"Sofiya" — Rossiyaning tarixiy teleseriali, rejissyor Aleksey Andrianov tomonidan suratga olingan, «Moskino» kinokompaniyasi tomonidan Rossiya Federatsiyasi Madaniyat vazirligining moliyaviy kömagi va Rossiya Federatsiyasi Mudofaa vazirligining kömagi bilan yaratilgan.
1Rollarda
Mariya Andreyevna Andreyeva, Yevgeny Tsyganov, Nadezhda Markina
2Syujet
XV asrning ikkinçi yarmi. Vizantiya imperiyasi turk-usmonlilar tomonidan zabt etilgan. Vizantiyaning sönggi…
XV asrning ikkinçi yarmi. Vizantiya imperiyasi turk-usmonlilar tomonidan zabt etilgan. Vizantiyaning sönggi hukmdorlari Paleologlar Rimga qoçib ketgan.
Birinçi xotini vafot etganidan söng, moskvalik knyaz Ivan III Vasilyeviçga Rimdan elçilar surgunda yurgan yoş vizantiyalik malika — Zoya Paleologga uylaniş taklifini olib kelişadi. Ivan III Rimga işonçli voyevoda Xromiy va özining yollangan tanga ustasi — italiyalik «Frey» («Ivan Fryazin») ni yuboradi. Elçilar Zoyani Rimdan Moskvaga olib kelişadi, u yerda qayta suvga çömiş paytida unga yangi ism — Sofiya beriladi.
Moskva buyuk knyaginyasi Sofiya bölgaç, Zoya Paleolog Rus yerida katolik çerkovining taʼsirini kengaytiriş borasida Rim papasining umidlarini oqlamadi. Sofiyani Rim siyosatiga ergaştirişga urinişlar, keyinçalik esa uni öldiriş maqsadida yuborilgan elçilar töliq muvaffaqiyatsizlikka uçraydi.
Serialda Ivan III hukmronligining eng yorqin lahzalari körsatilgan: Novgorod respublikasi bilan uruş, akalari Boris Volotskiy va Andrey Bolşoy bilan janjal va keyinçalik sulh, Oltin Örda hukmronligidan ozod böliş, şuningdek Sofiya bilan Ivan III ning katta öğli xotini Elena «Voloşanka» örtasidagi kuraş.
3Rollarda
Yevgeniy Tsiganov — Ivan III, Moskva buyuk…

Yevgeniy Tsiganov — Ivan III, Moskva buyuk knyazi
Mariya Andreyeva — Sofiya Paleolog, Moskva buyuk knyaginyasi
Nadejda Markina — Mariya Yaroslavna, Moskva buyuk knyaginyasi, Ivan III ning onasi
Pyotr Zayçenko — Filipp I, Moskva va butun Rus metropoliti (jamoaviy obraz, Metropolitlar Filipp I (vafoti 5-aprel 1473) va Gerontiy (vafoti 28-may 1489) şaxslari asosida)
Boris Nevzorov — Grigoriy Ivanoviç Mamonov, Moskva buyuk knyazi saroyidagi boyar va okolniçiy
Juliano di Kapua — Ivan Fryazin, tanga ustasi, diplomat
Aleksandr Baluev — Stefan III Buyuk, Moldaviya knyazligi gospodari
Semyon Treskunov — yoş Ivan IV, kelajakdagi Rus podşosi
Yuriy Nazarov — Makariy, Ivan Dahşatlining tarbiyaçisi, metropolit
Yegor Koreşkov — Pyetro
Sergey Puskepalis — Kazimir IV, Litva buyuk knyazi
Vladas Bagdonas — Sikst IV, Rim papasi (jamoaviy obraz, Rim papalari Pavel II (vafoti 26-iyul 1471) va Sikst IV (vafoti 12-avgust 1484) şaxslari asosida)
Andrey Barilo — Andrey Paleolog, Sofiyaning akasi
Mattia Sbradja — Vissarion Nikeyskiy, kardinal
Eduard Filippona — Karaçollo öğli
Len Blavatnik — italiyalik elçi
Vadim Elik — italiyalik elçining yordamçisi
Sofiya Nikitçuk — Elena Voloşanka, Ivan Yoş ning xotini
Miriam Sekhon — Laura, Moskva buyuk knyaginyasi Sofiya Paleologning yordamçisi
Kirill Kozakov — Antonio Bonumbre, papa legati
Nikolay Kozak — Fyodor Davydoviç Xromiy, Moskva buyuk knyazi xizmatidagi voyevoda va boyar
Ilya Ilinix — Ivan Yoş, Ivan III ning katta öğli, taxt vorisi
Alisa Sapegina — Nastenka
Anatoliy Uzdenskiy — Fyodor Vasilyeviç Kuritsin, duma kotibi, solnomaçi va xazinaçi, Ioann III saroyida
Sergey Borisov — Godinya, buyuk knyazning boş qiliçbardori
Ivan Kolesnikov — Yuriy Vasilyeviç, Dmitrov udel knyazi, Ivan III ning akasi
Sergey Marin — Andrey Vasilyeviç, Ugliç udel knyazi, Ivan III ning akasi
Ivan Vakulenko — Boris Vasilyeviç, Volotsk udel knyazi, Ivan III ning kenja akasi
Konstantin Topolaga — knyaz Daniil Xolmskiy, harbiy sardor
Ivan Mamonov — Sterlyaga
Andrey Yevdokimov — Syomka Xvost, buyuk knyazning qiliçbardori
Amadu Mamadakov — Oxmat, Katta Örda xoni
Lidiya Bayraşevskaya — Marfa Boreckaya, Novgorod posadnitsasi
Nikolay Şrayber — knyaz Vasiliy Grebyonka-Şuyskiy, Novgorod harbiy sardori
Pavel Sborşçikov — knyaz Vasiliy Nozdrovatiy-Zvenigorodskiy, harbiy sardor
Boris Tokarev — Aristotel Fioravanti, italiyalik meʼmor
Maksim Radugin — Serjio
Vilen Babiçev — Miron, jallod
Anatoliy Naumov — Knyazça Vasiliy Ivanoviç, Ivan III va Sofiyaning öğli, kelajakdagi buyuk knyaz
4Yaratilişi va relizi
Serialning dastlabki nomi — «Sofiya Paleolog». Serialning suratga oliş işlari 2014-yil noyabrida boşlangan va…

Serialning dastlabki nomi — «Sofiya Paleolog». Serialning suratga oliş işlari 2014-yil noyabrida boşlangan va çet elda — Italiya va Çexiyada, hamda Rossiyada — Moskva va Pskov kremllarida, şuningdek Pskov, Moskva va Kaluga viloyatlarida, Borovskda, Novgorodda, Astraxanda (Saray-Batu markazi) va Pskovda ötkazilgan. Suratga oliş uçun VDNX hududida XV asr tarixiy qiyofasiga mos Moskva Kremlining dekoratsiyasi qurilgan (öşa paytda u odatdagi qizil emas, balki oq rangda bölgan). Şuningdek, Uspenskiy sobori dekoratsiyasi ham qurilgan. Papa saroyining sahnalari Pragada, öşa paytlarda «Borjia» serialini suratga oliş uçun XV asr dekoratsiyalari örnatilgan «Barrandov» kinostudiyasida olingan. Film uçun maxsus antiqa idiş-tovoqlar va öşa davr buyumlari topilgan. Film uçun oltin tangalar asl dukatlardan zarb qilingan. Loyiha uçun ming dan ortiq kostyum tikilgan. Uşbu teleloyiha yaratilişi haqidagi körgazmani minglab rossiyaliklar tomoşa qilgan.
Serialning yakuniy titrlarida yangraydigan «Men senga işonaman» qöşiğini xonanda Grigoriy Leps ijro etgan. Uning musiqasini Igor Matviyenko yozgan, sözlarini esa Jaxan Polliyeva yozgan. Reporter Oleg Pakşinning sözlariga köra, Lepsning repertuarida bunday folklor motivlari heç qaçon bölmagan.
«Sofiya» serial 2016-yil kuzining asosiy premyeralaridan biriga aylandi. Premyera 2016-yil 28-noyabrda «Rossiya-1» telekanalida bölib ötdi. 28-noyabrdan 1-dekabrgaça serial soat 21:00 dan 23:00 gaça efirga çiqdi (2 ta qism).
Matn: maqola tarjimasi «София (телесериал)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.