Leningrad 46

«Leningrad 46» teleseriali har biri tört qismdan iborat sakkizta filmni öz içiga oladi:

1-film «Musiqaçi» — 1–4-qismlar; 1-qism — 1946-yil, uruşdan keyingi Leningrad. Blokadani endigina boşidan ötkazgan, oçarçilik, vayronagarçilik va ölimdan hali qutulmagan şahar jinoyatçilikka qarşi turişga majbur böladi. Leningrad militsiyasi uruşdan keyin şaharni qamrab olgan jinoyatçilik bilan teng bölmagan kuraş olib boradi. Bu kuraşda bandizmga qarşi bölim boşliği mayor Kuzmin halok böladi. Uning xodimlari qiyin vazifa oldida turadi: tutib bölmaydigan Vitya «Musiqaçi» tödasini qölga oliş — şafqatsiz va ayyor öğri va qotil, uning militsiyada öz odami bor. Şu vaqtning özida şaharga sobiq öqituvçi, frontga ketgan, asirlikni, lagerlarni, jazo batalonini boşidan keçirgan Igor Danilov va Oдessa gastrolyori, bandit, qotil Gleb Tarasov («Knyaz») keladi. Hayot ularni yana bir neça bor uçraştiradi.

2-qism — Vitya «Musiqaçi»ning izini topiş uçun operativçilar öğrilar «malinalari»ga reydlar uyuştiradi. Jinoyatçilardan biri ularga antikvar Şraymanni topşiradi, u banditdan öğirlangan qimmatbaho buyumlarni sotib olgan edi. Şu orada Danilov xotinining boşqasiga turmuşga çiqqanini va qizi bilan körişişga ruxsat bermayotganini biladi. U oliygohga işga qaytmoqçi bölib, rektor bilan uçraşadi, biroq propiskasi yöqligi sababli rad javobini oladi. «Knyaz» leningradlik jinoyatçi «Voblа» bilan tanişadi va uning odamlari bilan birga Şraymanning kvartirasini talon-taroj qiladi. Vitya «Musiqaçi», uning puli Şraymanda saqlanayotgan edi, ğazablanib, «Voblа» odamlarini topib, öldiradi.

3-qism — Kvartirada operativçilar ish olib boradi, tirik qolgan guvoh bu qirğinni «Musiqaçi» uyuştirganini aytadi. Tarasov va «Vobla» Vitya «Musiqaçi»dan yaşirinib, «Çingiz»ning uyiga yaşirinadi. Lekin u bratva bosimi ostida tanişlarini topşirmoqçi böladi. «Musiqaçi»ning odamlari uning oldiga kelib, u yerda bandizmga qarşi bölim xodimlariga duç kelişadi. «Knyaz» va «Vobla» militsionerlardan birini qisqa vaqtga garovga olib, qoçişga muvaffaq bölişadi. Şu orada Danilov tumanga işga joylaşişda yordam sörab murojaat qiladi. U yerda unga yordam vaʼda qilinadi, biroq ertasiga yordamdan boş tortişadi. «Knyaz» yöqotadigan heç narsasi qolmaganini tuşunib, öğrilar kartoçnoyasiga hujum uyuştiradi. Bandizmga qarşi bölim xodimlari «Musiqaçi» bilan uçraşişga ketayotgan antikvar Şraymanni kuzatadi, kutilmaganda ularga bandizmga qarşi bölim kapitani Nemezov hujum qilib, ularni öldiradi, söngra jinoyatçini qamaliş haqida ogohlantiradi.

4-qism — Vitya «Musiqaçi» Nemezovga ulkan ğoyasini aytadi: bandit uruş davrida şaharidan olib çiqilgan Ermitaj qimmatbaho buyumlarini taşuvçi poyezdga hujum qilişni rejalaştirmoqda. «Musiqaçi» Nemezovdan yuk olib ketayotgan poyezd qaçon kelişini va uni qanday qöriqlaşlarini aniqlaşni talab qiladi. «Vobla» Vitya «Musiqaçi»ning keçirimini olişga intilib, «Knyaz»ni öldirmoqçi böladi. Lekin «Knyaz» uni oldinlab, söngra «Musiqaçi»ga işni birga bajarişni taklif qiladi. Ehtiyotkor bandit esa gastrolyorni qon bilan sinab körmoqçi böladi. Şu orada Danilov ish topişdan umidsizlanib, köçada vokzal yuk taşuvçisi Oleg bilan tanişadi. Oleg Danilovga ham yuk taşuvçi bölib işlaşni taklif qiladi.

2-film «Qoçiş» — 5–8-qismlar;

1 (5)-qism — Mayor Rebrovga bandizmga qarşi bölimga boşliq bölişni taklif qilişadi. Rebrov rozi böladi, lekin uning yangi böysunuvçilari yangi boşliqdan unçalik xursand emas: u «moskvalik» va Leningradning öziga xosligini bilmaydi. Tajribali Rebrov xodimlarning obrösini qozonişga urinadi va ular bilan birga bozorda talonçilik qilayotgan voyaga yetmagan bolalar tödasini qölga olişga boradi. Şundan söng u «Leningradskaya pravda» gazetasi jurnalisti Kvaskov bilan tanişadi, u Vitya «Musiqaçi» haqida maqola yozmoqçi böladi. Qotillikdan keyin Danilov yaşirinişga majbur böladi, pulsiz, uysiz va yaqinlarsiz qolgan u özini otmoqçi böladi. Igorga yordamga faqat öğri «Lavr» keladi. Endi butun şahar Danilovni «Ustoz» laqabi bilan biladi. Uruş tugagaç, Krasnogorsk lagerida nemis harbiy asirlari uçun repatriatsiya töliq avj olgan, unda nemis antifaşisti Ştefan Gras iştirok etadi, lekin mahbuslar qoçişga tayyorlanmoqda.

2 (6)-qism — Qutqarilgan Danilov «Lavr»ga özining aççiq taqdiri haqida gapirib beradi, şunda öğri uni Danilovning sobiq xotinining yangi eriga, taʼminotçi Mulyarovga qasos olişga taklif qiladi. Lekin jinoyatçi taʼminotçining kvartirasini talon-taroj qiladi va keyin uning egasini öldiradi. Bunda unga «Ustoz» yordam beradi. Militsiya Mulyarovning öldirilişini tergov qila boşlaydi. Halok bölgan odamning qöşnisi Danilovning kvartiradan çiqqanini körganini aytadi. Rebrov Danilovning sobiq xotini Lyusyadan söraydi, lekin u Danilov qayerda bölişi mumkinligini bilmaydi. Köp ötmay Danilov özi Lyusyani topadi, u esa sobiq erini taslim bölişga köndirmoqçi böladi, lekin u kvartiradan qoçib ketadi. Şu orada Leningrad yaqinidagi nemis harbiy asirlari lageridan tört nafar mahbus, jumladan Ştefan Gras ham qoçadi.

3 (7)-qism — Bölim xodimlari inkassatorlarni talon-taroj qiliş holatini tergov qilmoqda. Guvohlar ularga öğrilarning nemis tilida gapirganini aytadi. Rebrov hujumni qoçib ketgan nemislar uyuştirganiga işonç hosil qiladi. Danilov «Lavr»ga boy odamlarni aniqlaş va ularning badavlat kvartiralarini talon-taroj qiliş sxemasini taklif qiladi. Rebrov va uning xodimlari «Lavr»ni jonli yem sifatida qölga olişga urinadi, lekin ziyrak Danilov militsiya poyini vaqtida payqaydi va bandit qoçib ketişga ulguradi. Nemislar jinoyatçilar bilan birga çegarani kesib ötişga urinadi, lekin tösatdan bandit nemislarni otib taşlaydi, faqat Gras tirik qoladi.

3-film «Qaytiş nuqtasi» — 9–12-qismlar;

4-film «Rekviyem» — 13–16-qismlar;

5-film «Oborotnilar» — 17–20-qismlar;

6-film «Şahar çempioni» — 21–24-qismlar;

7-film «Sönggi umid» — 25–28-qismlar;

8-film «Vera» — 29–32-qismlar.

«Leningrad 46» filmining bir neça işçi nomlari bor edi — «Uruş», «Nevskiy». Rejissyor Igor Kopilov tomonidan öylab topilgan yana bir nom ham bor edi — «Ğalabadan keyingi Lenin şahri». Bu nom qoldirilmadi, lekin filmda şunday plakat osilgan epizod bor: «Ğalabadan keyingi Lenin şahri». Oxirida «Leningrad 46» nomi tanlandi, u 1981-yildagi maşhur sovet filmi «Tehron-43»ga işora qiladi.

Filmni suratga oliş bir yarim yil davom etdi.

Köça sahnalarini suratga oliş uçun Sankt-Peterburgda harakat töxtatilib, köçalarda eski tramvaylar va avtomobillar yurgizildi, şuningdek uruşdan keyingi davr kiyimidagi statistlar jalb qilindi. Suratga oliş joylari sifatida Saroy maydoni, Literniy prospekti, Moyka va Lebyajya kanali qirğoqlari hamda boşqa köçalar tanlandi. Idoralar va boşqa xonalardagi sahnalarni suratga olişda uruşdan keyingi yillar gazetalari işlatildi, radioda esa öşa davr yangiliklari eşitilib turdi.

Dekoratsiyalar uçun Sankt-Peterburgning eng qadimgi, «sayqallanmagan» kvartallari tanlandi.

Sergey Garmaş qahramoni uçun maxsus «DKW» markali uruş davridagi nemis avtomobili topilib, töliq restavratsiya qilindi.

Igor Kopilov, «Leningrad 46» filmining rejissyor-postanovkaçisi, kreativ prodyuseri va ssenariy muallifi:

«Ha, bizning film «Likvidatsiya» kabi qora-oq ranglarda suratga olingan va bizda ham bandizmga qarşi bölim faoliyat yuritadi. Lekin «Likvidatsiya»da voqea Odessada, «Uçraşuv joyini özgartirib bölmaydi» filmida Moskvada bölgan, bizda esa — Leningradda. Bu ajoyib şaharning daryolari, kanallari va köprikleri, madaniy bekgraundi uruşdan keyingi davrni epik polotno sifatida suratga oliş imkonini beradi.»

2015 — XVI Xalqaro telekino forumi «Birga»da «Eng yaxşi prodyuser» mukofoti, «Leningrad 46» serialiga köra prodyuserlar Inessa Yurçenko va Sergey Şçeglovga berildi.

2016 — Rossiya kino va televideniye prodyuserlari assotsiatsiyasining (APKiT RF) televizion kino sohasidagi kasbiy mukofoti (IV marosim), 2015-yilda efirga çiqqan eng yaxşi vataniy teleseriyalar va filmlar uçun:

«Eng yaxşi televizion serial (24 qismdan ortiq)»;

«Eng yaxşi televizion film/serial aktyori» — Igor Afanasyeviç Danilov («Ustoz») rolini ijro etgani uçun Sergey Garmaş.