Gotham

«Gotham» (ingl. Gotham) — Amerikaning Primrose Hill Productions, DC Entertainment va Warner Bros. Television kompaniyalari hamkorligida işlab çiqarilgan superqahramonlar haqidagi teleserial. Syujetiga köra, u Batmen haqidagi komikslarning prekveli bölib, uning asta-sekin superqahramon yöliga kirişini hikoya qiladi. Biroq serialning markaziy qahramoni Batmenning Gotem politsiyasidagi dösti Jeyms Gordon hisoblanadi. «Gotham»ning yaratuvçisi Bruno Xeller bölib, u «Rim» va «Mentalist» teleseriallari bilan ham tanilgan.

2014-yil 22-sentabrda Fox telekanalining efirida serialning pilot epizodi namoyiş etildi. Ikkinçi mavsumning premyerasi 2015-yil 21-sentabrda bölib ötdi. Uçinçi mavsum 2016-yil 19-sentabrda, törtinçisi esa 2017-yil 21-sentabrda ekranga çiqdi. 2018-yil may oyida serial yakuniy beşinçi mavsumga uzaytirildi. Serialning finali 2019-yil 25-aprelda bölib ötdi.

Serial syujeti DC Comics naşriyoti personajlariga asoslangan bölib, Batmen va uning raqiblarining şakllanişi haqidagi fantaziya hisoblanadi. Serialning boş qahramoni detektiv Jeyms Gordon bölib, u hali komissar unvoniga erişmagan. Hali Batmenga aylanmagan Bryus Ueyn esa ota-onasi — nufuzli tadbirkorlar va xayriyaçilar qotilligini endigina boşidan keçirgan ösmir bola sifatida körsatiladi. «Gotham» mustaqil loyiha bölib, DC Comics kengaytirilgan koinotiga heç qanday aloqasi yöq.

2013-yil 24-sentabrda FOX telekanali anʼanaviy pilot epizod buyurtmasidan voz keçib, «Gotham» serialiga butun mavsumga buyurtma berişini eʼlon qildi. Ijroçi prodyuser va ssenariy muallifi etib Bruno Xeller tayinlandi. Keyinçalik Denni Kennon telefloyihaning rejissyori etib belgilanganligi maʼlum qilindi.

2014-yil qişida TCA matbuot turida «Gotham» haqida gapirgan Fox telekanali prezidenti serialni «eng yuqori sifatli sovun operasi» deb taʼriflagan. U şuningdek, bu Batmen koinotiga yana bir qöşimça emas, balki franşizaning boşidan töliq qayta işga tuşirilişi ekanini taʼkidlagan. Şuningdek, u serial avval suratga olingan DC kinematografik versiyalaridan biriga boğliq bölmagan, öz versiyasidagi voqealarni aks ettirişini bildirgan.

2014-yil 5-mayda Fox 2014/15 yangi telemavsum jadvaliga kiritilgan «Gotham» serialining birinçi mavsumiga buyurtma berilganini rasman eʼlon qildi. Dastlab serial Gordonning yangi politsiya xodimi sifatida uyuşgan jinoyatçilik bilan kuraşining boşlanişi haqida hikoya qiliş uçun möljallangan edi. Lekin loyihani şunday rivojlantiriş mumkin böldiki, Bryus Ueyndan taşqari unga Batmen koinotining boşqa personajlari — Robin, Qizil Qalpoq, Pingvin, Muammoça, Muşukayol, Ikki yuzli, Joker, Zahar Ivasi, Mister Freyz, Viktor Zsaş va Qörqinçli qarğa haqidagi asl hikoyalar ham kiritildi. May oyida pilot seriyasining suratga olinişi yakunlandi.

Kori Maykl Smit, Robin Teylor va Kamren Bikondova öz personajlari bilan batafsilroq tanişiş uçun komikslardan foydalanişgan. Smit Edvard Nigma obrazini yaratişda esa özining juda sokin va ğoyatda aqlli sinfdoşi obrazidan ham foydalangan.

Sentabr oyining boşida Netflix videoxizmati Warner Bros. studiyasidan «Gotham» serialining premyera mavsumi televizorda namoyiş etilgandan söng AQŞ va xalqaro bozorlarda translyatsiya qiliş huquqini sotib oldi.

«Gotham»ning premyera seriyasi yangi kuzgi şoular orasida pirotlar örtasida eng maşhur böldi: 2014-yil 17-dan 29-sentabrgaça bölgan davrda u butun dunyo böylab torrentlar orqali 1,33 million marta yuklab olindi, şundan 600 ming marta premyeradan keyingi bir sutka içida. Bu körsatkiçlar boşqa yangi seriallarnikidan beş martadan ortiq yuqori.

2014-yil 22-sentabrda boşlangan birinçi mavsum 13-oktabrda qöşimça 6 ta epizod buyurtmasi bilan töliq mavsumga uzaytirildi, natijada uning davomiyligi 22 ta epizodni taşkil etdi.

2015-yil 17-yanvarda telekanal serialni ikkinçi mavsumga uzaytirdi. 2015-yil 21-sentabrda ikkinçi mavsumning namoyişi boşlandi.

2016-yil 16-martda serial uçinçi mavsumga uzaytirildi.

2017-yil mayda serial törtinçi mavsumga uzaytirildi.

2018-yil mayda serial beşinçi mavsumga uzaytirildi. 2019-yil 24-aprelda yakuniy seriyaning premyerasi bölib ötdi va u tomoşabinlarni Batmen haqidagi hikoyaning boşlanişiga olib keldi.

2013-yil yanvarda serialga Donal Logue Harvi Bullok rolida qöşilişi eʼlon qilindi. Fevralda Benjamin Makkenzi Jeyms Gordon rolida serialga qöşildi. Şu oyning oxirida serialning suratga olinişi martda Nyu-Yorkda boşlanişi maʼlum qilindi. Martning boşida Devid Mazuz Bryus Ueyn rolига tayinlandi, biroz keyinroq esa Kamren Bikondova Selina Kayl roliga tasdiqlandi. Aprelda Kori Maykl Smit Edvard Nigma roliga tasdiqlandi.

2014-yilda «Chicago Comic & Entertainment Expo» tadbirida Jim Kanningem Rene Montoya serialning qahramonlaridan biri bölişini maʼlum qildi.

Serialda DC komikslari asosidagi boşqa serial — «Strela» (Arrow) ga işoralar mavjud. Masalan, kadrda Queen Consolidated kompaniyasi ofisining xarakterli yaşil rangdagi tasvirlari körinadi.

Rotten Tomatoes şarhlar agregatori serialning birinçi mavsumiga 86 ta kino tanqidçisi şarhi asosida 90 % reyting berdi, örtaça baho esa 10 balldan 7,3 ni taşkil etdi.