⌕
Investigation Held by ZnaToKi
Serial

Investigation Held by ZnaToKi

1971 · detektiv, drama
● Strimingda
hali baho yöq

«Sledstviye vedut ZnaToKi» (Tergovni ZnaToKilar olib boradi) — Olga va Aleksandr Lavrovlarning ssenariylari asosidagi sovet detektiv telefilmlar sikli, sovet teleseriallarining eng maşhurlaridan biri. Serialning asosiy qahramonlari Moskva militsiyasining uç xodimi: tergovçi Pavel Znamenskiy, jinoyat qidiruv inspektori Aleksandr Tomin va kriminalist-ekspert Zinaida Kibrit (2002 yilgi sönggi ikki qismda — Tatyana Kitayeva). «ZnaToKi» sözi — asosiy qahramonlar familiyalarining birinçi böğinlaridan tuzilgan akronim — birinçi törtta film nomlarida şu şaklda yozilgan; keyingi qismlarning aksariyatida jamoaviy nom, xuddi butun nom kabi, boş harflar bilan berilgan (5—10, 12, 14—15, 18—20, 22—24-işlar), baʼzan «znatoki» (11, 16, 21-işlar) va «Znatoki» (13, 17-işlar) şaklini olgan. Siklning asosiy qismi 1971 yildan 1989 yilgaça çiqqan 22 ta filmdan («işlar») iborat, 2002 yilda çiqqan 23—24-filmlar esa «Sledstviye vedut ZnaToKi. Desyat let spustya» nomi bilan ham tanilgan.

Teleserial SSSR içki işlar vaziri Nikolay Şelokovning taşabbusi bilan yaratilgan; u keng tomoşabin uçun sovet militsioneri obrazini «insoniylaştiriş» va jinoyatçilikning oldini olişga qaratilgan tuşuntiriş işlarini olib boriş maqsadini közlagan.

Teleserial Sovet Ittifoqi teletomoşabinlari orasida katta maşhurlikka ega böldi va 1970-yillarning oxiri — 1980-yillarning boşida eng yuqori çöqqisiga çiqdi. «ZnaToKi» rolini ijro etgan aktyorlar bundan oldin ham kino tomoşabinlariga taniş bölgan bölsalar-da, aynan teleserial tufayli butunittifoq şuhratiga erişdilar.

⇄ Boşqa film bilan solishtirish
1

Rollarda

Georgy Martyniuk, Leonid Kanevsky, Elsa Lezhdey
VBVyacheslav BrovkinrejissyorVTViktor TurbinrejissyorGMGeorgy MartyniukaktyorLKLeonid KanevskyaktyorELElsa LezhdeyaktyorOLOlga Lavrovassenariy muallifiMMMark Minkovkompozitor
2

Umumiy maʼlumot

«ZnaToKi» 1971 yildan 2002 yilgaça ekranda turli-tuman jinoiy işlarni tergov qildi: qotilliklar, talonçilik,…
Investigation Held by ZnaToKi
Kadr: «Investigation Held by ZnaToKi»TMDB

«ZnaToKi» 1971 yildan 2002 yilgaça ekranda turli-tuman jinoiy işlarni tergov qildi: qotilliklar, talonçilik, soxta pul yasaşdan tortib meva-sabzavot bazasidagi öğirliklar va yaşirin oltin hamda sanʼat asarlari savdosigaça. 2-işda ular hatto xorijiy josusni foş etadilar. «ZnaToKilar» uçun xonada olib boriladigan, bir qadar odatiy tergov ishi xosdir. Teleserialda bir-ikkita quvğin va juda kam öq otiş hamda janglar bor — asosiy eʼtibor ish davomida yuzaga keladigan axloqiy muammolarga, qahramonlar xarakterlarining töqnaşuvi va özaro taʼsiriga qaratilgan. 1989 yilgaça teleserialda qonli va şafqatsiz jinoyatlarning naturalistik tafsilotlari bölmagan, biroq jinoyatçilarning xarakterlari batafsil işlangan. Şu munosabat bilan «Sovetskiy ekran» jurnali qayd etganidek, baʼzan jinoyatçi rollarini ijro etgan aktyorlar teleserialning asosiy qahramonlarini soya qilib qöyган.

Teleserial klassik detektiv anʼanalariga amal qilib, jinoyatçilikka qarşi kuraşuvçining — bu holda sovet militsionerining — mukammal obrazini körsatadi. Filmlar içki işlar vazirligining haqiqiy xodimlari intilişi kerak bölgan militsiya xodimlari obrazlarini yaratadi, bu esa, ehtimol, teletomoşabinlarning teleserialga bölgan muhabbatiga sabab bölgandir. «ZnaToKilar» barça jinoyatlarni foş etadi va heç kim sovet adolatidan qoçib qutula olmaydi (kamdan-kam istisnolar bundan mustasno). Telotomoşabin huquqbuzarliklar uçun jazoning muqarrarligiga işonç hosil qiladi, garçi ular bir muddat yaşirin bölsa-da, va jinoyatçilarning samimiy tavbasi sahnalariga alohida eʼtibor beriladi. Filmlarning umumiy mazmunidan şunday xulosa çiqariş mumkin: tuzalmas, töliq yovuzlar bölmaydi, balki huquq-tartibot organlarining malakasiz ishi bor, ular baʼzan tayyorlanayotgan yoki rivojlanayotgan huquqbuzarlikni öz vaqtida bartaraf eta olmaydi va adaşgan odamni tavba va keyingi tuzaliş yöliga çiqara olmaydi.

Marк Minkovning Anatoliy Gorohov sözlariga yozilgan «Nezrimiy boy» («Bizning xizmatimiz ham xavfli, ham qiyin…») qöşiği birinçidan ön yettinçigaça, şuningdek oxirgi ikki filmda yangraydi va uni Eduard Labkovskiy Anatoliy Gorohov bilan birga ijro etadi; bu qöşiq sovet, keyinçalik rossiya militsiyasi va politsiyasining norasmiy madhiyasiga aylandi.

Sovet teleserialida turli yovuzlar va adaşgan jonlarni ijro etgan aktyorlar orasida SSSR xalq artistlari Leonid Bronevoy, Armen Jigarxanyan, Georgiy Menglet, Leonid Markov, Vladimir Samoylov, Boris Tenin, Vladimir Kenigson, şuningdek RSFSR xalq artistlari va RF xalq artistlari Nikolay Volkov, Boris Ivanov, Aleksandr Belyavskiy, Nikolay Karaçentsov, Leonid Kuravlyov, Natalya Gundareva, Aleksandr Mixaylov, Pyotr Şçerbakov, Nikita Podgorniy, Valeriy Nosik, Valeriy Xlevinskiy, Yevgeniy Lazarev, Vladimir Soşalskiy, Yuriy Katin-Yartsev, Vsevolod Şilovskiy, Yevgeniy Gerasimov, Vsevolod Safonov, Marina Neyolova, Lidiya Fedoseyeva-Şukşina, Aleksandr Porokhovşçikov, Sergey Prokhanov, Aleksandr Kaydanovskiy, RSFSR xizmat körsatgan artisti Emiliya Milton va boşqalar bor.

Baʼzi aktyorlar serialda bir neça marta turli rollarda suratga tuşgan. Masalan, Antonina Dmitriyeva 7-işda Maryana Loktevaning, 19-işda esa Yelena Uvarovaning rolini ijro etgan. Vasiliy Boçkaryov 12-işda taksi haydovçisi Kirpiçyovni, 20-işda esa yolğiz otani va yana haydovçi Barsukovni öynagan. 8-işda Yelovo tumani IIB örinbosari Gusevning rolini ijro etgan Nikolay Pastuxov 11-işda ham suratga tuşgan. U yerda u asosiy rollardan birini — sudlanuvçi Tobolsevni öynaydi. Aleksandr Xotçenkov 3-işda yigit-talaba Kostyani, 17-işda esa Senya Klimovni ijro etadi. Tigran Davydov 1-işda sudlanuvçi Preobrajenskiyni, 7-işda esa kökalamzorlaştiriş konторasi xodimi, yolğon guvoh Vasiliy Semyonoviç Mosinni öynaydi.

3

Yaratiliş tarixi

«Sledstviye vedut ZnaToKi» teleserial SSSR Içki işlar vazirligi taşabbusi bilan yaratilgan. 1966—1982…

«Sledstviye vedut ZnaToKi» teleserial SSSR Içki işlar vazirligi taşabbusi bilan yaratilgan. 1966—1982 yillarda içki işlar vaziri bölgan Nikolay Şelokov sovet militsiyasida çuqur islohotlar ötkazdi; ularning maqsadi militsiyaning aholi orasidagi obrösini oşiriş, jinoyatçilik darajasini pasaytiriş, jinoyatlarning oldini oliş va sovet militsioneri örtaça intellektual darajasini oşiriş edi. Masalan, Şelokovning taşabbusi bilan militsiya xodimlari uçun 15 dan ortiq oliy öquv yurti taşkil etildi. Şunday qilib, sovet militsiyasining obrösini oşiradigan va jinoyatlarning oldini olişga qaratilgan telekörsatuvlar yaratiş ustuvor yönaliş böldi. Bu davrning xarakterli epizodi — Şelokovning Vladimir Visotskiy bilan uçraşuvi bölib, unda vazir aktyordan «Uçraşuv joyini özgartirib bölmaydi» teleserialida militsiya kiyimini kiyişni özi şaxsan söragan.

4

Işlab çiqiş

Yangi telespektakllarni taşkil etiş Markaziy televideniyening Adabiy-dramatik dasturlar boş tahririyati katta…

Yangi telespektakllarni taşkil etiş Markaziy televideniyening Adabiy-dramatik dasturlar boş tahririyati katta muharriri Emiliya Kaşirnikovaga topşirildi; u zamonaviy sovet detektiv adabiyotini çuqur tahlil qilgandan söng, Olga va Aleksandr Lavrovlar — er-xotin mualliflar tandemini tanladi. Şunday qilib, 1969 yilda Lavrovlarning hikoyasi asosida rejissyor Yevgeniy Anufriyev «Sinyaya şinelyax soldatlar» telespektaklini suratga oldi; u tomoşabinlar muvaffaqiyatiga erişdi va mualliflar tandemi umumiy aktyorlar bilan sikl işlab çiqiş buyurtmasini oldi. 1970 yil boşiga kelib Lavrovlar dastlabki törtta qismning ssenariylarini taqdim etdilar: «Qora makler», «Gapir, gapir, sarson», «Tabiiy kamayiş» va «Sehrli naqşlar». Keyinçalik muharrirlar va rejissyorlar ulardan beşta alohida telespektakl yaratdilar. Xususan, «Qora makler» qissasi birinçi va uçinçi qismga bölingan, «Gapir, gapir, sarson» qissasi ikkinçi qismga aylangan, «Tabiiy kamayiş» qissasi törtinçi qismga, «Sehrli naqşlar» qissasi esa beşinçi qismga aylangan.

Telekörsatuv tahririyati va içki işlar vazirligi ssenariylarni maʼqulladi. Televideniyeda Lavrovlar bilan köp yillar birga işlagan Emiliya Kaşirnikova şunday deb qayd etgan:

Lavrovlar materialni yaxşi bilardilar — köpinça u yoki bu spektakl asosida haqiqiy jinoiy işlar yotardi, ularda ajoyib oldindan köra biliş qobiliyati bor edi, ularning asarlarida doimo içki işlar organlari qiziqadigan muammolar kötarilardi: yangi qarorlar, farmonlarni qabul qiliş. Ular «qizigan» mavzuni his qilardilar va uni hisobga olib navbatdagi ssenariyni işlab çiqardilar. Aleksandr va Olga Lavrovlar huquqiy tarbiya, jinoyatçilikning oldini oliş va unga qarşi kuraş böyiça maqolalari, kitoblari va hujjatli filmlari ssenariylari bilan yaxşi tanilgan edilar.

Lavrovlarning muvaffaqiyatiga bir neça omil sabab böldi. Birinçidan, Aleksandr Lavrov köp yillar davomida IIV tergov boşqarmasida işlagan, militsiya işini içidan yaxşi bilgan va yuqoridan kelayotgan islohot taşabbuslaridan xabardor bölgan. Ikkinçidan, Lavrovlar köp yillar jinoyatlarning oldini oliş amaliyotiga qiziqqan va 1960-yillarda şu mavzuda bir neça publitsistik asar naşr etganlar, jumladan «Jinoyat sodir bölmasligi uçun», «Döst bola», «Tuyğularni tarbiyalaş» va «Siz, sizning farzandingiz va atrofingizdagi dunyo» kitoblari. Şuning uçun Pavel Znamenskiy obrazi — maʼlumotli, muloyim, mehribon tergovçi, jinoyat qayta takrorlanmasligi uçun samimiy qayğuradigan odam — militsiyani isloh qiliş mafkurasi va Şelokov qöygan vazifa — militsioner obrazini insoniylaştiriş bilan şunçalik muvaffaqiyatli uyğunlaşgani tasodif emas.

5

Mazmun

Asosiy qahramonlar uçligi funksional belgi böyiça yagona jamoani taşkil etadi: har bir «ZnaToKi»ning öz roli…

Asosiy qahramonlar uçligi funksional belgi böyiça yagona jamoani taşkil etadi: har bir «ZnaToKi»ning öz roli bor — Znamenskiy söroq qiladi va hujjatlar bilan işlaydi, Tomin dalil izlaydi va gumondorlarni ovlaydi, Kibrit esa texnik ekspertizalar ötkazadi. Odatda «ZnaToKilar»ning barça qarorlari jamoaviy böladi, ular bir-biri bilan maslahatlaşadi. Ğarb detektiv hikoyalari uçun xos bölgan yakkaxon qiziquvçanlik va tergovçining intilişiga «ZnaToKilar»da deyarli örin berilmagan; bu yerda militsiya xodimlarining jamoaviy aqli jinoyatçilarning jamoasiga qarşi kuraşadi. Odatiy detektivdan farqli ölaroq, siklning aksariyat filmlarida jinoyatçi deyarli darhol maʼlum böladi va intriga faqat jinoyatçini javobgarlikka tortiş atrofida rivojlanadi — «ZnaToKilar» haqiqatga yetib olişadimi? Köp hollarda filmning asosiy topişmoği gumondor yoki guvohning mantiqsiz xatti-harakatlarining sabablari bölib qoladi. Boşqa tomondan, zamonaviy teleserial janrida, şu jumladan detektiv teleseriallarda odatda bölganidek, asosiy qahramonlar butun davr mobaynida özgarmay qolgan.

Lavrovlarning sevimli usuli — ikkita alohida jinoyatni şunday boğlaşki, filmning yakunida ular qandaydir tarzda birlaşsin. Köpinça «ZnaToKilar» bunday jinoyatlarni alohida-alohida tergov qila boşlab, iplar bir xil «yovuzlik» uyasiga olib borişini aniqlaydilar.

6

1—6-işlar

Suratga oliş juda tez boşlandi. Siklning maslahatçisi etib Şelokovning örinbosari, adliya general-leytenanti…

Suratga oliş juda tez boşlandi. Siklning maslahatçisi etib Şelokovning örinbosari, adliya general-leytenanti Boris Viktorov, rejissyor etib esa Vyaçeslav Brovkin tayinlandi. Redaksiya talabiga köra aktyorlarni bitta teatr negizida tanlaş kerak edi, Brovkin esa Malaya Bronnaya teatrini tanladi. Dastlab boş uçlikning barça ijroçilari şu teatrdan tanlangan edi. Xususan, Znamenskiy roli uçun Georgiy Martinyuk, Tomin roli uçun esa Leonid Kanevskiy tanlandi. Zinoçka rolini Anna Antonenko ijro etişi kerak edi, biroq uning homiladorligi sababli sönggi daqiqada almaştiriş zarur böldi va Aleksandr Lavrov Zinoçka roli uçun kinoaktyorlar teatridan Elza Ledjeyni tavsiya qildi. Anna Antonenko keyinçalik 4-işda Maslova rolini ijro etdi.

Kelajakdagi Znamenskiy, Tomin va Kibrit rollariga tayyorgarlikdan ötiş uçun IIV da muntazam ravişda maşğulotlardan ötdilar. Ularga söroqlarda qatnaşiş va hatto tintuvlarga çiqiş ruxsat etilgan edi. Boşqa tomondan, ssenariyning barça nuanslari Viktorov bilan kelişilişi kerak edi. Teleserial uçun tez yozilgan «Nezrimiy boy» qöşiği muvaffaqiyatli çiqdi, keyinçalik u IIV mukofotiga sazovor böldi. Musiqa muallifi — Mark Minkov, sheʼrlarni esa şoir va xonanda Anatoliy Gorohov yozgan (keyinroq uni ham özi ijro etgan). Bastakorning xotirlaşiça, u bu qöşiq ohangini Arbatdagi pivo dökonçasiga uyidan yurib ketayotib, bir neça daqiqada yaratgan.

Birinçi beş film bir yil içida suratga olindi, öşa vaqt uçun juda tez. Deyarli barça sahnalar yopiq xonalarda, minimal dekoratsiyalar bilan suratga olingan va faqat filmlarning yakunida boş uçlik Sadovoye köçasi böylab yurayotgan «Volga» avtomobilida körsatilgan. Suratga oliş biroz oilaviy muhitda ötdi: masalan, 2-işda josus ekanligi maʼlum bölgan sarson rolida rejissyor-postanovşçik Vyaçeslav Brovkinning özi suratga tuşgan, navbatçi Ninoçka rolida esa Georgiy Martinyukning birinçi xotini Valentina iştirok etgan. Birinçi tört film bir qismli, beşinçi va oltinçi filmlar esa allaqaçon ikki qismga bölingan.

7

7—9-işlar

Teleserial sovet teleköruvçilari orasida tez maşhur böldi va boş aktyorlar osonlik bilan tanib olinadigan…

Teleserial sovet teleköruvçilari orasida tez maşhur böldi va boş aktyorlar osonlik bilan tanib olinadigan böldi. Asosiy rollar ijroçilari muntazam ötadigan Petrovkadagi amaliyotni töxtatişga töğri keldi. Avval Martinyuk, Ledjey va Kanevskiy yuristlik talabalari sifatida taqdim etilgan va tergov harakatlarida qatnaşişga ruxsat berilgan bölsa, endi hibsga olinganlar ularni «ZnaToKilar» sifatida tanib qolişardi. Georgiy Martinyukning xotirlaşiça, gumondorlardan biri özining haqiqiy tergovçisining keskin harakatlariga javoban unga şunday murojaat qilgan: «Lekin tergovçi Znamenskiy gumondorlar bilan har doim faqat muloyimlik bilan gaplaşadi». Leonid Kanevskiy ham bir marta hibsga olingan dökon mudirasi unga «örtoq Tomin» deb murojaat qilganini eslagan.

Yettinçi filmdan boşlab teleserialda köça sahnalari va ikkinçi darajali aktyorlar soni ortadi; rejissyor-postanovşçik Vyaçeslav Brovkinni dastlab Yuriy Krotenko almaştiradi, u 7, 8, 10, 19-işlarni boşqargan. 1973 yil teleserial tarixida buriliş yili böldi. Dastlab u 5—6 filmdan iborat bölişi rejalaştirilgan edi va tomoşabinlar muvaffaqiyati hamda IIV talablari tufayli suratga oliş davom ettirilganda, Leonid Kanevskiy Tomin rolini butunlay tark etmoqçi böldi va mualliflar uning iştirokisiz teleserialni davom ettirişga tayyorlandi. OBXSS kapitani Tokarev — Anatoliy Graçyov ijro etgan — «ZnaToKilar» uçun «zaxira To-» edi, Kanevskiy ketişi munosabati bilan tergovçilarning aktyorlik mahoratini Lev Durov kuçaytirişi kerak edi, u 7—8-filmlarda YÖH kapitani Filippov rolida kiritilgan edi. 7-işda Tomin faqat bitta epizodda iştirok etadi: Znamenskiy maslahat oliş uçun uning uyiga kiradi, Tomin odatiy vazifalarini esa kapitan Filippov bajaradi. 8-işda Tomin ölişi kerak edi, biroq uning körinib turgan ölimidan söng telekörsatuv tomonidan olingan xatlar sayli uç nafar sevimli qahramonni saqlab qolişga majbur qildi. Vyaçeslav Brovkin eslaydi:

Tahririyatga taxminan şunday mazmundagi bir neça ming xat keldi: «Tomin öldirilsa — televizorni sotamiz». Şunday qilib, keyingi filmda Tomin bizda «soğayib ketdi».

8

10—17-işlar

1975 yilda 10-işdan boşlab teleserial qora-oqdan rangliga ötdi, Znamenskiy va Kibrit esa IIV talabiga köra…

1975 yilda 10-işdan boşlab teleserial qora-oqdan rangliga ötdi, Znamenskiy va Kibrit esa IIV talabiga köra çekişni taşlaydilar. 10-ish siklda birinçi marta uç qismdan iborat bölgan va Yuriy Krotenko tomonidan köplab köça sahnalari bilan suratga olingan. Suratga oliş studiya pavilyonlaridan birinçi marta IIV binolariga köçirildi. «ZnaToKilar»ga tanqidçilar eʼtibor qaratdi; «Sovetskiy ekran» jurnalida kiçik, umuman ijobiy şarh paydo böldi, unda biroq qahramonlarning mahoratidan manfiy personajlarning ustun kelgani qayd etilgan:

Yevgeniy Yevgeniyeviç (Georgiy Menglet) va uning iqtidorli şogirdi Fedya Ferapontikov (Valeriy Nosik) yonida bizning Petrovka, 38 dan bölgan eski tanişlarimiz — Pal Paliç Znamenskiy, Şurik Tomin va Zinoçka Kibrit — qandaydir yoş çegarasida qolib, xiralaşib qolgandek. Muallif ular uçun yangi böyoqlar topmagan».

10-işning uç qismli ssenariysi SSSR IIV va SSSR Yozuvçilar uyuşmasining Butunittifoq tanlovida birinçi mukofotni, 16-işning ssenariysi esa şu tanlovda ikkinçi mukofotni qölga kiritgan. Leonid Parfyonovning bahosiga köra, bu davrda «Sledstviye vedut ZnaToKi» sovet teleauditoriyasi orasida öz maşhurligining çöqqisida edi.

11—15-işlar yana Vyaçeslav Brovkin rejissyorligida çiqdi, 16-işni Viktor Turbin, 17-işni esa Gennadiy Pavlov suratga oldi. Bu davrda sikl hukumat mukofotlari bilan ajralib turdi. Leonid Brejnevning vafoti va Yuriy Andropovning KPSS MK Boş kotibi lavozimiga saylanişi IIV rahbariyatining almaşinişiga olib keldi. «Sledstviye vedut ZnaToKi» teleserialining maslahatçilari ham almaşdi. A. Lavrovning xotirlaşiça, bir kuni Andropov şaxsan teleserialni tsenzura qilişda iştirok etgan va 17-işning ikkinçi qismini butunlay özgartirgan:

«U yerda ham şu yerda» filmining ssenariysini Sergey Lapin özi biz bilan öqidi, muhokama qildi va keyin dasturga özi qöydi. Lekin uning böysunuvçilaridan biri sönggi daqiqada uni namoyişdan olib taşladi va hatto Davlat teleradio raisini… partiyaviylikka qarşilikda ayblab qöydi! Boş kotib Andropovning daçasiga olib borişdi. «Bunday keskin narsa hali erta», — deb hukm çiqardi u. Detektivning ikkinçi yarmini qayta öylab topib, qayta suratga olişga töğri keldi va tomoşabinlarga şu gibrid taqdim etildi.

Maşhurlik ortib borayotganiga qaramay, 1982 yilda hokimiyatdagi özgarişlar tufayli teleserialni suratga oliş töxtatildi. Teleserialning homiysi içki işlar vaziri Nikolay Şelokov janjal bilan öz lavozimidan ketdi, uning ustidan jinoiy ish qözğatiliş xavfi tuğildi va u öz joniga qasd qildi. «ZnaToKilar» ham da Şelokovning boşqa köplab loyihalari muzlatildi yoki yopildi.

9

18—22-işlar

Uç yildan söng, 1985 yilda sikl kutilmaganda qayta tiklandi, ammo «ZnaToKilar»ni qayta tiklaşning…

Uç yildan söng, 1985 yilda sikl kutilmaganda qayta tiklandi, ammo «ZnaToKilar»ni qayta tiklaşning taşabbuskori hatto teleserial yaratuvçilariga ham nomaʼlum edi. 18-işni ilgari 16-işni suratga olgan Viktor Turbin suratga oldi. Qanday sabablarga köra — ehtimol «Şelokovçilik»ka qarşi kuraş doirasida, va telетomoşabinlarning katta norozilигiga qaramay — anʼanaviy zastavka qöşiği «Nezrimiy boy» David Tuxmanovning Robert Rojdestvenskiy sheʼrlariga yozilgan «Biz bu şahar uçun birga javob beramiz» qöşiğiga almaştirildi.

19-işni yana Yuriy Krotenko suratga oldi, 20-işni Vasiliy Davidçuk, 21-işni esa uzoq tanaffusdan söng V. Brovkin suratga oldi. Bu davrda SSSRda perestroyka boşlandi va kuçayib borayotgan oşkoralik teleserialni dastlab öylangan idealizatsiyalangan doiralarda saqlab qolişga imkon bermadi. «ZnaToKi»da namoyon bölgan jinoyatçilikning kölami va mamlakat muammolari (şu jumladan partiya organlarining militsiyaga bosim ötkaziş amaliyoti) teleserialda tobora realroq körsatila boşlandi, garçi asosiy qahramonlar hanuz öz burçiga sadoqatli, halol militsionerlar bölib qolsalar-da.

1989 yilda mamlakatdagi jiddiy özgarişlar munosabati bilan Markaziy televideniye rahbariyati almaşdi. 22-ish premyerasidan oldin teleserialning doimiy muharriri E. Kaşirnikova lavozimidan çetlatildi. Lavrovlarning xotiralariga köra:

22-işni G. Pavlov suratga oldi (u ilgari 17-işni suratga olgan edi). Bu epizodda «ZnaToKilar» işlaydigan mamlakat butunlay özgaradi — ekranda uyuşgan jinoyatçilik, qotilliklar, reket, giyohvand moddalar savdosi körsatiladi, boş jinoyatçi esa Znamenskiydan butunlay qoçib ketadi. Bu epizodda şafqatsizlik ança köp, sintezatorda yaratilgan qoronğu musiqa, qonli jinoyatlar va hatto jinsiy xarakterdagi lavhalar bor.

Natijada, navbatdagi siklning — oltinni konlardan öğirlaş haqidagi filmni suratga oliş uçun tayyorgarlik allaqaçon körilgan bölsa-da, Markaziy televideniye rasmiy sabablarsiz teleserialni davom ettirişdan voz keçdi. Mualliflar bu qarorni gласность siyosati natijasida öşa davrda sovet jamiyatida militsiyaga nisbatan paydo bölgan keskin salbiy munosabat bilan boğlaydilar. Sovet «ZnaToKilar» kutilmaganda qoronğu ohangda tugadi.

10

23—24-işlar

2002 yilda, boşqa tarixiy davrda, teleserialni qisqa muddatga qayta tiklaşga muvaffaqiyatli uriniş qilindi.…

2002 yilda, boşqa tarixiy davrda, teleserialni qisqa muddatga qayta tiklaşga muvaffaqiyatli uriniş qilindi. Rejissyorlar Vladimir Xotinenko va Vyaçeslav Sorokin keksaygan Tomin va Znamenskiy iştirokida yana ikkita ish (23 va 24) suratga oldilar, ularda rollarni L. Kanevskiy va G. Martinyuk ijro etdi. Z. Ya. Kibrit teleserialda endi yöq, u faqat avtohalokatda halok bölgan sifatida eslatiladi. Oxirgi işlarda uning örnida yoş ekspert Kitayeva işlaydi, uni aktrisa Lidiya Velejeva ijro etadi. Sönggi ikki qismda yana M. Minkov bastalagan «Nezrimiy boy» qöşiği yangraydi, ammo faqat ohang — A. Gorohovning sözlarisiz. Efirni Birinçi kanal olib bordi.

Bu filmlarda postsovet Rossiyasining öziga xos reallliklari paydo böladi — qonuniy bölib qolgan valyuta operatsiyalari, xususiy qöriqlaş va advokatlik tuzilmalari, Internet, xakerlar va mobil telefonlar. Bu «işlar»da harakat köproq, jinoyatlar çalkaşroq va şafqatliroq, tergovlar esa juda dinamik.

11

Pavel Znamenskiy

Pavel Pavlovich Znamenskiy (teleserial davomida mayordan yuriditsiya polkovnigigaça kötarilgan) — tergovçi…

Pavel Pavlovich Znamenskiy (teleserial davomida mayordan yuriditsiya polkovnigigaça kötarilgan) — tergovçi (keyinçalik muhim işlar böyiça tergovçi), malakali analitik, detallarga eʼtiborli, eng muhimi — ajoyib psixolog va söroq ustasi. Har qanday gumondorda u avvalo insonni köradi va şu bilan uning içidagi jinoyatçini yengadi. Juda vijdonli, mard va mehribon inson bölgan Znamenskiyda adolat tuyğusi kuçli. Baʼzan u vijdoni buyurganidek ish qiliş uçun qonun harfini buzişga ham qodir. Znamenskiy obrazining körsatkiç xislati uning oçiqligi va gumondorlarga nisbatan psixologik bosimning qattiq usullarini qöllaşni yoqtirmasligidir. Masalan, 1-işdagi Şaxinya bilan suhbatida u közga taşlanadigan hiylalar va tergov nayranglaridan voz keçib, kartalarini oçadi. U köp marta Tomin va Kibritni burçakka qisilgan gumondorni «bosib ketişni» istamasligi bilan hayron qoldiradi. Masalan, 3-işda u hayratga tuşgan Silinning söroqini töxtatadi («Oğriqli joyga uriş mumkin emas!»), 20-işda esa devorga siqilgan Viktor Podkidinning söroqini.

«Şon-şaraf belgisi» ordeni, «Mehnat jasorati uçun», «V. I. Lenin tuğilganining 100 yilligi munosabati bilan mehnat jasorati uçun», «Sovet militsiyasining 50 yilligi», «Benuqson xizmat uçun» III va II darajali medallar bilan mukofotlangan.

Teleserialda Znamenskiy jinoyatçidan nafratlanişni istamaydi, u faqat jinoyatni yomon köradi va kimningdir oçiqdan-oçiq harakatlari unda nafrat tuyğusini uyğotganda, chin dildan xafa böladi. Masalan, 11-işda Tobolsevga nisbatan qilingan pastkaşlik foş bölgaç, u şunday deydi: «Nafratlanişga majbur bölganimda nafratlanaman!» Gumondorga nisbatan oçiq ğazabni Znamenskiy faqat 2-işda yöl qöyadi, u yerda beçora sarsonda sovuqqon, hisob-kitobli va şafqatsiz josusni tan oladi. Znamenskiyda jinoyatçiga nisbatan nafratning yana bir holati 20-işda namoyon böladi. Prinsipsiz kinoya qiluvçi boy bola Marat Bilov onasini öz joniga qasd qilişga majbur qiladi, lekin bu uni umuman bezovta qilmaydi va bu odatda mehribon tergovçida faqat kuçli jirkanişni uyğotadi. Znamenskiyga şubha qaratilgan vaziyatlarda (10 va 16-işlar), u özini himoya qilişdan ataylab çetda turadi va buni adolat tizimiga işonişi bilan izohlaydi: agar işonçini yöqotsa, işlay olmasligini aytadi. Martinyuk Znamenskiy rolini haqida şikoyat qilib şunday degan:

Baʼzan bu rolni öynaş hatto zerikarli bölib qolardi, çunki xarakterlarda heç narsa rivojlanmasdi. … şunda men deyarli har qanday rolga rozi bölardim, ssenariyni hatto öqimasdan — faqat yangi, boşqaça narsa öynaş uçun. Znamenskiy menga zerikarli bölib qoldi.

Znamenskiy uylanmagan, onasi bilan yaşaydi (uni butun teleserial davomida Vera Vasilyeva ijro etadi) — şifokor-psixiatr, va kenja ukasi Leonid bilan. Znamenskiyning otasi, paleobotanik olim, «noyob isitma» yuqtirib halok bölgan. Tergovçi it boqadi, qiliçbozlik bilan şuğullanadi. Pavel Znamenskiy Zinaida Kibritga şubhasiz befarq emas; 8-işda maʼlum bölişiça, ularning bir paytlar jiddiy munosabatlari boşlangan, lekin keyin hammasi «surunkali şaklga ötib qolgan». Lavrovlar dastlab Zinoçka va Znamenskiy örtasida sevgi romani va nikohni rejalaştirgan, va syujetning bunday rivojlanişiga işoralar siklning dastlabki filmlarida saqlanib qolgan, biroq IIV tsenzorlari bunday burilişga ruxsat bermagan va Zinoçkaga «taşqaridan» er «topib berilgan». V. Brovkin eslaşiça, köp telетomoşabinlar («ayniqsa telетomoşabina ayollar») ham Znamenskiyning uylanişiga qarşi bölgan.

Qahramonga Vadim Nikolayeviç Znamenskiyning (1931—2005) familiyasi berilgan; u IIV va prokuratura organlarida xizmat qilgan (oxirgi xizmat joyi — Moskva viloyati Kaliningrad şahri prokuraturasi).

Matn: maqola tarjimasi «Следствие ведут ЗнаТоКи» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.

Nima köramiz?3 savol — kayfiyatga mos 3 film→
Film yangiliklarini qoldirmang«Kuzatish» tugmasini bosing — yangi treyler, sana va kinoteatrlarga çiqişi haqida xabar beramiz.