«Smeşariki» — rossiyalik animatsion serial bölib, şar şaklidagi antropozoomorf mavjudotlarning sarguzaştlari haqida hikoya qiladi. Multfilm qahramonlari bolaning hayotida uçraşi mumkin bölgan turli vaziyatlarga tuşib qoladi. Serialni Salavat Şayxinurov, Ilya Popov, Anatoliy Prokhorov, Anna Malginova va Igor Şevçuk yaratgan. «Smeşariki»ning 2004-yil 17-maydan efirga çiqqan yettita mavsumi bor. Dastlabki tört mavsum 2012-yilgaça translyatsiya qilingan, şundan söng serialning namoyişi töxtatilgan. 2020-yildan boşlab yangi epizodlar çiqa boşlagan.
Vaqt ötişi bilan serial kultga aylandi. Tanqidçilar uning ssenariyçilar işini, epizodlarning janr xilma-xilligini (şu jumladan ularning falsafiy tomonini), boşqa asarlarga işoralar mavjudligini va vizual uslubini maqtaşgan, biroq badiiy soddalik va ğoyaning ikkinçi darajaliligi uçun tanqid qilişgan, şuningdek, ayrim texnik çeklovlarni körsatişgan. Namoyiş qayta boşlanganda şarhlovçilar yangi mavsum töxtatilişdan oldingi serial ohangini saqlab qolganini taʼkidlaşdi: u dolzarb mavzularni kötaradi va zamonaviy voqeliklarga «köz qisib» qöymaydi.
Serial köplab mukofotlarga, jumladan «Oltin burgut» va «Ikar» mukofotlariga nomzod bölgan. Uning yaratuvçilari Rossiya Federatsiyasi Davlat mukofotiga sazovor bölgan. «Smeşariki» asosida köplab kompyuter öyinlari işlab çiqilgan. Serialga qöşimça ravişda «Smeşariki. Boşlaniş» (2011), «Smeşariki. Oltin ajdaho haqida afsona» (2016), «Smeşariki. Dejavyu» (2018) töliq metrajli multfilmlar, şuningdek, «Smeşariki kino suratga oladi» (2023) kinoalmanaxi hamda taʼlim va madaniy-maʼrifiy yönalişdagi bir qator seriallar («Pin-kod», «Yangi sarguzaştlar») yaratilgan.
1Rollarda
2Serial olami
Multserialning xayoliy olamida smeşariklar yaşaydi — rossiya faunasining eng keng tarqalgan vakillarini…

Multserialning xayoliy olamida smeşariklar yaşaydi — rossiya faunasining eng keng tarqalgan vakillarini (ayiq, los, qöçqor, quyon, kirpi) aks ettiruvçi şar şaklidagi antropozoomorf mavjudotlar. Qahramonlarning sarguzaştlari asosan Romaşkovaya vodiysida keçadi. Biroq ayrim epizodlarda personajlar, masalan, aholisi yöq orolda yaşaşi, dengizda suzişi, çölda sayohat qilişi yoki toğga çiqişi mumkin. Syujet bolaning kundalik hayotida duç kelişi mumkin bölgan turli vaziyatlarga asoslangan. Personajlar orasida salbiy qahramonlar yöq, barçasi «zöravonliksiz dunyo» tamoyili böyiça yaşaydi.
Personajlar ikki yoş guruhiga bölinadi: bolalar va kattalar. Köpçilik epizodlarda bola-smeşariklar örganadi va katta yoşdagilardan muhim ijtimoiy yoki madaniy tajriba oladi (masalan, xulq-atvor qoidalari yoki atrof-muhitni himoya qiliş). Biroq ayrim epizodlarda, aksinça, kattalar bolalardan örganadi.
3Personajlar
Kroş — quvnoq, muloqotga moyil va şum quyon. Tinimsiz hazilkaş, ğoya va istaklarga töla. Ovozini Anton…

Kroş — quvnoq, muloqotga moyil va şum quyon. Tinimsiz hazilkaş, ğoya va istaklarga töla. Ovozini Anton Vinogradov beradi.
Yozhik — Kroşning qöşnisi va eng yaqin dösti. Uning şubhali sarguzaştlarini maʼqullamaydi, lekin doimo ularga tortilib qoladi. Yaxşi tarbiyalangan, mehribon va taʼsirçan. Ovozini Vladimir Postnikov beradi.
Nyuşa — öziga mahliyo, injiq va xafagarçilikka moyil çöçqaça. Kattaroq körinişga intiladi va öziga işonçli bölişga harakat qiladi, «sahna, şuhrat, konfetlar va million muxlislarni orzu qiladi». Nozpişa va qiziquvçan. Ovozini Svetlana Pismiçenko beradi.
Baraş — lirik şoir-qöçqor, sanʼatkor tabiatli, malanxolik va romantik. Barça eʼtiborini özining «baxtsizligi va tuşunarsizligiga» qaratadi. Nyuşaga xayrixoh. Ovozini Vadim Boçanov beradi.
Sovunya — öşa keksa boyöğli, soğlom turmuş tarziga amal qiladi. Atrofdagilarga tibbiyot sohasidagi bilimlarini qöllaydi. Intizom va tozalikni yaxşi köradi. Zaxiraçi, xöjalikni yuritişga qodir, har qanday hayotiy vaziyat uçun maslahat beradi. Ovozini Sergey Mardar beradi.
Kar-Kariç — eng keksa personajlardan biri, «heç kimga maʼlum bölmagan böronli ötmişga» ega qarğa. Bir vaqtning özida barça janrlardagi sanʼatkor. Atrofdagilarni hayratga solişni yaxşi köradi, maqtançoq, namoyişkor, sentimental va xarizmatik. Ovozini Sergey Mardar beradi.
Pin — pingvin-ixtiroçi, uskuna va detallar bilan töldirilgan angarda işlaydi, muzlatgiçda uxlaydi. Pin personajlar orasida yagona «çet ellik». Nemisça urğu bilan gapiradi. Ovozini Mixail Çernyak beradi.
Kopatiç — töğri gapiradigan va mehnatsevar ayiq. Har qanday işga puxta yondaşadi, kritik vaziyatlarda esa salqin fikrlab, vaziyatni nazorat qila oladi. Sobiq disko raqqosi va «Lyusen şousi» serialida supergeroy Lyusenni öynagan aktyor. Ovozini Mixail Çernyak beradi.
Losyaş — aqlli, biroz sarguzaştga moyil los. Oçiq, taşabbuskor va hissiyotga boy. Tabiiy-ilmiy yönalişdagi bilimlarni afzal köradi, doimo nimanidir öqiydi, laboratoriya tajribalarini ötkazadi, ob-havo va kelajakni başorat qiladi. Ovozini Mixail Çernyak beradi.
4Ğoya
2001-yilda nastol öyinlarini işlab çiqiş bilan şuğullanadigan «Fan Game» kompaniyasi tanazzulda edi. Uning…

2001-yilda nastol öyinlarini işlab çiqiş bilan şuğullanadigan «Fan Game» kompaniyasi tanazzulda edi. Uning rahbari Ilya Popov kompaniyani inqirozdan olib çiqadigan loyiha ğoyalarini izlardi. Şunda Popov şirinlik işlab çiqaruvçilari qadoqlarga kam konfet, köp böş joy solişini payqadi va konfetlar fişka bölib xizmat qiladigan nastol öyinini yaratişga qaror qildi. Bunday öyinni işlab çiqişni u «Fan Game»ning yetakçi rassomi Salavat Şayxinurov boşçiligidagi jamoaga topşirdi. Şayxinurov birinçi personaj — uzun quloqli kök quyon eskizini çizdi, u Kroşning prototipi böldi. Keyinçalik Mariya Kolesnikova qolgan personajlar ustida işladi, ular «Şirinliklar» deb nomlandi. Kreativ direktor Igor Şevçuk yuriş öyinining dizayni va mexanikasi bilan şuğullandi: yassi qutiga arça şaklidagi yöl bilan öyin maydoni va 24 ta şokoladli personajdan iborat korrex solingan. Har bir yurişdan söng öyinçi konfet-fişkani yeb qöyardi. Işlab çiqiş tugagaç, naşriyotçilarni izlaş boşlandi. Popov birinçi bölib Krupskaya nomidagi konditer fabrikasiga murojaat qildi, ammo ular loyihani naşr etişni xohlamadi. Keyingi murojaat «Babaevskiy» konserniga böldi, u «Şirinliklar»ni çiqardi.
Salavat Şayxinurov öyin personajlari asosida serial yaratiş imkoniyatini körib çiqdi. Buning uçun u 2001-yil oxirida Ilya Popovga murojaat qildi va Popov rozilik berdi. Anna Malginova (öşa paytda Salavatning turmuş örtoği) loyihaning asosiy konsepsiyasini — «zöravonliksiz dunyo»ni va voqealar joyi — Romaşkovaya vodiysini öylab topdi. Şayxinurov dastlab serial 20 ta epizoddan iborat bölişini rejalaştirgan edi. Ammo Popov ikki yuz taga qatʼiy turdi. Loyiha «Ideal dunyo» deb nomlandi. Işlab çiqilgandan söng, öyin holatidagi kabi, biznes-hamkorlarni izlaş boşlandi. Avval prodyuser Sergey Selyanovga murojaat qilindi, ammo u rad etdi. Keyingi taklif Konstantin Bronzitga qilindi, u ham rad etib, animatsion «Pilot» studiyasi asosçisi Anatoliy Prokhorovga murojaat qilişni maslahat berdi. Serialning nomi «Şirinliklar»ga özgartirildi. 2002-yil bahorida «Pilot» studiyasi ofisida Popov va Şayxinurov Prokhorov bilan uçraşdi. Dastlab u loyihaga şubha bilan qaradi, asosan uning uzunligiga (200 ta epizod) eʼtiroz bildirdi. Konsepsiyani qayta işlab çiqqaç, Popov va Şayxinurov ikki oydan söng yana Prokhorov bilan uçraşişdi. «Zöravonliksiz dunyo» ğoyasi va antagonist personajlarning yöqligi ham şubha uyğotdi — Prokhorovning fikriça, bu «mustahkam dramaturgiyaning majburiy şarti» edi. Bir hafta ötib u «Fan Game» ofisiga keldi. Şayxinurov unga birinçi epizodlarning ssenariylari bilan tanişişni taklif qildi. Ammo öqib çiqqaç, Prokhorov söradi: «Ssenariylar qani?» — va bu faqat adabiy inşolar ekanini aytib, çiqib ketdi. Şoşilinç ravişda Popov Igor Şevçukdan Prokhorovning izohlarini hisobga olgan yangi ssenariy yozişni söradi. Prokhorov Şevçukning qoralama variantini maʼqulladi, ammo loyiha nomini özgartirişni maslahat berdi. Miya hujumi boşlandi: köplab nomlar taklif qilindi, jumladan Malginova öylab topgan «Bumki» — bu sakrayotgan töp ovozini eslatuvçi nom bölib, uning şakli kelajak serial personajlarini eslatardi. Şu paytda Şevçuk şar şaklidagi qahramonlar — smeşariklar haqida ertak yozayotgan edi. Popov buni «yuz foizli topilma» deb hisoblab, «Smeşariki» nomini tasdiqladi, bu nom Prokhorovga ham yoqdi. Keyingi ikki oy loyihaning badiiy ğoyasi, tarğibot strategiyasi, personajlarning xarakterlari va dizaynini aniqlaşga sarflandi.
5Olamni işlab çiqiş
2002-yil örtalariga kelib serialning konsepsiyasi öylab topildi va olam işlab çiqiş boşlandi. Anatoliy…

2002-yil örtalariga kelib serialning konsepsiyasi öylab topildi va olam işlab çiqiş boşlandi. Anatoliy Prokhorov boşçiligidagi ijodiy jamoa — unga Ilya Popov, Salavat Şayxinurov, Anna Malginova va Igor Şevçuk kirardi — Sankt-Peterburgdagi Olimlar uyida miya hujumlari ötkazib, lor şakllantiriş böyiça ğoyalar taklif qildi. Personajlar batafsil tasvirlandi, ularning munosabatlar tizimi va serialning falsafasi belgilandi. Loyihaning badiiy rahbari bölgan Prokhorov jadval tuzişni buyurdi: gorizontal böyiça barça personajlar, vertikal böyiça esa ularning xususiyatlari joylaştirildi: «asosiy xislat», «yaqqol namoyon böladigan qobiliyatlar», «xarakterli iboralar va replikalar», «gapiriş uslubi», «qaysi personajlar bilan eng yaxşi uyğunlaşadi», «qanday harakat qiladi».
Dastlab 17 ta qahramon rejalaştirilgan edi (ish boşlanişidan oldin qisqartirilgan 20 tadan farqli ölaroq), ularning dizayni yakuniy variantlardan keskin farq qilardi. Köp ötmay yaratuvçilarga bunday personajlar soni serial uçun mos emasligi maʼlum böldi. «Birinçi navbatda, ular vizual elementlar böyiça bir-biriga öxşab qolişadi, şuningdek xarakteristikalari ham bir-birini takrorlaydi», — deb tuşuntirdi loyihaning yetakçi rejissyori Denis Chernov «Uçeniçeskaya gazeta» bilan suhbatida. Saralaş jarayoni boşlandi: Pçyol, Baboçka va Onе (haşarotlar fonda betartib harakatlanardi, şarpa esa olam qonunlariga zid edi), şar şakliga mos kelmagan Belçun va Myşonok, bir-biriga öxşaş Moxa va Koxa olib taşlandi. Burenka va Didjey Robkiy keyinçalik Nyuşaning, Gusenij — Pinning, Bul-Do esa Kopatiçning prototipi böldi. Bir sabab, şuningdek, yaşaş joyi bölib (Rossiyaning örta qismi hayvonlaridan tanlangan edi). «U yerda muşuklar, itlar va siçqonlar bölmasligi kerak. Çunki ular multiplikatsiyada eng maşhur hayvonlardir», — deb tuşuntirdi Anatoliy Prokhorov «Argumenty i fakty» gazetasiga bergan intervyusida. Natijada personajlar soni töqqiztagaça qisqardi.
6Birinçi epizodlar
2002-yil kuziga kelib Igor Şevçuk keyinçalik «Suv muolajalari» nomini olgan epizod uçun ssenariyni…

2002-yil kuziga kelib Igor Şevçuk keyinçalik «Suv muolajalari» nomini olgan epizod uçun ssenariyni (moliyalaştirişga ariza beriş uçun zarur bölgan) yozib tugatdi. Prokhorov arizani Fan Game nomidan emas, balki özini kam maşhur firma deb hisoblagan, obröli kinokompaniya nomidan berişni maslahat berdi. Kinokompaniya egalari Popovga loyihaga moliyalaştiriş imkoniyatini oşiriş uçun rejalaştirilgan epizodlar sonini 200 tadan 20 taga tuşirişni tavsiya qilişdi. Ariza topşirildi va Davlat kino qömitasining ekspert komissiyasi aʼzolari tomonidan körib çiqildi, ammo bir muddat ötib, noyabr oyida kinokompaniya tomonidan qaytarib olindi. Komissiya aʼzolaridan biri, «Master-film» asosçisi Aleksandr Gerasimov loyihaga qiziqib, arizani qaytadan «Master-film» homiyligida kiritiş istagini bildirdi. Davlat kino qömitasi arizani maʼqulladi va serial birinçi 20 ta epizodni işlab çiqariş xarajatlarining taxminan 60 foizini qoplagan grant oldi. Qolgan mablağni Popov kiritdi.
Işlab çiqariş jarayoniga tayyorgarlik 2003-yil boşida boşlandi. Martda «Smeşariki» MÇJ röyxatdan ötkazildi, uning asosçilari Ilya Popov, Anatoliy Prokhorov va Salavat Şayxinurov böldi. Keyingi qaror öz animatsion studiyasini — «Peterburg»ni taşkil etiş böldi. Popov uning direktori etib Nadejda Kuznetsovani tayinladi; u amerikaning «Animation Magic» studiyasi rossiya filialida animatsiya bölimi menejeri bölib, undan oldin Fan Gameʼda operatsion direktor bölgan. Loyihani rejalaştirişga kirişgaç, Kuznetsova anʼanaviy çizma animatsiyadan voz keçişga va animatsiya dasturi sifatida Macromedia Flashʼdan foydalanişga qaror qildi, bu postsovet makonida yangilik edi. Dastlab flesh-animatsiyani sinovdan ötkaziş ijobiy natija bermadi: Şayxinurov va animator Aleksey Minçenok dasturni Salavatning şaxsiy kompyuterida sinab körişdi, uning unumdorligi vektor grafikasi bilan işlaşga imkon bermasdi. Şu sababli Kuznetsova çizma animatsiya bilan şuğullanadigan, lekin kompyuter animatsiyasi bilan işlamagan «Melnitsa» studiyasi mutaxassislarini jalb qildi, ular biroq işga kirişmadi: Şayxinurov Macromedia Flashʼni grafik planşetda sinab kördi va u bilan işlaşda muammo çiqmadi. Keyinçalik 45 soniyalik sinov animatsiyasi yaratildi va şundan söng flesh-animatsiya yordamida işlab çiqarişni boşlaş qarori qabul qilindi.
2002-yil boşida Anna Malginova va Zuhra Burakayeva birinçi ssenariyni yozişgan edi. 2003-yil yozida animatorlar işga kirişdi. «Yulduz yomğiri» deb nomlangan epizod Burenkaning uyida töplangan şirinliklar haqida hikoya qilardi. Yulduz yomğiri boşlanadi, hamma istak bildirişga ulgurdi, faqat Gusenij qayğuga botib uyni tark etadi, qolganlar esa öt qurtlarini topiş uçun örmonga yöl oladi. Ularni yulduz sifatida Gusenijga olib kelişadi, u istak bildirişi uçun. Gusenij ularga qarab, özini şunça vaqt qiynab kelgan ixtiroçilik masalasining yeçimini topadi va istagi amalga oşadi. Yakuniy sahnada barça personajlar Gusenij yasagan çayqalişda çayqaladi. Epizodni sahnalaştiriş uçun Salavat Şayxinurov «Melnitsa» studiyasidan Denis Çernovni taklif qildi. Ammo Chernov bu ssenariy uçun rejissyorlik yeçimini topa olmadi. Anatoliy Prokhorovga esa hikoyaning syurrealizmi yoqmadi, bu muallif animatsiyasiga xos bölib, uning fikriça, köp qismli loyihaga mos emas edi. Şu sababli ijodiy jamoa tarkibini özgartiriş, jumladan yangi ssenariyçi topiş qarori qabul qilindi. U Aleksey Lebedev böldi. «Uçeniçeskaya gazeta» (Olimlar uyi)dagi miya hujumlarida baʼzi personajlarning dizayni va nomlari özgartirildi. Lebedev «Skameyka» epizodining ssenariysini taklif qildi, u barça iştirokçilar tomonidan maʼqullandi va «Yulduz yomğiri» örniga işlab çiqarişga yuborildi. Jamoa yangi odamlar bilan töldirila boşladi: kompaniyaga bastakorlar Marina Landa va Sergey Vasilyev, ovoz rejissyori Igor Yakovel, ovoz beruvçi aktyorlar Anton Vinogradov, Vladimir Postnikov va Sergey Mardar keldi.
2003-yil kuzida «Skameyka»ning işlab çiqarilişi tugadi. Ilya Popov «Spokoynoy noçi, malыshi!» telekörsatuvini işlab çiqargan «Klass!» kompaniyasi va STS rahbariyati bilan serial translyatsiya huquqini sotib oliş yuzasidan muzokaralarni boşladi. 2004-yil mayida birinçi uç epizod «Rossiya» kanalidagi «Spokoynoy noçi, malыshi!» dasturida efirga çiqdi, 1-iyunda esa serialning premyerasi STSda bölib ötdi.
7Namoyişning töxtatilişi va qayta boşlanişi
Serialning namoyişi 2012-yilda töxtatildi. Öşa paytga kelib rejalaştirilgan 208 ta epizodning barçasi…
Serialning namoyişi 2012-yilda töxtatildi. Öşa paytga kelib rejalaştirilgan 208 ta epizodning barçasi yaratilgan edi. Keyinçalik «RIA Novosti» axborot agentligiga bergan intervyusida serial prodyuseri Yuliya Nikolaeva «tanaffus, ehtimol, jamoa bunday miqdordagi mahsulotdan biroz çarçagani uçun olingan» deb taʼkidladi. 2019-yil noyabrda «Kommersant» gazetasi «Yandex» kompaniyasi beşinçi mavsum işlab çiqarilişini moliyalaştirib, unga 100 million rubl sarflaşini xabar qildi; butun mavsumning qiymati 130 million rubl deb baholandi. Bitta epizodning byudjeti taxminan 2,5 million rublni taşkil etadi (2019-yil uçun 40 ming dollar). Namoyiş avval «KinoPoisk HD» va «Yandex.Efir» xizmatlarida, keyin esa rossiyalik telekanallardan birida bölişi rejalaştirildi. Şuningdek, «Yandex» asosiy serialning spin-offi bölgan «Malышariki»ning yangi mavsumi va «Riki» GKʼning boşqa kontentiga eksklyuziv namoyiş huquqini olişi qayd etildi. Yangi «Smeşariki» mavsumining premyerasi 2020-yil 18-mayda bölib ötdi.
8Ssenariy va rakadrovka
Yetakçi ssenariyçilar Dmitriy Yakovenko va Svetlana Mardagolimova studiyaga qisqa sinopsislar yuboradi,…
Yetakçi ssenariyçilar Dmitriy Yakovenko va Svetlana Mardagolimova studiyaga qisqa sinopsislar yuboradi, ularda ular muhokama qilinadi va yangi epizodda nima bölişi hal qilinadi. Ssenariy 4—5 sahifadan iborat. Anatoliy Prokhorov «Teleprogramma.pro» veb-portaliga bergan intervyusida «ssenariyda «Smeşariki» olamining atmosferasiga kiriş, ularning munosabatlarini his qiliş juda muhim» deb taʼkidladi.
Kiçik tahrirlardan söng ssenariy rejissyorlarga yuboriladi, ularning ishi rakadrovka — rejissyor tasavvurini vizual tasavvur qilişga yordam beradigan sahnalar ketma-ketligidan boşlanadi. Har bir sahna ostida personajlarning harakati va replikalari tasvirlangan. Rakadrovka diqitayzer yordamida çiziladi (ilgari qoğozda çizilgan, oxir-oqibat 50—60 varaqqa yetgan).
9Ovoz yoziş va qöşiqlar
Ovoz yozişga, agar qahramonlarning replikalari köp bölsa, 40 daqiqagaça, personaj epizodda kamroq gapirsa,…
Ovoz yozişga, agar qahramonlarning replikalari köp bölsa, 40 daqiqagaça, personaj epizodda kamroq gapirsa, 10—15 daqiqa ketadi. Yozuv bir neça smenada ötadi. Serialning boş ovoz rejissyori Igor Yakovel epizodda iştirok etuvçi barça aktyorlarning replikalarini yozib oladi. Yozuvda hozir bölgan rejissyor esa aktyorlarga kerakli ohangni topişda yordam beradi. Masalan, Sergey Mardar ikki personajni — Kar-Kariçni va Sovunyani ovoz beradi. Dastlab u ovozlarni çalkaştirib yubormaslik uçun ularni navbat bilan yozgan. Agar epizodda birinçi bölib Kar-Kariç gapirsa, avval uning barça replikalari yoziladi, Sovunyaniki esa undan keyin.
Köplab epizodlarda qöşiqlar bor — ham personajlar tomonidan ijro etiladigan, ham fondagi qöşiqlar. Avval rejissyor bastakorlar bilan ularning janri va uslubini muhokama qiladi. Sözlarni Sergey Vasilyev va Marina Landa öylab topadi. Keyin ovoz rejissyori ovoz beruvçi aktyorlarning qöşiq ijrosini bastakorning çolğusi (masalan, gitara) hamrohligida yozadi, söng gitarani audio yöldan olib taşlab, aktyorlar ovoziga orkestr instrumentatsiyasini qöşadi. Yakunda rejissyor qöşiq matnini rakadrovkaga kiritadi, ovoz rejissyori esa epizodning video va audio yöllarini birlaştiradi.
10Animatsiya
Qismlarga bölingan animatik har bir sahnasi ustida alohida işlaydigan rassom-animatorlarga ötadi. Epizodning…
Qismlarga bölingan animatik har bir sahnasi ustida alohida işlaydigan rassom-animatorlarga ötadi. Epizodning bir neça soniyasini animatsiya qiliş 7 kungaça vaqt oladi. «Hammasi personajning harakatlari murakkabligiga boğliq», — deb taʼkidlaydi Anatoliy Prokhorov. Parallel ravişda fon rassomlari epizodning fon qismi ustida işlaydi. Işlab çiqarişning yakuniy bosqiçi — video muhandis tayyor materialni raqamli formatga ötkazişi.
2006-yilda serial animatsiyasining bir daqiqasi tannarxi 8 ming dollar bölgan, 2007-yil oxiriga kelib esa 13 mingga yaqinlaşgan. Bitta epizodni yaratiş 3—4 oy va taxminan 50 ming dollar talab qilgan. Oyiga törtta epizod çiqarilgan va yana kamida 16 ta epizod işlab çiqarişda bölgan.
2023-yil yanvarda serial yaratuvçilari animatsiya yaratiş uçun işlatiladigan çet el dasturiy taʼminotiga litsenziya muddati tugaşi tufayli işlab çiqarişda qiyinçiliklar bölişi mumkinligini xabar qilişdi.
11Epizodlar va reytinglar
Serial yettita mavsumdan iborat. Dastlab mualliflar 208 ta epizod yaratişni rejalaştirişgan edi (törtta…
Serial yettita mavsumdan iborat. Dastlab mualliflar 208 ta epizod yaratişni rejalaştirişgan edi (törtta mavsumning har birida 52 tadan). 2020-yil may oyida ham 52 ta epizoddan iborat beşinçi mavsumning namoyişi boşlandi. 2021-yil sentabrda oltinçi mavsum çiqdi, 2023-yil fevralda esa ssenariylari 2003—2012-yillarda serial ssenariyçisi bölgan Aleksey Lebedev tomonidan yozilgan mavsum premyerasi bölib ötdi. Turli voqealarga bağişlangan maxsus epizodlar ham çiqdi: 2015-yil dekabrda öşa nomli bayramga bağişlangan «Syr-bor Novыy-god», 2019-yil martda loyihaning 15 yilligiga «Yuqoridan köriniş», 2021-yil iyunda serialning 18 yilligiga «Paranormal sarguzaşt», 2022-yil dekabrda Yangi yilga «Sinema».
2005-yil oktyabr — noyabrda STSda ötkazilgan tomoşabinlar ölçovlari şuni körsatdiki, serialni asosan 4 yoşdan 45 yoşgaça bölgan tomoşabinlar köradi. Şu yoş oraliğida ayollar tomoşabinlarning 25 foizini, 25 yoşdan 45 yoşgaça bölgan erkaklar esa 13 foizini taşkil etdi; 17 yoşdan 25 yoşgaça bölgan erkaklarda qiziqiş pasayadi. 45 yoşdan keyin umumiy tomoşabinlar soni kamaya boşlaydi. «Smeşariki»ning reytingi esa (2007-yil dekabr holatiga) 0,82 foizni taşkil etdi. TNS Rossiya maʼlumotlariga köra, 2008-yil yanvar — avgust oylarida serialning öşa telekanaldagi tomoşabinlari 9,7 foizni taşkil etdi, STSning kunlik örtaça uluşi esa 8,7 foiz edi. «Video International» tadqiqotlari 2008-yil sentabrdan 2010-yil fevralgaça bölgan davrda körsatdiki, STSda ertalab ish kunlari «Smeşariki»ni 4 yoşdan 11 yoşgaça bölgan barça telekörinuvçilarning taxminan 42 foizi, kunduzi esa 47,7 foizi tomoşa qilgan.
12Tanqid
2004-yilda «Novaya gazeta» bir sonida serial haqida «ölimga mahkum qiladigan nomiga qaramay, dunyodan bir…
2004-yilda «Novaya gazeta» bir sonida serial haqida «ölimga mahkum qiladigan nomiga qaramay, dunyodan bir tiyinga öğirlangan sodda öğirlik bölmasa, yaxşi loyiha bölişi mumkin edi: «Yojik», «Vinni-Pux» va boşqa maşhur asarlardan» deb yozgan edi. 2007-yilda «Foma» jurnaliga Anatoliy Prokhorov bilan bergan intervyusidan söng bahs boşlandi, unda u serial va sovet multiplikatsiyasi haqida bahsli fikrlar bildirgan edi. Javob intervyusida sovet multiplikatorlari Eduard Nazarov va Yuriy Norşteyn «Smeşariki» yaratuvçilariga bolalarga «qisqartirilgan estetik idrok»ni singdirişda ayblaşdi, şuningdek serialni «Vinni-Pux» anʼanasining davomi sifatida joylaştirişni tanqid qilişdi. Norşteyn öz navbatida ssenariyçilarning işini maqtab, dastlabki epizodlarga nisbatan keyingi ssenariyçilar ssenariy mahoratida «sezilarli darajada oldinga siljiganini» taʼkidladi. Multiplikator Aleksandr Petrov ham ssenariyçilar işini maqtab, serialni «zamonaviy amerika va yapon serial sanʼatiga, tijorat sanʼatiga alternativa» deb atadi, biroq «rasm va dizayn asabiylaştiradi» hamda serial bolalar tomoşabinida «gözallikka qiziqiş uyğotmaydi» deb taʼkidladi.
Anastasiya Markina serialni tijorat tomonidan körib çiqib, ijobiy jihatlar sifatida mahalliy bolalar brendlari orasida maşhurlikni, yordamçi mahsulotlar işlab çiqariş va litsenziyalaş orqali daromad oliş imkoniyatini hamda xorijiy bozorlarga huquqlarni sotişni qayd etdi; salbiy jihatlar sifatida esa yordamçi mahsulotlar sifatini nazorat qiliş tizimi va litsenziatlarni tanlaşning işlab çiqilmaganligi, firmaviy dökonlarni rivojlantiriş muammolari hamda töliq metrajli loyihalar istiqbolining «noaniqligi»ni körsatdi. «Yeralaş» badiiy rahbari Boris Graçevskiy serialni bolalar uçun foydasi bölmagan «Telepuzikilar»ga öxşatdi: «Men telepuzikilarni yoqtirmayman, ular bizga juda zararli, çunki bolani umuman tarbiyalamaydi. Ular faqat uni çalğitadi — ular tomoşa qilinayotgan daqiqalar davomida. Hatto smeşariklar ham telepuzikilardan nimasi bilan farq qiladi?». Ukrain teleboşlovçisi Ruslan Seniçkin serialning falsafiy tomonini taʼkidladi: «Hayotning mazmuni nimada, bularning hammasi qayerdan paydo bölgan, bu his qayerdan kelgan, yolğizlik, döstlik qayerdan paydo bölişi mumkin. Bularning hammasi «Smeşariki»da bor. Bu katta-bolalar multfilmi». Kinoşunos Dina Goder XI Oçiq rossiya animatsion kino festivali iştirokçilarini körib çiqib, janrlarning xilma-xilligini va ayrim epizodlarning boşqa filmlarga işoralarini maqtadi, biroq salbiy tomon sifatida personajlarning soddaligini va flesh-animatsiyadan foydalaniş sababli texnik çeklovlarni qayd etdi.
«Film.ru» veb-saytidagi beşinçi «Yangi» mavsum haqidagi şarhida Yefim Gugnin sakkiz yillik tanaffusdan söng çiqqan yangi mavsum — «bu haqiqatan ham öşa xuddi şu multserial, <…> vaqt va sanoatning özgaruvçan şaroitlari bilan buzilmagan» ekanini taʼkidladi. Şuningdek, u serialning falsafiy tomoniga, Alfred Xitçkok va Jim Jarmuş filmlariga işoralarga hamda gomofobiya, özlikni anglaş inqirozi va boşqaçalikni qabul qiliş mavzularini kötarganiga eʼtibor qaratdi. Şu mavsum premyerasi haqidagi şarhda Gazeta.ru veb-naşridan Pavel Voronkov serialni vizual uslubi va yorqin personajlari uçun maqtadi, «yangi „Smeşariki“ eskilari bilan aynan bir xil» ekanini tasdiqladi va «heç kim XXI asr voqeliklariga köz qisib qöymaydi» deb yozdi, şuningdek bir epizodda kötarilgan gomofobiya mavzusini qayd etdi. InterMedia axborot agentligidan Denis Stupnikov ham yangi mavsum «modali qurilmalarga» köz qisib qöymasligini va gomofobiya mavzusini kötarişini taʼkidladi. Regnum veb-naşridan Marina Aleksandrova beşinçi mavsumning dastlabki sakkiz epizodini tahlil qilib, xulosada «umuman olganda, qayta tiklangan serialda jonlilik biroz kamaygandek, birgalikdagi işlar, taşvişlar va sarguzaştlar ham kamaygandek taassurot qoldiradi» deb yozdi. Siyosatşunos Yekaterina Şulman öz YouTube kanalida beşinçi mavsumning tahlilini eʼlon qildi, unda asosiy personajlarni tahlil qilib, epizodlar animatsiyasini baholadi, biroq ssenariyni tanqid qildi: «Bularning hammasini biz allaqaçon körganmiz».
Serialda «Vertikal», «Stalker», «Forrest Gamp», «Terminator», «Matritsa», «Mexanik pianino uçun tugallanmagan pyesa», «Qayiqdagi uç kişi, it hisobga olinmaganda», «Tirik öliklar keçasi», «Psixo» va «Ölik» kabi filmlarga, şuningdek Leonardo da Vinçi rasmlariga va qadimgi hind mifologiyasiga köplab işoralar mavjud.
13Franşiza tartibida
3 film
Matn: maqola tarjimasi «Смешарики» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.