Sıla

Sila — Turkiyaning eng boy odamlaridan birining yagona va sevimli tarbiyalanuvçi qizi. Uning hayoti butunlay bulutsiz: nimani xohlasa, hammasi unda bor. Biroq bir kuni uning otasining oldiga bir odam kelib, özi Silaning haqiqiy otasi ekanini aytadi. Maʼlum bölişiça, qiz butun umrini tarbiyalovçi ota-onasi bilan ötkazgan. Sila ismli ota-onasini yaxşi köradi va haqiqiy ota-onasinikiga qaytişni istamaydi, lekin ularning mehmoniga boriş taklifini qabul qiladi.

Sila nomaʼlum şaharga keladi va tuzoqqa tuşib qoladi. Silaning akasi boy odamning qiziga oşiq bölgan, uning hayotini saqlab qoliş uçun Silaning ota-onasi uni majburan turmuşga beradi. Sila nikohga qatʼiyan qarşi, lekin uni hujjatlarni imzolaşga majbur qilişadi. Keçqurun uni yangi eri yotoğiga birinçi töy keçasi uçun olib borişadi. Boran-aga kelganda, Sila qarşilik körsatib, bu turmuşni öz ixtiyori bilan qurmaganini aytadi. Boran buni bilmagan edi, u qölini kesib, çoyşabni öz qoni bilan böyaydi. U Silaga ham bu nikohni istamaganini, lekin kurd odatlarini hurmat qilişini aytadi, şuning uçun Sila endi uning xotini.

Unga ketma-ket ğam-taşviş yoğiladi: tarbiyalovçi ota-onasi halok böladi, oilasi undan voz keçadi, u hatto öz joniga qasd qilişga ham ulgurmaydi. Faqat yaqin dösti Emre uning yonida qoladi va uni qutqarişga qasam içadi.

Sila taslim bölmaydi, qoçiş imkoniyatini izlaydi. Tez orada bunga muvaffaq böladi. U uydan çiqadi, lekin şaharni bilmagani uçun adaşib qoladi. Oxiri Sila katta yölga çiqib, aeroportga olib borişni sörab maşinani töxtatadi.

Afsuski, uni Borannning amakivaççasi Cihan olib qoladi va uruğga Silaning qoçmoqçi bölganini eʼlon qiladi, demak, uni akasi Azat va uning xotini Narin bilan birga öldiriş kerak. Vaziyatni Boran qutqaradi. U Silaning qoçmoqçi bölmaganini, faqat unga qarşi kelayotganda adaşib qolganini aytadi. Sila eri bilan qoladi...

U Boranning uyida yaşay boşlaydi, oltin qafasdan qutulişga urinadi, bu qafas tobora köproq unga bu dunyoda inson huquqlari emas, balki odatlar va anʼanalar hukmronlik qilayotganini eslatadi. Lekin uruşda ham hislarga örin bor. Odatlar, qoidalarga qarşi kuraşda, hayotni saqlab qoliş uçun kuraşda Sila erga oşiq böladi va u ham unga javob beradi. Lekin u qoçişga vaʼda bergan va sözida turadi — Emrening yordamida Istanbulga, uyiga qoçib ketadi.

Mardinda Silaning qoçganini bilişganda, butun şaharça larzaga tuşadi. Uruğ yiğilişida oqsoqollar hukm çiqaradi: qoçgani uçun Sila, Azat va Narin öldirilişi kerak. Ölim Emreni ham kutmoqda, çunki qoçişni uyuştirgan aynan u edi. Uni va Narinni Boran öldirişi, Azat va Silani esa ularning otasi Jelil öldirişi kerak. Ikkala erkak ham yaqinlariga ğazablanadi, lekin öldirişni istamaydi. Ammo tanlov yöq — hukmni bajariş uçun ular Istanbulga jönaşadi. Silaning onasi Bedar kenja öğli Emir bilan birga bolalarini himoya qiliş uçun Istanbulga keladi. U qizi, öğli va kelini bilan uçraşib, ularning uyida joylaşadi. Xotinini öldirişni istamagan Boran uni kuzatişni boşlaydi va Silaning Emre bilan köp vaqt ötkazayotganini payqaydi. Sila esa Emreni endi sevmaydi va uni faqat döst deb biladi. Şu orada Jelil şahar notaniş bölgan joyda yolğiz qolib, öz farzandlarini öldira olmasligini tuşunadi va Bosforga sakraydi. Baxtga qarşi, uni qutqarişadi, Sila hamma narsadan xabar topadi, otasi bilan yaraşadi va uni kasalxonadan öz uyiga olib keladi. Ular bir oila bölib yaşay boşlaydi. Sila tarbiyalovçi ota-onasining holdingini boşqarişni örganadi va akasi Azatni yordamçisi qilib oladi.

Sila homilador ekanini biladi. U homilani saqlab qolişda ikkilanadi, lekin oxir-oqibat tuğişga qaror qiladi. Öz xavfsizligi uçun Sila Boranni kuzatiş uçun detektiv yollaydi. Tez orada uning eri yangi xodimi Gizel bilan köp vaqt ötkaza boşlaganini bilib oladi. Sila raşk qiladi.

Uruğ Silani öldiriş uçun yangi odam yuboradi. Boran bu niyatdan xabar topadi, lekin suiqasdning oldini olişga ulgurmaydi. Öq uzilgan paytda u Silani öz tanasi bilan tösadi. Yarasi oğir emas, Boran esa xotini bilan yaraşmasdan ketadi. Bir neça kundan söng ular tasodifan uçraşib qolişadi va Sila uni minnatdorçilik bildiriş uçun yaqinlaşadi, lekin Boran Emre sababli unga ğazablanib, jönab ketadi.

Silaning noaniqlikdan çarçagani şundaki, u Boran bilan suhbatlaşiş uçun uçraşuv tayinlaydi. Ular uçraşadilar. U Boranni yuragini sindirganda ayblaydi, çunki u uni sevgan edi. Bu eʼtirofni eşitgan Boran barça xafagarçiliklarni unutadi va yoş er-xotin yaraşadi.

Duşmanlar uyasiga qaytib, erining quçoğida sevgi va tinçlikni topgan Sila Mardinda yaşay boşlaydi. Boran uning hayotini saqlab turgan paytda ham, u Mardindagi hayotni özgartiriş, odamlarga odatlar va qoidalarsiz ham hayot gözal ekanini körsatiş ğoyasidan voz keçmaydi. Borannning duşmani va amakivaççasi Cihan ölim-tirim jangida halok böladi, dunyoga kiçik merosxör Bedirxan keladi, köplab qizlarning hayoti saqlab qolinadi, lekin hokimiyat murakkab narsa va aynan uning "boşqaça qaraşi" tufayli Boranga öq uzişadi.

Istanbulda davolaniş uçun kelgan asosiy qahramonlar jiddiyroq muammolarga duç kelişadi — boşqa klan bilan duşmanlik. Silaning va Borannning sevgisi ularga Silaning onasining kasalligini yengişga, Ferida qizga marhum eri Azatdan farzand körişda yordam berişga yordam beradi. Silaning ota merosi uçun raqobatçilari va xolasi uning öğlini öğirlaydi, uni himoya qilayotganda qiz yaralanadi va nogiron bölib qoladi. Uni öziga bölgan işonç va öğli Bedirxan tuşida uni örnidan turişga majbur qilgani qutqaradi. Sila Boranga yana ikki farzand tuğadi.

Ularning sinovlari tugaydi, qaçonki oqsoqollar va xalq Boran hamişa ularning boşliği bölib kelganini va bu unvonni olmasa ham şunday qolişini tuşunadi. Ular uni yana Xöjayin deb eʼlon qilişadi va Mardinda yaşaşda davom etib, "ertakka öxşaş haqiqiy hikoyasini" yozişni davom ettirişadi...