çiqadigan 6 kişidan iborat jamoa iştirok etadi. Odatda, maşhur sportçilar, estrada sanʼatkorlari, aktyorlar, teleboşlovçilar, jamoat arboblari va hatto fotomodellar öynaydi. Har yili jamoalardan birini «Miss Fransiya» tanlovi ğolibasi boşqaradi, baʼzi çiqişlarda «Fort Boyard»ning ötgan yillardagi boşlovçilari ham qatnaşgan.

Öyin jarayoni 6 bosqiçdan iborat.

40 daqiqa içida jamoa Xazina darvozalarini oçadigan 8 ta kalitni qölga kiritişi kerak. Bu kalitlarni sinovlarda ğalaba qozonib oliş mumkin, bu mavsumda sinovlar bir neça şartli toifaga bölinadi:

Anʼanaviy sinovlar qalʼaning kameralarida ötkaziladi. Klepsidra bilan ölçanadigan vaqt içida öyinçi (baʼzi sinovlarda ikki öyinçi) berilgan vazifani bajarişi va vazifani bajarib olgan kalit bilan kameradan çiqib ulgurişi kerak. Agar u vaqt tugamasdan çiqib ulgura olmasa, jamoa kalitni olmaydi, iştirokçi esa Mister Bu tomonidan qalʼa yer ostidagi zindon kamerasiga olib boriladi va ozod etilguniga qadar öyinda qatnaşmaydi.

Şu toifadagi sinovlar orasida «tuzoq-sinovlar» ham bor, ularda asirga tuşiş ehtimoli biror sabab bilan oşirilgan böladi (yo öyinçi kalitsiz kameradan çiqa olmaydi, yo kameradan çiqiş sinovning qöşimça vazifasi hisoblanadi); masalan, «Paxta tyuklari» va «Qiynoqlar zali» sinovlari (ikkinçi sinov uçun qoida 2018-yil mavsumidan joriy etilgan) (kalitsiz çiqiş mumkin emas), «Muzey» (oyoq bilan polga tegiş mumkin emas), «Kutubxonaçi ustuni» (kitoblar şiftgaça töldirilmasa çiqib bölmaydi) va «Qizil signal» (öyinçi qizil ip ustiga törtinçi marta oyoq qöygaç asirga tuşadi);

Sarguzaşt-sinovlar. Asosan kameralardan taşqarida ötkaziladigan, ilgari faqat maslahat oliş uçun möljallangan bu tanlovlarda öyinçi ajratilgan vaqt içida içida kalit bölgan quti kodini topişi kerak (vaqt öyin iştirokçilari uçun körinmaydigan virtual taymer bilan hisoblanadi). Agar öyinçi belgilangan vaqt içida vazifani bajara olmasa, uşlagiç yonadi va kalit quti içiga tuşib ketadi, uni olib bölmaydi. Bu turdagi sinovlarda öyinçilar asirga tuşişi mumkin emas. Anʼanaviy sinovlardagidek, öyinçilar bir neçta bölişi mumkin.

Maxsus sinovlar, bunda kalitlarni vazifalarni bajargani uçun qalʼa qahramonlari beradi.

Qadimgi Fura, qalʼaning anʼanaviy qahramoni, öyinçiga topişmoq aytadi, uni noqulay şaroitda belgilangan vaqt içida topişi kerak, muvaffaqiyatga erişsa, öyinçi orzu qilingan kalitni oladi. Baʼzi sinovlarda kalitni oliş uçun öyinçi Fura savollariga «Ha» yoki «Yöq» deb javob berişi yoki bir neçta savolga variantlar içidan javob tanlaşi kerak. Qadimgi Fura bilan sinovlar röyxati:

Taşlandiq budka — öyinçi teşikka turadi, quloqini telefon trubkasiga tutadi va uning boşiga haşarotlar soçiladi.

Gagarin zali — öyinçi doiraga kirib, qattiq tezlikda aylanadi va bir vaqtning özida qariyaning topişmoğiga javob beradi.

Interaktiv zal (2011–13) — öyinçi qariyaning virtual topişmoğini yeçadi.

Mumiya — öyinçining ustiga bint öraladi, u qariyaning topişmoğini topişi kerak, aks holda asirga tuşadi, çunki bintlar boşidan oyoqqaça öralib, u endi qutula olmaydi. Qadimgi Fura öylab topgan tuzoq-sinov turi.

215-pavilon — öyinçi oyoqlarini turli iflos narsalar solingan idişlarga tiqadi va «Ha» yoki «Yöq» deb javob beradi.

Telefon budkasi — öyinçi telefon budkasiga ötiradi, quloqçin taqadi, qariyaning topişmoğini topiş uçun u yoqdan-bu yoqqa aylanadi.

Dengiz ustidagi telefon budkasi — oldingi sinovga öxşaş, öyinçi telefonni oladi va qariyaning topişmoğini topadi, şu paytda telefon budkasi egiladi. Sinov tugagaç, telefon budkasi keskin ağdariladi va öyinçi dengiz ustidagi arqon böylab sakraydi.

Patris Laffon (öyinning birinçi boşlovçisi) qalʼa minorasidan öyinçini vaqt maşinasida ötmişga olib boradi, u yerda 1990-yillardagi eski sinovlardan birini retro kiyimda va obrazda bajarişi kerak.

Megagaf: öyinçi okeanda boşqariş qiyin bölgan reaktiv gidroskuterda uçib, osilgan kalitni olişi kerak, Megagaf uni ruhlantiradi.

Ruj va uning bolalardan iborat otryadi «Qafas» sinovida öz kuraşçilaridan birini tanlaydi va u kuraşçi raqobatlaşadigan iştirokçini tanlaydi, bu esa kalit olişga tösqinlik qiladi. Jami 3 ta sinov bor, har birida ğolib çiqsa yoki durang öynasa, kalit oliş mumkin. «Qafas» ötkazilayotganda umumiy sinov taymeri töxtatiladi.

Bir neça sinov Mister Bu bilan yoki Ledi Bu bilan (baʼzan ikkalasi bilan «Loydagi kuraş»da) raqobatdir.

Agar sinovlar davomida kamida bitta öyinçi asirga tuşsa yoki öyin vaqtida zarur 8 ta kalitni töplaşga ulgurmasa (yoki ikkalasi ham bölsa), jamoa qalʼaning Sud zaliga boradi va Oq sudya Blanş bilan uçraşadi, u Rujning egizak opasi hisoblanadi. Kalitlar yetişmasa, jamoa yetişmayotgan kalitlarni oladi, lekin buning evaziga jamoa özi tanlagan öyinçilar (ularning soni sudya bergan kalitlar soniga teng böladi) Sud zaliga maxsus mini-öyinlar uçun yuboriladi. Bu öyinlardagi mukofot — öyinçilarning erkinligi: belgilangan vazifani mini-öyin qoidalarida belgilangan urinişlar soni içida bajargan iştirokçi jamoaga qaytiş huquqini oladi, lekin mağlub bölsa, u asirga aylanadi va qalʼa zindoniga yuboriladi. Zindonda allaqaçon bölgan asirlar ham öz erkinliklari uçun öynaydi: mini-öyinda ğalaba qozonsa, ular jamoaga qöşiliş imkoniyatiga ega böladi, mağlubiyat esa ularni yana zindonga qaytaradi. Har bir öyinda iştirokçi sinov turini tanlaydi — omadga yoki epçillikka. Barça sinovlar qandaydir tarzda kök şarlar bilan boğliq, köpçiligida uç urinişdan birida muvaffaqiyatga erişiş kerak.

Jamoa aʼzolari beşta sarguzaştda qatnaşişi va iloji boriça köproq maslahatli patronlarni yutişga harakat qilişi kerak. Har bir sarguzaştga maʼlum vaqt beriladi, bu vaqt tugagaç maslahat yonib ketadi yoki qölga kiritib bölmaydigan böladi. Maslahat — bu oltin qalʼaga kiriş imkonini beradigan kalit sözga boğlangan assotsiatsiya bölgan biror söz. Kalitlarni izlaş singari, bu bosqiçda ham maxsus sarguzaşt-sinovlar qöllaniladi, unda Qadimgi Fura va qahvaxona egasi Villi Rovelli kabi qalʼa qahramonlari öyinçilarga vazifalarni bajargani uçun maslahat beradi.

Bosqiçdagi barça sinovlardan oldin öyinçilardan biri «Villimiks» sinovini ötadi: stulga boğlangan holda u Villi Rovellining qalʼa va uning tarixi bilan boğliq savollariga javob beradi. Agar u 8 ta savoldan kamida 4 tasiga javob bersa, jamoa Joker oladi, u öyinçiga sinovlardan birida iştirok etişdan voz keçiş imkonini beradi (boşqa öyinçi evaziga). Har bir notöğri javobda va barça savollar tugagaç, Villi mexanizmni işga tuşiradi, u öyinçini turli yopişqoq moddalar bilan sepadi yoki purkaydi.

Baʼzi sarguzaştlarda qizil suyuqlikli klepsidralar bor: agar iştirokçi klepsidra bilan berilgan vaqt içida vazifani bajarmasa va kameradan öz vaqtida çiqmasa (sarguzaştlar kamerada ötkazilsa), u asirga aylanadi, Mister Bu uni yer osti zindon kamerasiga olib boradi va bu bosqiç oxirigaça öyinda qatnaşmaydi.

Oltita sinovdan biri majburiy: qahvaxona egasi Villi Rovellining sinovi — barça öyinçilar hidi va taʼmi jirkanç taom (masalan, kopalkhem) yeyişi kerak, şunda maslahatni olişadi. Villi Rovelli natijani şaxsan tekşiradi, öyinçidan tilini çiqarişni talab qiladi.

Agar Sud zalining hukmi bilan yoki maslahatlarni izlaşdagi muvaffaqiyatsiz çiqiş natijasida iştirokçi asirga tuşsa, u qoçiş orqali ozod bölişi kerak. Asirga qoçiş uçun 2:30 vaqt beriladi, yölida tösiqlarni yengib ötişi kerak. Oxirida asir riçagni tuşirişi kerak, şu bilan qoçiş taymeri töxtaydi. Agar asir qoçiş vaqtidan oşib ketsa, qöşimça vaqt xazina vaqtidan ayriladi. Bir neça asir bölgan taqdirda ham qoçiş uçun ikki daqiqa öttiz soniya beriladi.

Dastlab jamoaga xazinadan oltin tangalarni olib çiqiş uçun aniq 3 daqiqa beriladi. Soyalar kengaşi vaqtida öyinçilar bu vaqtni oşirişga harakat qilişlari mumkin. Bu bosqiçda kengaş mudiri — Qadimgi Fura tanlagan 4 öyinçi iştirok etadi. Anʼanaviy Ustozlar duellari öyinçilar navbati bilan ötkaziladi. Ğalaba yoki durang bölgan taqdirda har bir duel uçun xazina vaqtiga 15 soniya qöşiladi. Öyinlar epçillik, kuç, aql, xotira va omad böyiça mini-musobaqalardir. Sinovni Qadimgi Fura kuzatadi, u öyinçilarga qarşi öynaydi, Ustoz yutganda maqtaydi, yutqazganda tanqid qiladi.

Final öyinda jamoa xazina darvozasi oldida töplanadi. Avvalo, öyinçilar ilgari yutgan kalitlarni darvoza qulflariga qöyişlari kerak, bu boşlovçi jamoasi bilan birgalikda yirtqiç hayvonlarni qafasga haydaş uçun Felindra qöriqçisiga signal böladi. Keyin boşlovçi öyinçilarga sarguzaştlar davomida işlab topilgan maslahatli patronlarni beradi va riçagni tuşirib, xazina uçun teskari hisob-kitobni boşlaydi. Jamoa aʼzolari patronlarni iloji boriça tezroq oçib, maslahatlarni örganib, kalit sözni topişi va uni tanalari yordamida hamda zarur bölganda, xazinaning alifbo polidagi töp yadrolari bilan körsatişi kerak. Agar öyinçilarda maslahat yetişmasa, ular kimnidir «qurbon» sifatida qoldirişi mumkin (öyinçi bronza tigr boşidan maslahatni oladi, lekin qölidagi kişan bilan qoladi va tangalarni yiğişda qatnaşmaydi).

Agar taklif qilingan variant töğri bölsa, öyinçilar oltin tangalarga kiriş huquqini oladi va qolgan vaqt içida ulardan iloji boriça köpini xazinadan olib çiqişga harakat qilişlari mumkin. Bosqiç tugaşiga taxminan 30 soniya qolganda panjara tuşa boşlaydi, boşlovçilar esa öyinçilarni ogohlantiriş uçun qönğiroq çaladi. Agar öyinçilarning javobi notöğri bölsa, panjara tez tuşa boşlaydi va öyinçilarga faqat xazinadan çiqib ketiş qoladi. Şundan söng qöriqçi Felindra töğri sözni alifbo polida terib çiqadi: şundan keyin avtomatik ravişda soçiladigan oltin öyinçilarga endi tegmaydi. Agar öyinçilardan biri panjara tuşgunça xazinadan çiqib ulgurmasa, boşlovçi maxsus töxtatiş krani yordamida tigrlarning çiqişini tösadi, lekin şu zahoti jamoa olib çiqqan barça oltin tangalarni yöqotadi: bu holda tangalar solingan çelak bezga ğoyib böladi.

Jamoa qanday sabab bilan mağlub bölişidan qatʼi nazar, unga 3000 yevro miqdoridagi tasalli sovğasi beriladi. Qabul qilingan qoidalarga köra, barça pullar har bir jamoa vakil bölgan xayriya assotsiatsiyasi foydasiga yönaltiriladi.

Asos qilib 2010-yil mavsumining frantsuz versiyasida qöllanilgan öyin qoidalari olingan. Öyinda bir vaqtning özida ikki jamoa iştirok etadi, har birida 4 öyinçi: ikki erkak va ikki ayol. Öyinni şartli ravişda ikki bosqiçga böliş mumkin.

Birinçi bosqiçda jamoa xazina darvozalarini oçadigan kalitlarni qölga kiritişi kerak. Odatda har bir öyinçi ikkitadan sinovni bajaradi. Jamoalar 3 yoki 4 ta duelda va 6 ta yakka sinovda bir-biriga qarşi çiqadi. Öyinning bu qismida jamoalar «Mis jamoa» va «Titan jamoa» nomlari bilan ataladi (mavsumning barça uzatmalariga taalluqli). Kalitlarni kuç, aql-zakovat, epçillik talab qiladigan vazifalarni bajarib yoki qariya Furaning topişmoqlarini yeçib oliş mumkin. Kameralardagi yakka sinovlarda vaqt klepsidra — suv soati bilan ölçanadi. Agar vazifani bajarayotgan öyinçi vaqt tugagunça kameradan çiqib ulgurmasa, eşik qulflanadi va öyinçi asirga aylanadi.

Agar yakka sinovga çiqqan öyinçining jamoasi oldingi duelda mağlub bölgan bölsa, bu öyinçi kalit yoki maslahat olişi şart, aks holda u vaqt tugaşidan oldin çiqib ulgurgan yoki ulgurmaganidan qatʼi nazar asirga aylanadi. Duelda ğalaba qozongan jamoaning öyinçisi kalitni ololmasa, heç qanday jazosiz sinovni muddatidan oldin tark etişi mumkin. Zindonda bir vaqtda bittadan ortiq asir bölişi mumkin emas, şuning uçun oldin zindonda bölgan asir ozod böladi, uning örniga esa ötgan sinov yakunida kameradan çiqib ulgurmagan öyinçi ötadi.

Köproq kalit töplagan jamoa finalga ötadi, raqiblari musobaqadan çiqib ketadi. Agar jamoa raqibidan kamida 2 ta kalitga ustun bölsa, u töğridan-töğri ötadi; agar farq 1 ta kalitdan oşmasa, «arbaletli duel» ötkaziladi, unda 2 ta kalit uçun kuraşiladi. Duel durang bilan tugasa, keyingi bosqiçga köproq kalit töplagan jamoa ötadi. Jamoada asirlar bölsa, arbaletli duel oldidan ular öziga xos mini-duel ötkazadilar. Ğolib töğridan-töğri ozodlikka çiqadi, mağlub esa belgilangan vaqt içida tösiqlar yölagidan ötişi kerak. Agar ulgursa — uni ozod qilişadi, aks holda u arbaletli duelda va keyingi öyinda iştirok etmaydi. Bosqiç tugagaç, jamoa xazinaga yuguradi, u yerda qöriqçi Felindra tigr boşini buradi va tangalar xazinaga tökiladi.

Ikkinçi bosqiçda birinçi qismning ğolib jamoasi (Mis yoki Titan) ötgan haftaning ğolib jamoasi («Çempion jamoa» deb ataladi) bilan raqobatlaşadi. Raqiblarning maqsadi — kalit sözni topişga yordam beradigan sözlar — maslahatlarni iloji boriça köproq töplaş. Maslahatlar maxsus metall patronlarda yaşiringan. Har bir sarguzaştning vaqti çeklangan. Qoidalar birinçi bosqiçdagi bilan bir xil: agar öyinçi vaqtga ulgurmasa, u yo asirga aylanadi, yo sinovni muddatidan oldin tark etadi (duel natijasiga boğliq). Duelni ötgandan söng boşlovçi öyinçilarga tanlaş uçun 2 ta sarguzaştni taklif qiladi. Tanlovni duelda ğolib bölgan jamoa aʼzolari qiladi.

Kengaş vaqtida jamoalar bir-biri bilan duellarda bellaşadi. Bu duellar kuç, epçillik, aql-zakovat va omadga oid stol öyinlaridir. Kengaşda asirni ozod qiliş uçun ikki duelda ğalaba qozoniş kerak. Agar har bir jamoada bittadan asir bölsa, birinçi bölib ikki ğalabaga erişgan jamoaning asiri ozod qilinadi. Agar asir bitta jamoada bölsa, ikkinçi jamoa asirning ozod bölişiga tösqinlik qiliş uçun kuraşadi.

Boşlovçi darvoza yonidagi riçagni tuşiradi. Şu daqiqadan boşlab vaqt hisobi boşlanadi (3 daqiqa 30 soniya). Boşlovçi vaqtni işga tuşirganda öyinçilar maslahatlarni bilib oladi. Panjara bir jamoali versiyadan farqli ölaroq, maʼlum bir lahzagaça kötarilmaydi. Öyinçilar taxtaga kalit sözning öz variantini yozişlari kerak, şundan söng xazinaga olib boruvçi lyuklar oçiladi. Keyin jamoalar belgilangan vaqt içida iloji boriça köproq boyarlarni olib çiqib, kiriş oldidagi qutilarga tökişlari kerak. Vaqt tugaşiga bir daqiqa qolganda panjara kötariladi, vaqt töliq tugaganda esa tuşadi. Demak, öyinçilar xazinadan çiqib ulgurişlari kerak. Agar kimdir içkarida qolsa, uning jamoasi mağlub deb eʼlon qilinadi.

Kalit sözni topgan va köproq oltin boyarlarni olib çiqqan jamoa çempion böladi (agar gap ötgan haftaning jamoasi haqida bölsa, unvonni saqlab qoladi) va öz çiqişini davom ettiradi (keyingi uzatmaning ikkinçi bosqiçida). Şu stsenariy böyiça oltita uzatma davom etadi; ettinçi va mavsumning sönggi öyini alohida böladi, bu yozning uçta eng yaxşi jamoasi töqnaşadigan «final» böladi. Ğolib 50 000 yevro mukofot oladi, unga, albatta, oldingi öyinlarda yutilgan pullar ham qöşiladi.

Vazifalar

Frantsuz versiyasidan taşqari milliy versiyalar ham suratga olingan. 2008-yilga kelib «Fort Boyard» 70 dan ortiq davlatda körsatildi. 2004-yilda öyinning mingинчи çiqişi (barça milliy versiyalar hisobga olingan holda) efirga çiqdi. «Fort Boyard»ning har bir çiqişi qimmatga tuşgani sababli, köplab davlatlar avval frantsuz seriyalarini tarjima qilib körsatişni, keyin esa öz seriyalarini körsatişni boşlagan. Baʼzilari faqat tarjima qilinganlarini körsatgan. Quyida davlatlar va namoyiş sanalari keltirilgan.

Metanet Aliverdiyeva va Zaur Baxşaliyev

Muhammad Reda va Samira Zitouni

Ruben Jagiyan va Tina Kandelaki

Jan-Mişel Zekka va Sandrin Dans (2006–2007)

Dimitr Pavlov

Ivan Yevtoviç

Evrim Akin

Lesli Grentem va Melinda Messenjer (1998–2001), Kris Ellison va Jodi Panfold (2003), Lora Xemilton

Jino Sedjers (2011)

Andraş Vizi va Juja Demçak

Rayner Şöne va Rita Verner (1990), Aleksandr Matstsa va Stiven Gatyen (2000–2001), Aleks Veselski va Andrea Kayzer (2010)

Xristos Ferentinos va Orsula Papadaku

Tomas Myugind (1993–2000) va Kamillas Saks Bostrup (1993–1995), Kamilla Gregersen (1995–1997), Kamilla Ottesen (1997–2000, 2009–2010) va Peter Şmeyxel (2009–2010)

Aki Avni va Sigal Şaxamon

Gi Mongren va Mari-Soley Tuga† (1994–1997), Silvi Bernye (1998)

Gerard Ekdom va Art Royaakers

Yon Mixelet va Lize Nilsen (1993), Şteffen Tangstad (1994), Nils Ole Oftebro (1995–1995, 1999–2000) va Eliza Rotterud (2000), Daniel Frank (2010–2011) va Yenni Skavlan (2010)/Henriett Lien (2011)

Robert Gonera va Katajina Glinka

Stano Pavlik va Andrea Timkova

Grigoriy Gladiy va Vita Smaçelyuk

Merya Lariwaara va Kari-Pekka Toyvonen (2010)

Erik Bliks va Anne Barlind (1990), Gryu Forsell va Henrik Yonsson (2000), Xokon Sëderberg va Linda Nyuberg (2000), Hans Falen va Kristin Kasperssen (2003–2005), Gunde Svan (1992–1998, 2010–h. v.) va Kayo Şekoni (1995–1997), Agnetta Sëdin (1992–1994, 1998, 2010–2014), Mariye Sernexol (2015)

Duta Şirtladze, Nanika Xazaradze (2004)

Leonid Parfyonov va Yelena Xanga (1998), Sergey Brilyov va Yana Batirşina (2002), Leonid Yarmolnik (2003, 2004, 2006), Oksana Fyodorova (2003, 2004), Yekaterina Konovalova va Yelena Korikova (2006), Nikolay Valuyev va Anna Ardova (2013), Sergey Şnurov (2019), Sergey Burunov (2021).

«Haftada bir marta» va «ОСП-studiya» hajviy telekörsatuvlarida mos ravişda frantsuz va rus versiyasi dasturining parodiyalari körsatilgan. Ikkala parodiya ham «Fort qulflari, pullar yotgan joyning kalitlari» deb atalgan (parodiya nomida Ostap Benderning maşhur iborasiga işora ham bor: «Balki sizga pullar yotgan kvartiraning kaliti ham kerakmasmi?»).

Parodiya animatsion şou «Mult TV»da ham qilingan. Nomi xato qilib «Ford Boyart» deb özgartirilgan.

2013-yilda KVN körsatuvida «Kembrij» jamoasi rus versiyasini parodiya qilgan, «Komedi Klab» esa Aleksandr Revva iştirokida parodiya qilgan.

Öyin davomida iştirokçilar jami 15 xil hayvon bilan uçraşişi mumkin. Bular: ugu tarantulalari, çayonlar, turli suvda-quruqda yaşovçilar, çigirtkalar, tarakanlar, ilonlar, oddiy va xomyak kalamuşlar, siçqonlar, yer çuvalçanglari, paşşalar va yakuniy sinovdagi tigrlar. Doimiy ravişda jami 934 ta jonzot böladi[kim?]. Ularga ikki mutaxassis qaraydi. Öyindan oldin har bir iştirokçi hayvonlar bilan muomala qiliş böyiça yöriqnomadan ötadi, ammo baʼzi hollarda iştirokçilar sinov va sarguzaştlarda vahimaga tuşadi.

«Fort Boyard» — bu şou, şuning uçun taşkilotçilar deyarli har bir sinov yoki sarguzaştning qiyinlik darajasini tomoşabinlarga sezdirmasdan özgartirişi mumkin. Bunga vazifalarni bajariş uçun kerak böladigan snaryadlar soni, ayrim obʼektlarning harakat tezligi, ularning joylaşuv balandligi va turli intellektual duellarning murakkabligi ham kiradi. Biroq rus boşlovçisi Leonid Yarmolnikning sözlariga köra, bu öyin qoidalarining mukammalligi bilan ajralib turadi, bunday mukammallik heç qayerda bölmagan.

1994-yilgaça öyinlarda oddiy odamlar iştirok etgan. 1994-yil mavsumidan boşlab har bir jamoada bir neça maşhur şaxs — sport, televideniye, kino, musiqa yulduzlari, fotomodellar va h.k. bölgan, şundan söng jamoalar yutgan butun mukofot faqat xayriya maqsadlariga yönaltirila boşlagan. Faqat 2010-yilda va faqat şu mavsum uçun rahbariyat oddiy odamlar iştirokida öyinlar ötkazişga qaror qilgan (şu jumladan, şouning eng birinçi mavsumlarida qatnaşganlar ham).

Tajriba — öyinning ajralmas qismi. Efirdan oldin öyinçilar köpinça boşqa davlatlar versiyalarini tomoşa qiladi va suratga oliş jarayonini kuzatadi, köpinça sinov va sarguzaştlarni bajarişning nostandart usullarini izlaydi. Vazifalarni murakkablaştiriş maqsadida taşkilotçilar har bir yangi mavsumda tez ötiş imkoniyatlarini bartaraf etişga harakat qiladi, lekin albatta kaskadyorlar yordamida qöyilgan çeklovlardan keyin sinovni bajariş mumkinligini tekşiradi. Rus versiyasi 1998-yilda Buyuk Britaniya va frantsuz-kanada versiyalari suratga olingandan keyin suratga olingan, boşlovçi Leonid Parfyonovning sözlariga köra, öyin jarayoni frantsuz versiyasini tomoşa qilgan tomoşabinlarga köringanidan butunlay boşqaça bölgan. Parfyonov oddiy odam sifatida kameralardagi bironta sinovni ham uddalay olmaganini taʼkidlagan bölsa-da, 2002-yilda Sergey Brilyov intervyusida barça sinovlarni oddiy odamlar ham, sportçilar emas, bajarişi mumkinligini aytgan.

Yaşirin qoidalarga köra, barça sinov va sarguzaştlar birinçi dublda, heç qanday takrorlaşsiz suratga olinadi, lekin rus jurnalisti Sergey Gaponovning sözlariga köra, 1998-yilda rus versiyasini suratga olişda u Aleksandr Xabarov bilan vazifani şu qadar tez bajarganki, frantsuz rejissyori bunga işonmay, iştirokçilarni konkursni ikki marta takrorlaşga majbur qilgan. 2003-yilda Vladislav Galkin va Leonid Yarmolnik «Rossiya» telekanaliga bergan intervyusida suratga oliş guruhi ayrim tez ötilgan sinov yoki sarguzaştlardan keyin faqat konkursning qanday ötilganini tuşunib oliş uçun tanaffus qilganini aytişgan. Sinovlarni ötiş böyiça rekordlar rasman qayd etilmagan, ammo ayrim sinovlarning öta tez ötilişi frantsuz (2003-yil) va rus (2002-yil) versiyalarida qayd etilgan.

Suratga oliş vaqtida öyinçilar baʼzan sinov va sarguzaştlarni bajarişdan boş tortgan, balandlikdan sakraş yoki ilonlar va tarakanlar orasida böliş kabi vazifalardan jiddiy qörqqan. Jarohat olgan holatlar ham bölgan: masalan, 2003-yilda bir sinovda figuraçi Brian Jubert jarohat olgan, ammo u sinovni oxirigaça bajarib, kalitni olgan. Rus versiyasida öz vaqtida suratga oliş paytida Sergey Gaponov, Aleksey Lisenkov, Aleksey Kravçenko, Yana Batirşina, Lev Durov va boşqalar jarohat olgan.

2004-yilda Frantsiyada xorijiy versiyalarni hisobga olgan holda dasturning 1000-chi, yubiley çiqişi efirga çiqdi, natijada bu çiqişda öyin tarixida birinçi marta bolalar — turli sport turlari böyiça öz toifalarida Frantsiya çempionlari iştirok etdi. 2011-yilda AQŞ va Buyuk Britaniya bolalar jamoalari iştirokida bir qator çiqişlarni suratga oldi, 2016-yilda esa Frantsiyada ikkinçi marta şou qahramonlari bolalar böldi — Kids United guruhi.

Yigirmançi mavsumning premyera epizodi France 3, M6 va hatto TF1 kanallaridagi istalgan dasturdan tomoşabinlar uçun qiziqarliroq böldi, ammo keyinçalik reytinglar keskin pasaydi. 2009-yilda dasturning har bir çiqişini örtaça 2 929 400 tomoşabin körgan, bu oldingi mavsumdagidan taxminan 500 000 tomoşabin kam.