Fineas va Ferb

"Phineas and Ferb" (ingl. Phineas and Ferb, baʼzan «Finias end Ferb» deb ham talaffuz qilinadi) — Disney Television Animation tomonidan işlab çiqarilgan, musiqiy komediya janridagi amerikalik multfilm serialidir. Serial 2007-yil 17-avgustda AQŞ da efirga çiqqan. Jami 5 ta mavsum çiqarilgan bölib, ularda yarim soatlik 157 ta qism va 255 ta epizodni öz içiga olgan soatlik 5 ta maxsus qism namoyiş etilgan. Şuningdek, seriya tugaganidan keyin Disney+ uçun maxsus işlab çiqarilgan «Phineas and Ferb the Movie: Candace Against the Universe» töliq metrajli filmi ham bor. Serialning rasmiy yakuni 2015-yil 12-iyunda çiqqan «Last Day of Summer» soatlik qismi bilan böldi. Öşa paytga kelib, u Disney kanalining tarixida eng uzoq efirda bölgan telekörsatuvga aylangan edi. 2023-yil 13-yanvarda Disney Branded Television Nyu-Yorkdagi Television Critics Association marosimida serialning 40 ta epizoddan iborat (har birida 20 tadan) ikki mavsumda qaytişini eʼlon qildi. Premyera 2025-yilning yozida bölib ötdi.

«GeekDad» naşri serialga barça yoşdagi tomoşabinlarning teng qiziqişini qayd etgan va yaratuvçilarning özlari ham aynan şunga intilganlarini aytişgan. Jeff Marşning sözlariga köra, ular bola tuşunmasligi mumkin bölgan hazillardan qoçmaslikka, bola ota-onasidan izoh söraşiga umid qilişgan. Dan Povenmayrning sözlariga köra, ularning vazifasi heç kim ahmoq körinmaydigan va boşqasini aldamaydigan şou yaratiş edi.

U şouni «Griffinlar» va «SpongeBob SquarePants» örtasidagi narsa deb taʼriflagan.

Qandaydir darajada şouni yumşoqroq va mehribonroq qiliş istagi ularda ish boşlanganda kiçik bolalarning borligi bilan boğliq edi.

Serial ustida işlaş tajribasini yakunlab, Jeff Marsh kelajakdagi prodyuserlar ularning tajribasidan xulosa çiqarişiga umid bildirdi: ular bolalarning aqlini heç qaçon past baholamasliklari, past va primitiv hazillarsiz yaxşi şou yaratiş mumkinligini va bolalarga eng jiddiy musiqani beriş mumkinligini, ular buni qabul qilişini tuşunişlari kerak.

Yaratuvçilar bunga erişiş uçun öz işlarida bir qança asosiy tamoyillarga amal qilişgan:

Phineas va Ferb heç qaçon onalarining irodasiga qarşi biror narsa qilmaydi. Ularning qilayotgan işlari xavfli bölişi mumkin, lekin ular buni bilişmaydi. Candace ularga yomonlik qilişni xohlamaydi, u haqiqat nomidan harakat qiladi. Heç kimda past niyatlar yöq.

Phineas va Ferb yaratadigan loyihalar şunday tanlanganki, ular takrorlaş uçun aniq noreal körinsin va şu tariqa kiçik tomoşabinlar ekranda körganlarini takrorlaşga urinib xavf ostida qolmasin. Xususan, şu sabablarga köra «Robo-Rodeo» epizodida haqiqiy sigirlar emas, robotlar qatnaşadi. Haqiqiy hayotda uçraydigan barça vaziyatlarda ular xavfsizlik çoralariga rioya qilişadi: dubulğa kiyişadi, maşinada xavfsizlik kamarini taqişadi.

Ular serialda oilaviy aralaş oila va ajraşgan ota-onalar hayotini körsatişni xohlaşgan, çunki ular bunday oilalardan bölgan bolalar ekranda özlarini «normal» his qiliş uçun juda kam körişadi, deb hisoblaşgan. Bolalarning qayta uylangan otasi Lawrence Fletçer ham, ajraşgan antiqahramon Heinz Doofenşmirtz ham ğamxör ota-ona sifatida körsatilgan. Flynn-Fletçer oilasida ögay aka-ukalar örtasida raqobat yöq. Yaratuvçilarga Disney vakillarini işontirişga töğri keldi: köp ajraşgan oilalardagi bolalar serialda özlari uçun ham hammasi yaxşi bölişi mumkinligini körişdan xursand bölişadi.

Serialda yuqorida tasvirlangan asosiy syujet atrofida rivojlanadigan beşta asosiy personajni ajratiş mumkin: Phineas va uning ukasi Ferb, ularning opasi Candace, doktor Heinz Doofenşmirtz va Perry the Platypus. Qolgan personajlar multserialda asosiy qahramonlarning yordamçilari, musiqaçilari, syujet atrofida bölgan epizod personajlari va boşqalar rolini öynaydi. Ularning köpçiligi asosiy personajlarning qarindoşlari, döstlari va qöşnilaridir.

Flynn-Fletçer oilasidan 9–10 yoşlardagi bola, uçburçak boşi va qizil soçlari bor, Linda Flynn-Fletçer (ingl. Linda Flynn-Fletçer) ning öğli, multserial syujetini taşkil etuvçi barça ixtirolarning asosiy taşabbuskori.

Phineas va Candace ning ögay ukasi, Lawrence Fletçer ning öğli, boşi törtburçak «F» harfi şaklida va yaşil soçlari bor. Yoshi jihatidan Phineas bilan teng yoki undan biroz katta körinadi, jiddiy va sokin, akasining ğoyalarini texnik amalga oşirişda yordamçisi.

Candace Gertrude Flynn (ingl. Candace Gertrude Flynn; boşqa yoziliş variantlari — Kendes, Kendis, Kendeys) — Phineasning ön beş yoşli katta opasi va Ferbning ögay opasi. Uzun, taralgan jigarrang soçlari, uzun böyni bor, yon tomondan qarasa boşining şakli «P» harfiga öxşaydi. U qizil yengsiz köylak va qizil kamar bilan belboğlangan oq yubka kiyadi. Ukalarini nazorat qilişga va ularning xavfli faoliyati haqida onasiga xabar berişga intiladi, lekin şu bilan birga ularning sarguzaştlarida tez-tez qatnaşadi. U antagonist, çunki agar u ukalarini foş qila olsa, ularning sarguzaştlari tugaydi.

Perry the Platypus (ingl. Perry the Platypus) — Phineas va Ferbning uy hayvoni, ördak burunli ördak, «OWCA» (Organization Without a Cool Acronym) maxfiy agenti. Uning vazifasi yovuz olim doktor Doofenşmirtzning zararli faoliyatini töxtatiş. Natijada u nafaqat unga duşman, balki yagona döstiga aylanadi. Firuzarang törtburçak körinişida tasvirlanadi, ikki holatda: gorizontal holatda uy hayvoni niqobida va vertikal holatda, şlyapa kiygan holda maxfiy agent sifatida.

Perry the Platypusning duşmani, oxirida uning döstiga aylanadigan egilgan va ozğin, doim qora böyinboğli köylak ustidan oq xalat kiyib yuradigan yovuz olim, «Doofenşmirtz Evil Inc.» («Doofenşmirtz Evil Inc.») firmasining egasi. U öz ixtirolari yordamida Tri-State ustidan hokimiyatni egallaşni va bolaligidagi xafagarçiliklari uçun dunyodan qasos olişni xohlaydi, şu bilan birga yovuzlikka befarq qizi Vanessa uçun yaxşi ota bölişga intiladi.

Asosiy syujet çiziqlarini rivojlantirişda asosiy personajlar bilan özaro munosabatda böladigan ikkinçi darajali personajlar orasida, istisnolardan taşqari, deyarli har bir epizodda paydo böladiganlarni ajratib körsatiş mumkin. Birinçi navbatda, bular Phineas va Ferbning kompaniyasi aʼzolari: Phineasga oşiq qöşni qiz Isabella Garcia-Shapiro (ingl. Isabella Garcia-Shapiro), 46321-sonli gyorlskautlar otryadining rahbari (ingl. Fireside Girls), u tez-tez qizlarini Phineas va Ferbga yordamga çaqiradi, şuningdek, kiçkina zerikarli aʼloçi Baljeet Tjinder (ingl. Baljeet Tjinder) va uni himoya qiladigan hamda masxara qiladigan baland böyli, ovqatga iştahasi katta janjalkaş Buford Van Stomm (ingl. Buford Van Stomm) komik ittifoqini taşkil etadi. Candace ning sarguzaştlari uning onasi Linda Flynn-Fletçer (ingl. Linda Flynn-Fletçer) bilan çambarças boğliq, u oldida ukalarining şum işlarini foş qilişga harakat qiladi, va uning eng yaqin dösti Stacy Zkazka Garcia Hirano (ingl. Stacy Zkazka Garcia Hirano) bilan, u bilan doim barça muammolarini bölişadi. Candace uçun yigiti Jeremy Johnson (ingl. Jeremy Johnson) qançalik muhim bölmasin, u serialda har bir epizodda ham körinmaydi. Doktor Doofenşmirtz va Perry the Platypus ning «jangari» syujet çiziğini OWCA rahbari mayor Francis Monogram (ingl. Major Francis Monogram) ni, u agentlarga topşiriqlarni tuşuntirib beradi, va uning yordamçisi, yoş stajyor Carl (ingl. Carl Karl the Intern) siz tasavvur qiliş mumkin emas.

Dan Povenmayr va Jeff Marsh multserial «The Simpsons» işlab çiqarişida rassom bölib işlaganda tanişgan. Ularning didlari mos kelgani, bir xil hazillarga kulişgani ularga yoqardi. Hali «The Simpsons», «Rockös Modern Life» va «Futurama» multseriallari uçun ssenariyçi bölib işlayotganlarida, Marsh va Povenmayr epizodlardan birini bolalikdagi yozgi taʼtillari xotiralariga bağişlamoqçi bölişgan, lekin Jo Murray va Matt Groening dan rozilik olişmagan.

Ular öz multserialini yaratişga birgalikda işlaş istagi tufayli kirişgan. Serial ğoyasiga ularning umumiy afsuslanişi taʼsir qilgan: zamonaviy bolalar konsolda öynaydi va video tomoşa qiladi, holbuki atrofda öz qöllari bilan qiliş mumkin bölgan şunçalik köp qiziqarli narsalar bor. Bunga eng qulay vaqt yozgi taʼtil bölardi. Oxirida kesişadigan uçta syujet çiziğidan tuzilgan syujet «Rockös Modern Life» ustida işlaş taʼsirida paydo bölgan, u yerda ham bir neçta kesişuvçi hikoyalar bor edi. Şunday qilib, faol harakat böladigan Doofenşmirtz va Perry çiziği ğoyasi tuğildi. Restoranda ovqatlanayotganda Povenmayr qadoqlaş qoğozida «uçburçak bola»ning eskizini çizgan, u «bundle of çutzpah» (ingl. bundle of çutzpah), yaʼni bemaʼni jasorat töplamiga öxşardi. Bu Phineas edi (keyinçalik, serial ustida işlaş davomida, bu rasm qahvaning doğlari bilan birga Povenmayrning kabinetida ramkaga solib osib qöyilgan). Restorandan qaytib, u Ferb, Doofenşmirtz va Perryning eskizini çizdi va ertasi kuni Marşga körsatdi.

Birinçi ğoyalardan to serial ustida ish boşlangunça 16 yil ötdi. Animatsiya studiyalari bilan kelişişga birinçi urinişlar 1993-yilda boşlangan edi, lekin öşa paytda heç kim rozi bölmagan. Muammolardan biri syujetning juda murakkabligi edi, uni ön bir daqiqalik epizodga joylaştiriş qiyin edi va bolalar uçun tuşuniş qiyin bölişi mumkin edi. «SpongeBob» serialidagi hamkasblar mualliflarga ikki asosiy qahramonida kamçilik yöqligini, şuning uçun ular bilan qiziqarli şou qilib bölmasligini aytişgan.

Kutilmaganda, avval loyihada iştirok etişdan voz keçgan Disney serial yaratiş böyiça takliflarni kutayotganini eʼlon qildi. Jeff Marsh öşa paytda Angliyada işlayotgan edi, lekin Povenmayrning loyihaga qaytiş taklifi bilan qönğiroq qilganida u darhol rozi böldi. Dan Povenmayrning sözlariga köra, muzokaralar Fox Kids, Nickelodeon va Disney bilan olib borilgan, ğoya hammaga yoqqan bölsa-da, Fox Kids keyingi mavsumda serialni işga tuşirişni rejalaştirgan, lekin köplab uçraşuvlar ötkazsa-da, qaror qabul qilişga yaqinlaşmagan, Nickelodeon esa muzokaralarni tobora yuqoriroq darajaga köçirgan va faqat Disney sinov epizodini taklif qilgan. Bu «American Coasters» epizodi edi. Dan Povenmayr va Jeff Marsh ğoyalarining haqiqiyligini isbotlagaç, Disney bunday syujet böyiça 26 ta epizod qilişni taklif qildi.

2006-yilda Disney kanali serial ğoyasini maʼqullagaç, Povenmayr va Marsh öz ğoyalarini işlab çiqariş bölişi kerak bölgan Disney studiyasi rahbariyatiga taqdim etişlari kerak edi. Ssenariy örniga ular raskadrovka körsatişdi, uni namoyiş qiliş paytida Povenmayr dialoglar va tovuş effektlarini ovoz bilan ijro etgan. Bu yondaşuv yuqori rahbarlarning qöllab-quvvatlaşini taʼminladi, ular mualliflar nimaga erişmoqçi ekanliklarini yaxşi tasavvur qilişlariga işonç hosil qilib, ularga loyihani boşqarişda maʼlum avtonomiya berişdi.

Asosiy rollarni ovoz beriş uçun aktyorlarni tanlaş maqsadli auditoriya orasida maşhurlik tamoyili böyiça amalga oşirildi, şu tariqa Vincent Martella va Mitçel Musso tanlandi. Şu bilan birga, Mitçel Musso dastlab Ferb rolini taklif qilingan edi, lekin pilot epizoddan keyin Ferbni inglizga aylantiriş va boşqa aktyorni oliş qaroriga kelingan bölsa-da, Musso loyihada qoldirildi, çunki uning ovozi yaratuvçilarga yoqqan edi. U Kendesning sevgilisi Jeremy rolini olgan, dastlab bu personaj kadr ortida bölişi rejalaştirilgan edi, lekin aktyor uçun maxsus kengaytirilgan.

Povenmayr va Marsh özlari uçun bir-biriga qarama-qarşi bölgan doktor Doofenşmirtz va mayor Monogram rollarini saqlab qolişdi. Mehmon personajlarni tanlaş Povenmayr va Marsh tomonidan şou iştirok etişni faol istagan (ingl. really want to work with) yoki ularga aktyorning şouda bölişi qiziqarli tuyulgan kişilar orasidan amalga oşirildi. Serialda maşhur şaxslar körsatilgan köplab epizodlar bor, köp hollarda ular öz personajlarini özlari ovoz berişgan. Ulardan bir neçtasidan biri «Phineas and Ferb Save Summer» maxsus qismida körsatilgan AQŞ ning 44-prezidenti Barak Obama bölib, uni aktyor Kevin Richardson ovoz bergan.

Serial mualliflari mehmon rollari uçun taklif qilingan aktyorlarni keyinçalik muntazam paydo böladigan qilib qoldirişda ham taşabbus körsatgan. Ular orasida «The Rocky Horror Show» muallifi Richard ÖBrien ni eslatib ötiş mumkin, u bolalarning otasi Lawrence Fletçer ni ovoz bergan. Bu personaj şou asl ğoyasida yöq edi, lekin keyinçalik unga mustahkam örin egallagan va yarmidan köp epizodlarda iştirok etgan.

Yana bir misol sifatida serial ssenariyçisining qizi Olivia Olson ni Doofenşmirtzning qizi Vanessa rolini ijro etiş uçun taklif qilişni keltiriş mumkin. Bu rol ham dastlab rejalaştirilmagan edi, lekin komik yovuz odamning ota hissiyotlarini körsatiş uçun serialda mustahkamlangan. Yoş aktrisaga Ferb, Thomas Sangster qahramoni, uning personaji bilan sevişib qolgani qiziq tuyulgan, xuddi ular 2003-yildagi «Love Actually» filmida, u yerda ular debyut qilgan, sevişganlari kabi.

Dan Povenmayr va Jeff Marsh iştirokidagi epizodlar ustida asosiy ish Kaliforniyadagi Burbank şahridagi Disney studiyasida olib borilgan.

Alohida epizodlarning ssenariylari törtta asosiy muallif tomonidan yozilgan, ular aniq qoidalarga amal qilişgan, jumladan, bolalarning loyihalari «sehrli» körinmasligi kerak, şu bilan birga xavfsizlik nuqtai nazaridan tomoşabinlar uçun takrorlaş aniq imkonsiz körinişi kerak. Ğoyalar, ssenariylar va raskadrovkalar har duşanba kungi haftalik yiğilişlarda körib çiqilgan. Köp emas, sahna va dialoglar töplamidan iborat ssenariy eskizi keyin butun loyiha jamoasi oldida öqib berilgan, ularning hazillarga bölgan reaksiyasi yakuniy ssenariy yozilişida hisobga olingan. Har bir epizodga standart hazillar, jumladan personajlarning doimiy iboralari ham kiritilgan.

Oldingi epizodlar uçun öylab topilgan tafsilotlar keyingi ssenariylarni yozişda hisobga olingan, natijada epizodlar ketma-ketligi yaxlit hikoyaga aylangan. Baʼzan bu şunday şakllarda namoyon bölgan: masalan, «American Coasters: The Musical» epizodida kosmosga uçiş paytida musofir Mip körsatilgan, Candace va Onaning avtoturargoh yonidan ötiş paytida esa bir maşina orqasidan «Phineas and Ferbʼs Quantum Tripple-Dimension» epizodidan kelajakdan kelgan ikkita Candace çiqadi. Epizod odatda ön bir daqiqalik segmentlarga bölingan. Povenmayr şuningdek, ular juda yuqori tezlikda işlaşga majbur bölganini, bir haftada yaratgan narsalarini, eng yaxşi efir vaqtiga möljallangan «The Griffins» serialida bir oyga çözilişini taʼkidlagan.

Oraliq kadrlarni çiziş Janubiy Koreyadagi Rough Draft Studios, Tayvandagi Wang Film Productions va Şanghaidagi Synergy Animation hamda Hong Ying Animation studiyalarida Toon Boom ikki ölçamli animatsiya paketidan foydalangan holda amalga oşirilgan. Işlab çiqarişni umumiy boşqariş Dan Povenmayr, Zac Monkrif va Robert Hughes zimmasiga yuklangan. Povenmayrning özi serial animatsiya klassigi Tex Avery ning «juda grafik uslubini» (geometrik şakllarni personajlar, obʼektlar va fonlar tasvirlariga joylaştiriş) özlaştirganini taʼkidlagan. Deyarli har bir epizodda «pasxa tuxumlari» sifatida fonda, daraxtlarda yoki binolarda uçburçaklar mavjud. Animatsiya paytida barça 25 kadr çizilgan bölsa-da, harakat dinamikasini körsatiş uçun köpinça muxlislar tomonidan sezilmay qolmagan maxsus çiziş texnikasi qöllanilgan: personajlarning yuzlari va tana qismlari ataylab buzilgan, baʼzan xuddi şu maqsadda ularga qöşimça közlar yoki qöllar çizilgan.

Serial animatsiyasining yana bir xususiyatini Jeff Marsh taʼkidlaydi: personajlar uçun yorqin, «konfet» ranglar, fon va personajlar bilan işlaydigan barça buyumlarning esa ança realistik çizilişi. Asosiy personajlar dizaynida ularning tasvirlari imkon qadar sodda qilingan, bolalar ularni özlari çizib olişlari uçun. Bu ularni osongina ajratib olinadigan qilgan, bu borada muallif Matt Groening ning tavsiyalariga amal qilganlar — personajlarni silueti böyiça farqlanadigan qiliş.

Serialning taşrif qoğozi qöşiqlar böldi, ularni serial yaratuvçilari Dan Povenmayr va Jeff Marsh özlari yaratgan.

Tanqidçi David Perlmutter bu musiqiy raqamlarning Dan Povenmayr «The Griffins» serialiga yozgan raqamlarga öxşaşligini qayd etadi.

Dastlabki epizodlarda, pilotdan boşlab, «American Coasters» da ular hali yöq edi, lekin Disney studiyasi rahbariyatiga keyingi epizod «Stars on the Hour» uçun qöşiqlarni namoyiş etiş paytida, ularga har bir epizod uçun qöşiq yoziş taklif qilindi. Kompozitor Danny Jacob serial ustidagi ishi haqida gapirib, personajlar uçun musiqa yaratayotganda berilgan assotsiatsiyalardan kelib çiqqanini (masalan, Perry uçun James Bond, Candace uçun esa The Wizard of Oz) va bolalar uçun musiqani soddalaştirişga urinmaganini, lekin köp hollarda Marsh va Povenmayr ohanglarini aranjirovka qilişga töğri kelganini aytgan. Marsh va Povenmayr yaratgan qöşiqlarning qoralama variantlari kompozitorga uning avtojavob beruvçisi orqali uzatilgan. Marşning baholariga köra, qöşiqlar baʼzan öz-özidan yozilgandek, baʼzan esa juda qiyinçilik bilan yozilgan bölsa-da, qöşiq yaratişga odatda bir soatdan köp vaqt sarflaşmagan.

2023-yil 12-sentabrda 5-mavsum uçun replikalarni yoziş boşlangan.

«Phineas and Ferb» multserali 2007-yildan 2015-yilgaça efirda bölgan. Jami 5 ta mavsum va ikki töliq metrajli multfilm çiqarilgan.

Jami 2 ta töliq metrajli film çiqarilgan: «Phineas and Ferb the Movie: Across the 2nd Dimension» va «Phineas and Ferb the Movie: Candace Against the Universe». Birinçisi telefilm bölgan, çunki u kinoteatrlarda ham, Disney kanalida ham namoyiş etilgan. Ikkinçi film esa faqat Disney+ platformasida çiqqan.

Töliq metrajli multfilm telefilm yaratiş niyati haqida Walt Disney Studios ning 2010-yil 3-martdagi press-relizida eʼlon qilingan. Film AQŞ da 2011-yil 5-avgustda Disney Channel kanalida, 13-avgustda esa Disney XD kanalida çiqqan. Rossiyada film 2012-yil 21-martda Disney kanalida namoyiş etilgan. DVD formatida u AQŞ da 2011-yil 23-avgustda, Rossiyada esa 2012-yil 6-martda çiqarilgan.

Syujetga köra, Phineas va Ferb tasodifan doktor Doofenşmirtzning mehmonlari bölib qolişadi va unga barçani parallel ölçamga ötkazişi mumkin bölgan ixtirosini tugatişda yordam berişadi — «Otherdimensionator». Birgalikda ular Ikkinçi ölçamga kirib boradilar, u yerda Perry the Platypusning sirini oçadilar va Danvillning Ikkinçi ölçamda boşqa, jiddiyroq Doofenşmirtz diktaturasi ostida ekanini hamda u yerda heç qaçon yoz bölmasligini bilib oladilar. Bolalar özlarining boşqa ölçamdagi alternativalari bilan uçraşadilar va qarşilik harakati bilan aloqaga kirişadilar, uning tarkibida alternativ Isabella va gyorlskautlar, Baljeet va Buford iştirok etişadi. Uning boşida alternativ Candace turadi, u hammadan yaşirinça akalarini himoya qilişga intiladi. Şu vaqt içida «bizning» ölçamimizda Candace Phineas va Ferbning yöqolişi, şuningdek ular qurgan va taşkil etgan barça narsalarning yöqolişi ortida onasi mavjud bölganda namoyon böladigan qandaydir Sirli Kuç borligini his qiladi. U bilan aloqa örnatişga urinib, u Phineas va Ferbning öz ölçamiga qaytişga urinişlari taʼsirida ularning Ikkinçi ölçamiga tuşib qoladi. Birgalikda ular Doofenşmirtzga qarşilik körsatişadi va öz ölçamlariga qaytişadi, lekin ular bilan birga bizning ölçamimizga alternativ Doofenşmirtzning robotlari ham tuşib qoladi, u esa boşqa ölçam ustidan hukmronlik örnatmoqçi bölgan. Bolalar unga özlarining oldingi epizodlardagi ixtirolari yordamida qarşilik körsatişadi, doktor Doofenşmirtz esa unga bolaligida yöqotgan öyinçoq parovozini beradi, bu uni yovuz rejalaridan çalğitadi. Ğalabadan söng bolalar, Perry the Platypusni özlarida qoldiriş uçun, sirini bilib olganlari uçun, xotirani öçiriş protseduralaridan ötadilar.

Uşbu tarjima Uzbek Wikipedia tahririyatiga oid emas, balki matnni özbek tiliga tarjima qiliş uçun berilgan manbadan olingan.