«Ozodlik askarlari» (Soldaty svobody): Ikkinçi jahon uruşi haqida, «Ozod qiliş» (Osvobojdenie) epopeyasining spin-offi bölgan, bir neça mamlakat hamkorligida suratga olingan, keng ekranli badiiy kino epopeyasi. Epopeya törtta töliq metrajli filmdan iborat. Barça filmlar umumiy «Ozodlik askarlari» nomiga ega bölib, tartib raqami «Birinçi film» … «Törtinçi film» şaklida körsatilgan.
Filmning rejissyori Yuriy Ozerov. Film materiallari «Asrning fojiasi» teleserialiga (1993) va «Buyuk sarkarda Georgiy Jukov» filmiga (1995) kiritilgan.
1Rollarda
Mikhail Ulyanov, Yevgeny Matveyev, Vasily Lanovoy
2Syujet
Kino epopeyasining voqealari Uluğ Vatan uruşining ikkinçi yarmida sodir böladi. Markaziy mavzu Yevropa…
Kino epopeyasining voqealari Uluğ Vatan uruşining ikkinçi yarmida sodir böladi. Markaziy mavzu Yevropa mamlakatlarini nemis bosqinçiligidan ozod qiliş va bu mamlakatlar kommunistik partiyalarining antifaşistik faoliyatidir. Asosiy qahramonlar — SSSR rahbariyati, sovet harbiy rahbarlari va Yevropa kommunistik partiyalarining arboblari. Bu orada faqat öşa davrda ularga rahbarlik qilgan şaxslar emas, balki filmni suratga oliş paytida hokimiyatda bölgan sovet bloki davlatlarining kelajakdagi rahbarlari ham (Klement Gottvald, Georgi Dimitrov, Vilgelm Pik; Todor Jivkov, Gustav Husak, Nikolae Çausesku, Yanoş Kadar) tasvirlangan. Filmda birinçi marta sovet kinosida Leonid Brejnev obrazi paydo böladi, uni Yevgeniy Matveyev ijro etgan.
3Tarixiy nomuvofiqliklar
Uçinçi filmda Çexoslovakiya Kommunistik partiyasi Markaziy Qömitasining birinçi kotibi Klement Gottvald…
Uçinçi filmda Çexoslovakiya Kommunistik partiyasi Markaziy Qömitasining birinçi kotibi Klement Gottvald nutqida «Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasining Markaziy Qömitasi»ni eslatadi. Biroq VKP(b) KPSS deb qayta nomlangan, bu esa faqat 1952-yilda sodir bölgan.
4Işlab çiqariş
Yuriy Ozerov Varşava şartnomasi aʼzosi bölgan mamlakatlarning kinokompaniyalarini keng jalb qiliş…

Yuriy Ozerov Varşava şartnomasi aʼzosi bölgan mamlakatlarning kinokompaniyalarini keng jalb qiliş imkoniyatidan foydalangan. «Ozodlik askarlari» epopeyasi bir qator studiyalar, jumladan «Barrandov» studiyasi kömagida suratga olingan. Bu studiya «Qizil Gollivud» deb atalgan.
Ozerov filmga Brejnev bilan boğliq epizodni kiritişga intilmagan, çunki buning köplab tanqidlarga sabab bölişini tuşungan.
Yevgeniy Matveyev Brejnevni öynaşni istamagan va rad etişga urinib körgan. Unga rolga tasdiqlanganligi va «„Ozodlik askarlari“ suratga olinişi — MK kotibiyatining qarori» ekanligi haqida faqat xabar berilgan. Biroq keyinçalik Matveyev «Klan» filmida (1991) va «Qutb yulduzi ostida» teleserialida (2001) Brejnev rolini yana ikki marta ijro etişga rozi bölgan.
Filmning syujetiga köra bu rol asosan epizodik bölib, taşqi öxşaşlik yetarli edi. Şunga qaramay, Matveyevga Brejnevning referenti Ye. M. Samoteykin bilan uçraşuv taşkil etildi. U Brejnev haqida gapirib berdi va aktyorni Brejnevning ish kabinetiga kiritdi.
5Prokat qiyinçiliklari
«Ozod qiliş» epopeyasida uruşning fojiasi oddiy odamlar taqdiri orqali körsatilgan edi. Biroq bu dramatik…

«Ozod qiliş» epopeyasida uruşning fojiasi oddiy odamlar taqdiri orqali körsatilgan edi. Biroq bu dramatik çiziq öylab topilgan qahramonlarga asoslangan edi. «Ozodlik askarlari» esa kommunistik harakatning turli mamlakatlardagi haqiqiy arboblarini namoyiş etişga katta darajada tayangan. Bularning hammasi filmning badiiy qiymatiga taʼsir qildi. Eʼtibor şaxsiy dramaga emas, voqealarning umumiy tarixiy ahamiyatiga qaratildi.
Fyodor Razzakovning fikriça, film Şarqiy blokning heç bir davlatida, jumladan SSSRda ham maşhurlikka erişmagan va zörğa özini oqlagan. Odamlar obrösi pasayib borayotgan hozirgi rahbarlar haqidagi filmni tomoşa qilişni istamagan. Ularning ekrandagi tasviri maşhur uruş qahramonlari yoniga qöyilgani esa begona şuhratni özlaştirişga uriniş sifatida qabul qilingan.
6Kadrlar
2
1 · TMDB
2 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Солдаты свободы» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.