«Yölning ritsari» (ingl. Knight Rider) — ilmiy-fantastik amerikaça teleserial bölib, sobiq politsiyaçi va uning sunʼiy intellektga ega maşina-hamkorining sarguzaştlari haqida hikoya qiladi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
David Hasselhoff, Edward Mulhare, Patricia McPherson
3Syujet
Serial Maykl Nayt (ingl. Michael Knight) haqida hikoya qiladi, u sunʼiy intellektga ega va sönggi texnika…
Serial Maykl Nayt (ingl. Michael Knight) haqida hikoya qiladi, u sunʼiy intellektga ega va sönggi texnika bilan jihozlangan «KITT» (ingl. K.I.T.T. — Knight Industries Two Thousand) nomli maşina bilan birga «Qonun va Huquqiy tartibot uçun jamğarma» (ingl. Foundation for Law And Government, FLAG) uçun işlaydi. Bu jamğarma ölim oldidagi xayriyaçi Uilton Nayt va uning dösti Devon Mayls tomonidan jinoyatçilikka qarşi kuraşiş uçun taşkil etilgan xususiy taşkilotdir.
4Maykl Nayt
Maykl Nayt (ingl. Michael Knight) — ilgari Maykl Artur Long (ingl. Michael Arthur Long) nomi bilan tanilgan —…

Maykl Nayt (ingl. Michael Knight) — ilgari Maykl Artur Long (ingl. Michael Arthur Long) nomi bilan tanilgan — serialning boş qahramonlaridan biri, sobiq politsiyaçi. U Vyetnam uruşi paytida AQŞ armiyasida xizmat qilgan va öşa yerda uning boş suyagiga metall plastina örnatilgan. Politsiyada xizmat qilgan vaqtida uni sotişadi, u boşiga ölimga olib keladigan jarohatlar oladi, bu metall plastinani deformatsiyalaydi va yuzida qaytarib bölmaydigan özgarişlarga olib keladi. Şunday holatda uni Uilton Nayt boşçiligidagi «Qonun va Huquqiy tartibot jamğarmasi» sirli taşkiloti topadi. Rasmiy ravişda Maykl halok bölgan deb eʼlon qilinadi, aslida esa uning hayotini saqlab qoliş uçun yuzini tiklaydigan bir qator murakkab plastik operatsiyalar qilinadi. Plastik operatsiyadan söng Maykl Long Maykl Nayt ismini oladi va ölim oldidagi Uilton Naytning evaziga öğli ekanini tan oladi, çunki Uilton unga haqiqatan ham otasi örnini bosadi. Aqlli avtomobil Kitt (KITT — Knight Industries Two Thousand / Knight Industries 2000 qisqartmasi) bilan birga Maykl yangi hayotni boşlaydi va Uiltonning işini davom ettiradi.
Odatda Mayklga yangi topşiriqni jamğarma yangi direktori, Uilton Naytning dösti Devon Mayls beradi. Maykl Nayt zöravonlikdan qoçişga harakat qiladi va öq otar qurol işlatmaydi. Bundan taşqari, u yoş va gözal qizlarni juda yaxşi köradi va ularga yordam berişdan heç qaçon boş tortmaydi.
Maykl Nayt rolini aktyor Devid Xasselxoff ijro etgan. Serialning ikkinçi mavsumida u Uiltonning haqiqiy öğli Garт rolini ham öynagan. Uilton Nayt, Jamğarma Maykl topgan paytda öğli afrikalik qamoqxonada bölganini va uning heç qaçon ozodlikka çiqmasligini öylab, jarrohlardan Maykelga Gartning yuzini yasaşni söragan.
5KITT
KITT — Nayt (Knight) Industries Two Thousand (rus tilidagi versiyada kanal STS) (ingl. KITT — Knight…

KITT — Nayt (Knight) Industries Two Thousand (rus tilidagi versiyada kanal STS) (ingl. KITT — Knight Industries Two Thousand / Knight Industries 2000) — serialning ikkinçi boş qahramoni. Pontiac Firebird Trans Am avtomobili bölib, nafaqat avtomatik rejimda harakatlana oladi, soatiga 300 milya (taxminan 480 km/soat) tezlikka erişa oladi, balki maşina uçun juda rivojlangan intellektga ega bölib, köpinça Maykelga sarkastik hazillar bilan javob beradi. Uning korpusi Jamğarma tomonidan işlab çiqilgan maxsus öta mustahkam molekulyar qalqon bilan mustahkamlangan. Şu tufayli Kitt zamonaviy qurollarga nisbatan amalda zarar körmaydi.
Bundan taşqari, uning boşqa maxsus imkoniyatlari ham bor, masalan, tösiqlar ustidan sakrab öta oladigan «Turbo-tezlatgiç» (ingl. Turbo Boost), deyarli barça elektron qurilmalarni masofadan boşqariş imkoniyati, suv yuzasida suziş (2-mavsum, 6-qism) (keyinçalik olib taşlangan).
«Knight of the Juggernaut» qismida KITT ulkan taran-maşina tomonidan buziladi, lekin Bonni, Arsi va mexaniklar uni 24 soat içida tiklaydi. Molekulyar qalqonni tiklab bölmaydi, lekin mexaniklar «Super tezlikda taʼqib rejimi» (ingl. Super Pursuit Mode) qöşadilar, uning yordamida KITT endi soatiga 400 milyadan (taxminan 643 km/soat) ortiq tezlikka erişa oladi. Şuningdek, ular «Super tezlik» rejimidan çiqqandan söng tezlikni tez pasaytiriş uçun uçta yiğiladigan qanotça yordamida favqulodda tormoz tizimini örnatdilar.
Kittning asosiy farqi 1982 yildagi seriyali Pontiac Trans Amʼdan — maşinaning «burni»dir, u maşinaga qizil skaner örnatiş uçun qayta jihozlangan. Serialni suratga oliş uçun jami 16 ta avtomobil yiğilgan, suratga oliş tugagaç, bu avtomobil Devid Xasselxoffning mulkiga aylangan, 1992 yilda esa xususiy kollektsiyaga sotilgan. Bugun bu maşinani Angliyadagi Cars of the Stars Motor Museum avtomobil muzeyida köriş mumkin. Serial benihoya maşhur bölganligi sababli, muxlislar hozirgaça KITTning köplab nusxalarini tayyorlaşmoqda.
6Devon Mayls
Devon (ingl. Devon Miles) — Maykel va Kittning boşliği. Odatda u serianing boşida paydo bölib, Maykel va…
Devon (ingl. Devon Miles) — Maykel va Kittning boşliği. Odatda u serianing boşida paydo bölib, Maykel va Kittga topşiriq beradi, seriya oxirida esa bajarilgan ish yakunini çiqaradi. Uning konservativ britaniyaça tarbiyasi xulq-atvorida katta rol öynaydi, uning odob-axloqi, xuşmuomalaligi va diplomatikligi şeriklari xavf ostida qolganda ularni qutqarişga yordam beradi. U «Yölning ritsari 2000» filmida öldirilgan.
7Bonni Barstou
Bonni (ingl. Bonnie Barstow) — birinçi, uçinçi va törtinçi mavsumlarda jamoaning boş mexanigi. Yaratuvçilar…
Bonni (ingl. Bonnie Barstow) — birinçi, uçinçi va törtinçi mavsumlarda jamoaning boş mexanigi. Yaratuvçilar uni Maykelning sevgi qiziqişi sifatida möljallagan, lekin oxir-oqibat bu syujet çiziği juda zaif va aniq bölmagan tarzda yozilgan.
8Eyprel Kyortis
Eyprel — ikkinçi mavsumda jamoaning boş mexanigi. Rebekka Xolden birinçi mavsum oxirida Patrisiya MakFerson…
Eyprel — ikkinçi mavsumda jamoaning boş mexanigi. Rebekka Xolden birinçi mavsum oxirida Patrisiya MakFerson işdan böşatilgandan söng serialga kiritilgan, lekin muxlislarning salbiy reaksiyasiga javoban MakFerson qaytarilgan. Eyprel va Maykel örtasidagi munosabatlar asosan Maykel va Bonni örtasidagi munosabatlarga öxşaş edi.
9ArSi
Reginald Kornelius-uçinçi, qisqaça ArSi (ingl. Reginald Cornelius III / RC) törtinçi mavsumda paydo böladi. U…
Reginald Kornelius-uçinçi, qisqaça ArSi (ingl. Reginald Cornelius III / RC) törtinçi mavsumda paydo böladi. U turli ğoyalar manbai va Maykelning faol yordamçisi. Baʼzan ArSi uni qutqaradi, lekin uning özini ham vaqti-vaqti bilan qutqariş kerak böladi.
10Duşmanlar
Har bir qismda Jamğarma xodimlarida odatda yangi duşmanlar paydo böladi. Qahramonlar yollangan qotillar,…
Har bir qismda Jamğarma xodimlarida odatda yangi duşmanlar paydo böladi. Qahramonlar yollangan qotillar, terrorçilar, psixopatlar, harbiylar va korrupsionerlar bilan töqnaş kelişga majbur bölgan. Ammo, xuddi köpçilik şunga öxşaş seriallarda bölgani kabi, Jamğarmaning bir neça marta qaytib kelgan bir neçta raqiblari bor.
11Gart Nayt
Gart (ingl. Garthe Knight) — Uilton Naytning yagona tabiiy öğli va xalqaro jinoyatçi. Gart Maykeldan…

Gart (ingl. Garthe Knight) — Uilton Naytning yagona tabiiy öğli va xalqaro jinoyatçi. Gart Maykeldan nafratlanadi, çunki u otasi uning örnida Maykelni qöymoqçi bölgan deb hisoblaydi. «Goliaf» (ingl. Goliath) qismida Gart Kittga qarşi himoya qatlami bilan qoplangan ulkan yuk maşinasini quradi va uning yordamida Kittni yöq qilişni rejalaştiradi (Dovud va Goliaf kuraşiga öxşatiş), lekin Jamğarma jamoasi «Goliaf»ni yöq qiladi va Gartni yana qamoqqa tiqadi. Keyinroq, «Goliafning qaytişi» (ingl. Goliath Returns) qismida Gartning hamkori Adrianna Margo (ingl. Adrianne Margeaux) tiklangan «Goliaf» yordamida uni qamoqdan ozod qiladi.
«Knight Rider: The game» va «Knight Rider 2: The game» öyinlarida, ular serialning davomi bölib, Gart KARR bilan ittifoqda asosiy antagonist. U KARR maşinasida halok böladi, keyinçalik KARR raketa majmuasi portlatilganda u bilan birga yöq qilinadi.
12KARR
KARR (Kibernetik Avtomatlaştirilgan Aqlli Robot) (ingl. KARR — Knight Automated Roving Robot) — KITTning…

KARR (Kibernetik Avtomatlaştirilgan Aqlli Robot) (ingl. KARR — Knight Automated Roving Robot) — KITTning tajriba namunasi. KARRning asosiy vazifasi odamning hayotini saqlab qoliş emas, balki özini saqlaş edi, bu uni şafqatsiz va xavfli qilgan. Şu sababli loyiha muammoga yeçim topilgunça töxtatib qöyilgan. «Işonç zanglamaydi» (ingl. Trust Doesnʼt Rust) qismida KARR ikki öğri tomonidan faollaştiriladi va özining «xor nusxasi» — KITT bilan hisob-kitob qilişga qaror qiladi. KARR KITTga qaraganda naivroq va hayotiy tajribasi kamroq bölib, bu baʼzi jinoyatçilarga uning qobiliyatlaridan manfaatparast maqsadlarda foydalaniş imkonini bergan. Qism oxirida Maykel KARRni aldab, KITTni unga lob-lob töqnaştirişga yönaltiradi. Özini saqlaş dasturi tufayli KARR yönalişini özgartiradi, jarlikdan yiqiladi va portlaydi.
Hikoya KARR bilan şu bilan tugaşi kerak edi, lekin muxlislarga u şunçalik yoqib qolganki, ijodkorlar filmda uni «tiriltirişga» majbur bölişdi. Şunday qilib, «Işonç zanglamaydi» qismidan taşqari, KARR «KITT KARRga qarşi» qismida (3-mavsum, 6-qism) ham paydo böldi. U yanada battar bölib qoladi va yana KITTdan qutulişga qaror qiladi, lekin endi yanada ayyor usul bilan va yangi haydovçi — Jon Stenton bilan. Jonning naivligi tufayli KARR tez tiklanadi, Jamğarma yuk maşinasiga hujum qilgandan keyin lazer oladi va Maykelni hamda Kittni köprikka duel uçun çaqiradi. KARR Kittga zarba bera oladi va uni şikastlaydi, lekin Maykel yuqori çastotali reflektorlarni faollaştiradi va KARRning skanerigiga boşqa lazer yönaltiradi. Şu tariqa KARR ham zaif bölib qoladi. Yakuniy sahnada KITT va KARR uçib ketib töqnaşadi, KITT omon qoladi, KARR esa ehtiyot qismlarga parçalanib ketadi. Ammo qismning eng oxirida singan bamper körsatiladi, uning içida esa signal beruvçi protsessor bor, bu tomoşabinga KARR halok bölmaganini anglatadi.
Dastlab KARR KITTdan ajralib turmagan edi. Qayta paydo bölganda uning farqlari paydo böldi: burnidagi qizil skaner sariq rangga aylandi (dengiz suvi taʼsiridan), tiklangandan keyin esa korpusi töliq qora rangdan qora-kumuşrang bölib qoldi.
KARR «Knight Rider 2: The game» öyinida butunlay yöq qilinadi.
13Adrianna Margo
U ikkinçi mavsumda paydo böldi, u yoş xakerni KITTni buzişga majbur qildi, şundan söng uni öğirladi, lekin…
U ikkinçi mavsumda paydo böldi, u yoş xakerni KITTni buzişga majbur qildi, şundan söng uni öğirladi, lekin Maykel maşinasini qaytarib oldi va Adriannani qölga oldi. Keyinroq u «Goliafning qaytişi» qismida paydo bölib, Gart Naytni qamoqdan ozod qildi. Yomon va ayyor ayol; Maykel va KITTning maʼlumotlariga köra, uning yoshi heç qayerda aniq körsatilmagan, lekin taşqi körinişi böyiça taxminan 30 yoşda.
14Filmlar
Serial yopilgandan söng filmlar suratga olindi: «Yölning ritsari 2000» (ingl. Knight Rider 2000), unda…

Serial yopilgandan söng filmlar suratga olindi: «Yölning ritsari 2000» (ingl. Knight Rider 2000), unda Pontiac Trans Am örnini Pontiac Banşee (ingl.) egallaydi, va «Yölning ritsari 2010» (ingl. Knight Rider 2010), bu yerda avtomobil rolini klassik Ford Mustang 1 «ijro etadi». «Yölning ritsari 2000» filmida boş rolni yana öşa Devid Xasselxoff öynaydi. «Yölning ritsari 2010» filmi asl serial va film syujeti bilan juda uzoq aloqada. Şuningdek, 2008 yilda Maykel Naytning ismdoş öğli boş qahramon bölgan yana bir «Yölning ritsari» taqdim etildi.
2020 yil avgust oyida Spyglass Media va Atomic Mostar kinostudiyalari teleserial asosida «Yölning ritsari» filmini işlab çiqarişni boşladi. 2025 yil avgust oyida filmga Universal studiyasi kirişdi; Jon Xarvits va Xeyden Şlossberg, şuningdek Jon Xild prodyuser-ssenariyçilar sifatida çiqadi, Xarvits va Şlossberg esa rejissyorlik kresloslarini egallaydi.
15Qonun ritsarlari
1997 yilda «Yölning ritsari» asosida «Qonun ritsarlari» (ingl. Team Knight Rider, TKR) nomli teleserial…

1997 yilda «Yölning ritsari» asosida «Qonun ritsarlari» (ingl. Team Knight Rider, TKR) nomli teleserial (ajralib çiqqan, spin-off) çiqarildi, uning boş qahramonlari «Hayvon» (ingl. «Beast») — Ford F-150 yöl-yölakay vezdexodi, «Dante» (ingl. «Dante») — sport Ford Expedition, «Domino» (ingl. «Domino») — Ford Mustang, «Kat» va «Platon» («Kat» va «Plato») — bir butun transportga birlaşadigan ikki «egizak» mototsikl (ingl. «High Pursuit Vehicle») edi, FLAG taşkilotining yuk maşinasi esa harbiy samolyot C5 bilan almaştirildi. Serialda Brikston Karns, Kristina Stil, Keti Tredjayzer va boşqalar rol öynagan. Past reyting tufayli birinçi mavsumdan söng yopilgan.
Asl serial syujeti bilan aloqasi juda uzoq, ammo bir qismda ritsarlar KITT bilan jang qilişga majbur böladi.
Matn: maqola tarjimasi «Рыцарь дорог (телесериал, 1982)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.